Trydent, Bolzano i korytarz brenerski

Kto trafia na tę stronę i skąd bierze się sprawa w górach

Najczęściej jest to kierowca zawodowy, który jechał przez Brenner do Włoch albo wracał z południa i został zatrzymany do kontroli na trasie przez Tyrol Południowy. Pojazd stoi na parkingu przy drodze, dokumenty leżą u funkcjonariuszy, a on sam słyszy, że mowa o ładunku, o czasie pracy, o dokumentach przewozu albo o czymś zupełnie innym. Dopiero wtedy odkrywa, że jest w regionie, w którym urzędnicy mówią po niemiecku tak samo często jak po włosku.

Inną sytuacją jest pracownik firmy budowlanej, instalacyjnej albo logistycznej działającej w dolinach, który został zatrzymany na budowie, w magazynie albo w trasie do miejsca pracy. Mieszka w kwaterze zakładowej, nie zna okolicy, a pracodawca jest daleko. Rodzina w Polsce dowiaduje się o wszystkim z krótkiego telefonu i nie wie, czy to sprawa lokalna, czy poważna.

Są także turyści i narciarze, którzy w sezonie zimowym znaleźli się w kurorcie górskim i zostali zatrzymani po zdarzeniu na stoku, w schronisku, na parkingu albo w lokalu. W takiej miejscowości policja i służby ratunkowe pracują w dużym ruchu, a sprawy trafiają szybko do właściwego organu.

Wreszcie trafiają tu przedsiębiorcy i przewoźnicy, którzy w regionie mają siedzibę oddziału, magazyn albo stałych kontrahentów i chcą z góry wiedzieć, jak wygląda tu postępowanie. Wszystkich łączy pytanie, czy w Trydencie i w Bolzano jest inaczej niż w reszcie Włoch.

Jak zatrzymanie w górach zmienia codzienne życie

W Tyrolu Południowym i w Trydencie odległości są większe, niż sugeruje mapa. Dojazd do miejsca zatrzymania z Polski oznacza najpierw podróż do północnych Włoch, a potem dojazd drogą górską, której przejezdność zależy od pogody. Zimą przełęcze bywają zamknięte, a czas dojazdu rodziny, która chciałaby odwiedzić zatrzymanego, nie daje się przewidzieć z góry.

Kierowca zawodowy traci pojazd, a razem z nim źródło dochodu. Ładunek musi zostać przejęty przez kogoś innego, co wymaga porozumienia z klientem, ubezpieczycielem i przewoźnikiem. Na trasie przez Brenner postój oznacza także problem z odpoczynkiem i parkingiem, bo miejsc dla ciężarówek nie ma wiele.

Pracownik sezonowy, zatrudniony w turystyce, na budowie albo w rolnictwie, traci kwaterę, jeśli ta została mu dana przez pracodawcę. Zawieszona umowa to zwykle brak dochodu i brak miejsca do spania w drogim regionie, w którym wynajem krótkoterminowy kosztuje dużo.

Dla rodziny w Polsce największą trudnością jest dystans i język. Lokalni urzędnicy mówią po niemiecku i po włosku, a angielski nie zawsze wystarcza, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Rozmowa telefoniczna z urzędem bez tłumacza łatwo kończy się niezrozumieniem, a od niego zależą decyzje o odwiedzinach, przekazaniu rzeczy i kontaktach z zatrzymanym.

Do tego dochodzi lokalny koszt życia. Nocleg, jedzenie i dojazdy w górskim regionie kosztują więcej niż w wielu innych częściach kraju, a rodzina, która przyjeżdża na krótko, szybko to odczuwa. Warto więc zaplanować pobyt z wyprzedzeniem i ustalić z obrońcą, kiedy odwiedziny mają sens.

Rozstrzygnięcia, które zapadają na miejscu

Zatrzymanie w Trydencie albo w Bolzano stawia przed wyborami, które w innej części Włoch wyglądałyby nieco inaczej.

Wybór języka postępowania. W prowincji Bolzano postępowanie może toczyć się po niemiecku, a wybór języka jest prawem strony, nie uprzejmością organu. Ktoś, kto włada niemieckim lepiej niż włoskim, może z tego skorzystać, ale cena jest taka, że obrońca i dokumenty muszą się dostosować, co może wydłużyć czynności. Prawo wyboru dotyczy włoskiego i niemieckiego, a nie polskiego, więc tłumacz na polski nadal jest potrzebny.

Obrońca lokalny czy z innego miasta. Obrońca działający na miejscu zna zwyczaje organów i może być obecny od razu, lecz bywa dostępny na ograniczonych warunkach. Obrońca spoza regionu zna sprawę od początku, ale dojazd zajmuje czas.

Rozmowa z funkcjonariuszami. Przy zatrzymaniu w trasie zdarza się, że rozmowa odbywa się w języku, którego nie rozumiesz w pełni, bo funkcjonariusz przechodzi między niemieckim a włoskim. Nie odpowiadaj na pytania, których nie zrozumiałeś, i poproś o tłumacza na polski.

Los pojazdu i ładunku. Zadecyduj, kto się nimi zajmie, zanim organ sam rozporządzi.

Żadna z tych decyzji nie jest łatwa, gdy ktoś jest sam w obcym regionie, w którym część napisów i rozmów jest po niemiecku. Dlatego najważniejsze jest, by zadzwonić do obrońcy jak najwcześniej i nie próbować rozstrzygać wszystkiego samodzielnie. Obrońca pomoże ocenić, czy wybór języka niemieckiego ma sens, jak zabezpieczyć pojazd i jak powiadomić pracodawcę. Warto też zapisać numery telefonów, które dostajesz od funkcjonariuszy.

Co zebrać i przygotować na miejscu i w Polsce

• Dokumenty pojazdu i przewozu: dowód rejestracyjny, ubezpieczenie, list przewozowy, zlecenie transportowe, tachograf. W korytarzu brenerskim kontrola dotyczy przede wszystkim ich spójności.
• Dokumenty kierowcy: prawo jazdy, karta kierowcy, badania, uprawnienia zawodowe. Organ sprawdza, czy są ważne i czy odpowiadają rodzajowi pojazdu.
• Zapisy czasu pracy i odpoczynku za cały okres podróży. Nieścisłość w nich bywa osobnym przedmiotem zarzutu.
• Umowę o pracę, zaświadczenie od pracodawcy i dane osoby w firmie, która może potwierdzić zakres obowiązków.
• Zdjęcia miejsca kontroli, pojazdu i ładunku, jeśli ktoś je zrobił. Pokazują, jak wyglądała sytuacja w chwili zatrzymania.
• Dla turystów i narciarzy: ubezpieczenie podróżne, rezerwację noclegu, karnet, zaświadczenia o uprawnieniach do sprzętu, jeśli zdarzenie dotyczy sprzętu.
• Dla firm działających w regionie: zezwolenia, zgłoszenia działalności, umowy z kontrahentami, listy pracowników delegowanych.
• Dane osoby w Polsce, która będzie kontaktować się z obrońcą, oraz numer telefonu, pod którym odpowiada o każdej porze.

Zebrane materiały przekaż w kopii. Oryginały zostaw w stanie, w jakim je zastałeś, bo dopiski i poprawki po zatrzymaniu wyglądają gorzej niż brak.

Zrób zdjęcia dokumentów przed oddaniem ich organowi, jeśli masz taką możliwość, oraz zapisz numery rejestracyjne pojazdu i naczepy. W trasie przez Brenner zdarza się, że kierowca nie pamięta numerów, a bez nich trudniej ustalić, co zostało zajęte. Dołącz do materiałów kopię trasy i listę postojów z godzinami, bo organ może zapytać o każdy. Przekaż to obrońcy w kopii.

Pytania o język postępowania i konsulat w Tyrolu Południowym

• Czy mogę skorzystać z prawa do postępowania w języku niemieckim, i czy w mojej sytuacji to się opłaca, skoro i tak potrzebuję tłumacza na polski?
• Który organ prowadzi sprawę i gdzie odbywają się czynności: w Bolzano, w Trydencie, czy w innym mieście?
• Jak wygląda kontakt z konsulatem, skoro właściwa placówka nie mieści się w tym mieście?
• Co dzieje się z pojazdem i ładunkiem i kto może je odebrać, jeśli kierowca jest zatrzymany?
• Czy zarzut dotyczy przepisów ogólnych, czy regionalnych, na przykład w sprawie ruchu i emisji, i jak to wpływa na dalszy bieg sprawy?
• Jak wygląda sytuacja po zdarzeniu na stoku lub w górach i kto bada przyczyny?
• Czy mogę wracać do Polski w trakcie sprawy i jak pogodzić to z wezwaniami?
• Jak poinformować pracodawcę, który ma siedzibę w Polsce i nie zna włoskich procedur?
• Czy obrońca może reprezentować mnie na czynnościach, na których nie muszę być obecny osobiście?

Pytania zapisz przed rozmową. W regionie, gdzie urzędowy jest także niemiecki, łatwo o nieporozumienie, a właśnie wtedy dobrze mieć przy sobie listę rzeczy, o które trzeba zapytać.

Dopisz pytania wynikające z własnej sytuacji: jeśli jesteś kierowcą, zapytaj o los naczepy i ładunku oraz o to, czy możesz wrócić do pracy w trakcie sprawy. Jeśli jesteś turystą, zapytaj o ubezpieczenie i o koszty ewentualnego ratownictwa. Poproś o wyjaśnienie, w jakim języku będą pisane wezwania, które dostaniesz po powrocie do Polski. Zapisz odpowiedzi i przekaż rodzinie.

Trydent i Bolzano między Polską a resztą Włoch

Dla Polaka region ten jest przede wszystkim korytarzem. Cała droga z północy na południe, jaką pokonują polskie ciężarówki, prowadzi przez przełęcz brenerską, a tuż za nią zaczyna się obszar, w którym urzędy, szyldy i dokumenty mogą występować w wersji niemieckiej i włoskiej. Kontakt z organem często dotyczy więc kierowcy, który nie ma w tej okolicy żadnych znajomych.

Dokumenty z Polski, takie jak świadectwa kwalifikacji, zaświadczenia o niekaralności czy umowy o pracę, trzeba przetłumaczyć na włoski, a w prowincji Bolzano niekiedy także na niemiecki. Tłumaczenie przysięgłe powinno być przygotowane przez osobę, która zna terminologię transportową lub budowlaną. Zamów je od razu, bo czas jest ważny.

Polska placówka konsularna zwykle nie ma siedziby w samym Trydencie ani w Bolzano. Właściwa placówka znajduje się w innym mieście północnych Włoch, co oznacza, że kontakt trzeba nawiązać zdalnie, a pomoc w miejscu zatrzymania może przyjść z opóźnieniem. W dniu zatrzymania ustal, która placówka jest właściwa, i zapisz jej numer.

Dojazd rodziny z Polski wymaga podróży najpierw do północnych Włoch, a potem górskimi drogami, których przejezdność zależy od pory roku. Zimą przełęcze i trasy dojazdowe bywają zamknięte lub utrudnione, więc zanim wyruszysz, upewnij się, że możesz zobaczyć zatrzymanego i że ktoś na miejscu jest gotów cię przyjąć.

Obrońca działający w regionie i polski doradca powinni mieć ten sam zestaw dokumentów i ustalić, kto kontaktuje się z rodziną. W kraju, w którym postępowanie może toczyć się w językach urzędowych, wśród których nie ma polskiego, porządek w komunikacji ma szczególne znaczenie.

Jak studio organizuje obronę w Trydencie i w Bolzano

Zlecenie przyjmujemy telefonicznie lub przez wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com. Prosimy o dane zatrzymanego, miejsce zatrzymania i organ, który prowadzi sprawę, a także o skan protokołu, jeśli rodzina go ma. Jeżeli nie wiesz, który organ prowadzi sprawę, powiedz o tym: ustalimy to na podstawie miejsca i okoliczności.

W rozmowie wstępnej pytamy o język, w jakim zatrzymany rozmawiał z organami, o to, czy skorzystał z prawa wyboru języka postępowania, oraz o to, jakie dokumenty zostały mu przedstawione. Wyjaśniamy, że wybór niemieckiego nie zastępuje tłumacza na polski, i ustalamy, jak zorganizować obecność tłumacza przy czynnościach.

Studio ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, a na północy kraju korzystamy z pomocy współpracujących kolegów, którzy znają lokalne organy i mogą dotrzeć na miejsce. Pełnomocnictwo przekazujemy w formie elektronicznej, a rozmowy prowadzimy w języku, w którym rodzina czuje się pewnie.

Przy sprawach dotyczących firm działających w regionie pomagamy ustalić, kto w firmie odpowiada za dokumenty i jakie pisma trzeba zachować. Przy zdarzeniach zimowych prosimy o dane ubezpieczenia i organizatora wyjazdu.

O każdym wezwaniu i terminie informujemy od razu. Nie zapewniamy rezultatu, ale dbamy o to, byś rozumiał dokumenty, które dostajesz, w języku, który znasz.

W sprawach, w których ważny jest wybór języka postępowania, ustalamy to z obrońcą działającym na miejscu jeszcze przed czynnością, a nie w jej trakcie. Dzięki temu zatrzymany od początku wie, w jakim języku będą prowadzone rozmowy, i kto zapewni tłumaczenie na polski.

Czego nie robić tam, gdzie obowiązuje też niemiecki

• Nie podpisuj protokołu w języku niemieckim ani włoskim, jeśli go nie rozumiesz. Poproś o tłumaczenie na polski i o kopię, a podpisz po przeczytaniu.
• Nie zakładaj, że wybór niemieckiego rozwiązuje problem języka. Prawo wyboru dotyczy włoskiego i niemieckiego, a tłumacz na polski nadal jest potrzebny.
• Nie wyrażaj zgody na kontrolę lub przeszukanie bez zrozumienia, czego dotyczy. W korytarzu brenerskim kontrole są częste i różnią się zakresem.
• Nie zostawiaj pojazdu bez nadzoru ani nie oddawaj go nieznanym osobom. Pojazd i ładunek bywają przedmiotem osobnych czynności.
• Nie lekceważ regionalnych przepisów o ruchu i emisjach. To, co w innych częściach Włoch jest dozwolone, tu może być objęte dodatkowymi ograniczeniami.
• Nie wyruszaj zimą w drogę górską bez sprawdzenia przejezdności tras. Zamknięta przełęcz może przekreślić plan odwiedzin.
• Nie kasuj zapisów z tachografu, nagrań z kamery pojazdu ani wiadomości dotyczących trasy. To dowody, które mogą działać na twoją korzyść.
• Nie komentuj zatrzymania w grupach kierowców i na forach. Wpis zostanie wydrukowany, a koledzy mogą zostać wezwani.

Wszystkie te zakazy łączy to, że w regionie, gdzie współistnieją języki, drobna nieścisłość w komunikacji potrafi zmienić całą sprawę.

Zimą szczególnie uważaj na pomysły, które wydają się praktyczne: jazdę po zmroku przełęczami bez odpowiednich opon, parkowanie w miejscach niedozwolonych czy zostawianie ładunku bez nadzoru. Każde z nich może stać się osobnym zdarzeniem, a w górach konsekwencje bywają poważniejsze niż w nizinnym mieście.

Słowa, które znajdziesz w dokumentach z regionu

• Bolzano i Bozen: nazwa włoska i niemiecka tego samego miasta. Na dokumentach mogą pojawić się obie nazwy.
• Alto Adige i Südtirol: nazwa włoska i niemiecka regionu. W polskich źródłach używa się często nazwy Tyrol Południowy.
• Trento: Trydent, stolica sąsiedniej prowincji. W dokumentach występuje wyłącznie pod nazwą włoską.
• lingua del procedimento: język postępowania. W prowincji Bolzano strona może wybrać włoski albo niemiecki.
• interprete: tłumacz ustny. Przysługuje, jeśli nie rozumiesz języka postępowania, a w tej sprawie chodzi o język polski.
• Brennero: Brenner, przełęcz i korytarz, którym prowadzi trasa z północy na południe. Kontrole transportu są tu częste.
• polizia stradale: policja drogowa, która prowadzi kontrole na trasach i odpowiada za protokoły z kontroli pojazdów.
• verbale: protokół. Tam, gdzie urzędowy jest także niemiecki, może być sporządzony po włosku albo po niemiecku.

Jeżeli na piśmie widzisz słowo, którego tu nie ma, prześlij skan razem z całym dokumentem. W regionie, gdzie nazwy występują w różnych wersjach, wyjaśnienie terminu często wymaga spojrzenia na cały tekst.

Wiele nazw miejscowych występuje w wersji włoskiej i niemieckiej, a organ może użyć którejś wersji w piśmie, a innej w protokole. To nie pomyłka, tylko cecha regionu. Jeżeli w dokumentach widzisz nazwę miejscowości, której nie możesz odszukać na mapie, sprawdź jej niemiecki lub włoski odpowiednik. Prześlij też obrońcy zdjęcie tablicy drogowej z miejsca zdarzenia, jeśli ją masz, bo pomaga ustalić, gdzie dokładnie nastąpiło zdarzenie.