Trzy pozycje kosztów i dwie drogi ich pokrycia

Kto liczy koszty obrony

Ktoś otrzymał zarzut i pyta, ile to będzie kosztować. Nie ma oszczędności, pracuje na umowie sezonowej i słyszał, że obrońca z urzędu „jest za darmo”. Chce wiedzieć, czy to prawda i czy może liczyć na pomoc państwa.

Ktoś inny jest bliskim zatrzymanego i ma zapłacić honorarium z góry. Rodzina zbiera pieniądze, ale nikt nie wyjaśnił, co dokładnie obejmuje to honorarium, a czego nie, i czy trzeba będzie dopłacać za tłumaczenia, podróże albo opinie specjalistów.

Jeszcze inna osoba prowadzi firmę i jest oskarżona w związku z jej działalnością. Zastanawia się, czy polisa ochrony prawnej, którą wykupiła, pokryje koszty obrony, i czy pracodawca lub spółka może ponieść część wydatków.

Wszystkie te osoby mają wspólne pytanie: z czego składa się rachunek za obronę i kto może go zapłacić. Odpowiedź jest złożona, bo sprawa karna generuje wydatki w kilku miejscach naraz, a część z nich pojawia się dopiero w trakcie. Znajomość struktury kosztów pozwala planować i uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.

Decyzje finansowe przed wyborem obrońcy

Rozmowy o pieniądzach na początku bywają krępujące, ale od nich zależy, czy obrona zostanie doprowadzona do końca. Przed rodziną stoją wybory, z których każdy ma cenę.

• Wybrać obrońcę z urzędu czy własnego. Obrońca z urzędu zapewnia, że nikt nie zostanie bez obrony, ale jego usługa nie jest bezpłatna, chyba że osoba zostanie objęta pomocą państwa. Własny obrońca daje większą swobodę wyboru i kontaktu, ale wymaga uzgodnienia honorarium.
• Ubiegać się o pomoc państwa czy płacić samodzielnie. Pomoc wymaga spełnienia warunków dochodowych i złożenia wniosku, który nie jest składany z urzędu. Samodzielna opłata daje większą elastyczność, ale obciąża budżet.
• Zlecić opinię własnego specjalisty czy zrezygnować z niej dla oszczędności. W sprawach drogowych, medycznych i gospodarczych ta pozycja bywa najwyższa, ale jej pominięcie często okazuje się najdroższą decyzją.

Trzeba też ustalić, czy honorarium obejmuje wszystkie etapy, czy tylko niektóre, i jak rozliczane są wydatki, bo to różni oferty bardziej niż sama kwota.

Dokumenty potrzebne do rozliczenia kosztów i wniosku o pomoc

Koszty obrony wymagają porządku w papierach. Zbieraj dokumenty w kopiach od początku.

• Umowę z obrońcą lub potwierdzenie ustaleń: zakres czynności, etapy, wysokość honorarium, sposób rozliczania wydatków.
• Rachunki i faktury za tłumaczenia, podróże, opinie specjalistów i opłaty, uporządkowane według miesięcy.
• Zaświadczenia o dochodach wszystkich członków gospodarstwa domowego, także tych osiąganych w Polsce, razem z przekładem.
• Oświadczenie o składzie rodziny, potrzebne do ustalenia warunków dochodowych przy wniosku o pomoc.
• Polisę ochrony prawnej i warunki zgłaszania szkody, wraz z potwierdzeniem terminu zgłoszenia.
• Umowę o pracę lub regulamin pracodawcy, jeśli przewiduje pokrycie kosztów obrony.
• Pisma z postępowania z datami doręczenia, bo od nich zależą terminy wniosków.

Co koszty obrony zmieniają w budżecie domowym

Obrona kosztuje, a kosztuje długo. Sprawa trwa miesiącami albo latami, a wydatki rozkładają się nierówno: honorarium przy zlecaniu, tłumaczenia przy dokumentach, podróże przy rozprawach, opinie przy sprawach technicznych. Rodzina, która nie zaplanowała tego, zaciąga pożyczki, wyprzedaje oszczędności albo rezygnuje z części obrony.

Skutki dotyczą też codzienności. Wyjazdy na rozprawy do Włoch wymagają urlopu i biletów, a niektóre koszty pojawiają się znienacka: kolejne tłumaczenie, kolejna opinia, dodatkowe wezwanie. Dla osoby pracującej na umowie sezonowej każdy dzień nieobecności to utrata dochodu, więc trzeba liczyć i honorarium, i utracone zarobki.

Z innej strony pomoc państwa pokrywa część wydatków, ale nie wszystko. Obejmuje wynagrodzenie obrońcy i, w pewnych granicach, opinię własnego specjalisty, lecz nie zwalnia z kwot należnych z innych tytułów, jak zadośćuczynienie dla pokrzywdzonego. Zakończenie sprawy po myśli oskarżonego nie oznacza automatycznego zwrotu kosztów obrony, co zaskakuje wiele osób. Rodzina powinna z góry przyjąć, że wydatki poniesie, i zaplanować źródło ich pokrycia, a pomoc państwa traktować jako możliwość, nie pewnik.

Pytania do obrońcy o honorarium i pomoc państwa

Rozmowa o pieniądzach powinna być konkretna. Oto pytania, które warto zadać.

• Co dokładnie obejmuje honorarium: które etapy, które czynności, a co jest liczone osobno?
• Jakie wydatki poza honorarium mogę się spodziewać i kto je pokrywa na bieżąco?
• Czy potrzebuję własnego konsultanta technicznego i ile może kosztować jego opinia w mojej sprawie?
• Czy kwalifikuję się do pomocy państwa i jak złożyć wniosek, jeśli moje dochody są w Polsce?
• Czy pomoc państwa obejmuje także opinię specjalisty i tłumaczenia?
• Co się dzieje, jeśli moje dochody się zmienią i czy pomoc może zostać cofnięta?
• Czy polisa lub pracodawca mogą pokryć koszty i co trzeba zgłosić, żeby nie utracić pokrycia?
• Czy zakończenie sprawy na moją korzyść oznacza zwrot kosztów?
• Jak rozłożyć płatności na raty, jeśli nie mogę zapłacić od razu?

Czego nie robić, planując koszty obrony

Błędy finansowe w obronie bywają kosztowniejsze niż same honoraria. Oto zachowania, których należy unikać.

• Nie oszczędzaj na opinii specjalisty tam, gdzie sprawa jest techniczna. W sprawach drogowych, medycznych i gospodarczych to ona często decyduje o kierunku postępowania.
• Nie zakładaj, że obrońca z urzędu jest bezpłatny. Jego wynagrodzenie obciąża osobę, o ile nie została objęta pomocą państwa.
• Nie czekaj z wnioskiem o pomoc państwa. Wniosek składa się w toku sprawy, a opóźnienie może oznaczać, że część wydatków nie zostanie pokryta.
• Nie podawaj nieprawdziwych informacji o dochodach. Nieprawdziwe oświadczenie jest podstawą cofnięcia pomocy i odrębnego zarzutu.
• Nie zapominaj o zgłoszeniu szkody ubezpieczycielowi w terminie. Spóźnienie bywa podstawą odmowy pokrycia.
• Nie zmieniaj obrońcy w trakcie sprawy bez przeliczenia kosztów. Nowy obrońca musi poznać akta, co zwykle oznacza dodatkowy wydatek.

Gdy dochody, rachunki i ubezpieczenia są w Polsce

Wielu oskarżonych we Włoszech zarabia w Polsce albo ma tam rodzinę, majątek i ubezpieczenie. Przy wniosku o pomoc państwa trzeba wykazać dochody i skład gospodarstwa domowego, a dokumenty polskie wymagają przekładu i czasem potwierdzenia, że pochodzą od właściwego organu. Włoski organ ocenia je według własnych zasad, więc obrońca musi wiedzieć, jakie zaświadczenia będą akceptowane.

Płatności między krajami też bywają problemem. Przelew z polskiego rachunku na rachunek obrońcy we Włoszech wymaga czasu, a kurs wymiany i opłaty bankowe powiększają kwotę. Warto ustalić z obrońcą, jak i kiedy płacić, aby nie powstał zatrzymany termin ani zaległość. Polisa wykupiona w Polsce ma własne warunki zgłaszania szkody, często w krótkim terminie, więc zawiadomienie ubezpieczyciela trzeba wysłać od razu po otrzymaniu zarzutu.

Pracodawca w Polsce może zdecydować o pokryciu kosztów obrony, jeśli zarzut dotyczy czynności służbowych. Wymaga to pisemnego potwierdzenia i zwykle zgody przed poniesieniem wydatków. Konsulat nie finansuje obrony ani nie wybiera obrońcy, a jego pomoc ogranicza się do kontaktu z rodziną i potwierdzenia tożsamości. Różnica godzin jest niewielka, więc rozmowy z biurem pracodawcy lub agentem ubezpieczeniowym w Polsce można umawiać w ciągu dnia.

Jak kancelaria rozmawia o kosztach i wnioskach o pomoc

Zlecenie możesz przekazać mailem na adres avvmassimoromano@gmail.com albo telefonicznie, korzystając z numeru ze strony. Napisz, kim jesteś w sprawie, na jakim etapie jest postępowanie i jakie masz źródła dochodu. Nie musisz od razu podawać wszystkich liczb, ale im dokładniejszy obraz, tym łatwiej ustalić, co jest możliwe.

Podczas rozmowy obrońca wyjaśnia, jak zbudowane jest honorarium, jakie wydatki mogą dojść i które etapy warto rozliczać osobno. Omawia, czy sprawa wymaga opinii specjalisty i kiedy należy ją zlecić. Jeśli Twoja sytuacja może uzasadniać wniosek o pomoc państwa, tłumaczy, jak go złożyć i jakie dokumenty przygotować, także z Polski. Ustalenia dotyczące honorarium i wydatków są spisywane, aby wszyscy wiedzieli, czego się spodziewać.

Kancelaria działa z siedzib w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, a konsultacje odbywają się także zdalnie. Dokumenty włoskie czytamy w oryginale, a polskie, na przykład zaświadczenia o dochodach, przekładamy w zakresie, który jest potrzebny do wniosku. Obrońca nie obiecuje wyniku postępowania i nie obiecuje, że pomoc państwa zostanie przyznana, bo decyzja należy do właściwego organu.

Włoskie określenia z pism o kosztach i pomocy państwa

W dokumentach dotyczących kosztów powtarzają się terminy, które warto rozumieć.

• difensore d'ufficio – obrońca wyznaczony przez sąd lub organ, gdy oskarżony nie ma własnego; jego wynagrodzenie nie jest bezpłatne, chyba że osoba zostanie objęta pomocą państwa.
• patrocinio a spese dello Stato – pomoc państwa na koszty obrońcy dla osób o niskich dochodach; wymaga wniosku i spełnienia warunków dochodowych.
• compenso – wynagrodzenie obrońcy, ustalane według etapów postępowania.
• nucleo familiare – gospodarstwo domowe, którego dochody sumuje się przy ocenie wniosku o pomoc.
• autocertificazione – oświadczenie o dochodach składane przez wnioskodawcę, za którego prawdziwość odpowiada.
• revoca – cofnięcie pomocy, gdy zmienią się warunki dochodowe albo okaże się, że oświadczenie było nieprawdziwe.
• spese legali – koszty obrony; zakończenie sprawy po myśli oskarżonego nie oznacza automatycznego ich zwrotu.