Zatrzymanie na Półwyspie Iberyjskim na włoski nakaz

Kto czyta tę stronę po zatrzymaniu w Hiszpanii lub Portugalii

Ktoś pracuje sezonowo w hotelu, restauracji albo przy zbiorach, w turystycznym regionie na południu Półwyspu, i przy zameldowaniu albo zmianie umowy zostaje zatrzymany. Policja powołuje się na włoski nakaz wydany lata temu w sprawie, o której prawie zapomniał. Nikt nie tłumaczy mu po polsku, co się dzieje, a jego pracodawca nie wie, gdzie zniknął.

Ktoś inny jest emerytem, który przeprowadził się na ciepłe wybrzeże, bo życie tam jest tańsze i spokojniejsze. Przy załatwianiu formalności pobytowych okazuje się, że widnieje w bazie jako poszukiwany przez włoski organ. Nie rozumie, jak sprawa z innego kraju mogła go dogonić, i czy musi wracać do Włoch.

Jeszcze inna osoba przesiadała się na lotnisku, w drodze na urlop albo do pracy, i została zatrzymana przy kontroli paszportowej. Teraz siedzi w areszcie w obcym kraju, nie mówi po hiszpańsku ani po portugalsku, a jej rodzina w Polsce nie wie, jak się z nią skontaktować.

Łączy je to, że zatrzymanie nastąpiło daleko od Włoch i od Polski, a sprawa toczy się według miejscowej procedury, w obcym języku, z krótkimi terminami.

Co zatrzymanie na Półwyspie zmienia w codzienności

Zatrzymanie na Półwyspie Iberyjskim wyrywa człowieka z miejsca, w którym budował życie. Sezonowy pracownik traci zajęcie, zakwaterowanie często związane z pracą i dochód, a pracodawca szuka zastępstwa na następny dzień. W regionach turystycznych sezon jest krótki, więc utrata kilku tygodni oznacza utratę zarobku z całego roku. Emeryt traci spokój i miejsce, które wybrał na ostatnie lata, a jego wynajmujący bywa niechętny osobie objętej postępowaniem.

Odległość wpływa na wszystko. Rodzina w Polsce lub we Włoszech musi zwykle przylecieć, a znalezienie połączenia, noclegu i tłumacza zajmuje czas. Nie wszystkie miasta mają bezpośrednie loty, a w szczycie sezonu miejsca bywają zajęte i drogie, więc rodzina powinna sprawdzić dostępność od razu. Do tego dochodzi problem dostępu do zatrzymanego: widzenia i kontakt telefoniczny podlegają miejscowym zasadom.

Życie codzienne zmienia się też przez język. Urzędnik, lekarz, strażnik i sędzia mówią po hiszpańsku lub portugalsku, a angielski nie zawsze wystarcza w pismach. Zatrzymany polega na tłumaczu, którego jakość bywa różna. Sprawy domowe w Polsce, jak rachunki, dzieci i opieka nad rodzicami, wymagają szybkiego przejęcia przez kogoś bliskiego, bo zatrzymany często nie ma możliwości ich załatwiać.

Decyzje, które zapadają w ciągu najbliższych godzin

Zatrzymany na włoski nakaz staje przed wyborami o poważnych skutkach, i każdy ma swoją cenę.

• Zgodzić się na przekazanie do Włoch czy się sprzeciwić. Zgoda skraca postępowanie i bywa korzystna, jeśli sprawa włoska jest do obrony tam. Sprzeciw otwiera drogę do wykazania przeszkód: błędnej tożsamości, przedawnienia, uprzedniego osądzenia, ale wydłuża pobyt w areszcie za granicą.
• Wnosić o wykonanie kary na miejscu, jeśli osoba jest tam osiadła. Osoba z rodziną, pracą i mieszkaniem w tym kraju może wskazywać na te więzi, co wpływa na ocenę. Przy pobycie czasowym argument jest słabszy i warto rozważyć powołanie się na więzi z Polską.
• Poprosić o odroczenie przekazania ze względu na sprawę miejscową. Jeśli przeciwko osobie toczy się postępowanie w tym kraju, przekazanie może zostać odroczone, ale oznacza to dłuższe oczekiwanie.

Trzeba jeszcze zdecydować, kogo powiadomić: rodzinę, pracodawcę, konsulat. Powiadomienie konsulatu jest prawem, ale trzeba o nie wnieść, bo nie następuje automatycznie.

Dokumenty, które powinny czekać gotowe

Postępowanie o przekazanie ma krótkie terminy, więc dokumenty trzeba mieć zawczasu. Zbieraj je w kopiach, w tym w wersji elektronicznej, dostępnej dla rodziny.

• Dokument tożsamości i dokument pobytu w kraju, w którym przebywasz, razem z potwierdzeniem zameldowania lub zgłoszenia pobytu.
• Dowody więzi z miejscem: umowa najmu, umowa o pracę, rachunki, zaświadczenia o członkach rodziny. Pokazują, czy jesteś osobą osiadłą, czy przebywającą czasowo.
• Dokumenty z włoskiej sprawy: wyroki, wezwania, pisma, które jeszcze masz, razem z datami doręczenia. Pozwalają zweryfikować, czego dotyczy nakaz.
• Dokumenty z Polski: zaświadczenia, wyroki, potwierdzenia wykonania kary, jeśli sprawa była już rozstrzygnięta.
• Dokumenty medyczne i lista leków, ważne w miejscu zatrzymania.
• Dane kontaktowe zaufanego prawnika we Włoszech, w Polsce i w kraju zatrzymania, zapamiętane na pamięć.
• Pełnomocnictwo w formie, którą przyjmie sąd miejscowy.

Pytania do obrońców w sprawie zatrzymania za granicą

Przy zatrzymaniu na Półwyspie pytania dotyczą zarówno postępowania miejscowego, jak i włoskiego.

• Jakie są terminy postępowania o przekazanie i od kiedy biegną?
• Czy zgoda na przekazanie ma konsekwencje dla mojej obrony we Włoszech?
• Czy w mojej sytuacji mogę wnosić o wykonanie kary w kraju zatrzymania, jeśli jestem tu osiadły?
• Co zmienia fakt, że przebywam tu tylko czasowo, na przykład w pracy sezonowej?
• Czy przekazanie może zostać odroczone z powodu sprawy miejscowej i jak to wnioskować?
• Czy sprawa włoska jest przedawniona lub już osądzona i jak to wykazać przed sądami?
• Kto jest moim obrońcą miejscowym, a kto włoskim i jak rozdzielone są ich zadania?
• Jak zamówić tłumacza i kto sprawdza jakość tłumaczenia?
• Jak powiadomić rodzinę i konsulat i czego oczekiwać od konsulatu?

Gdy zatrzymanie, nakaz i rodzina są w różnych krajach

Sprawy z Półwyspu dotyczą co najmniej kilku państw naraz: kraju zatrzymania, Włoch, które wydały nakaz, i Polski, gdzie żyje rodzina. Każde ma własne dokumenty, własny język i własną procedurę. Pisma miejscowe są sporządzane po hiszpańsku lub portugalsku, włoskie po włosku, a rodzina czyta po polsku. Obrońca musi zadbać o spójność, a rodzina o to, żeby nie dostawać sprzecznych informacji.

Poczta i kurier między krajami nie nadążają za krótkimi terminami przekazania. Dokumenty potrzebne do wykazania więzi z miejscem, jak umowy i zaświadczenia, trzeba przetłumaczyć na język miejscowy, a polskie wyroki i zaświadczenia także. Zamówienie przekładu po zatrzymaniu bywa spóźnione, więc dokumenty powinny być gotowe wcześniej.

Sieć konsularna jest rozmieszczona w wybranych miastach Hiszpanii i Portugalii, a właściwość zależy od miejsca zatrzymania, nie od miejsca zamieszkania. Konsulat potwierdza tożsamość, pomaga w kontakcie z rodziną i odwiedza zatrzymanego, ale nie wybiera obrońcy, nie płaci kosztów i nie ocenia zarzutu. Różnica godzin między Półwyspem a Polską lub Włochami jest niewielka, więc rozmowy z obrońcą można umawiać w ciągu dnia, choć w krajach tych przerwa w ciągu dnia bywa dłuższa niż w Polsce.

Jak kancelaria współpracuje z obrońcami za granicą

Zlecenie możesz przekazać telefonicznie, korzystając z numeru ze strony, albo mailem na adres avvmassimoromano@gmail.com. W sprawach zatrzymań dzwoń, bo terminy są krótkie. Powiedz, kto został zatrzymany, w jakim kraju i mieście, od kiedy, i czy ma już obrońcę miejscowego. Dołącz zdjęcia dokumentów, w tym nakazu, jeśli rodzina go dostała.

Podczas rozmowy obrońca ustala, jaka sprawa włoska stoi za nakazem, na jakim jest etapie i czy istnieją okoliczności, które można podnieść: osądzenie, przedawnienie, błędna tożsamość. Ocenia, jakie dokumenty z Włoch i z Polski są potrzebne obrońcy miejscowemu. Kancelaria nie zastępuje obrońcy miejscowego, który występuje przed sądem w kraju zatrzymania, ale koordynuje z nim działania, aby oświadczenia były spójne.

Kancelaria działa z siedzib w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, a konsultacje prowadzimy także zdalnie. Dokumenty włoskie czytamy w oryginale, a polskie przekładamy w zakresie, który jest potrzebny. Obrońcę miejscowego może wskazać rodzina albo zostać on wyznaczony z urzędu, a kancelaria pomaga ocenić, czy jego doświadczenie jest wystarczające. Obrońca włoski nie obiecuje wyniku, bo decyzje podejmują sądy.

Czego nie robić, gdy włoski nakaz ujawnił się za granicą

Zatrzymanie w obcym kraju skłania do pochopnych działań. Oto zachowania, których należy unikać.

• Nie podpisuj dokumentów, których nie rozumiesz. Masz prawo do tłumacza i obrońcy; zgoda na przekazanie podpisana bez rozeznania jest trudna do cofnięcia.
• Nie składaj wyjaśnień o sprawie włoskiej organom miejscowym. Organ miejscowy nie ocenia merytorycznie zarzutu, a Twoje słowa trafią do akt.
• Nie licz na to, że sprawa „wyjaśni się sama” po wyjaśnieniu pomyłki. Postępowanie ma własny tor i krótkie terminy.
• Nie ukrywaj prawdziwego miejsca zamieszkania. Fałszywe dane pogorszą ocenę wiarygodności i mogą zostać uznane za ryzyko ucieczki.
• Nie uzgadniaj z rodziną wersji, którą będziesz przedstawiać. Rozmowy w areszcie bywają rejestrowane.
• Nie unikaj miejscowego obrońcy, licząc tylko na włoskiego. Obrońca miejscowy działa przed sądem w kraju zatrzymania, włoski w sprawie, z której nakaz pochodzi.

Włoskie wyrażenia z pism o nakazie i przekazaniu

W dokumentach powtarzają się terminy, które warto rozumieć.

• mandato d'arresto europeo – europejski nakaz aresztowania, na podstawie którego sąd państwa wykonującego przekazuje osobę państwu, które o to wnosi; procedura jest sądowa i ma krótkie terminy.
• consegna – przekazanie osoby ściganej państwu wydającemu nakaz; to ten etap rozstrzyga o tym, czy ktoś zostanie wywieziony do Włoch.
• ordinanza di custodia cautelare – postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, które bywa podstawą nakazu w sprawie, jeszcze przed wyrokiem.
• esecuzione della pena – wykonanie kary; nakaz może dotyczyć osoby już skazanej, wtedy chodzi o odbycie kary orzeczonej wcześniej.
• pena definitiva – kara prawomocna, której nie można już zaskarżyć; może być wykonana w państwie zamieszkania osoby skazanej.
• autorità giudiziaria – organ wymiaru sprawiedliwości, który wydał nakaz lub go wykonuje.