Areszt ma termin końcowy, liczony od pierwszego dnia

Czekać na zwolnienie, złożyć wniosek w dniu upływu czy zakwestionować zawieszenie biegu

Kiedy rodzina zaczyna liczyć dni, staje przed wyborem, który wygląda na techniczny, a ma duże konsekwencje. Najpierw pytanie, czy czekać, aż sąd sam zwolni człowieka po upływie terminu. Zwolnienie nie zawsze następuje samo, a każdy dzień po upływie to dzień, którego nie da się oddać. Dlatego rozsądniejsza jest inna droga: policzyć termin, ustalić dzień upływu i w tym samym dniu złożyć wniosek. Cena to konieczność rzetelnego rachunku, bo błąd w liczeniu naraża wniosek na odrzucenie i opóźnia kolejny.

Inna decyzja dotyczy zawieszenia biegu. Jeśli obrona zgodzi się na odroczenie rozprawy albo samodzielnie o nie wystąpi, termin może przestać biec na czas odroczenia. Czasem to rozsądne, na przykład gdy trzeba zdobyć dokument, który zmienia obraz sprawy. Czasem natomiast koszt bywa zbyt wysoki, bo areszt trwa dłużej. Przed zgodą na odroczenie warto zapytać obrońcę, jak wpłynie na rachunek.

Kolejna decyzja dotyczy zakwestionowania postanowienia o zawieszeniu. Każde zawieszenie wymaga postanowienia i podlega zaskarżeniu, a suma drobnych zawieszeń potrafi przesunąć termin o miesiące. Zaskarżenie kosztuje czas i pieniądze, ale przesuwa środek ciężkości: sąd musi wskazać podstawę, a nie tylko stwierdzić, że termin biegnie dalej.

Wreszcie decyzja o kwalifikacji czynu. Długość terminów zależy od zagrożenia karą za czyn zarzucany, więc zmiana kwalifikacji na łagodniejszą skraca terminy. Dyskusja o kwalifikacji bywa więc ważna także dla rachunku.

Kto liczy dni: rodzina w Polsce, zatrzymany w celi, pracodawca i przyjaciele

Najczęściej jest to żona albo matka człowieka w areszcie tymczasowym, która ma kalendarz na lodówce i skreśla w nim dni. Dowiedziała się, że areszt ma terminy maksymalne, i chce wiedzieć, kiedy zbliża się upływ. Nikt jej nie tłumaczył, że terminy są odrębne dla każdego etapu postępowania i że liczy się je od dnia faktycznego pozbawienia wolności, a nie od daty postanowienia. Pyta, czy ktoś w ogóle pilnuje tych dat.

Inna osoba to sam zatrzymany. Leży na pryczy, słyszy od współwięźniów rozmaite teorie o tym, po ilu miesiącach wychodzi się z aresztu, i nie wie, co z tego jest prawdą. Obrońca widzi go rzadko, rozmowy są krótkie, a on chciałby mieć choć jakąś datę, której można się trzymać.

Jeszcze inna osoba to pracodawca, brat albo przyjaciel, który próbuje zaplanować życie wokół nieobecności. Zastanawia się, czy trzymać dla zatrzymanego miejsce pracy, czy wynająć jego mieszkanie komuś innemu, czy kupić bilet na rozprawę. Potrzebuje przybliżonego horyzontu, a nikt nie potrafi mu go podać.

Wspólny mianownik tych sytuacji jest taki: ludzie szukają daty, a to, co mogą znaleźć, to metoda jej wyznaczania. Terminy istnieją, mają swoje fazy i swoje zawieszenia, a ich upływ wymaga zwolnienia. Wymaga natomiast także, żeby ktoś policzył i wskazał.

Wszyscy oni pytają o to samo: jak policzyć termin, żeby nikt nie mógł go podważyć.

Co dzieje się w życiu, gdy areszt trwa tygodniami i miesiącami

Areszt, który wydawał się krótką przerwą, szybko zaczyna przypominać zmianę kierunku życia. Pracodawca czeka na wiadomość i w końcu rozwiązuje umowę, bo nikt nie potrafi powiedzieć, kiedy pracownik wróci. Mieszkanie zostaje bez opłat, a właściciel zaczyna naciskać. Dzieci pytają, gdzie jest tata albo mama, i nie dostają odpowiedzi, która by je uspokoiła.

Rodzina musi przebudować budżet. Pensja znika, rośnie koszt dojazdów na widzenia, listów, paczek, przelewów na konto osadzonego i honorarium obrońcy. W tym samym czasie ktoś musi zająć się codziennymi sprawami zatrzymanego: umowami, rachunkami, ubezpieczeniem, samochodem. Bez upoważnienia to bywa niemożliwe, więc pełnomocnictwa zbiera się natychmiast, jeszcze zanim areszt się przedłuży.

Znaczenie ma także pobyt. Osoba, której pozwolenie na pobyt jest powiązane z pracą, zaczyna ryzykować dokument. Zawieszenie zatrudnienia, brak adresu i zaległości mogą mieć skutki na długo po wyjściu na wolność. Podróże do kraju pochodzenia stają się niepewne.

Wreszcie zdrowie. Długi areszt oznacza przerwany kontakt z lekarzem prowadzącym, brak specjalistycznych leków i pogłębiające się napięcie psychiczne. Dlatego rachunek terminów nie jest sztuką dla sztuki. Każdy dzień ma wymierną cenę dla ludzi, którzy czekają na zewnątrz.

Zmienia się także rytm tygodnia. Poniedziałki to dni, w których przychodzą pisma, a koniec tygodnia to dni, w których niewiele się dzieje, bo sąd pracuje wolniej. Rodzina uczy się żyć od rozprawy do rozprawy i planuje urlopy wokół widzeń. Ten rytm męczy, ale pozwala też ułożyć ewidencję: kto kiedy dzwoni, kto kiedy pisze i które daty trzeba przekazać obrońcy.

Czego nie robić, licząc dni aresztu

Najgorsze błędy wynikają z założenia, że ktoś inny pilnuje terminów. Poniższe zasady dotyczą zachowań, nie przepisów.

• Nie licz z pamięci i nie polegaj na tym, co słyszysz od współwięźniów lub z internetu. Rachunek prowadzi się na piśmie, z datami i z podaniem źródła każdej z nich.
• Nie zakładaj, że sąd zwolni z urzędu w dniu upływu. Zwolnienie nie zawsze następuje samo, a każdy dzień zwłoki zostaje po stronie osadzonego.
• Nie zgadzaj się na odroczenia, nie wiedząc, czy zawieszają bieg terminu. Z pozoru grzeczny gest wobec sądu potrafi przesunąć koniec o miesiące.
• Nie ignoruj postanowień o zawieszeniu biegu. Każde z nich podlega zaskarżeniu i każde zmienia rachunek.
• Nie myl terminów aresztu z terminem na zaskarżenie środka. To odrębne zegary i każdy ma własny początek.
• Nie przekazuj danych o terminach przypadkowym osobom ani w mediach społecznościowych. Nikt poza obrońcą nie ma pełnego obrazu.
• Nie płać osobom, które obiecują załatwić zwolnienie po znajomości. Upływ terminu wynika z ustawy, a nie z przysługi.
• Nie czekaj z rozmową o rachunku do chwili, gdy termin jest tuż tuż. Czas na przygotowanie wniosku bywa wtedy zbyt krótki.

Rachunek dni jest zadaniem wspólnym rodziny i obrońcy: rodzina zbiera daty, obrońca je ocenia i wskazuje, które liczą się jako początek, a które jako zawieszenie.

Daty i dokumenty, z których obrońca ułoży rachunek terminów

Rachunek wymaga materiału, który rodzina potrafi zebrać szybciej niż organy. Im pełniejszy zestaw, tym mniej pomyłek.

• Dokument potwierdzający dzień faktycznego pozbawienia wolności: protokół zatrzymania, potwierdzenie osadzenia, pismo z zakładu. To data początkowa wszystkich terminów.
• Postanowienie o zastosowaniu środka zapobiegawczego, razem z uzasadnieniem. Wynika z niego, jaką kwalifikację czynu przyjęto, a od tego zależy długość terminów.
• Wszystkie postanowienia o przedłużeniu, o zmianie środka i o zawieszeniu biegu terminu, ułożone chronologicznie.
• Protokoły rozpraw i posiedzeń, w których odroczono sprawę, z zapisem, na czyj wniosek to nastąpiło.
• Dokumenty dotyczące zmiany kwalifikacji czynu w toku sprawy, jeśli taka zmiana nastąpiła.
• Własny kalendarz, w którym rodzina zapisuje daty, kiedy dowiedziała się o poszczególnych decyzjach. Odróżnia datę decyzji od daty wiedzy.
• Kopie złożonych wniosków o zwolnienie, z potwierdzeniem daty wpływu.
• Dokumenty z okresu pozbawienia wolności poza Włochami, jeśli zatrzymanie nastąpiło za granicą. Obrońca oceni, czy ten okres ma znaczenie dla rachunku.

Dobrze jest zrobić kopie wszystkiego i trzymać je w wielu miejscach. Oryginały wędrują razem z aktami, a rodzina bez kopii nie ma niczego, kiedy trzeba sprawdzić datę.

Wszystkie te papiery ułożone chronologicznie tworzą oś czasu, z której widać, czy w rachunku nie ma luk. Luka bywa miejscem, w którym ktoś pomylił datę albo pominął postanowienie, a pomyłka potrafi przesunąć koniec terminu o dni. Rodzina, która ma oś czasu, rozmawia z obrońcą konkretnie i nie traci czasu na przypominanie sobie, co się wydarzyło.

Gdy areszt jest we Włoszech, a rodzina liczy dni w Polsce

Odległość tworzy lukę między decyzją a wiadomością o niej. Postanowienie zapada w dniu posiedzenia, ale rodzina w Polsce dowiaduje się o nim po dniach, gdy pismo przejdzie przez obrońcę, tłumacza i pocztę. W rachunku terminów liczy się data decyzji, nie data wiadomości, więc rodzina powinna prosić o podawanie każdej z nich.

Pisma przychodzą po włosku, a ich przekład jest potrzebny, zanim ktokolwiek zrozumie zawartość. Tłumaczenie przysięgłe zajmuje czas, więc obrońca streszcza treść wcześniej, nieformalnie, a pełny przekład idzie później. Warto prosić o streszczenie natychmiast, żeby nie tracić dni na samo czekanie.

Rozmowy z osadzonym są ograniczone i bywają słuchane, więc o terminach rozmawia się z obrońcą, nie przez telefon z celi. Wizyty rodziny wymagają zezwolenia i dokumentów, a ich załatwienie z Polski zajmuje czas. Konsulat polski pomaga w ustaleniu miejsca pobytu i w kontakcie z rodziną, ale nie liczy terminów aresztu i nie wnioskuje o zwolnienie.

Kalendarz świąt we Włoszech i w Polsce jest różny. Dzień wolny od pracy we Włoszech bywa dniem roboczym w Polsce, i odwrotnie, co wpływa na to, kiedy sąd urzędował i kiedy można złożyć wniosek. Godziny pracy urzędów we Włoszech i w Polsce są zbliżone, więc różnica czasu nie utrudnia rozmów telefonicznych.

Warto też ustalić, kto w Polsce odbiera pocztę od kancelarii i skąd rodzina dowiaduje się o nowych datach.

Jak kancelaria prowadzi rachunek terminów w sprawie aresztu

Kancelaria zaczyna od rozmowy z rodziną: telefon do kancelarii albo wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com wystarczy. Rodzina podaje, kiedy człowiek został zatrzymany, jaki środek zastosowano i jakie pisma już nadeszły. Nie trzeba mieć kompletu, bo brakujące dokumenty obrońca uzyskuje z akt.

Najpierw ustala się datę faktycznego pozbawienia wolności i kwalifikację czynu, na której oparto środek. Na tej podstawie obrońca wyznacza terminy odpowiadające poszczególnym fazom oraz termin łączny, a następnie zapisuje każde postanowienie o zawieszeniu. Rachunek przekazuje rodzinie w prostej tabeli z datami, żeby nikt nie musiał go odtwarzać z pamięci.

Gdy zbliża się upływ terminu, kancelaria przygotowuje wniosek o zwolnienie na dzień upływu i składa go w tym dniu. Równolegle sprawdza, czy zawieszenia biegu zostały wydane z uzasadnieniem, i ocenia ich zaskarżenie. Rodzina otrzymuje informację o każdej zmianie w rachunku, także tej niekorzystnej.

Kancelaria ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu. Rozmowy mogą toczyć się po polsku, a włoskie pisma omawia się z tłumaczeniem. Nie obiecuje wyniku i nie ocenia sprawy bez dokumentów. Informacje o sprawie przekazuje wyłącznie osobom wskazanym przez klienta.

Rodzina nie musi rozumieć rachunku, żeby mu zaufać, ale powinna móc go sprawdzić. Dlatego tabela zawiera nie tylko daty, lecz także krótkie wskazanie, z którego dokumentu pochodzi każda z nich. Dzięki temu w razie wątpliwości można porównać wpis z papierem i wskazać, gdzie pojawiła się rozbieżność. Kancelaria zachęca do takich pytań.

Pytania do obrońcy o terminy, których rodzina zwykle nie zadaje

Rodzina pyta, kiedy człowiek wyjdzie. Rzadziej pyta o rzeczy, od których ta data naprawdę zależy.

• Od jakiego dnia liczy się termin w moim wypadku i czy to jest dzień zatrzymania, czy dzień postanowienia?
• Jaka kwalifikacja czynu została przyjęta i jak wpływa na długość poszczególnych terminów?
• Jaki jest termin łączny i czy ktoś go pilnuje niezależnie od terminów fazowych?
• Czy w sprawie wydano postanowienia o zawieszeniu biegu terminu i czy były one uzasadnione?
• Jeśli zgodzimy się na odroczenie rozprawy, czy zawiesi ono bieg terminu, a jeśli tak, o ile przesunie koniec?
• Co zrobić, jeśli termin minął, a osadzony nadal nie został zwolniony?
• Czy zmiana kwalifikacji czynu w toku sprawy skróci terminy i kiedy warto o to wnioskować?
• Czy okres już odbyty zostanie zaliczony na poczet kary i czy przysługuje odszkodowanie, gdyby sprawa zakończyła się inaczej?
• Jak będę informowany o zmianach w rachunku i w jakiej formie, żeby rodzina w Polsce mogła je zrozumieć?

Odpowiedzi zapisuje się na kartce. Warto poprosić o tabelę z datami, bo słowa ulatują, a liczby na papierze pozwalają wrócić do rozmowy po tygodniu.

Jeśli odpowiedź zależy od dokumentu, którego jeszcze nie ma, warto zapytać, kiedy obrońca go uzyska i co zrobi, jeśli organ nie odpowie w rozsądnym czasie. Rachunek terminów opiera się na papierach, więc pytanie o papier jest pytaniem o sam rachunek.

Wyrazy, na które natrafisz, śledząc terminy aresztu

Pisma o terminach używają specjalnych określeń, które w tłumaczeniu bywają mylące. Poniżej zebrano te, które występują na tej stronie.

• Areszt tymczasowy — pozbawienie wolności przed prawomocnym wyrokiem. Jest środkiem zapobiegawczym i podlega terminom maksymalnym.
• Termin fazowy — maksymalny czas aresztu w danym etapie postępowania. Każda faza ma własny termin.
• Termin łączny — maksymalny czas aresztu w całym postępowaniu. Przekroczenie go wymaga zwolnienia, nawet gdy terminy fazowe zachowano.
• Zawieszenie biegu — czasowe wstrzymanie liczenia terminu w przypadkach wskazanych ustawą. Wymaga postanowienia i podlega zaskarżeniu.
• Postępowanie przygotowawcze — etap przed procesem, w którym prowadzi się śledztwo. Ma własny termin liczony od zatrzymania.
• Zwolnienie po upływie terminu — skutek, który następuje z mocy prawa, gdy termin minął. Wymaga, by ktoś go policzył i wskazał.
• Zaliczenie na poczet kary — uwzględnienie czasu spędzonego w areszcie przy wykonaniu kary.
• Odszkodowanie za niesłuszny areszt — świadczenie dochodzone w odrębnym postępowaniu i w określonym terminie.

Jeśli w piśmie pojawia się słowo, którego tu nie ma, nie zgaduj jego znaczenia. Wyślij dokument obrońcy i poproś o wyjaśnienie, zanim ktokolwiek podejmie decyzję opartą na własnym rachunku.

W pismach pojawiają się też określenia dotyczące samego liczenia: dzień rozpoczęcia, dzień upływu, okres zawieszenia. Każde z nich ma w sprawie konkretne znaczenie i nie wolno zamieniać ich miejscami. Gdy obrońca mówi o upływie terminu, ma na myśli dzień, w którym areszt traci podstawę, a nie dzień, w którym ktoś faktycznie wyjdzie na wolność. Różnica bywa liczona w dniach.