Prawomocny wyrok a wznowienie sprawy

Kto czyta o wznowieniu: skazany sprzed lat, rodzina zmarłego i osoba, która nie wiedziała o procesie

Najczęściej jest to człowiek, który ma za sobą wyrok prawomocny i uważa, że sprawa została rozstrzygnięta na podstawie niepełnego obrazu. Po latach odnalazł się świadek, który widział zdarzenie inaczej, wykonano badanie, którego wcześniej nie było, albo wpadł w ręce dokument, do którego nikt nie miał dostępu. Pyta, czy po tak długim czasie można jeszcze cokolwiek zrobić i czy zamknięty wyrok w ogóle da się otworzyć.

Inna sytuacja dotyczy osoby, która odbyła karę, a mimo to żyje z jej następstwami. Wpis w rejestrze utrudnia znalezienie pracy, wyjazdy do Włoch są obarczone niepokojem, a bank pyta o zaświadczenia. Taka osoba chce wiedzieć, czy wznowienie jest możliwe także po zakończeniu kary, i słyszy sprzeczne odpowiedzi od znajomych, którzy mieszają różne instytucje.

Zdarza się też rodzina zmarłego. Syn lub córka uważa, że wyrok wydany wobec ojca był krzywdzący, i chce przywrócić dobre imię. Nie wie, czy ktokolwiek poza skazanym może wnosić o ponowne rozpoznanie sprawy, ani jakie dokumenty są do tego potrzebne.

Wreszcie ktoś, kto dowiedział się o wyroku przypadkiem, bo nigdy nie wiedział, że przeciwko niemu toczył się proces. Ta osoba nie szuka wznowienia, tylko innej drogi, o krótkim terminie, i musi się o tym dowiedzieć jak najszybciej. Strona wyjaśnia różnicę między tymi ścieżkami.

Zdarza się wreszcie, że o wznowieniu pyta ktoś, kto sam już nie chce niczego zmieniać, tylko szuka spokoju dla rodziny. Dla takich osób najważniejsze jest rzetelne wyjaśnienie, co jest realne, a co nie.

Złożyć wniosek teraz, poczekać na dowód czy wybrać inną drogę: rozwidlenia osoby z prawomocnym wyrokiem

Najważniejsze rozstrzygnięcie dotyczy tego, o co w ogóle wnosić. Jeżeli osoba nie wiedziała o procesie, właściwa jest droga uchylenia wyroku zaocznego, która ma krótki termin liczony od faktycznego powzięcia wiadomości. Pomylenie jej z wznowieniem kosztuje najwięcej, bo upływu terminu nie da się cofnąć. Dlatego rozmowę wstępną z obrońcą poświęca się ustaleniu, od kiedy człowiek wie o wyroku i skąd.

Kolejny wybór dotyczy chwili złożenia wniosku. Wznowienie nie ma terminu, więc kusi, by czekać, aż materiał będzie jeszcze pełniejszy. Cena zwłoki to dalsze życie z wyrokiem, a cena pośpiechu to wniosek oparty na zapowiedzi, który zostanie odrzucony. Zapowiedź zdobycia dowodu nie jest podstawą. Rozsądnie jest złożyć wniosek wtedy, gdy materiał leży już na stole, a jego nowość da się wykazać.

Następna decyzja dotyczy sposobu pozyskania dowodów z Polski. Zdobycie ich samodzielnie jest tańsze i szybsze, ale dowód przetłumaczony i zebrany bez właściwej drogi bywa kwestionowany. Droga przez europejski nakaz dochodzeniowy trwa dłużej, lecz daje materiał, którego sąd nie odrzuci z powodów formalnych.

Ostatnia kwestia to wykonanie kary. Wniosek sam jej nie wstrzymuje, ale sąd może wykonanie zawiesić. Jeżeli kara trwa, wniosek o zawieszenie składa się razem z wnioskiem głównym i uzasadnia konkretnymi okolicznościami.

Każda z tych decyzji ma swoje konsekwencje w czasie i w kosztach, dlatego obrońca przedstawia je na piśmie, razem z ostrzeżeniem, co może pójść nie tak. Rodzina decyduje, mając przed oczami pełny rachunek, a nie tylko nadzieję na zmianę wyroku.

Co mieć w ręku, zanim obrońca napisze wniosek o wznowienie

Wniosek o wznowienie stoi na materiale, a nie na przekonaniu o niesprawiedliwości. Poniższe rzeczy zbiera się równolegle.

• Odpis wyroku z datą uprawomocnienia oraz pisma z postępowania odwoławczego. Bez nich nie da się wskazać, co dokładnie ma zostać ponownie rozpoznane.
• Dowód, który jest rzeczywiście nowy: wynik badania, zeznanie świadka odnalezionego po latach, dokument, do którego wcześniej nie było dostępu. Każdy z nich opisuje się datą i okolicznością, w której dowód się pojawił.
• Wyjaśnienie, dlaczego sąd nie mógł znać tego dowodu wcześniej. Nowość dla obrońcy nie wystarcza, ma to być nowość dla sądu.
• Odpis innego prawomocnego wyroku, jeżeli podstawą jest sprzeczność z nim.
• Dokumenty wskazujące na fałsz w podstawie wyroku: opinię, orzeczenie, zeznanie.
• Orzeczenie trybunału w Strasburgu wraz z dokumentami potwierdzającymi, że droga krajowa została wyczerpana, a skarga złożona w terminie.
• Przy wniosku rodziny zmarłego: akt zgonu i dokumenty potwierdzające pokrewieństwo, w tłumaczeniu przysięgłym.
• Dane kontaktowe osób, które mogą potwierdzić okoliczności, razem ze wskazaniem, co każda z nich wie.

Wszystko, co pochodzi z Polski, trzeba przetłumaczyć i zebrać w sposób, który włoski sąd uzna. Dlatego zanim ktokolwiek zacznie zbierać materiał na własną rękę, uzgadnia się z obrońcą, jaka forma będzie właściwa.

Brak któregoś z tych dokumentów nie przekreśla sprawy, ale wymaga ustalenia, czy da się go uzupełnić i w jakim czasie. Obrońca prowadzi listę braków i regularnie informuje o postępach, aby rodzina wiedziała, na jakim etapie jest przygotowanie wniosku.

Co zmienia się w codzienności, gdy stary wyrok wciąż ciąży

Wyrok prawomocny działa nie tylko wtedy, gdy kara trwa. Wpis w rejestrze ciągnie się za człowiekiem latami: przy poszukiwaniu pracy, przy staraniu o pozwolenie, przy podróży, a nawet przy wynajmie mieszkania, gdy właściciel prosi o zaświadczenie. Pracodawca, który dowiaduje się o dawnej sprawie, bywa nieufny, a rozmowa o niej jest trudna, bo wymaga tłumaczenia, jak do niej doszło i dlaczego uważa się ją za błędną.

Wyjazdy do Włoch stają się niepewne, zwłaszcza gdy skutki wyroku obejmują zakazy lub konsekwencje majątkowe. Niektórzy rezygnują z rodzinnych wizyt, inni jeżdżą z lękiem. Dla osób, które mają we Włoszech rodzinę lub interesy, to koszt codzienny i trudny do zmierzenia.

W rodzinie sprawa wraca przy każdej okazji: gdy dorasta dziecko i zadaje pytania, gdy trzeba wypełnić formularz, w którym pada pytanie o niekaralność, gdy ktoś bliski choruje, a skazany nie może się z nim zobaczyć. Konsekwencje majątkowe dotykają całego domu, nie tylko skazanego.

Wznowienie potrafi więc zmienić wiele, ale nie obiecuje wyniku. Dlatego trzeba z góry uzgodnić z rodziną, ile czasu i pieniędzy można przeznaczyć na postępowanie o niepewnym rezultacie, i co zrobić, jeżeli wniosek zostanie oddalony. Spokojne planowanie chroni przed rozczarowaniem.

Dochodzi do tego poczucie niesprawiedliwości, które trudno z kimkolwiek podzielić, bo otoczenie albo uważa sprawę za zamkniętą, albo podejrzewa, że skazany szuka wymówek. Warto znaleźć kogoś zaufanego, z kim można o tym rozmawiać spokojnie, a ważne decyzje podejmować z obrońcą, nie pod wpływem rozżalenia.

Pytania do obrońcy, które zadaje się przed wnioskiem o wznowienie

Ludzie pytają, czy mają szansę. Rzadko pytają o to, od czego ta szansa zależy.

• Na której z podstaw można oprzeć wniosek w mojej sprawie i dlaczego akurat na niej?
• Czy mój dowód jest rzeczywiście nowy w rozumieniu, które liczy się dla sądu, czy tylko nowy dla mnie?
• Czy moja sprawa to wznowienie, czy uchylenie wyroku zaocznego, i czy nie minął termin właściwy dla tej ostatniej drogi?
• Czy dowód wystarczająco przesądza o sprawie, czy tylko osłabia któryś z argumentów, co nie wystarczy?
• Jak pozyskać dowody z Polski, żeby nikt nie mógł zakwestionować sposobu ich uzyskania?
• Czy mogę wnosić o zawieszenie wykonania kary i na jakiej podstawie?
• Co się stanie z wpisem w rejestrze, jeżeli wniosek zostanie uwzględniony?
• Czy muszę stawić się osobiście, czy wystarczy, że wniosek poprowadzi obrońca?
• Jakie koszty będą po mojej stronie i jak długo mniej więcej potrwa całe postępowanie?

Odpowiedzi warto zapisać. Szczerze postawiona ocena, wskazująca także słabe strony wniosku, jest cenniejsza niż pochlebne zapewnienie.

Dobrze zapytać także, jak obrońca ocenia słabe strony wniosku i co zrobi, jeżeli sąd uzna dowód za niewystarczający. Warto wiedzieć, czy po oddaleniu wniosku możliwe jest złożenie kolejnego, opartego na innych okolicznościach, i jakie ma to konsekwencje. Pyta się też o to, kto ponosi koszty opinii i tłumaczeń oraz jak rozlicza się je w trakcie postępowania. Odpowiedzi na te pytania pozwalają ocenić, czy sprawa jest warta zachodu.

Czego nie robić, gdy myślisz o wznowieniu

Rozczarowanie po latach bywa złym doradcą. Poniższe rady dotyczą zachowań.

• Nie składaj wniosku na podstawie zapowiedzi dowodu. Odrzucenie zamyka drogę, a ponowny wniosek na tej samej podstawie niewiele znaczy.
• Nie zakładaj, że brak terminu oznacza brak pośpiechu. Dowody giną, świadkowie umierają, dokumenty się gubią.
• Nie myl wznowienia z uchyleniem wyroku zaocznego. Jeżeli nie wiedziałeś o procesie, liczy się krótki termin.
• Nie zdobywaj dowodów w sposób, który może zostać uznany za wywieranie nacisku na świadków. Rozmowa z nimi odbywa się przez obrońcę.
• Nie przekładaj dokumentów na własną rękę i nie dołączaj ich bez ustalenia z obrońcą. Przekład powinien być przysięgły.
• Nie rozpowszechniaj w sieci opowieści o niesprawiedliwym wyroku. Wpisy czyta także przeciwnik w sprawie.
• Nie płać nikomu za obietnicę zmiany wyroku. Wznowienie jest wnioskiem do sądu, a nie przysługą.
• Nie lekceważ wykonania kary w czasie, gdy wniosek jest przygotowywany. Wniosek sam jej nie wstrzymuje.

Cierpliwość w przygotowaniu materiału daje więcej niż pośpiech w składaniu pisma. Dobry wniosek powstaje tygodniami.

Niektórzy, zniechęceni długim czekaniem, składają wniosek zbyt wcześnie albo zbyt ogólnie. Ogólne zarzuty bez dokumentów nie mają wartości, a sąd widzi, że wniosek nie ma oparcia. Lepiej poczekać, aż obrońca uzna materiał za gotowy, i złożyć pismo, które można obronić w każdym punkcie. Rodzina powinna wspierać skazanego tym, co ma, czyli dokumentami i spokojem, a nie domysłami.

Wyrok włoski, dowody w Polsce, sprawa w sądzie apelacyjnym: jak łączy się Polskę i Włochy

Wniosek o wznowienie składa się do sądu apelacyjnego, który orzekał albo jest właściwy według włoskich reguł. Skazany z Polski nie musi przyjeżdżać na posiedzenia, bo reprezentuje go obrońca na podstawie pełnomocnictwa w formie uznawanej we Włoszech. Pełnomocnictwo przesyła się skanem, a oryginał kurierem, i dobrze zrobić to z wyprzedzeniem, bo poczta międzynarodowa trwa dłużej, niż wynika z kalendarza.

Największa trudność dotyczy dowodów pochodzących z Polski. Zeznanie świadka, dokument z polskiego urzędu, opinia biegłego lub wynik badania medycznego muszą dotrzeć do włoskiego sądu w postaci, którą ten uzna. Dowód zdobyty samodzielnie i przetłumaczony przez zainteresowanego jest chętnie kwestionowany. Właściwa droga ustala się na początku, zanim ktokolwiek poniesie koszt zbierania materiału.

Dokumenty włoskie trafiają do Polski po włosku, a polskie do Włoch po polsku, więc potrzebne jest tłumaczenie przysięgłe w każdą stronę. Przy orzeczeniu trybunału w Strasburgu dochodzi dokumentacja z postępowania międzynarodowego, często po angielsku lub francusku.

Konsulat pomaga w kontakcie i w uwierzytelnieniu dokumentów, ale nie wnosi o wznowienie i nie ocenia dowodów. Godziny pracy urzędów w Polsce i we Włoszech są zbliżone, a kalendarze świąt różne, co warto uwzględnić przy umawianiu rozmów.

Przy sprawach zmarłych skazanych dochodzi dokumentacja stanu cywilnego, która również wymaga tłumaczenia i niekiedy uwierzytelnienia. Przygotowanie jej z wyprzedzeniem skraca oczekiwanie, bo nie czeka się na odpis z urzędu.

Jak kancelaria przygotowuje wniosek o wznowienie

Rozmowę zaczyna telefon do kancelarii albo wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com. W wiadomości warto podać, kiedy zapadł wyrok, jaka kara została orzeczona, czy była odbyta i co nowego pojawiło się w sprawie. Dołącza się skan wyroku i wszystkie pisma, jakie rodzina zachowała, nawet jeśli są niekompletne.

Obrońca najpierw ustala, na której podstawie można oprzeć wniosek, i sprawdza, czy nie chodzi o uchylenie wyroku zaocznego, bo tu liczy się termin. Następnie ocenia dowody: czy są nowe dla sądu, czy rozstrzygające i czy da się je pozyskać właściwą drogą. Mówi wprost, czego brakuje, i nie przyjmuje wniosku, który nie ma materiału.

Wniosek przygotowuje się na piśmie i składa do sądu apelacyjnego. Kancelaria ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, a gdy właściwy sąd leży gdzie indziej, współpracuje z lokalnym korespondentem. Rozmowy mogą toczyć się po polsku, a pisma włoskie omawia się z tłumaczeniem.

Kancelaria nie obiecuje rozstrzygnięcia i nie ocenia sprawy bez dokumentów. Wiadomości o postępowaniu przekazuje wyłącznie osobom wskazanym przez klienta, także wtedy, gdy o losy wyroku pyta ktoś z rodziny zmarłego.

Rodzina otrzymuje od obrońcy opis stanu przygotowań prostym językiem, bez cytowania przepisów, wraz ze wskazaniem, co jeszcze trzeba zrobić i kto za to odpowiada. Jeżeli ocena wypada ostrożnie, obrońca mówi to wprost i proponuje, jak postąpić, aby nie ponosić zbędnych kosztów. Ustalenia dotyczące opłat spisuje się na początku, aby nie było niespodzianek.

Słowa z wyroków i wniosków, które spotkasz w sprawie o wznowienie

Dokumenty z tej dziedziny używają określeń, które w tłumaczeniu maszynowym tracą sens. Zebrano tu te, które występują na stronie.

• Wyrok prawomocny — rozstrzygnięcie, od którego nie przysługują już zwykłe środki zaskarżenia.
• Wznowienie postępowania — nadzwyczajna droga ponownego rozpoznania sprawy, bez terminu, także po odbyciu kary i po śmierci skazanego.
• Nowy dowód — dowód nieznany sądowi albo niemożliwy do przedstawienia wcześniej.
• Uchylenie wyroku zaocznego — droga dla osoby, która nie wiedziała o procesie. Ma krótki termin liczony od powzięcia wiadomości.
• Postępowanie wykonawcze — etap dotyczący wykonania kary, w tym połączenia kar i środków alternatywnych.
• Sąd apelacyjny — organ, do którego składa się wniosek o wznowienie.
• Europejski nakaz dochodzeniowy — narzędzie pozyskania dowodów z innego państwa w formie, którą sąd uznaje.
• Trybunał w Strasburgu — międzynarodowy organ, którego orzeczenie o naruszeniu rzetelnego procesu otwiera drogę do ponownego rozpoznania.

Nieznane słowo w piśmie przesyła się obrońcy do wyjaśnienia, zanim podejmie się jakąkolwiek decyzję. Źle odczytany termin w tej materii kosztuje więcej niż w większości innych.

Wiele z tych określeń brzmi podobnie, ale oznacza różne rzeczy. Uchylenie wyroku zaocznego i wznowienie dotyczą odmiennych sytuacji, a postępowanie wykonawcze jeszcze innej. Jeśli w piśmie sąd odwołuje się do którejś z tych instytucji, obrońca sprawdza, czy chodzi o tę, o którą wnosiła strona, bo pomyłka w nazwie wniosku bywa przyczyną jego odrzucenia.

Gdy pismo odnosi się do instytucji, której nie ma na tej liście, obrońca tłumaczy ją osobno, bo włoskie nazwy bywają mylące nawet dla osób znających język.