Wszystkie terminy w jednym miejscu

Prawie wszystko, co przepada we włoskim postępowaniu, przepada przez terminy, a niemal wszystkie są krótkie. Dotyczy to zaskarżenia środka zapobiegawczego, sprzeciwu od nakazu karnego, wniosków po zamknięciu śledztwa oraz odwołania od sankcji pieniężnej, wnoszonego we Włoszech i w języku włoskim.
Dla osoby mieszkającej za granicą rozstrzyga coś jeszcze: początek biegu zależy od doręczenia, a właśnie doręczenie bywa tu najsłabszym ogniwem. Zmienia to kolejność pracy — najpierw ustala się datę i sposób doręczenia pisma, a dopiero potem liczy się termin i planuje czynności.
Avv. Massimo Romano — Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553, patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015 — Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138 — +39 335 669 3954
W skrócie
- Terminy w postępowaniu karnym są krótkie i liczone od doręczenia, dlatego ustalenie daty oraz sposobu doręczenia pisma jest pracą wykonywaną przed jakimkolwiek obliczeniem.
- Po zatrzymaniu działają terminy liczone w godzinach: najpierw dla wystąpienia prokuratora do sędziego, a następnie dla przeprowadzenia posiedzenia i rozstrzygnięcia o środku zapobiegawczym.
- Zaskarżenie środka zapobiegawczego ma krótki termin liczony od doręczenia, a jednocześnie wiąże sąd, który musi rozpoznać sprawę pod rygorem utraty mocy środka.
- Sprzeciw od nakazu karnego wnosi się w krótkim terminie, a jego złożenie otwiera tryby postępowania, których sam nakaz w ogóle nie przewiduje.
- Po zawiadomieniu o zamknięciu śledztwa biegnie okres na wnioski dowodowe i wyjaśnienia, który dla obrony bywa jedyną okazją wpłynięcia na kształt aktu oskarżenia.
- Odwołanie od sankcji pieniężnej wnosi się we Włoszech i w języku włoskim, co przy mieszkaniu w Polsce wymaga zaplanowania tłumaczenia i pełnomocnictwa z wyprzedzeniem.
- W okresie letnim bieg wielu terminów procesowych jest zawieszony, lecz nie w sprawach osób pozbawionych wolności, dlatego wyjątek czyta się razem z regułą.
Skąd te terminy
| Termin | Podstawa |
|---|---|
| 48 godzin dla prokuratora | art. 390 włoskiego k.p.k. |
| 48 godzin dla sędziego | art. 391 k.p.k. |
| 10 dni na zaskarżenie środka | art. 309 k.p.k. |
| 15 dni na sprzeciw od nakazu karnego | art. 461 k.p.k. |
| 20 dni po zamknięciu śledztwa | art. 415-bis k.p.k. |
| 60 dni na odwołanie od kary pieniężnej | art. 203 kodeksu drogowego |
| Zawieszenie wakacyjne | art. 2 ustawy nr 742 z 1969 r. |
Ostatni wiersz warto czytać razem z wyjątkiem, który do niego należy: zawieszenie nie obejmuje spraw osób pozbawionych wolności. Dla rodziny oznacza to, że sierpień nie jest przerwą — przeciwnie, bywa okresem, w którym trudniej o kontakt z kancelarią, a terminy biegną tak samo.
Wokół pozbawienia wolności
| Czynność | Termin |
|---|---|
| Wystąpienie prokuratora do sędziego | 48 godzin |
| Posiedzenie i decyzja sędziego | kolejne 48 godzin |
| Zażalenie na środek zapobiegawczy | dziesięć dni |
| Rozpoznanie zażalenia | termin ustawowy, pod rygorem utraty mocy |
| Wniosek o uchylenie lub złagodzenie | w każdym czasie |
| Przekazanie na podstawie nakazu europejskiego | dziesięć dni przy zgodzie, sześćdziesiąt bez |
Czwarty wiersz to argument, po który sięga się najrzadziej, a bywa najskuteczniejszy: jeżeli zażalenie nie zostanie rozpoznane w terminie ustawowym, środek traci moc. Nikt tego nie sprawdza z urzędu.
W toku sprawy
| Czynność | Termin |
|---|---|
| Wnioski po zawiadomieniu o zamknięciu śledztwa | dwadzieścia dni |
| Sprzeciw od nakazu karnego | piętnaście dni |
| Sprzeciw pokrzywdzonego wobec umorzenia | krótki, od zawiadomienia |
| Apelacja i kasacja | zależnie od objętości uzasadnienia |
| Początek biegu przy wyroku | od doręczenia pisemnego uzasadnienia |
| Uchylenie wyroku zapadłego bez wiedzy | krótki, od faktycznego powzięcia wiadomości |
Piąty wiersz jest źródłem najczęstszego nieporozumienia u osób mieszkających za granicą: termin nie biegnie od ogłoszenia wyroku, lecz od doręczenia uzasadnienia, a między jednym a drugim mijają tygodnie lub miesiące. Wiadomość «zapadła decyzja» nie jest jeszcze momentem działania.
Pozostałe
- Odwołanie od kary pieniężnej: sześćdziesiąt dni od doręczenia, wnoszone we Włoszech.
- Wniosek o ściganie: co do zasady trzy miesiące od dowiedzenia się o czynie.
- Zaskarżenie zajęcia rzeczy: krótki termin, biegnący niezależnie od sprawy głównej.
- Wnioski po doręczeniu nakazu wykonania kary: krótki termin na środek alternatywny.
- Odszkodowanie za przewlekłość: termin liczony po zakończeniu postępowania.
- Wznowienie postępowania: terminem nieograniczone.
Czwarty punkt przepada najczęściej ze wszystkich wymienionych. Wraz z nakazem wykonania otwiera się okno, w którym można wstrzymać wykonanie i wnieść o rozwiązanie inne niż zakład karny. Po jego zamknięciu kara jest wykonywana i pozostaje już tylko postępowanie wykonawcze.
Pierwsze zestawienie porządkuje grupy terminów według momentu sprawy, w którym występują, wraz ze wskazaniem, od czego zależy ich bieg.
| Moment sprawy | Czego dotyczy termin | Od czego zależy jego bieg |
|---|---|---|
| Zaraz po zatrzymaniu | Wystąpienia prokuratora i posiedzenia sędziego | Chwili faktycznego pozbawienia wolności |
| Po zastosowaniu środka zapobiegawczego | Zaskarżenia postanowienia o środku | Doręczenia postanowienia zainteresowanemu |
| Po zamknięciu śledztwa | Wniosków dowodowych i wyjaśnień | Doręczenia zawiadomienia o zamknięciu |
| Po otrzymaniu nakazu karnego | Sprzeciwu od nakazu | Doręczenia nakazu pod wskazany adres |
| Po sankcji pieniężnej | Odwołania wnoszonego we Włoszech | Doręczenia pisma o nałożeniu sankcji |
Jak liczy się te terminy
Kilka reguł technicznych, które potrafią przesunąć datę o kilka dni w jedną albo w drugą stronę:
| Reguła | Skutek |
|---|---|
| Dzień doręczenia | nie wlicza się do biegu terminu |
| Upływ w dniu wolnym | przesunięcie na pierwszy dzień roboczy |
| Terminy godzinowe | liczone bez przerw, także w dni wolne |
| Zawieszenie wakacyjne | bieg terminów procesowych zawieszony w sierpniu |
| Osoby pozbawione wolności | zawieszenie wakacyjne ich nie dotyczy |
| Wniosek złożony przez obrońcę | data wpływu, nie data nadania z zagranicy |
Wiersz czwarty jest regułą, o której poza Włochami prawie nikt nie wie, a która realnie przesuwa daty: przez okres wakacyjny bieg wielu terminów procesowych ulega zawieszeniu. Kto liczy dni według kalendarza, może uznać sprawę za przegraną, choć termin jeszcze nie upłynął.
Wiersz piąty jest jednak zastrzeżeniem odwrotnym i równie ważnym: dla spraw osób pozbawionych wolności to zawieszenie nie działa. W tych sprawach sierpień biegnie normalnie i właśnie tam pomyłka kosztuje najwięcej.
Ostatni wiersz dotyczy każdego, kto działa z Polski: liczy się moment wpływu pisma do właściwego organu we Włoszech, a nie data nadania. Przesyłka wysłana na trzy dni przed upływem terminu z dużym prawdopodobieństwem dotrze po nim.
Termin, którego nie ma w żadnym przepisie
Jest jeszcze jeden, który decyduje najczęściej: czas, jaki mija, zanim ktoś zajmie się sprawą. Dokumenty z Polski trzeba zdobyć i przetłumaczyć przysięgle, obrońca potrzebuje dostępu do akt, wnioski wymagają załączników.
Kto zaczyna dzień przed upływem terminu, formalnie zdążył, a praktycznie nie zdążył z niczym.
Najczęstsze pytania
Ile czasu ma prokurator po zatrzymaniu?
Czterdzieści osiem godzin na wystąpienie do sędziego o zatwierdzenie, a sędzia kolejne czterdzieści osiem na posiedzenie i rozstrzygnięcie. Razem dziewięćdziesiąt sześć godzin, liczonych od faktycznego pozbawienia wolności, nie od doprowadzenia. Terminy biegną także w soboty i święta, kiedy urzędy w Polsce są zamknięte.
Jaki jest termin zażalenia na areszt?
Dziesięć dni od doręczenia. Warto jednak sprawdzić nie tylko własny termin, lecz także te wiążące sąd: przekazanie akt i rozpoznanie sprawy mają terminy ustawowe, a ich przekroczenie powoduje utratę mocy przez sam środek. To zarzut czysto kalendarzowy, skuteczniejszy od sporu o okoliczności.
Ile mam po zawiadomieniu o zamknięciu śledztwa?
Dwadzieścia dni na wnioski dowodowe, dokumenty i wyjaśnienia. To ostatni moment przed skierowaniem sprawy do sądu i najlepsza okazja, by zakończyć ją bez oskarżenia. Ten sam termin służy pokrzywdzonemu do sprzeciwu wobec wniosku o umorzenie — o ile wcześniej zażądał zawiadamiania o biegu sprawy.
Od kiedy biegnie termin na apelację?
Od doręczenia pisemnego uzasadnienia, a nie od ogłoszenia rozstrzygnięcia na posiedzeniu. Między jednym a drugim mijają tygodnie, a przy sprawach złożonych miesiące. Pomylenie tych dwóch momentów jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty prawa do odwołania przez osoby mieszkające za granicą.
Jaki termin przepada najczęściej?
Ten liczony od doręczenia nakazu wykonania kary. Otwiera się wtedy krótkie okno na wniosek o środek alternatywny wobec zakładu karnego, a jego przegapienie oznacza, że kara zostaje wykonana. To najczęściej przepadająca możliwość w całym postępowaniu, bo po wyroku kontakt z obrońcą zwykle się urywa.
Czy istnieją drogi bez terminu?
Wznowienie postępowania nie jest ograniczone terminem i można o nie wystąpić po latach, przy nowych dowodach. Uchylenie wyroku zapadłego bez wiedzy skazanego ma natomiast termin krótki, liczony od chwili faktycznego dowiedzenia się o sprawie — dlatego kopertę i dowód doręczenia zachowuje się zawsze.
Czy w sierpniu terminy biegną?
Bieg wielu terminów procesowych jest w okresie wakacyjnym zawieszony, co realnie wydłuża sprawy o kilka tygodni. Zawieszenie nie dotyczy jednak spraw osób pozbawionych wolności ani postępowań pilnych: tam sierpień biegnie normalnie. Sprawdzenie, do której grupy należy sprawa, jest zatem pierwszą czynnością przy każdym terminie letnim.
Kto otwiera tę stronę, szukając daty, która właśnie biegnie
Najczęściej jest to osoba, która trzyma w ręku pismo z Włoch i nie wie, od którego dnia liczyć czas. Koperta leżała w skrzynce, ktoś z domowników odebrał ją w czasie nieobecności, a data na piśmie nie zgadza się z datą na zwrotce pocztowej. Pyta, czy termin już minął, czy jeszcze biegnie, i czy ma w ogóle sens dzwonić do obrońcy, skoro nie wiadomo, co zostało do zrobienia. To pytanie wydaje się proste, a w praktyce od odpowiedzi zależy, czy sprawa nadal jest otwarta.
Inna sytuacja dotyczy rodziny osoby zatrzymanej. Godziny płyną, nikt nie wie, kiedy odbędzie się posiedzenie przed sędzią, obrońca jeszcze nie został wskazany, a w telefonie padają różne informacje, często sprzeczne. Rodzina chce znać zasady: kto ma ile czasu, od czego zaczyna się odliczanie i co się dzieje, jeśli któraś instytucja się spóźni. Tu termin nie jest abstrakcją, lecz czymś, co trwa w czasie rzeczywistym, i każda godzina ma znaczenie.
Wreszcie są ci, którzy dowiedzieli się o sprawie po fakcie: wyrok zapadł dawno, koperty nie dotarły, a kontrola na granicy ujawniła wpis. Pytają, czy mogą jeszcze coś zrobić, skoro wszystko wydaje się dawno zamknięte. Odpowiedź zależy od tego, jak i kiedy ich zawiadomiono, bo wiele terminów liczy się od chwili wiążącego doręczenia, a ocena doręczenia na zagraniczny adres bywa sporna. Ta strona nie podaje konkretnych liczb dni, bo sprawę rozstrzyga rodzaj pisma i etap postępowania, ale pokazuje, jak się w tym poruszać i co uporządkować, zanim zadzwoni się do obrońcy.
Drugie zestawienie porównuje doręczenie prawidłowe z doręczeniem wadliwym, bo właśnie na tej różnicy opiera się większość sporów o terminy.
| Zagadnienie | Doręczenie prawidłowe | Doręczenie wadliwe |
|---|---|---|
| Początek biegu terminu | Liczy się od daty odbioru pisma | Bieg terminu bywa kwestionowany |
| Adres | Wskazany przez zainteresowanego w sprawie | Dawny adres albo lokal niezamieszkany |
| Osoba odbierająca | Uprawniona do odbioru korespondencji | Osoba postronna albo niezwiązana z adresatem |
| Dostępna droga | Zwykłe czynności w ramach terminu | Wniosek o przywrócenie albo zarzut procesowy |
| Potrzebny materiał | Potwierdzenie odbioru z akt sprawy | Dokumenty zamieszkania, pracy i podróży |
Rozstrzygnięcia, których nie można odłożyć do końca terminu
Najważniejsza decyzja polega na tym, by ustalić, kiedy termin zaczął biec, zanim ktokolwiek zacznie oceniać, ile czasu zostało. Osoby w stresie liczą od daty, którą pamiętają: dnia, w którym pismo przeczytały, dnia, w którym rozmawiały z urzędnikiem, albo dnia, w którym ktoś im o sprawie powiedział. Prawo liczy od innych momentów: od doręczenia, od ogłoszenia, od wykonania czynności. Pomyłka w punkcie wyjścia zmienia wszystko, dlatego wstępna rozmowa z obrońcą powinna dotyczyć daty na kopercie i na zwrotce.
Kolejny wybór dotyczy tego, kiedy składać pismo. Złożenie na ostatnią chwilę bywa kuszące, bo daje czas na namysł, ale kosztuje: awaria systemu, utrata przesyłki, błąd w adresie sądu czy zamknięty urząd mogą wszystko przekreślić. Złożenie wcześniej ma swoją cenę w postaci mniejszej wiedzy o sprawie, lecz przeważnie lepiej mieć pismo prawidłowo złożone i dopracowane w uzupełnieniu, niż nie mieć go wcale. Obrońca ocenia, czy dany środek pozwala na uzupełnienie, czy musi być w pełni gotowy od razu.
Osobną decyzją jest pełnomocnictwo. Wiele czynności obrońca może wykonać tylko wtedy, gdy ma udzielone umocowanie w formie, której oczekuje włoski urząd, a przy osobach przebywających za granicą podpisanie i odesłanie dokumentu zajmuje czas. Odkładanie tej formalności do dnia, w którym termin już biegnie, jest najczęstszym źródłem stresu. Warto więc podpisać pełnomocnictwo od razu, nawet jeśli jeszcze nie wiadomo, które czynności będą potrzebne.
Papiery, które dowodzą, kiedy termin się zaczął
Spór o termin rozstrzyga się dokumentami. Sąd nie pyta, kiedy zainteresowany dowiedział się o piśmie, lecz sprawdza, co wynika z adnotacji o doręczeniu. Dlatego wszystko, co dotyczy daty, trzeba zachować i dostarczyć obrońcy możliwie szybko.
- Koperta, w której przyszło pismo, razem ze znaczkami, pieczątkami i naklejkami nadawczymi. Często to najważniejszy dowód, kiedy pismo wysłano i gdzie dotarło, więc nie wyrzucaj jej po otwarciu.
- Zwrotka pocztowa lub potwierdzenie odbioru, wraz z podpisem osoby, która przesyłkę odebrała. Czasem okazuje się, że podpisała ją osoba, która w danym miejscu nie mieszka.
- Skan lub zdjęcie samego pisma, z widoczną datą wystawienia, nazwą organu i numerem sprawy. Numer sprawy pozwala obrońcy zapytać o akta bez zbędnych formalności.
- Wiadomości elektroniczne, w tym zawiadomienia o pismach przesyłanych pocztą e-mail, z nagłówkami i godziną. Zachowaj całą wiadomość, nie tylko jej treść.
- Wydruk lub zrzut ekranu z wyszukiwarki przesyłek, jeśli dokument wysłano kurierem. Pokazuje, kiedy kurier próbował doręczyć i czy ktoś otworzył drzwi.
- Dokumenty pokazujące, gdzie zainteresowany mieszkał w czasie doręczenia: umowa najmu, zaświadczenie z pracy, bilet. Pomagają wykazać, że pismo trafiło pod nieaktualny adres.
- Notatka własna z kalendarza: kiedy zainteresowany się dowiedział, od kogo i w jaki sposób.
Najlepiej trzymać je razem, w teczce opisanej datą doręczenia i numerem sprawy, a ich skany przesłać obrońcy w tej samej wiadomości. Dzięki temu obrońca od razu widzi pełny obraz i nie musi dopytywać o brakujące elementy, tracąc czas, którego nie ma.
Jak terminy wchodzą w pracę, urlop i rodzinę
Terminy nie biorą pod uwagę, że ktoś ma urlop, chorobę albo zmianę na nocnej zmianie. Prawo zakłada, że osoba, która wie o postępowaniu, potrafi zorganizować swoje obowiązki tak, aby je dotrzymać. W praktyce oznacza to, że czas na działanie bywa wykorzystany na rzeczy zupełnie niezwiązane z pismem: znalezienie kogoś, kto je przetłumaczy, zorganizowanie dojazdu do notariusza, żeby poświadczyć podpis, uzyskanie zwolnienia z pracy na stawiennictwo.
Dla osób pracujących w delegacji, kierowców i pracowników sezonowych największym problemem jest niedostępność. Pismo przychodzi, gdy ktoś jest w trasie, a adres zamieszkania nie jest sprawdzany przez wiele dni. Warto ustalić, kto w domu odbiera pocztę, i zobowiązać tę osobę do fotografowania każdego pisma z Włoch od razu po otrzymaniu. Takie zdjęcie, wysłane obrońcy tego samego dnia, bywa różnicą między sprawą ocalałą a sprawą zamkniętą.
Rodzina musi liczyć się z kosztami, które pojawiają się nagle: tłumaczenia, kurier, dojazd do sądu, opłaty. W rodzinach, w których dochody są niewielkie, taki wydatek bywa powodem, że pismo jest składane za późno albo wcale. Rozsądniej omówić koszty z obrońcą na początku i wspólnie ustalić kolejność wydatków. Wreszcie trzeba uwzględnić stres: ludzie, którzy liczą dni, mają kłopot ze snem i koncentracją, a to wpływa na pracę i relacje. Proste planowanie, z kalendarzem i listą zadań, zmniejsza napięcie.
Kto planuje urlop albo wyjazd, powinien uprzedzić obrońcę o swojej nieobecności i zostawić numer, pod którym zostanie odnaleziony.
Pytania do obrońcy o terminy w mojej sprawie
Obrońca zna terminy lepiej niż ktokolwiek, ale nie zawsze przekazuje je w sposób, który klient zapamięta. Poniższe pytania pozwalają uzyskać informacje, które da się wpisać do kalendarza.
- Jakie pismo właśnie otrzymałem i jaki termin z nim się wiąże, a jeśli to zależy od okoliczności, to od jakich?
- Od jakiej daty liczy się czas w mojej sprawie: od doręczenia, od ogłoszenia, od wykonania czynności? Czy ma na to wpływ fakt, że pismo odebrała inna osoba?
- Czy termin jest liczony w godzinach, czy w dniach, i czy wlicza się do niego dni świąteczne albo wolne od pracy?
- Co dokładnie stracę po jego upływie i czy istnieje jakakolwiek droga naprawcza, jeśli pismo dotarło z opóźnieniem?
- Czy mogę złożyć pismo wstępnie i uzupełnić je później, czy musi być w pełni gotowe od razu?
- Kto fizycznie złoży pismo i w jaki sposób, aby uniknąć problemów z doręczeniem po stronie sądu?
- Jak obrońca potwierdzi mi, że pismo zostało złożone, i w jakiej formie otrzymam dowód?
- Czy w mojej sprawie biegną jeszcze inne terminy, o których nie wiem, na przykład w sprawach pobocznych?
- Co zrobić, jeśli pismo dotrze do mnie w trakcie podróży albo urlopu?
Pytania te można zadać w trakcie krótkiej rozmowy telefonicznej, ale odpowiedzi warto poprosić o przesłanie na piśmie, z datą i podpisem obrońcy. Zapis chroni przed późniejszym nieporozumieniem, kto co ustalił, i pozwala wrócić do rozmowy z rodziną.
Trzecie zestawienie zbiera papiery dowodzące, kiedy termin rzeczywiście się rozpoczął, wraz ze wskazaniem ich źródła.
| Dokument | Skąd się go bierze | Co dowodzi |
|---|---|---|
| Koperta z pieczęciami | Z doręczonej przesyłki | Daty nadania i daty odbioru pisma |
| Potwierdzenie odbioru | Z akt sprawy lub od operatora pocztowego | Kto i kiedy odebrał korespondencję |
| Oświadczenie o adresie doręczeń | Z akt sprawy, złożone przy pierwszej czynności | Gdzie pisma miały być kierowane |
| Zaświadczenie o zamieszkaniu | Urząd właściwy dla miejsca pobytu | Gdzie adresat rzeczywiście mieszkał |
| Dokumenty pobytu za granicą | Od pracodawcy, przewoźnika lub urzędu | Że adresat nie mógł odebrać pisma |
Czego nie robić, gdy termin już biegnie
Termin potrafi sprawić, że rozsądni ludzie robią rzeczy, których nie zrobiliby w spokoju. Najczęstsze błędy, które szkodzą najbardziej, są następujące.
- Nie czekaj z kontaktem do obrońcy, aż „się uspokoisz” albo „zbierzesz dokumenty”. Obrońca potrzebuje niewielu informacji, by zacząć, a każdy dzień zwłoki to dzień z puli, której nikt nie przedłuży.
- Nie wyrzucaj kopert, zwrotek ani wiadomości, nawet jeśli wydają się bezużyteczne. Z nich wynika data doręczenia, a ta bywa kluczowym argumentem.
- Nie zakładaj, że termin można przedłużyć na prośbę. Większość terminów jest sztywna, a ich przekroczenie powoduje utratę uprawnienia niezależnie od przyczyn.
- Nie licz terminu samodzielnie według ogólnych zasad z internetu. Różne pisma mają różne zasady, a pomyłka co do dnia kosztuje wszystko.
- Nie wysyłaj pisma zwykłą pocztą na ostatnią chwilę. Przesyłka może dotrzeć za późno, a data nadania nie zawsze wystarcza.
- Nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz, żeby „zdążyć”. Podpis pod niezrozumiałym tekstem bywa gorszy od spóźnienia.
- Nie przekazuj pisma przez komunikatory bez zachowania kopii oryginału.
Za wszystkimi tymi zasadami stoi to samo spostrzeżenie: w sprawach terminowych liczy się nie to, co ktoś chciał zrobić, lecz to, co udowodnił. Dobry zamiar, nieudokumentowany przesyłką albo wpisem w kalendarzu, nie ma znaczenia dla sądu. Dlatego lepiej każdą czynność wykonać tak, aby zostawiła ślad: potwierdzenie nadania, zdjęcie, wiadomość z godziną. Ślad ten bywa dowodem, że ktoś dotrzymał terminu, gdy dojdzie do sporu.
Terminy w sprawie prowadzonej między Włochami a Polską
Najbardziej zdradliwym punktem jest doręczenie. Pismo może zostać wysłane zgodnie z włoskimi przepisami i uznane za doręczone, choć w Polsce wciąż nie dotarło do adresata. Zdarza się też, że doręczono je osobie, która mieszka pod adresem, ale nie przekazała go dalej. W takich sytuacjach trzeba ustalić dokładnie, jak i kiedy doręczenie nastąpiło, bo od tego zależy, czy termin biegnie, czy sprawa pozostaje otwarta. Obrońca we Włoszech może poprosić o wyjaśnienia urząd, który wysłał pismo, ale potrzebuje do tego dokumentów z Polski.
Poczta międzynarodowa bywa wolna i nieprzewidywalna. Pismo wysłane z Włoch może dotrzeć po długim czasie, a czas ten nie zawsze jest uwzględniany przy liczeniu terminów. Dlatego obrońca prosi zwykle o skan pisma od razu po otrzymaniu, a oryginał przesyła się później. Różnice w dniach wolnych od pracy w Polsce i we Włoszech mogą powodować, że urząd jest zamknięty w dniu, w którym rodzina spodziewa się odpowiedzi. Warto o tym pamiętać przy planowaniu, zwłaszcza przy świętach państwowych.
Tłumaczenia i poświadczenia wymagają czasu, który także jest wliczony w termin. Dokument potrzebny do pisma, taki jak zaświadczenie z Polski, musi zostać przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego i poświadczony w sposób, którego oczekuje włoski urząd. Najlepiej rozpocząć ten proces natychmiast, równolegle z przygotowaniem pisma. Konsulat może wspomóc kontakt z rodziną, ale nie przedłuża terminów i nie składa pism w imieniu zainteresowanego.
Jak studio pilnuje terminów
Najwcześniejsze działanie po otrzymaniu pisma to ustalenie rodzaju dokumentu i daty doręczenia. Klient przesyła zdjęcie pisma i koperty na adres avvmassimoromano@gmail.com albo omawia je w rozmowie telefonicznej. Obrońca określa, jaki termin dotyczy sprawy, od kiedy się go liczy i jakie czynności trzeba podjąć, a następnie wpisuje sprawę do kalendarza kancelarii z przypomnieniami z wyprzedzeniem.
W trakcie wstępnej rozmowy ustala się też, kto w rodzinie jest osobą kontaktową i jak przekazywać nowe pisma. Obrońca prosi o natychmiastowe zdjęcia każdego dokumentu, a klient otrzymuje potwierdzenie ich odbioru. Gdy pismo ma zostać złożone, klient dostaje informację, kiedy i w jaki sposób to nastąpi, oraz dowód złożenia, gdy tylko jest dostępny.
Studio działa w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, dzięki czemu pisma mogą być składane w sądach różnych miast bez opóźnień związanych z przesyłką. Rozmowy toczą się po polsku i po włosku, a wszystkie istotne dokumenty są wyjaśniane prostymi słowami. Studio nie przewiduje wyniku, bo rozstrzyga o nim organ, ale dba o to, by żaden termin nie upłynął z powodu przeoczenia. Koszty omawia się z góry.
Klient dostaje też zestawienie terminów w czytelnej formie, z datami i opisem tego, co jest do zrobienia. Zestawienie aktualizuje się po każdym nowym piśmie, a w razie zmiany obrońca informuje o niej od razu. Dzięki temu rodzina nie musi samodzielnie liczyć dni, co w stresie łatwo prowadzi do pomyłek.
Słowa o terminach, które pojawią się na papierze
Pisma procesowe używają kilku słów oznaczających czas i jego skutki. Ich znajomość pozwala szybko zorientować się, jak pilna jest sprawa.
Termine to czas wyznaczony przez prawo na wykonanie określonej czynności. Perentorio oznacza, że termin jest ostateczny i jego przekroczenie powoduje utratę uprawnienia, bez możliwości przywrócenia. Decadenza to właśnie ta utrata uprawnienia po upływie czasu. Notificazione to doręczenie, od którego zwykle liczy się bieg terminu, a relata di notifica to adnotacja o doręczeniu, z której wynika, kiedy, jak i komu pismo wręczono. Convalida to zatwierdzenie zatrzymania przez sędziego, a riesame to odwołanie od środka zapobiegawczego, a terminy w ich przypadku są bardzo krótkie.
Interrogatorio di garanzia to przesłuchanie osoby objętej środkiem przed sędzią. Avviso di conclusione delle indagini to zawiadomienie o zakończeniu dochodzenia, po którym otwiera się okno na pisma i wniosek o przesłuchanie. Opposizione to sprzeciw od nakazu karnego, wnoszony w ściśle określonym czasie, a jego przekroczenie czyni nakaz wykonalnym. Jeżeli w dokumencie pojawia się inne słowo oznaczające czas, na przykład entro, co znaczy „w ciągu”, warto zapytać obrońcę, od kiedy go liczyć.
Przy każdym z tych słów obrońca powinien wskazać, jaki termin się z nim wiąże i od kiedy go liczyć. Jeśli tego nie zrobił, warto zapytać wprost, bo sama znajomość słowa nie wystarczy: liczy się skutek, który niesie dane pismo, oraz data, od której zaczyna się odliczanie.
O adwokacie
Większość telefonów do tej kancelarii pojawia się wtedy, gdy coś już się wydarzyło: zatrzymanie za granicą, przeszukanie mieszkania, pismo doręczone podczas nieobecności we Włoszech. Pierwszą rozmowę prowadzi sam Avv. Massimo Romano, obrońca w sprawach karnych uprawniony do występowania przed Sądem Kasacyjnym. Zajmuje się włoskim postępowaniem karnym, europejskim nakazem aresztowania, ekstradycją oraz sytuacją Włochów pozbawionych wolności poza granicami kraju. W tej rozmowie pyta wyłącznie o rzeczy sprawdzalne: jaki organ działał, gdzie przebywa zatrzymany, co zostało podpisane lub wydane. Żadnej oceny nie formułuje przed przeczytaniem dokumentów. Po rozmowie kancelaria przesyła na piśmie opis sytuacji, wskazanie tego, o co można wystąpić z Włoch, oraz tego, co musi zostać zrobione w kraju, w którym znajduje się dana osoba. Kancelaria pracuje między Rzymem, Mediolanem i Neapolem, co pozwala prowadzić sprawę tam, gdzie się ona toczy, nawet jeśli rodzina mieszka gdzie indziej. Z rodzinami, które nie mówią po włosku, rozmawia się po polsku, telefonicznie i na piśmie.
Proszę zadzwonić do kancelarii lub napisać na WhatsAppie. Warto mieć pod ręką pełne imię i nazwisko zatrzymanego, miasto i kraj pobytu oraz każde otrzymane pismo, choćby w postaci zdjęcia.
Avv. Massimo Romano — adwokat karnista, uprawniony do występowania przed włoskim Sądem Kasacyjnym
Iscritto all'Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553 | Patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015
Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138
+39 335 669 3954 · WhatsApp
