Polski kierowca i przewoźnik we Włoszech

Jak kontrola drogowa zostaje w życiu kierowcy po zjeździe z trasy

Kontrola, która kończy się zarzutem karnym, nie zamyka się wraz z odjazdem z parkingu. Dla kierowcy zawodowego najpilniejszą konsekwencją jest zatrzymanie pojazdu, a wraz z nim utrata zarobku za dni, w których nie jeździ. Wynagrodzenie często zależy od liczby kursów, więc każdy dzień postoju oznacza mniejszą wypłatę, a rachunki w domu nie czekają. Dochodzi niepewność, czy pracodawca utrzyma zatrudnienie, jeśli zarzut okaże się poważny, i czy kolejna firma zechce przyjąć kierowcę ze sprawą karną.

Kolejna sprawa to dokumenty. Kierowca, któremu zatrzymano prawo jazdy, kartę kierowcy albo dokumenty pojazdu, nie może pracować, a ich odzyskanie wymaga wniosków i czasu. Bez prawa jazdy trudno nawet dojechać do domu, a bez karty nie można legalnie prowadzić pojazdu wyposażonego w urządzenie rejestrujące. Firma musi znaleźć zastępstwo, a kierowca organizuje powrót z miejsca zdarzenia, co bywa kosztowne, zwłaszcza gdy pojazd stoi w innym kraju.

Skutki obejmują też rodzinę. Dom, w którym ktoś jeździ po Europie, funkcjonuje według rytmu tras, a sprawa karna zaburza go całkowicie. Bliscy czekają na wiadomości, dzieci pytają o ojca lub matkę, a kierowca, który nie wraca na czas, tłumaczy się z nieobecności. Warto z góry ustalić, kto w rodzinie jest osobą kontaktową, i przekazać jej najważniejsze numery telefonów oraz zasady działania w razie kontroli.

Warto zawczasu uzgodnić z pracodawcą, jak rozliczane będą dni postoju i kto pokrywa koszty powrotu, bo spory o pieniądze pojawiają się szybciej niż rozstrzygnięcia.

Kto trafia na tę stronę z pismem od włoskich organów

Typowy czytelnik to kierowca, którego zatrzymano na parkingu po kontroli i który nie wie, czy zarzut dotyczy jego, czy firmy. Funkcjonariusz otworzył naczepę, zobaczył coś, czego nie spodziewał się znaleźć, albo odczytał zapis z urządzenia i stwierdził rozbieżność. Kierowca zapewnia, że niczego nie wiedział, ale protokół zapisuje każde jego słowo. Pyta, czy to jego odpowiedzialność, i co powiedzieć firmie.

Inna osoba to właściciel firmy transportowej, który otrzymał informację o zdarzeniu z drogi i ma podejrzenie, że problem leży w organizacji pracy. Nie wie, jak daleko sięga jego odpowiedzialność, i obawia się, że kontrola rozszerzy się na całe przedsiębiorstwo. Pyta, czy powinien stawić się osobiście, jak zabezpieczyć dokumenty i czy kierowcę wypada zawiesić.

Wreszcie są bliscy kierowcy, którzy dowiadują się o zatrzymaniu od kolegów z firmy albo z komunikatora. Nie znają szczegółów, nie wiedzą, gdzie jest ich bliski, i nie mają kontaktu z obrońcą. Ta strona jest dla wszystkich tych osób: wyjaśnia, jakie są drogi od mandatu do sprawy karnej, jakie dokumenty ratują sytuację i jakie zachowania ją pogarszają. Nie przesądza wyniku, bo zależy on od ustaleń organów i oceny dowodów.

Są też spedytorzy i zleceniodawcy, którzy dowiadują się o sprawie, gdy pojazd nie dociera na miejsce. Nie wiedzą, czy ich odpowiedzialność wykracza poza umowę, i czy powinni sami zawiadomić organy. Ich pytania są inne, ale dotyczą tego samego: kto odpowiada za zawartość ładunku i za dokumenty.

Dokumenty i zdjęcia, które potrafią rozstrzygnąć o przypisaniu odpowiedzialności

W sprawach transportowych często decyduje to, co udało się udokumentować jeszcze przed kontrolą albo tuż po niej. Dobrze prowadzona dokumentacja bywa najpewniejszym sposobem na wykazanie, że kierowca nie miał dostępu do pewnych miejsc w pojeździe albo nie mógł wiedzieć, co zawiera ładunek.

• Zdjęcia plomb, zamknięć i naczepy wykonane przed wyjazdem oraz po załadunku. Pokazują stan pojazdu w chwili przekazania i pozwalają wykazać, że nikt nie ingerował w ładunek.
• List przewozowy, zlecenie i dokumenty załadunkowe, z podpisami i pieczątkami nadawcy. Wskazują, kto odpowiadał za zawartość i jak ją opisano.
• Zapis z urządzenia rejestrującego oraz dane z lokalizatora pojazdu za okres kursu. Pozwalają odtworzyć trasę, postoje i czas pracy.
• Dokumenty miejsc postoju: rachunki z parkingów, bilety, zdjęcia. Pokazują, gdzie pojazd był w czasie przerw, i mogą wyjaśnić okoliczności, w których ktoś mógł mieć do niego dostęp.
• Korespondencja z dyspozytorem i zleceniodawcą, w tym polecenia dotyczące trasy i miejsc odpoczynku.
• Dokumenty kierowcy: prawo jazdy, karta kierowcy, umowa o pracę, zaświadczenia o szkoleniach.
• Pełnomocnictwo dla obrońcy oraz dane osoby w firmie, która może przekazać dokumenty.

Gdy dokumenty znajdują się w różnych miejscach, warto założyć wątek wiadomości z załącznikami i dopisywać do niego kolejne materiały. Obrońca otrzymuje wtedy pełny obraz bez konieczności przeszukiwania poczty, a rodzina i firma wiedzą, co zostało już przekazane. Zdjęcia plomb i naczepy zachowaj w oryginalnej jakości, razem z danymi o czasie wykonania.

Wybory, które trzeba podjąć, gdy kontrola wykracza poza mandat

Najpierw trzeba odróżnić sprawę administracyjną od karnej. Mandat, punkty i kara za przekroczenie czasu jazdy mieszczą się w sferze administracyjnej i można je zakwestionować w odrębnym trybie. Wypadek z obrażeniami, ucieczka z miejsca zdarzenia, zawartość naczepy czy ingerencja w urządzenie rejestrujące otwierają sprawę karną. Kierowca musi zdecydować, czy złożyć wyjaśnienia od razu, czy poczekać na obrońcę. Milczenie nie może być poczytane na niekorzyść i niczego nie zamyka, a wyjaśnienia złożone w stresie bywają niespójne.

Kolejna decyzja dotyczy firmy. Przewoźnik może stanąć po stronie kierowcy, udostępniając dokumenty i wspierając obronę, albo odciąć się, co zmienia układ interesów. Rozsądniej ustalić z obrońcą, czy interesy kierowcy i firmy są zbieżne, a jeśli nie, rozdzielić obronę. Koszt dodatkowego obrońcy jest niewielki w porównaniu z ryzykiem, że niespójne wyjaśnienia obciążą i firmę, i kierowcę.

Ostatnia decyzja dotyczy pojazdu i ładunku. Zatrzymany pojazd generuje koszty postoju, a ładunek bywa towarem szybko psującym się. Firma musi zdecydować, czy ponosić te koszty i walczyć o zwolnienie pojazdu, czy pozwolić na przeładunek, który może mieć wpływ na dowody. Obrońca ocenia, który wariant jest bezpieczniejszy, i przygotowuje wnioski.

Warto także z góry ustalić, kto ma prawo kontaktować się z organami w imieniu firmy. Gdy kilka osób składa różne wyjaśnienia, powstają rozbieżności, które organy zestawiają. Wyznaczenie osoby kontaktowej i przekazanie jej wytycznych obrońcy ogranicza ryzyko sprzecznych oświadczeń.

Czego nie robić na kontroli i po niej

Kierowcy i przewoźnicy, działając pod presją czasu, popełniają błędy, które zmieniają sprawę z drobnej w poważną. Oto zachowania, których należy unikać.

• Nie otwieraj naczepy ani nie wchodź do niej na prośbę osób, które nie okazały uprawnień. Zawartość przestrzeni ładunkowej obciąża najpierw kierującego pojazdem.
• Nie zrywaj plomb ani nie zmieniaj zamknięć bez zgody zleceniodawcy i bez udokumentowania. Naruszenie plomby bywa odczytywane jako ingerencja.
• Nie manipuluj urządzeniem rejestrującym, nie używaj cudzej karty i nie zakładaj, że drobna ingerencja zostanie niezauważona. Zapis jest odczytywany szczegółowo.
• Nie oddalaj się z miejsca zdarzenia, nawet jeśli uważasz, że nic się nie stało. Ucieczka jest osobnym zarzutem i pogarsza ocenę całej sprawy.
• Nie podpisuj protokołu, którego nie rozumiesz, i nie zgadzaj się na przesłuchanie bez tłumacza i obrońcy.
• Nie kasuj danych z telefonu, nawigacji ani aplikacji do rozliczania czasu pracy. Skasowanie wygląda jak ukrywanie.
• Nie uzgadniaj z firmą ani z kolegami wspólnej wersji zdarzeń. Rozmowy są później zestawiane.

Wspólnym mianownikiem tych zasad jest unikanie działań, które wyglądają na zacieranie śladów. Kierowca, który po kontroli usuwa dane, zmienia dokumenty albo uzgadnia z kolegami wersję, tworzy wrażenie, że ma coś do ukrycia, nawet jeśli wcześniej nie miał. Spokojne zabezpieczenie dokumentów i milczenie wobec osób postronnych pozwala obrońcy zbudować wersję opartą na tym, co faktycznie jest w aktach, a nie na tym, co ktoś zdążył powiedzieć lub zrobić pod wpływem nerwów.

Pytania do obrońcy kierowcy lub przewoźnika

Kierowca i przewoźnik mają inne interesy, ale zadają podobne pytania. Poniższa lista pomaga ustalić, co jest naprawdę ważne.

• Czy zarzut dotyczy tylko mnie, czy także firmy, i jak rozdzielić obronę, jeśli nasze interesy nie są zbieżne?
• Czy to, co znaleziono w naczepie lub w pojeździe, może zostać mi przypisane, i jakie dokumenty pozwalają wykazać, że nie miałem o tym wiedzy?
• Czy zapis z urządzenia rejestrującego jest rzetelny i jak można go zakwestionować, jeśli budzi wątpliwości?
• Co z wypadkiem z obrażeniami: jakie obowiązki miałem na miejscu i czy ich wypełnienie ma wpływ na ocenę?
• Jak odzyskać zatrzymany pojazd, kto ponosi koszty postoju i czy mogę ubiegać się o ich zwrot?
• Czy mogę prowadzić dalej pojazdy w Europie, jeśli prawo jazdy lub karta zostały zatrzymane?
• Co zrobić z karą pieniężną nałożoną na miejscu i kiedy wnieść odwołanie?
• Jak powiadomić pracodawcę i ubezpieczyciela, aby nie pogorszyć sytuacji?
• Jak wygląda kontakt z konsulatem i co dokładnie może on zrobić?

Dobrze jest zapisywać odpowiedzi i wracać do nich przed kolejnymi rozmowami z organami, bo w sprawach transportowych kilka wątków toczy się naraz: administracyjny, karny, ubezpieczeniowy i pracowniczy. Łatwo pomylić, która zasada dotyczy którego z nich. Zapytaj też obrońcę, w jakiej kolejności warto je rozwiązywać i które z nich mogą zaczekać, a które nie.

Trasa przez kilka krajów, sprawa we Włoszech: jak rozchodzą się dokumenty

Kierowca międzynarodowy pracuje w rytmie, który nie zna granic, a jego sprawa karna toczy się w miejscu zdarzenia. Dokumenty pojazdu, zlecenie i umowa pochodzą z różnych państw, a ich zgodność ma znaczenie dla oceny. Warto sprawdzić, czy dane na liście przewozowym zgadzają się z zapisami w urządzeniu i z dokumentami firmy, bo rozbieżności będą wykorzystane. Dokumenty muszą zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a ich oryginały przechowane w bezpiecznym miejscu.

Kontakt z rodziną jest utrudniony: kierowca zatrzymany w obcym kraju ma ograniczony dostęp do telefonu, a rodzina w Polsce nie zawsze wie, do kogo się zwrócić. Dlatego firma powinna mieć przygotowane dane kontaktowe do konsulatu i do obrońcy, a kierowca powinien znać zasady, według których można je uruchomić. Konsulat może odwiedzić zatrzymanego, powiadomić rodzinę i udzielić informacji o procedurze, ale nie prowadzi sprawy ani nie wybiera obrońcy.

Kary pieniężne nałożone we Włoszech mogą być egzekwowane w Polsce, a odwołanie od nich trzeba wnieść we Włoszech, w ściśle określonym terminie. Poczta między krajami bywa wolna, więc terminy lepiej traktować z zapasem. Obrońca we Włoszech współpracuje z polskim prawnikiem przy zbieraniu dokumentów, a rozmowy planuje się tak, by kierowca nie tracił czasu na postoju.

Dobrze jest także zapytać, czy sprawa wpływa na uprawnienia przewoźnika w innych państwach i czy trzeba informować o niej instytucje w kraju siedziby.

Włoskie słowa z protokołów kontroli kierowców

Protokoły z kontroli transportu używają określeń, które mają odrębne skutki. Poniżej najważniejsze.

Verbale to protokół kontroli, który trzeba przeczytać przed podpisaniem i który powinien zostać przetłumaczony. Sequestro del mezzo to zajęcie pojazdu, od którego przysługuje odrębny środek zaskarżenia. Tachigrafo to urządzenie rejestrujące czas jazdy i odpoczynku, którego zapis jest odczytywany podczas kontroli. Carico to ładunek, a sigilli to plomby, które świadczą o stanie przestrzeni ładunkowej. Lettera di vettura to list przewozowy, który wskazuje nadawcę i odbiorcę.

Conducente to kierowca, a vettore to przewoźnik. Contestazione to zarzut naruszenia, na który przysługuje odpowiedź, a ricorso to odwołanie od kary. Jeśli w piśmie pojawi się słowo fermo, chodzi o zatrzymanie, które może dotyczyć osoby albo pojazdu. Wszystkie te słowa warto pokazać obrońcy, zanim cokolwiek zostanie podpisane.

Dla kierowcy, który czyta protokół na parkingu, każde z tych słów oznacza inne ryzyko. Jeśli widzisz słowo o zajęciu pojazdu, nie ruszaj z miejsca bez zgody funkcjonariuszy i bez pisemnego potwierdzenia. Jeśli chodzi o zapis z urządzenia rejestrującego, nie dotykaj karty ani pamięci i nie próbuj niczego usuwać. Jeśli protokół zawiera zarzut, który uważasz za nieprawdziwy, zapisz to w uwagach przed podpisem albo poproś o odnotowanie braku zrozumienia. Zdjęcie całego protokołu wyślij obrońcy od razu, nawet jeśli wydaje się niewyraźne, bo oryginał pozostaje u funkcjonariuszy, a Ty możesz nie dostać kolejnej kopii.

Jak studio pracuje ze sprawami kierowców i przewoźników

Kontakt rozpoczyna się od krótkiej informacji: co się stało, gdzie, kiedy i w jakim jest stanie pojazd. Wiadomość można wysłać na adres avvmassimoromano@gmail.com albo zadzwonić pod numer podany na stronie. Obrońca ustala, czy ktoś jest zatrzymany, czy pojazd jest unieruchomiony i jakie pisma wydano, a następnie wskazuje, co trzeba zrobić od razu.

W trakcie wstępnej rozmowy obrońca wyjaśnia, jaka jest różnica między sprawą administracyjną a karną, i które dokumenty są najważniejsze. Nie obiecuje wyniku, bo o odpowiedzialności decyduje organ, ale wskazuje, na czym może polegać obrona. Firma i kierowca otrzymują listę dokumentów do zebrania i zalecenia, czego nie robić. Jeśli interesy firmy i kierowcy się różnią, obrońca omawia możliwość odrębnej reprezentacji.

Studio działa w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, więc może zająć się sprawą w miejscu kontroli. Rozmowy prowadzi się po polsku i po włosku, a na posiedzeniach zapewnia obecność tłumacza. Gdy część dokumentów znajduje się w Polsce, obrońca współpracuje z polskim prawnikiem. Koszty omawia się z góry, a dla firm z kilkoma pojazdami można ustalić zasady współpracy na przyszłość.

Studio omawia z przewoźnikiem także zasady współpracy na przyszłość: jak przechowywać dokumenty, kto odpowiada za kontakt z organami i jak szybko przekazać obrońcy wiadomość o kontroli. Taka rozmowa nie jest obowiązkowa, ale skraca czas reakcji, gdy zdarzy się kolejna sytuacja, i pozwala uniknąć błędów powtarzających się w podobnych sprawach.