Wyrok jest prawomocny, a mimo to coś jest nie tak
Po uprawomocnieniu wyroku wydaje się, że nic już nie da się zrobić. Nie jest to prawda: istnieje odrębne postępowanie, w którym sąd bada nie winę, lecz tytuł i sposób jego wykonania. Rozstrzyga o zaliczeniu okresów pozbawienia wolności, o połączeniu kar, o wykonalności orzeczenia i o rzeczach pozostałych w depozycie.
Dla osoby skazanej najważniejsze jest to, że droga ta nie jest ograniczona żadnym terminem. Można z niej skorzystać po latach i ponawiać wniosek przy zmianie okoliczności. Nie służy ona podważaniu oceny dowodów ani wymiaru kary, lecz wykazaniu, że kary nie można wykonać, że wykonuje się ją w błędnym rozmiarze albo że tytułu nie ma.
Avv. Massimo Romano — Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553, patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015 — Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138 — +39 335 669 3954
W skrócie
- To postępowanie całkowicie odrębne od odwoławczego, dostępne dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia i prowadzone w innym trybie.
- Nie służy ono podważaniu ustaleń o winie ani wymiaru kary, lecz badaniu tytułu wykonawczego i sposobu jego wykonywania.
- Rozpoznaje je sąd, który wydał orzeczenie podlegające wykonaniu, a nie sąd wyższej instancji ani organ administrujący zakładem karnym.
- Nie jest ograniczone żadnym terminem, więc osoba dowiadująca się o błędzie po latach może wystąpić tak samo jak ta, która zauważyła go od razu.
- Obejmuje zaliczenie okresów pozbawienia wolności odbytych za granicą, w tym w toku procedury przekazania albo wydania osoby.
- Służy również połączeniu kar orzeczonych w kilku orzeczeniach dotyczących czynów pozostających ze sobą w związku.
- Tą drogą odzyskuje się także rzeczy pozostawione w depozycie oraz rozstrzyga się o przedmiotach objętych przepadkiem.
- Wniosek może złożyć skazany, jego obrońca albo prokurator, a sprawa rozpoznawana jest na posiedzeniu, nie w trybie zaocznym.
Czym się różni od odwołania
| Cecha | Odwołanie | Incydent wykonawczy |
|---|---|---|
| Kiedy | przed uprawomocnieniem | po uprawomocnieniu |
| Termin | krótki, zawity | brak terminu |
| Przedmiot | rozstrzygnięcie o winie i karze | tytuł i sposób jego wykonania |
| Organ | sąd wyższej instancji | sąd, który wydał orzeczenie |
| Skutek | zmiana albo uchylenie wyroku | zmiana sposobu wykonania |
Wiersz drugi jest powodem, dla którego warto o tej drodze wiedzieć: nie ma terminu. Osoba, która dowiaduje się o błędzie po pięciu latach, może wystąpić tak samo jak ta, która zauważyła go od razu.
Wiersz trzeci wyznacza zaś granicę: nie da się tą drogą kwestionować oceny dowodów ani wymiaru kary. Da się natomiast wykazać, że kary nie można wykonać, że wykonuje się ją w błędnym rozmiarze albo że tytuł w ogóle nie istnieje.
Sześć sytuacji, w których się z niej korzysta
- Zaliczenie okresu pozbawienia wolności odbytego w innym państwie w toku procedury przekazania albo ekstradycji.
- Połączenie kar z kilku wyroków dotyczących czynów pozostających w związku.
- Przedawnienie wykonania kary, gdy upłynęło, a nakaz mimo to wydano.
- Nieistnienie albo nieważność tytułu, w tym wyroku dotkniętego wadą.
- Zwrot rzeczy zajętych, gdy sprawa się zakończyła, a rzeczy pozostały w depozycie.
- Zbieg wyroków wydanych w różnych sądach i wykonywanych osobno.
Punkt pierwszy dotyczy niemal każdej sprawy z nakazem europejskim, a mimo to bywa pomijany: okres spędzony w areszcie ekstradycyjnym w Polsce podlega zaliczeniu na poczet kary włoskiej, ale nikt nie przenosi tych akt automatycznie. Pozostają w dokumentacji procedury przekazania, a sąd włoski o nich nie wie, dopóki ktoś ich nie przedłoży.
Punkt drugi bywa przy kilku skazaniach najskuteczniejszym działaniem, jakie w ogóle pozostaje: zamiast sumy kar ustala się karę za czyn najpoważniejszy i podwyższa ją o ułamek.
Jak to wygląda w praktyce
Wniosek składa się do sądu, który wydał orzeczenie podlegające wykonaniu — nie do sądu odwoławczego i nie do organu wykonującego karę. Może go złożyć skazany, jego obrońca albo prokurator.
| Dokument | Po co |
|---|---|
| Odpisy wszystkich wyroków | ustalenie zbiegu i związku czynów |
| Zaświadczenia o okresach pozbawienia wolności | rachunek zaliczenia |
| Dokumentacja procedury przekazania | okresy odbyte za granicą |
| Nakaz wykonania kary | ustalenie tego, co jest wykonywane |
| Wyliczenie żądanej zmiany | konkretna kwota dni albo lat |
Ostatni wiersz odróżnia wniosek skuteczny od ogólnego: sąd ma orzec o konkretnej zmianie, więc wniosek zawiera rachunek — ile dni, od kiedy do kiedy, na jakiej podstawie. Prośba o «ponowne rozpatrzenie sprawy» zostanie oddalona bez badania.
Rachunek, który najczęściej się nie zgadza
Przy sprawach transgranicznych błędy w zaliczeniu okresów są regułą, nie wyjątkiem, i wynikają z prostej przyczyny: dokumenty powstają w dwóch państwach i w dwóch językach, a nikt nie ma obowiązku ich zestawić.
Sprawdza się zatem cztery daty: zatrzymania w państwie wykonania, faktycznego przekazania, przybycia do Włoch oraz rozpoczęcia wykonywania kary. Różnice między nimi to dni, które albo zostały zaliczone, albo nie — a przy dłuższych procedurach bywa ich kilkadziesiąt.
Przy areszcie domowym stosuje się osobne reguły przeliczenia, również wymagające sprawdzenia. Przy środkach nadzoru wykonywanych w kraju zamieszkania rachunek jest jeszcze bardziej złożony i praktycznie zawsze wymaga wniosku.
Pierwsza tabela porównuje tę drogę z odwołaniem, bo zainteresowani zwykle sądzą, że po uprawomocnieniu żadna z nich nie pozostaje.
| Cecha | Odwołanie | Postępowanie wykonawcze |
|---|---|---|
| Kiedy przysługuje | Przed uprawomocnieniem się orzeczenia. | Po uprawomocnieniu się orzeczenia. |
| Termin | Krótki i nieprzywracalny po upływie. | Nie jest ograniczone terminem. |
| Przedmiot badania | Rozstrzygnięcie o winie i o karze. | Tytuł wykonawczy i sposób jego wykonania. |
| Organ rozpoznający | Sąd wyższej instancji. | Sąd, który wydał wykonywane orzeczenie. |
| Możliwy skutek | Zmiana albo uchylenie orzeczenia. | Zmiana sposobu albo rozmiaru wykonania. |
Gdy tytułu w ogóle nie ma
Najdalej idący skutek tej drogi: sąd może stwierdzić, że tytuł jest nieważny albo nie może być wykonany. Dotyczy to sytuacji, w których wyrok zapadł bez wiedzy skazanego i został następnie uchylony, w których upłynęło przedawnienie wykonania kary, albo w których to samo skazanie wykonuje się dwukrotnie na podstawie dwóch dokumentów.
Ostatni przypadek zdarza się przy sprawach prowadzonych równolegle w kilku sądach i wykrywa się go wyłącznie przez zestawienie wszystkich wyroków — czego nikt nie robi z urzędu.
Rzeczy pozostałe w depozycie
Po zakończeniu sprawy zajęte przedmioty nie wracają same. Telefon, pojazd, gotówka, dokumenty pozostają w depozycie, a koszty przechowania biegną. Po latach uruchamiane są procedury kończące się utratą rzeczy na rzecz państwa.
Wniosek o zwrot składa się w tym samym postępowaniu i również bez terminu, ale im później, tym mniejsza szansa, że rzecz jeszcze istnieje. Przy przedmiotach należących do osoby trzeciej wniosek składa jej właściciel, wykazując tytuł dokumentem.
Na czym to się opiera
| Zagadnienie | Podstawa |
|---|---|
| Właściwość sądu wykonania | art. 665 włoskiego k.p.k. |
| Postępowanie incydentalne | art. 666 k.p.k. |
| Tytuł nieważny lub niewykonalny | art. 670 k.p.k. |
| Połączenie kar | art. 671 k.p.k., w związku z art. 81 k.k. |
| Zaliczenie okresu pozbawienia wolności | art. 657 k.p.k. |
| Zwrot rzeczy po zakończeniu sprawy | art. 263 k.p.k. |
| Przedawnienie wykonania kary | art. 172 i 173 kodeksu karnego |
Piąty wiersz jest w sprawach transgranicznych najczęściej stosowany i najczęściej pomijany zarazem: przepis nakazuje zaliczyć każdy okres pozbawienia wolności odbyty w związku z tą samą sprawą, także za granicą. Nie działa jednak sam — wymaga dokumentów, które trzeba przedłożyć.
Najczęstsze pytania
Czym różni się to od apelacji?
Apelacja dotyczy rozstrzygnięcia o winie i karze, ma krótki termin zawity i rozpoznaje ją sąd wyższej instancji. Incydent wykonawczy dotyczy natomiast tytułu i sposobu jego wykonania, nie zna żadnego terminu i rozpoznaje go ten sam sąd, który wydał wykonywane orzeczenie. To dwie zupełnie różne drogi, a nie dwa etapy tej samej.
Czy jest jakiś termin?
Nie ma żadnego terminu. Można wystąpić po latach od uprawomocnienia wyroku, a wniosek wolno ponawiać przy każdej zmianie okoliczności. To właśnie odróżnia tę drogę od wszystkich środków odwoławczych i czyni ją użyteczną tam, gdzie wszystko inne jest już zamknięte — przy starych wyrokach i przy nakazach wykonania sprzed lat.
Odsiedziałem areszt w Polsce przed przekazaniem. Zaliczy się?
Powinien, ale nie następuje to samo z siebie. Dokumenty pozostają w aktach procedury przekazania prowadzonej w Polsce i nikt ich nie przenosi do sprawy włoskiej — sąd włoski po prostu o nich nie wie. Trzeba je uzyskać, przetłumaczyć przysięgle i przedłożyć wraz z rachunkiem dni, wskazując cztery daty: zatrzymania, przekazania, przybycia i rozpoczęcia wykonywania kary.
Mam kilka wyroków wykonywanych osobno.
To sytuacja typowa dla tej drogi. Jeżeli czyny pozostają w związku i wynikały z tego samego zamysłu, kar nie sumuje się: ustala się karę za czyn najpoważniejszy i podwyższa ją o ułamek. Wniosek składa się bez terminu, a dla osoby z kilkoma skazaniami we Włoszech bywa najskuteczniejszym pojedynczym działaniem, jakie w ogóle pozostaje.
Co powinien zawierać wniosek?
Odpisy wszystkich wyroków, zaświadczenia o okresach pozbawienia wolności, dokumentację procedury przekazania oraz konkretne wyliczenie żądanej zmiany — ile dni, od kiedy do kiedy i na jakiej podstawie. Wniosek bez rachunku, proszący ogólnie o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostanie oddalony bez badania, bo sąd ma orzec o zmianie, a nie ocenić sprawę na nowo.
Czy tą drogą można podważyć wyrok?
Nie co do winy ani wymiaru kary — to pozostaje domeną środków odwoławczych. Można natomiast wykazać, że tytuł jest nieważny albo w ogóle nie istnieje, że upłynęło przedawnienie wykonania kary albo że to samo skazanie wykonuje się dwukrotnie na podstawie dwóch dokumentów. Ostatni przypadek zdarza się przy sprawach prowadzonych równolegle w kilku sądach.
A rzeczy zajęte w sprawie?
Wniosek o zwrot składa się w tym samym postępowaniu i również bez terminu. Im później jednak, tym mniejsza szansa, że rzecz nadal istnieje: koszty przechowania rosną od pierwszego dnia, a po latach uruchamiane są procedury kończące się przejściem przedmiotu na rzecz państwa. Przy rzeczy należącej do osoby trzeciej wniosek składa jej właściciel, wykazując tytuł dokumentem.
Druga tabela wylicza sytuacje, w których z tej drogi korzysta się najczęściej, wraz ze wskazaniem przedmiotu rozstrzygnięcia.
| Sytuacja | Co sąd rozstrzyga |
|---|---|
| Pozbawienie wolności odbyte w innym państwie | Zaliczenie tego okresu na poczet wykonywanej kary. |
| Kilka orzeczeń dotyczących powiązanych czynów | Połączenie kar i ustalenie jednej kary do wykonania. |
| Upływ czasu od uprawomocnienia | Czy wykonanie kary jest jeszcze dopuszczalne. |
| Wątpliwość co do istnienia tytułu | Czy orzeczenie nadaje się do wykonania. |
| Rzeczy pozostałe w depozycie | Zwrot przedmiotów albo utrzymanie przepadku. |
| Błędne wyliczenie okresu kary | Sprostowanie rachunku okresów pozbawienia wolności. |
Kto trafia na tę stronę, gdy wyrok jest prawomocny, a coś się nie zgadza
Najpierw osoba, która po prawomocnym wyroku dostała nakaz wykonania kary i liczy, że wszystko zostało policzone prawidłowo. Siada nad dokumentem i widzi liczby, których nie rozumie: kara łączna, okres już odbyty, grzywna, koszty. Intuicja podpowiada, że coś się nie zgadza, ale nie ma pewności ani wiedzy, gdzie szukać błędu. Wie tylko, że po zakończeniu procesu nikt nie opowiedział, co jeszcze można zrobić.
Inny czytelnik to rodzina skazanego, która dowiaduje się, że zbliża się wykonanie kary i nie wie, czy jest jeszcze jakaś droga. Pyta, czy wyrok można „naprawić”, czy trzeba odbyć wszystko, co napisano. Ma wrażenie, że po uprawomocnieniu drzwi się zamknęły, a każde pismo do sądu jest stratą czasu. Nie zdaje sobie sprawy, że istnieje odrębna procedura, która nie zmienia rozstrzygnięcia, ale usuwa błędy w jego wykonaniu.
Są także osoby, które nie siedzą w zakładzie, lecz mają problem z rzeczami zabranymi w trakcie sprawy: samochód, telefon, pieniądze od dawna leżą w depozycie, a wyrok nie rozstrzygnął ich losu. Są też osoby, które mają kilka wyroków z różnych spraw i podejrzewają, że kary powinny zostać połączone, ale nikt tego nie zrobił. Wreszcie są cudzoziemcy mieszkający w Polsce, którzy dowiadują się o włoskim wyroku po długim czasie. Ta strona jest dla wszystkich: pokazuje, że po wyroku sprawa wciąż może się zmienić, jeśli zna się właściwą drogę.
Decyzje, które warto podjąć przed wykonaniem kary
Najpierw decyzja, czy w ogóle sprawdzać obliczenia. Wielu skazanych zakłada, że sąd policzył dobrze, i dopiero w zakładzie odkrywa, że do kary nie zaliczono okresu aresztu albo nie uwzględniono łączenia kar. Cena sprawdzenia to czas obrońcy i koszt dokumentów, a cena zaniechania bywa długa, niepotrzebna kara. Dlatego w razie wątpliwości warto poprosić o analizę, zanim wykonanie się rozpocznie.
Kolejna decyzja dotyczy wyboru drogi. Błędy w wykonaniu naprawia się wnioskiem do sądu, który wykonuje wyrok, a nie odwołaniem od samego wyroku. Można wnosić o poprawienie obliczeń, o połączenie kar, o uznanie, że więcej czynów to przestępstwo ciągłe, o stwierdzenie, że nie ma tytułu do wykonania, albo o zwrot rzeczy. Obrońca wskazuje, która droga jest odpowiednia, i ocenia szanse. Wnioski można składać po kolei, więc nie trzeba rezygnować z wybranej drogi, żeby spróbować innej.
Kolejna sprawa to stawiennictwo. Jeśli nakaz wykonania jest już wydany, obrońca ocenia, czy bezpieczniej złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania i dopiero później się stawić, czy stawić się dobrowolnie. Ucieczka nie jest rozwiązaniem, bo nakaz pozostaje, a wpis w systemach ogranicza podróże. Wreszcie trzeba zdecydować, kto zbierze dokumenty z Polski, bo od ich kompletu zależy, czy wniosek będzie przekonujący.
Pamiętaj, że nie ma potrzeby czekać z analizą do chwili, gdy zakład zadzwoni z informacją o terminie stawiennictwa. Im wcześniej obrońca zacznie analizę, tym więcej możliwości zostaje do wykorzystania.
Dokumenty, na których opiera się wniosek do sądu wykonawczego
Postępowanie w fazie wykonania opiera się na papierach, nie na świadkach. Obrońca potrzebuje kompletu dokumentów, aby wykazać błąd lub zaniechanie.
- Wyrok prawomocny i nakaz wykonania, z datami i podpisami. Z nich wynika, jaką karę nakazano wykonać i od kiedy.
- Wszystkie inne wyroki skazujące z różnych spraw, z odpisami i z datami orzeczenia. Są potrzebne, gdy chodzi o połączenie kar lub o uznanie czynów za przestępstwo ciągłe.
- Dokumenty o okresach pozbawienia wolności w toku sprawy: postanowienia o areszcie, zaświadczenia o pobycie w zakładzie, we Włoszech i w Polsce. Mają znaczenie dla zaliczenia okresu już odbytego.
- Dowody wpłat grzywien, kosztów i odszkodowań, z potwierdzeniami przelewów. Pozwalają wykazać, że część zobowiązań została wykonana.
- Protokoły zajęcia rzeczy i wykaz przedmiotów pozostałych w depozycie, z oznaczeniem, gdzie się znajdują.
- Dokumenty rodzinne, zdrowotne i zawodowe, które uzasadniają prośbę o wstrzymanie wykonania lub o rozwiązanie łagodniejsze.
- Pełnomocnictwo w formie przyjętej przez włoski urząd oraz tłumaczenia dokumentów polskich.
Nie czekaj, aż zbierzesz wszystko. Obrońca woli otrzymać skany w stanie, w jakim są, i dopiero później uzupełniać braki.
Nie próbuj sam interpretować liczb z nakazu. Przekaż obrońcy cały dokument wraz ze wszystkimi załącznikami, bo często wystarczy pojedyncza kartka z innego orzeczenia, żeby zmienić wynik obliczeń. Jeśli nie masz niektórych wyroków, napisz o tym wprost, a obrońca spróbuje uzyskać ich odpisy z akt. Opisz też, w jakich okresach przebywałeś pozbawiony wolności, i przekaż informacje o wszystkich adresach, na które kierowano pisma.
Jak nieuregulowane wykonanie wpływa na codzienność skazanego i rodziny
Dla osoby, która ma wykonać karę, każdy błąd w obliczeniach oznacza realny koszt. Dzień zbędnie spędzony w zakładzie to dzień bez rodziny, bez pracy i bez dochodu. Jeśli okres aresztu nie zostanie zaliczony, skazany odbywa więcej, niż powinien. Jeśli kary nie zostaną połączone, suma bywa wyższa od tego, co prawo przewiduje dla czynów popełnionych w ramach wspólnego zamysłu. Takie skutki trudno naprawić po fakcie, więc warto reagować wcześniej.
Rodzina odczuwa to na bieżąco. Rachunki, kredyt, opieka nad dziećmi i chorymi spoczywają na samym rodzicu lub na samej rodzinie. Bliscy muszą decydować, czy odwiedzać skazanego, jak do niego pisać i jak tłumaczyć sytuację dzieciom. Niepewność, czy kara zostanie skrócona, czy wykonana w całości, utrudnia planowanie. Pracodawca skazanego zwykle nie wie, czy ma czekać, czy szukać zastępstwa.
W dłuższej perspektywie wykonanie kary wpływa na możliwość podróży, pracy i pobytu w innym państwie. Wpisy w rejestrach pozostają, a ich treść zależy od tego, jak zostało rozstrzygnięte wykonanie. Poprawne obliczenie i poprawne zaliczenie okresów mają więc znaczenie nie tylko dla długości kary, ale i dla późniejszego życia. Warto zadbać także o rzeczy pozostałe w depozycie, bo samochód, który stoi na parkingu, traci wartość z każdym dniem, a opłaty rosną.
Dla rodziny ważne jest też, aby znała ogólny harmonogram i wiedziała, kto z kancelarii informuje o postępach, bo brak informacji męczy bardziej niż trudna wiadomość.
Trzecie zestawienie wylicza dokumenty, na których opiera się wniosek, wraz ze wskazaniem organu je wydającego.
| Dokument | Kto go wydaje | Czemu służy we wniosku |
|---|---|---|
| Odpis orzeczenia z potwierdzeniem prawomocności | Sąd, który je wydał | Wykazuje tytuł będący przedmiotem badania. |
| Zaświadczenie o okresach pozbawienia wolności | Zakład karny albo organ wykonujący | Pozwala sprawdzić rachunek odbytej kary. |
| Dokumentacja procedury przekazania | Organ państwa, w którym osoba była zatrzymana | Wykazuje okres do zaliczenia na poczet kary. |
| Odpisy pozostałych orzeczeń | Sądy, które je wydały | Umożliwiają wniosek o połączenie kar. |
| Protokół zajęcia rzeczy | Organ dokonujący zajęcia | Stanowi podstawę żądania zwrotu przedmiotów. |
| Tłumaczenia dokumentów zagranicznych | Tłumacz przysięgły | Umożliwiają ocenę materiału przez włoski sąd. |
Pytania do obrońcy po uprawomocnieniu wyroku
Wykonanie kary ma własną logikę i własny język. Poniższe pytania pomagają ustalić, co jest ważne w twojej sprawie.
- Czy obliczenie kary zostało wykonane prawidłowo i czy zaliczono cały okres pozbawienia wolności, także ten spędzony wcześniej?
- Czy moje wyroki z różnych spraw powinny zostać połączone, i jakie dokumenty są do tego potrzebne?
- Czy czyny z różnych spraw można uznać za przestępstwo ciągłe i jakie to ma skutki dla wymiaru kary?
- Czy istnieje tytuł wykonawczy dla każdej kary, którą mam odbyć, i jak to sprawdzić?
- Co z rzeczami zajętymi w toku sprawy: samochodem, telefonem, pieniędzmi? Czy wyrok rozstrzygnął ich los?
- Czy mogę wnosić o wstrzymanie wykonania i jakie okoliczności zwiększają szanse?
- Czy istnieje termin na wniesienie takiego wniosku i czy kolejny wniosek może zostać złożony, jeśli wcześniejszy zostanie oddalony?
- Czy mogę odbyć karę w Polsce i jak o to wnosić?
- Ile kosztuje cała procedura wraz z tłumaczeniami?
Zapytaj obrońcę również, kto rozstrzyga o wniosku, jak zwykle przebiega takie postępowanie i czy w jego trakcie wykonanie można wstrzymać. Zapytaj, czy dla mojej sprawy znaczenie ma fakt, że część kar dotyczy czynów popełnionych w Polsce, a część we Włoszech. Poproś o jasne wyjaśnienie, w jakiej kolejności składać wnioski, aby żaden nie utrudnił kolejnego. Przed rozmową spisz pytania na kartce, zaczynając od tych, które wpływają na najbliższe dni, a dopiero potem pytaj o koszty i dalsze etapy. Zapisuj odpowiedzi.
Czego nie robić po uprawomocnieniu wyroku
Po zakończeniu procesu łatwo uznać, że sprawa jest przegrana, i poddać się losowi. Poniższe zachowania najczęściej szkodzą.
- Nie zakładaj, że prawomocny wyrok nie podlega już żadnym korektom. Błędy w jego wykonaniu można naprawiać odrębnym wnioskiem.
- Nie ignoruj nakazu wykonania ani nie ukrywaj się. Nakaz pozostaje, a wpis w systemie ogranicza podróże i prowadzi do zatrzymania.
- Nie składaj wniosku samodzielnie, bez obrońcy. Źle sformułowany wniosek zostaje oddalony, a ponowne złożenie bywa trudniejsze.
- Nie niszcz dokumentów z dawnych spraw: wyroków, postanowień, zaświadczeń o areszcie. Są dowodami w sprawie o zaliczenie okresu i łączenie kar.
- Nie płać żadnych kwot osobom, które obiecują „uchylenie” wyroku za opłatą. Oszuści wykorzystują strach.
- Nie zostawiaj rzeczy w depozycie bez nadzoru. Opłaty za przechowanie rosną, a rzeczy tracą wartość.
- Nie zwlekaj z wnioskiem o wstrzymanie wykonania, jeśli nakaz jest już doręczony.
Błędy popełniają także bliscy skazanego. Nie dzwoń do sądu ani do urzędu w imieniu skazanego bez uzgodnienia z obrońcą, bo takie rozmowy mogą ujawnić adres i uruchomić czynności. Nie publikuj w sieci informacji o wyroku ani o wniosku. Nie obiecuj nikomu, że „wszystko się naprawi”, bo wynik zależy od dokumentów i od oceny sądu, a nie od starań. Nie oddawaj dokumentów osobom, których nie znasz, i nie podpisuj pełnomocnictw bez przeczytania. Nie zakładaj, że wyrok, który „dawno się zakończył”, nie może zostać wykonany: o tym decydują dokumenty, nie upływ czasu. Jeśli dostałeś pismo, nie czekaj z jego przekazaniem obrońcy.
Wyrok we Włoszech, życie w Polsce: wykonanie, tłumaczenia i dystans
Skazany we Włoszech, który mieszka w Polsce, staje przed dodatkowymi trudnościami. Nakaz wykonania może trafić do niego pocztą po włosku, z opóźnieniem, albo zostać wykonany przy kontroli granicznej. Dokumenty o okresach spędzonych w zakładzie, o wpłatach i o rodzinie muszą zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego i opatrzone potwierdzeniem autentyczności, którego oczekuje włoski urząd. Zlecanie tłumaczeń od razu, w kolejności ważności, skraca drogę do wniosku.
Wniosek do włoskiego sądu wykonawczego może złożyć obrońca z pełnomocnictwem, ale niektóre czynności wymagają obecności osobistej albo wideokonferencji. Obrońca we Włoszech współpracuje z polskim prawnikiem, który zna polskie wyroki, rejestry i możliwość wykonania kary w kraju zamieszkania. Przy wielu wyrokach z Polski i z Włoch trzeba zadbać, by okresy zostały właściwie zaliczone i by żaden dzień nie został policzony wielokrotnie ani pominięty.
Konsulat może udzielić informacji o procedurze i pomóc w kontakcie z rodziną, ale nie składa wniosków ani nie opłaca obrońcy. Warto uwzględnić różnice w dniach wolnych od pracy w Polsce i we Włoszech, bo urząd, który w Polsce jest otwarty, we Włoszech może być zamknięty. Rozmowy z obrońcą planuje się w godzinach pracy kancelarii, a pisma z Włoch należy fotografować i przesyłać od razu.
Warto sprawdzić, czy w Polsce nie toczy się równolegle sprawa, której wyrok mógłby mieć wpływ na obliczenia we Włoszech, i zgromadzić odpisy takich orzeczeń.
Jak studio prowadzi sprawy etapu wykonania
Kontakt zaczyna się od dokumentów. Klient przesyła zdjęcie wyroku i nakazu wykonania na adres avvmassimoromano@gmail.com albo omawia je w rozmowie telefonicznej. Obrońca sprawdza, jaką karę nakazano wykonać, od kiedy i czy istnieją inne wyroki, które mogą mieć wpływ na obliczenie. W sprawach pilnych, gdy nakaz został doręczony i zatrzymanie jest realne, przygotowuje się natychmiast.
W trakcie wstępnej rozmowy obrońca analizuje obliczenie kary, okresy do zaliczenia i możliwość połączenia kar. Wyjaśnia, jaką drogą można pójść, i tłumaczy, że wniosek nie zmienia wyroku, lecz poprawia jego wykonanie. Nie obiecuje wyniku, bo o wniosku decyduje sąd, ale wskazuje argumenty i dokumenty, które mają znaczenie. Klient dostaje listę materiałów do zebrania i krótkie podsumowanie pisemne.
Studio działa w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, więc może pobrać akta z miejsca, gdzie zapadł wyrok, i złożyć wniosek we właściwym sądzie. Rozmowy prowadzi się po polsku i po włosku, a przy czynnościach zapewnia tłumacza. W sprawach z rzeczami w depozycie obrońca ustala, gdzie się znajdują i kto je przechowuje, oraz wnosi o ich zwrot. Koszty omawia się z góry, w tym tłumaczeń i kopii akt, aby klient mógł zaplanować wydatki.
Obrońca prowadzi też rozmowy z zakładem karnym w sprawie dokumentów i kontaktu z klientem, jeśli skazany już przebywa w zakładzie. Po złożeniu wniosku informuje klienta o dalszych krokach i o tym, kiedy można spodziewać się odpowiedzi. Gdy wniosek zostaje oddalony, omawia możliwość ponownego wniosku z uzupełnieniem.
Włoskie słowa z etapu wykonania kary
Dokumenty z etapu wykonania używają specjalistycznego języka. Oto najważniejsze określenia.
Incidente di esecuzione to odrębna procedura przed sądem wykonującym wyrok, służąca usuwaniu błędów w wykonaniu, a giudice dell'esecuzione to sędzia, który ją prowadzi. Titolo esecutivo to dokument stanowiący podstawę wykonania, a ordine di esecuzione to polecenie wykonania kary. Cumulo giuridico to łączenie kar według korzystniejszej zasady niż zwykła suma, a reato continuato to wiele czynów popełnionych w wykonaniu wspólnego zamysłu, które można traktować łącznie, także po wyroku.
Presofferto to okres już spędzony w zakładzie, który zalicza się na poczet kary, a fungibilità to zasada zaliczania okresów spędzonych w innych sprawach. Pena residua to część kary pozostała do wykonania, a sospensione dell'esecuzione to wstrzymanie wykonania. Restituzione to zwrot rzeczy, a confisca to ich przepadek. Jeśli w piśmie pojawi się słowo, którego tu nie ma, prześlij zdjęcie obrońcy z pytaniem o skutek i termin.
Unificazione delle pene to połączenie kar z różnych wyroków w karę łączną, a scioglimento del cumulo to rozdzielenie kary łącznej, gdy jej podstawa ulegnie zmianie. Estinzione del reato to wygaśnięcie karalności z określonego powodu, a prescrizione della pena to przedawnienie wykonania kary. Affidamento in prova to forma wykonania kary poza zakładem pod nadzorem, a detenzione domiciliare to odbywanie kary w domu. Liberazione condizionale to warunkowe zwolnienie. Nazwy te pojawiają się w dokumentach z etapu wykonania, ale ich zastosowanie zależy od sprawy i od decyzji sądu. Pytaj obrońcę o skutki każdego terminu.
O adwokacie
Większość telefonów do tej kancelarii pojawia się wtedy, gdy coś już się wydarzyło: zatrzymanie za granicą, przeszukanie mieszkania, pismo doręczone podczas nieobecności we Włoszech. Pierwszą rozmowę prowadzi sam Avv. Massimo Romano, obrońca w sprawach karnych uprawniony do występowania przed Sądem Kasacyjnym. Zajmuje się włoskim postępowaniem karnym, europejskim nakazem aresztowania, ekstradycją oraz sytuacją Włochów pozbawionych wolności poza granicami kraju. W tej rozmowie pyta wyłącznie o rzeczy sprawdzalne: jaki organ działał, gdzie przebywa zatrzymany, co zostało podpisane lub wydane. Żadnej oceny nie formułuje przed przeczytaniem dokumentów. Po rozmowie kancelaria przesyła na piśmie opis sytuacji, wskazanie tego, o co można wystąpić z Włoch, oraz tego, co musi zostać zrobione w kraju, w którym znajduje się dana osoba. Kancelaria pracuje między Rzymem, Mediolanem i Neapolem, co pozwala prowadzić sprawę tam, gdzie się ona toczy, nawet jeśli rodzina mieszka gdzie indziej. Z rodzinami, które nie mówią po włosku, rozmawia się po polsku, telefonicznie i na piśmie.
Proszę zadzwonić do kancelarii lub napisać na WhatsAppie. Warto mieć pod ręką pełne imię i nazwisko zatrzymanego, miasto i kraj pobytu oraz każde otrzymane pismo, choćby w postaci zdjęcia.
Avv. Massimo Romano — adwokat karnista, uprawniony do występowania przed włoskim Sądem Kasacyjnym
Iscritto all'Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553 | Patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015
Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138
+39 335 669 3954 · WhatsApp