Przeniesienie wykonania kary do Polski

Kto zastanawia się nad wykonaniem włoskiej kary w Polsce

Najczęściej jest to rodzina osoby skazanej we Włoszech, która widzi w przeniesieniu wykonania kary najprostszą drogę do tego, żeby bliski był blisko domu. Żona liczy koszty podróży, matka nie może znieść myśli, że syn jest w kraju, którego nie zna, dzieci pytają, kiedy tata wróci. Szukają informacji, czy to w ogóle możliwe, jak długo trwa i co zmienia. Odpowiedź bywa trudniejsza, niż się spodziewają, bo przeniesienie nie jest tylko kwestią odległości.

Inna sytuacja to sam skazany, który dowiaduje się od współwięźniów lub od obrońcy, że istnieje taka możliwość, i zastanawia się, czy mu się opłaca. Wie, że we Włoszech może liczyć na pewne ułatwienia, na przykład środki alternatywne, ale nie wie, jak to wygląda w Polsce. Kolejna grupa to ci, którzy mają wyrok jeszcze nieprawomocny i pytają, czy można już teraz planować przeniesienie. Dla nich ważne są narzędzia stosowane na wcześniejszym etapie.

Są też osoby, które wyjechały do Polski po wyroku, bo mieszkały tam stale, i boją się, że wyrok zostanie wykonany bez ich udziału. Pytają, czy mogą sami zainicjować przejęcie wykonania przez polski organ. Wreszcie pracodawcy i znajomi, którzy chcą wiedzieć, kiedy skazany wróci. Dla wszystkich tych osób ta strona wyjaśnia, że przeniesienie to rachunek: porównanie, jak kara będzie wykonywana we Włoszech, z tym, jak wyglądałaby w Polsce.

Wnioskować o przeniesienie, odbywać karę we Włoszech czy szukać innej drogi

Wnioskować o przeniesienie albo pozostać we Włoszech. Przeniesienie przybliża rodzinę, ale po nim stosuje się polskie zasady wykonywania kary, więc zmieniają się progi zwolnienia warunkowego, zasady przepustek i przerw w wykonaniu. Może to być korzystne albo niekorzystne, zależnie od wyroku i od tego, jaką część kary skazany już odbył. Pozostanie we Włoszech zachowuje znane reguły, ale oddala od rodziny. Decyzję poprzedza dokładne porównanie systemu włoskiego i polskiego.

Wnioskować teraz albo poczekać na dalszy rozwój sytuacji. Wczesny wniosek pozwala uniknąć pobytu w placówce we Włoszech, ale procedura trwa, a w tym czasie sytuacja prawna skazanego może się zmienić. Czekanie daje czas na ocenę, ale odsuwa moment przeniesienia. Czas ma znaczenie także dlatego, że im mniejsza pozostała część kary, tym mniej sensu ma cała procedura.

Przeniesienie albo środek alternatywny we Włoszech. Czasem skazany może ubiegać się o środek, który pozwala odbywać karę poza zakładem, na przykład pod nadzorem, co jest dla rodziny korzystniejsze niż przeniesienie do polskiego zakładu. Środek alternatywny zwykle wymaga stałego miejsca pobytu i oparcia we Włoszech, którego skazany może nie mieć.

Zgodzić się na przeniesienie wbrew obawom albo je zablokować. Stanowisko skazanego ma znaczenie, ale zakres tego znaczenia zależy od okoliczności. Warto zapytać obrońcę, co dokładnie wynika z prawa w jego sytuacji, zanim złoży się jakiekolwiek oświadczenie.

Dokumenty, od których zależy przeniesienie

Wniosek o przeniesienie opiera się na dokumentach, które pokazują stan wykonania kary i związki skazanego z Polską. Poniższe materiały warto zebrać możliwie wcześnie.

• Odpis wyroku z potwierdzeniem uprawomocnienia, w tłumaczeniu przysięgłym na polski, bo organy Polski i Włoch potrzebują pełnej treści orzeczenia.
• Wyliczenie odbytej i pozostałej części kary, wydane przez właściwy organ wykonujący, wraz z informacją o okresach zaliczonych i o ewentualnym skróceniu.
• Dokumenty potwierdzające związki z Polską: miejsce zamieszkania, rodzinę, pracę, które uzasadniają wybór wykonania kary w tym kraju.
• Zaświadczenia o niekaralności z Polski i informacje o innych toczących się sprawach, bo mogą wpłynąć na decyzję organu polskiego.
• Pisemne stanowisko skazanego dotyczące przeniesienia, sporządzone po konsultacji z obrońcą i, jeśli trzeba, w przekładzie.
• Zaświadczenia lekarskie i dokumenty dotyczące stanu zdrowia, które mogą mieć znaczenie dla miejsca odbywania kary.
• Dokumenty rodzinne: akty urodzenia dzieci, potwierdzenia opieki nad osobami zależnymi, które wskazują na potrzebę bliskości rodziny.
• Dane kontaktowe do polskiego obrońcy lub pełnomocnika, który będzie uczestniczył w postępowaniu przed polskim organem.
• Wszelkie decyzje dotyczące wcześniejszych wniosków o środki alternatywne lub zwolnienie, wraz z uzasadnieniami.

Życie rodziny, gdy kara jest wykonywana w kraju albo za granicą

Przeniesienie zmienia życie rodziny w sposób, który widać dopiero z bliska. Odwiedziny we Włoszech wymagają urlopu, biletów, noclegu i zgody na widzenie, a po przeniesieniu do Polski odbywają się w godzinach i według zasad polskiego zakładu. Dojazd skraca się, ale wymaga innej organizacji. Język widzeń zmienia się z włoskiego na polski, co ułatwia rozmowę, szczególnie dzieciom i starszym krewnym. Korespondencja i paczki podlegają innym ograniczeniom, o których trzeba się dowiedzieć wcześniej.

Dla samego skazanego zmiany są jeszcze większe. Inne są zasady pracy w zakładzie, inne możliwości nauki i leczenia, inne reguły przepustek. Zwolnienie warunkowe, które we Włoszech mogło być osiągalne po spełnieniu określonych warunków, w Polsce zależy od innych progów. Dlatego wyliczenie pozostałej kary według polskich zasad należy do najwcześniejszych kroków, bo pokazuje, czy przeniesienie skraca, czy wydłuża realną odsiadkę.

Wpływ na życie zawodowe i majątkowe także bywa istotny. Rodzina, która traci dochód, musi zorganizować utrzymanie, a po przeniesieniu możliwe jest, że wsparcie ze strony krewnych w Polsce będzie łatwiejsze. Pracodawca w Polsce może zdecydować, czy zatrzymać miejsce pracy. Dla dzieci bliskość rodzica bywa ważniejsza niż wszelkie rachunki. Wszystko to warto przeanalizować razem, a nie tylko z perspektywy liczby dni.

Pytania do obrońcy o przeniesienie wykonania kary

Przeniesienie jest procedurą, w której zderzają się systemy prawa karnego wykonawczego. Warto zadać obrońcy następujące pytania.

• Czy w mojej sprawie przeniesienie jest możliwe i jakie warunki muszą być spełnione po stronie wyroku, skazanego i organów w Polsce i we Włoszech?
• Jak wyglądałoby wykonanie kary w Polsce w porównaniu z Włochami, w szczególności progi zwolnienia warunkowego i przepustek?
• Czy przeniesienie może skrócić albo wydłużyć realny czas pozbawienia wolności i jak to policzyć?
• Jakie jest znaczenie mojego stanowiska w procedurze i czy mogę je zmienić po złożeniu wniosku?
• Kto składa wniosek, do kogo i w jakim języku, oraz ile czasu zwykle trwa postępowanie?
• Czy mogę równolegle starać się o środek alternatywny we Włoszech i o przeniesienie, i czy te drogi się wykluczają?
• Jak przebiega transport do Polski i kto pokrywa jego koszty?
• Co dzieje się z karami dodatkowymi i z roszczeniami cywilnymi po przeniesieniu?
• Czy wyrok włoski może zostać zmieniony przez polski sąd i w jakim zakresie?

Odpowiedzi warto spisać, bo od nich zależy, czy rodzina będzie inwestować energię w tę drogę.

Czego nie robić, zanim zapadnie decyzja o przeniesieniu

Decyzja o przeniesieniu jest trudna emocjonalnie i łatwo ją podjąć pod wpływem tęsknoty. Poniższe zasady pomagają zachować trzeźwość oceny.

• Nie podpisuj zgody ani oświadczenia o przeniesieniu bez przeczytania go w przekładzie i bez rozmowy z obrońcą, bo skutki bywają trudne do cofnięcia.
• Nie zakładaj, że przeniesienie oznacza łagodniejsze warunki, ponieważ polskie zasady wykonania kary mogą być surowsze w niektórych aspektach.
• Nie słuchaj wyłącznie opinii współwięźniów, bo ich wiedza dotyczy innych spraw i innych wyroków, a przepisy wykonawcze są skomplikowane.
• Nie składaj wniosków równolegle w wielu organach bez koordynacji, bo sprzeczne pisma opóźniają procedurę.
• Nie czekaj z uporządkowaniem dokumentów do momentu, gdy organ o nie poprosi, ponieważ tłumaczenia i poświadczenia trwają.
• Nie obiecuj rodzinie terminów, bo procedura zależy od organów w Polsce i we Włoszech, które pracują w swoim tempie.
• Nie pomijaj kwestii zdrowia i opieki medycznej, bo mogą mieć wpływ na miejsce odbywania kary.
• Nie rezygnuj z możliwości środków alternatywnych we Włoszech bez sprawdzenia, czy są realne.
• Nie publikuj w sieci informacji o wyroku ani o planach przeniesienia, aby nie utrudniać postępowania.

W praktyce najważniejsze jest, by decyzja opierała się na rachunku, a nie na samej tęsknocie, choć tęsknota jest zrozumiała i prawdziwa.

Włoski wyrok, polska cela: co dzieje się po drodze

Przeniesienie wykonania kary wymaga współdziałania organu włoskiego, który wydał wyrok, i organu polskiego, który ma go przejąć. Włoski organ przesyła orzeczenie wraz z zaświadczeniem w formie przewidzianej dla takich procedur, a polski organ ocenia, czy może je uznać i wykonać. W tym czasie skazany pozostaje we Włoszech, a jego sytuacja nie zmienia się, dopóki decyzja nie zapadnie. Dokumenty wymagają przekładu na polski, a rozbieżności w tłumaczeniach bywają przedmiotem pytań ze strony organu polskiego.

Po uznaniu orzeczenia kara jest wykonywana według polskich zasad, w języku polskim, co dla skazanego bywa wielką ulgą. Zmieniają się progi zwolnienia warunkowego, zasady przepustek i przerw w wykonaniu, dlatego pozostały czas kary liczy się na nowo według przepisów polskich. Transport odbywa się pod konwojem, a jego termin ustala się między organami. Rodzina dowiaduje się o nim zwykle z niewielkim wyprzedzeniem, więc warto mieć gotowy plan odwiedzin.

Poczta między państwami idzie wolno, a święta różnią się, więc wnioski i odpowiedzi planuje się z zapasem. Nie ma różnicy stref czasowych, ale polskie i włoskie organy mają własne kalendarze. Obrońca włoski i polski pełnomocnik powinni ustalić, kto składa pisma i kto kontaktuje się z rodziną. Konsulat może pomóc w sprawach praktycznych, ale nie uczestniczy w samej procedurze. Zmiana adresu rodziny lub pełnomocnika w trakcie procedury powinna być zgłoszona organom w Polsce i we Włoszech.

Jak prowadzimy wnioski o przeniesienie wykonania kary

Zaczynamy od wyroku i wyliczenia kary: prosimy o odpis, o potwierdzenie uprawomocnienia i o informacje o okresach zaliczonych. Dokumenty można przesłać e-mailem na adres studia, a w sprawach pilnych poprzedzić je telefonem. Zlecenie przyjmujemy na piśmie, z zakresem czynności: analiza możliwości, porównanie systemów, przygotowanie wniosku, koordynacja z polskim pełnomocnikiem.

Podczas rozmowy wstępnej omawiamy z klientem i rodziną, co zmienia się po przeniesieniu: progi zwolnienia, przepustki, warunki odbywania kary. Prosimy o szczegóły dotyczące zamieszkania, rodziny i pracy w Polsce. Na tej podstawie pokazujemy, czy przeniesienie wydaje się sensowne, czy lepiej rozważyć inne drogi, na przykład środek alternatywny we Włoszech. Decyzję zawsze podejmuje klient.

Studio działa z siedzib w Rzymie, Mediolanie i Neapolu. Język rozmowy ustalamy na początku, a tłumacza do czynności urzędowych organizujemy z wyprzedzeniem. Ponieważ przeniesienie dotyczy Polski i Włoch, współpracujemy z korespondentem w Polsce, który reprezentuje klienta przed polskim organem i pomaga w tłumaczeniach. Nie przewidujemy wyniku procedury ani jej czasu trwania. Opisujemy kroki i koszty, a rodzinie przekazujemy krótką informację po każdej istotnej czynności.

Słowa z dokumentów o przeniesieniu

Dokumenty dotyczące przeniesienia używają terminów z prawa karnego wykonawczego. Oto te, które pojawiają się najczęściej.

• trasferimento dell'esecuzione — przeniesienie wykonania kary do innego państwa, na podstawie uznania wyroku przez organ tego państwa.
• pena definitiva — kara prawomocna, wobec której wyczerpano środki odwoławcze; tylko taka może być przedmiotem przeniesienia w standardowej procedurze.
• esecuzione — wykonanie kary, czyli faktyczne odbywanie orzeczonej sankcji.
• liberazione anticipata — skrócenie kary za dobre zachowanie; zasady różnią się między państwami.
• affidamento in prova — środek alternatywny pozwalający odbywać karę poza zakładem pod nadzorem, dostępny w określonych warunkach.
• misure alternative — środki zastępujące pobyt w zakładzie, dostępne we Włoszech i zależne od wymiaru pozostałej kary.
• certificato — zaświadczenie dołączane do wyroku w procedurze przeniesienia, w którym podaje się dane o karze i skazanym.
• consenso — zgoda lub stanowisko skazanego wobec przeniesienia; jej znaczenie zależy od okoliczności sprawy.

Jeśli w dokumencie pojawia się słowo spoza tej listy, warto przesłać je obrońcy w całości, razem z tłumaczeniem i datą otrzymania.