Jak i gdzie złożyć zawiadomienie

Kto składa zawiadomienie i z jakiego powodu

Najczęściej jest to osoba, której coś się stało podczas pobytu we Włoszech: skradziono jej telefon z dokumentami, oszukano ją przy wynajmie, pobito w drodze z pracy, zniszczono samochód pozostawiony pod blokiem. Wróciła do Polski albo jest jeszcze na miejscu i pyta, czy musi iść na posterunek, co powiedzieć i czy w ogóle warto, skoro sprawca jest nieznany.

Inną grupę stanowią pracownicy, którzy zostali oszukani przez pośrednika pracy albo nie dostali zapłaty. Zawiadomienie wydaje im się wyłącznym sposobem, by odzyskać pieniądze, i liczą na szybki efekt. Rzadko wiedzą, że zawiadomienie nie jest pozwem i że postępowanie karne ma inny cel niż odzyskanie należności.

Są też osoby, które boją się, że ich zawiadomienie obróci się przeciwko nim, bo same brały udział w zdarzeniu, na przykład w bójce albo w sporze z sąsiadem. Pytają, czy zgłoszenie nie wywoła odpowiedzi przeciwnika i czy to, co powiedzą, nie zostanie zinterpretowane jako przyznanie się.

Wreszcie trafiają tu ci, którzy chcą wycofać zgłoszenie złożone w gniewie: kłótnia z partnerem, spór z wynajmującym. Dowiadują się, że wycofanie zawiadomienia nie jest możliwe tak, jak wycofanie wniosku o ściganie, i że od tej różnicy zależy dalszy bieg sprawy.

Są wśród nich także osoby starsze, które padły ofiarą oszustwa telefonicznego albo internetowego i wstydzą się o tym mówić. Odkładają zgłoszenie na później, a każdy dzień pracuje na korzyść sprawcy, bo ślady cyfrowe znikają, a pieniądze są wyprowadzane dalej.

Co zmienia się w życiu po złożeniu zawiadomienia

Złożenie zawiadomienia uruchamia czynności, które nie zależą już od pokrzywdzonego. Policja lub prokurator mogą wezwać go na przesłuchanie, poprosić o dokumenty i zadzwonić w sprawach, które wydawały się zamknięte. Dla osoby mieszkającej w Polsce oznacza to wezwania w obcym języku, terminy, których trzeba pilnować, i ewentualną podróż, jeżeli ktoś uzna jego obecność za potrzebną.

Zawiadomienie bywa też początkiem utrudnień w życiu codziennym. Pracodawca dowiaduje się, że pracownik był świadkiem lub uczestnikiem zdarzenia za granicą i musi zwolnić go z pracy na przesłuchanie. Ubezpieczyciel żąda potwierdzenia zgłoszenia, bo bez niego nie wypłaci odszkodowania za skradziony sprzęt. Bank wymaga kopii zawiadomienia, żeby zablokować karty albo uznać reklamację.

Dla osoby, której dotyczy zawiadomienie, skutki są jeszcze bardziej odczuwalne. Dowiaduje się o postępowaniu z wezwania albo z informacji od rodziny, a w pracy i w środowisku może pojawić się podejrzliwość, zanim ktokolwiek cokolwiek ustali. Dlatego tak ważne jest, aby zawiadomienie było rzetelne: bezpodstawne obciążenie kogoś bywa osobnym przestępstwem.

Wreszcie zawiadomienie to także dokument na przyszłość. Przydaje się przy sprawach cywilnych, przy staraniach o odszkodowanie i przy zwracaniu się do konsulatu. Warto więc zadbać, by jego treść była spójna z tym, co naprawdę się wydarzyło.

Wszystko to dzieje się na tle codziennych obowiązków. Człowiek, który stracił dokumenty, nie może podróżować, dopóki ich nie odtworzy, a odtworzenie wymaga zaświadczenia o zgłoszeniu. Dlatego sama czynność złożenia zawiadomienia bywa początkiem odzyskiwania normalnego rytmu życia, o ile zostanie przeprowadzona starannie.

Decyzje do podjęcia, zanim pójdziesz na posterunek

Zanim ktokolwiek zgłosi się do organu, warto rozważyć wybory, bo każdy ma swoją cenę.

Zawiadomienie czy wniosek o ściganie. Zawiadomienie informuje organy o zdarzeniu i nie da się go cofnąć. Wniosek o ściganie jest wolą pokrzywdzonego, aby sprawca odpowiadał, i można go wycofać. Przy części czynów bez wniosku postępowanie w ogóle się nie toczy. Jeżeli nie jesteś pewien, czy chcesz doprowadzić sprawę do końca, najpierw ustal, czy dla danego czynu potrzebny jest wniosek i jaki jest termin na jego złożenie.

Złożyć od razu czy się wstrzymać. Szybkie zgłoszenie zabezpiecza dowody, bo nagrania z kamer są kasowane, a świadkowie zapominają. Wstrzymanie się pozwala uporządkować fakty i zasięgnąć rady, lecz ryzykuje utratę dowodów i przekroczenie terminu na wniosek.

Złożyć we Włoszech czy w Polsce. Zawiadomienie można złożyć na każdym posterunku, ale złożone w Polsce wymaga przekazania do Włoch i trwa dłużej. Zgłoszenie na miejscu jest szybsze, lecz trzeba znać język albo mieć tłumacza.

Osobiście czy przez pełnomocnika. Pełnomocnik oszczędza podróży i pilnuje treści, ale zawiadamiający i tak może zostać wezwany do złożenia zeznań.

Z kim się skontaktować przed złożeniem. Rozmowa z obrońcą przed pójściem na posterunek kosztuje chwilę, a pozwala uniknąć błędów w opisie zdarzenia. Pominięcie jej oszczędza czas, lecz naraża na sformułowania, których nie da się później poprawić. Jeżeli zdarzenie jest poważne albo sam brałeś w nim udział, taka rozmowa jest wyraźnie wskazana. Przy drobnej kradzieży wystarcza zwykle samo złożenie zawiadomienia z dokumentami.

Co przygotować przed złożeniem zawiadomienia

• Dokument tożsamości i, jeśli to możliwe, jego kopię. Dane muszą być zapisane dokładnie tak, jak w dokumencie, bo błąd w pisowni utrudnia późniejsze doręczenia.
• Opis zdarzenia w kolejności czasowej: gdzie, kiedy, kto był obecny, co się stało i jakie szkody powstały. Spisz go po polsku, a tłumacz przełoży, jeśli będzie potrzebny.
• Dowody: zdjęcia, nagrania, zrzuty ekranu, wiadomości, rachunki, umowy. Zachowaj oryginalne pliki z datą i godziną, nie tylko wydruki.
• Dane osób, które widziały zdarzenie: imię, numer telefonu, miejsce, z którego obserwowały. Po czasie nie da się ich odnaleźć.
• Dokumenty potwierdzające szkodę: kosztorys naprawy, rachunki z leczenia, zaświadczenia lekarskie, wycena skradzionych rzeczy.
• Numery seryjne skradzionych urządzeń, numery kart i rachunków, które trzeba zablokować, oraz dane operatora telefonu.
• Adres do doręczeń w Polsce i numer telefonu, na który odpowiadasz. Sprawa może trwać długo, a ty możesz się przeprowadzić.
• Informację, czy chcesz być informowany o biegu sprawy. Warto od razu o to poprosić i zapisać datę prośby.

Im lepiej uporządkowane są te materiały, tym krócej trwa złożenie zawiadomienia i tym mniejsze ryzyko, że ktoś zapisze coś niezgodnie z twoimi słowami.

Dobrze jest też spisać nazwy miejsc, ulic i firm tak, jak są zapisane we Włoszech, a nie tak, jak je zapamiętałeś po polsku. Organy pracują na włoskich nazwach, a pomyłka w nazwie ulicy potrafi opóźnić ustalenie sprawcy. Zrób zdjęcia tablic z nazwami ulic i oznaczeniami budynków, jeśli jesteś jeszcze na miejscu.

Pytania przed złożeniem zawiadomienia lub wniosku o ściganie

• Czy w moim przypadku wystarczy zawiadomienie, czy potrzebny jest wniosek o ściganie i do kiedy trzeba go złożyć?
• Czy mogę się wycofać po złożeniu zawiadomienia i jakie to ma skutki dla postępowania?
• Czy zawiadamiając, narażam się na zarzuty wobec siebie, jeżeli brałem udział w zdarzeniu?
• Jak sformułować opis zdarzenia, by był prawdziwy i wyczerpujący, a przy tym nie obciążał mnie niepotrzebnie?
• Czy mogę zostać stroną w postępowaniu i dochodzić odszkodowania razem z procesem karnym?
• Kto będzie mnie informował o postępach i jak mam reagować na wezwania w obcym języku?
• Co się stanie, jeżeli sprawca pozostanie nieznany, i czy zawiadomienie ma wtedy sens?
• Jakie grożą mi konsekwencje, jeżeli zawiadomienie okaże się bezpodstawne, mimo że składałem je w dobrej wierze?
• Czy mogę złożyć zawiadomienie z Polski i jak wygląda przekazanie go do Włoch?

Spisz je przed rozmową i zapisz odpowiedzi. Zawiadomienie, którego już nie można cofnąć, wymaga więcej namysłu niż się wydaje w chwili, gdy emocje są największe.

Pytania te warto zapisać przed rozmową, bo w stresie łatwo zapomnieć o najważniejszym. Poproś, aby obrońca wyjaśnił także, czego możesz się spodziewać po złożeniu zawiadomienia: kto się z tobą skontaktuje, w jakim języku i w jakiej formie. Zapytaj, czy będziesz mógł zapoznać się z aktami i w którym momencie. Wyjaśnij, że mieszkasz w Polsce i że wezwania mają trafiać na wskazany adres oraz do obrońcy, aby żadne pismo nie zginęło po drodze. Zapisz odpowiedzi i wracaj do nich, gdy otrzymasz wezwanie.

Zawiadomienie między Polską a Włochami

Gdy zdarzenie miało miejsce we Włoszech, a pokrzywdzony mieszka w Polsce, najpierw pada pytanie, gdzie złożyć zawiadomienie. Można na każdym posterunku, także w Polsce, ale polski organ przekazuje sprawę dalej, co wymaga czasu i tłumaczeń. Zgłoszenie złożone na miejscu zaczyna bieg sprawy od razu, natomiast zgłoszenie z Polski bywa wyjściem koniecznym, gdy powrót nie jest możliwy.

Poczta tradycyjna jest wolna, więc dokumenty ważne przesyła się elektronicznie, a oryginały dosyła osobno. Wezwania z Włoch zwykle przychodzą w języku włoskim i trzeba je przetłumaczyć, zanim cokolwiek się podpisze. Nie ignoruj pisma tylko dlatego, że go nie rozumiesz; prześlij skan obrońcy.

Dokumenty z Polski, na przykład zaświadczenia lekarskie czy rachunki za naprawę, trzeba przedstawić w tłumaczeniu i niekiedy potwierdzić ich autentyczność. Dlatego zbieraj je od razu, nawet jeśli wydaje ci się, że sprawa jest drobna.

Konsulat może poświadczyć tożsamość, wskazać tłumaczy i poinformować o procedurach, ale nie składa zawiadomienia w twoim imieniu i nie ocenia dowodów. Gdy zdarzenie jest poważne, konsulat może pomóc w kontakcie z rodziną i szpitalem.

Dobrze jest, żeby obrońca włoski i polski doradca mieli te same dokumenty i wiedzieli, kto za co odpowiada. Dzięki temu uniknie się sytuacji, w której organ polski i włoski dostają różne wersje tej samej historii.

Dobrze zachować wszelkie potwierdzenia nadania i odbioru, bo w korespondencji międzynarodowej to one rozstrzygają o tym, kiedy pismo zostało doręczone.

Jak studio przyjmuje i prowadzi zawiadomienia

Zaczyna się od wiadomości na adres avvmassimoromano@gmail.com albo telefon. Opisz krótko, co się stało, gdzie i kiedy, oraz czy złożono już jakiekolwiek zgłoszenie. Jeżeli nie jesteś pewien, czy to, co się wydarzyło, jest przestępstwem, powiedz o tym wprost: ocenimy to na podstawie dokumentów.

W rozmowie wstępnej ustalamy, czy potrzebne jest zawiadomienie, wniosek o ściganie, czy raczej inna droga. Pytamy o termin, w którym dowiedziałeś się o zdarzeniu, bo od niego zależą dalsze możliwości. Prosimy też o dokumenty i zdjęcia, które już posiadasz.

Pełnomocnictwo przekazujemy w formie elektronicznej, a tekst zawiadomienia przygotowujemy w języku włoskim, uzgadniając jego treść z tobą, po polsku. Dzięki temu wiesz, co zostało napisane w twoim imieniu.

Przy zdarzeniach, które dotyczą także Polski, współpracujemy z doradcą w kraju, który zbiera dokumenty i kontaktuje się z rodziną. Siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu ułatwiają kontakt z organami w różnych regionach.

O każdym piśmie z organu i każdym terminie informujemy od razu. Prosimy, byś nie podpisywał niczego, co dotyczy zawiadomienia, zanim nie przeczytamy tego razem, szczególnie dokumentów o rezygnacji z roszczeń.

Jeżeli zawiadomienie dotyczy zdarzenia, w którym ucierpiała rodzina, ustalamy na początku, kto jest osobą kontaktową, i potwierdzamy zakres jej upoważnienia. Dzięki temu informacje o sprawie nie trafiają do osób, które nie mają do nich prawa. Jeśli ktoś z rodziny woli rozmawiać po polsku, prowadzimy rozmowę w tym języku, a pisma po włosku wyjaśniamy zdanie po zdaniu.

Czego nie robić przy zawiadomieniu

• Nie składaj zawiadomienia w gniewie i nie dodawaj do opisu rzeczy, których nie jesteś pewien. Zawiadomienie zawierające nieprawdziwe elementy może obrócić się przeciwko autorowi.
• Nie zakładaj, że da się je wycofać. Zawiadomienia nie cofa się, a wycofać można tylko wniosek o ściganie, o ile w ogóle był potrzebny.
• Nie podpisuj protokołu, którego nie rozumiesz. Poproś o tłumacza albo o kopię, a podpis złóż dopiero po przeczytaniu.
• Nie usuwaj wiadomości, zdjęć ani nagrań związanych ze zdarzeniem. Dowody znikają szybko, a ich brak zawsze działa na niekorzyść zawiadamiającego.
• Nie kontaktuj się ze sprawcą, aby uzgodnić ugodę, bez konsultacji. Rozmowa może zostać potraktowana jako wywieranie wpływu.
• Nie opisuj sprawy w mediach społecznościowych ani w grupach. Wpis może zostać uznany za zniesławienie albo za ujawnienie szczegółów, które powinny pozostać w aktach.
• Nie ignoruj wezwań po złożeniu zawiadomienia, nawet jeśli zostały sformułowane po włosku. Brak reakcji może zakończyć sprawę, zanim zdążysz cokolwiek zrobić.

Szczególnie ostrożnie traktuj sytuacje, w których ktoś namawia cię do zawiadomienia z powodów osobistych, na przykład były partner, wynajmujący albo znajomy z pracy. Zawiadomienie złożone w ten sposób bywa później oceniane przez pryzmat motywu, a nieprawdziwe elementy mogą obrócić się przeciwko tobie. Nie podpisuj rezygnacji z roszczeń w zamian za obietnicę, że sprawa zostanie zakończona, bo nikt poza organem nie decyduje o jej losie. Nie przyjmuj pieniędzy w zamian za zgodę na wycofanie, zanim dowiesz się, czy wniosek w ogóle był potrzebny i jakie skutki ma jego cofnięcie.

Terminy, które pojawią się w pismach

• denuncia: zawiadomienie o przestępstwie. Informuje organy o zdarzeniu i nie może zostać cofnięte.
• querela: wniosek o ściganie, wyrażenie woli pokrzywdzonego, aby sprawca został ścigany. Można go cofnąć, co kończy sprawę w przypadkach, w których wniosek jest potrzebny.
• persona offesa: pokrzywdzony, czyli osoba, której dotyczy czyn. Ma prawo do informacji o biegu sprawy.
• procura: urząd prokuratorski, który prowadzi postępowanie przygotowawcze i decyduje, czy sprawa pójdzie do sądu.
• sommarie informazioni: krótkie przesłuchanie w trakcie postępowania. Z niego sporządza się protokół, który warto przeczytać.
• remissione: wycofanie wniosku o ściganie. Nie dotyczy zawiadomienia.
• calunnia: bezpodstawne obciążenie kogoś zawiadomieniem. To odrębne przestępstwo.
• interprete: tłumacz ustny. Przysługuje ci, jeżeli nie rozumiesz języka postępowania.

Gdy otrzymasz pismo ze słowem, którego tu nie ma, prześlij skan. Wyjaśnimy je razem z całym dokumentem, bo znaczenie wielu terminów zależy od miejsca, w którym stoją.

Na pismach spotkasz też wyrażenia opisujące etap sprawy: notizia di reato to informacja o możliwym przestępstwie, od której zaczyna się postępowanie, a archiviazione oznacza zakończenie sprawy na etapie postępowania przygotowawczego. Jeżeli zawiadomienie zostanie odrzucone albo sprawa zakończona, pokrzywdzony zwykle otrzymuje o tym informację i może zająć stanowisko, o ile skorzystał z prawa do informacji o biegu sprawy. Dlatego tak ważne jest, aby przy składaniu zawiadomienia wskazać adres i poprosić o zawiadamianie. Wiele osób dowiaduje się o zakończeniu sprawy zbyt późno, bo nie zostawiło właściwego adresu.