Szkoda przy leczeniu we Włoszech

Co zmienia się w życiu po szkodzie przy leczeniu

Polak leczony we Włoszech, który doznał szkody przy leczeniu, zmaga się z wieloma trudnościami naraz. Najpierw musi zadbać o zdrowie: dalsze zabiegi, rehabilitacja, leki, wizyty kontrolne. Ten etap bywa długi, a jego koszty nie zawsze są pokrywane przez ubezpieczenie podróżne, które zakładało zwykły urlop, a nie powikłania.

Dochodzi do tego sprawa pracy. Niezdolność do pracy w kraju pobytu albo po powrocie do Polski oznacza utratę zarobków. Pracodawca, który miał nadzieję na szybki powrót, zaczyna się niecierpliwić, a osoba pracująca na własny rachunek traci klientów. Rodzina musi przejąć obowiązki, które do tej pory wykonywał poszkodowany.

Powrót do Polski rodzi kolejne pytania. Kto będzie kontynuował leczenie, skoro dokumentacja jest po włosku i nikt jej nie rozumie? Kto pokryje koszty, jeśli polski lekarz uzna, że trzeba powtórzyć zabieg? Czy poszkodowany ma dostęp do wyników badań i jak je przetłumaczyć na polski?

Wreszcie emocje. Poszkodowany czuje złość i bezsilność, a zarazem musi zebrać siły, żeby dochodzić swoich praw w obcym kraju. Rodzina widzi cierpienie i chce działać natychmiast. Dlatego najważniejsze jest uporządkowanie dokumentów i zrozumienie, że droga, która rzeczywiście prowadzi do odszkodowania, rzadko jest drogą karną wobec lekarza, a częściej odpowiedzialnością placówki.

Zdarza się też, że skutki leczenia widać dopiero po powrocie do domu. Pacjent czuje się dobrze w szpitalu, a po tygodniach pojawia się ból, gorączka, obrzęk. Wtedy trzeba szybko ustalić, czy zgłosić się do lekarza w Polsce, czy wrócić do placówki we Włoszech, i kto pokryje koszty dodatkowych badań.

Pacjent, rodzina i personel medyczny

Najczęściej jest to pacjent, który trafił do włoskiego szpitala po wypadku, w trakcie wakacji albo w czasie pracy, i po zabiegu zauważył, że coś poszło nie tak. Ból nie ustępuje, rana się nie goi, pojawiło się powikłanie, którego nikt nie zapowiedział. Pyta, czy to wina lekarza, czy zwykłe ryzyko, i co ma zrobić.

Inną sytuacją jest rodzina pacjenta, który zmarł w trakcie leczenia lub po nim. Bliscy nie wiedzą, czy do śmierci doszło z przyczyn, których można było uniknąć, i chcą uzyskać dokumentację. Boją się, że szpital nie udostępni wszystkiego, i pytają, czy można zażądać wyjaśnień.

Są też lekarze i pielęgniarki, w tym Polacy pracujący we Włoszech, którzy dowiadują się, że ktoś zgłosił na nich zawiadomienie. Czują się niesłusznie oskarżeni i pytają, jak wygląda ich odpowiedzialność oraz czy przestrzeganie wytycznych może ją wyłączyć.

Wreszcie trafiają tu pacjenci leczeni przewlekle, którzy zauważyli, że diagnoza została postawiona późno albo błędnie, i chcą wiedzieć, czy to podstawa do roszczeń. Wszyscy pytają o to samo: kto odpowiada, przed kim i jak to udowodnić.

Wreszcie trafiają tu osoby, które zostały źle poinformowane przed zabiegiem. Nikt nie wyjaśnił im ryzyka, nie dostały czasu na zastanowienie, a podpisały zgodę w języku, którego nie rozumiały. Pytają, czy taka zgoda w ogóle ma znaczenie i czy brak informacji jest samodzielną podstawą roszczeń. Odpowiedź zależy od dokumentacji i okoliczności, ale warto zadać to pytanie wcześnie.

Dokumenty, które decydują o całej sprawie

• Pełną dokumentację medyczną ze szpitala lub przychodni: karty informacyjne, wypisy, wyniki badań, zdjęcia, opisy zabiegów, zgody na leczenie. Prawo do jej otrzymania przysługuje w krótkim terminie, więc wystąp o nią od razu.
• Dokumentację z dalszego leczenia, także w Polsce: zaświadczenia, wyniki badań kontrolnych, opinie lekarzy. Pokazują skutki i pozwalają ocenić rozmiar szkody.
• Rachunki za leczenie, leki, rehabilitację, transport i opiekę. Każdy wydatek warto udokumentować i opisać.
• Zaświadczenia o niezdolności do pracy i dokumenty potwierdzające utracone zarobki: umowy, zestawienia wynagrodzeń, rozliczenia.
• Polisę ubezpieczenia podróżnego lub zdrowotnego i korespondencję z ubezpieczycielem, w tym zgłoszenie szkody.
• Zdjęcia obrażeń, blizn, powikłań, wykonane w kolejnych etapach leczenia. Pokazują rozwój stanu zdrowia.
• Własne notatki o przebiegu leczenia: kto co powiedział, jakie obietnice padły, jakie ryzyko zostało przedstawione przed zabiegiem.
• Dane osób, które były obecne przy rozmowach z lekarzami i mogą potwierdzić, co usłyszałeś.

Zbieraj kopie i opisuj je krótko. Dokumentacja jest po włosku, więc od początku planuj jej przekład, bo bez niego polscy lekarze nie ocenią stanu.

Dobrze jest zrobić spis wszystkich placówek, w których byłeś, z datami wizyt i nazwiskami lekarzy, jeśli je pamiętasz. Taki spis pozwala obrońcy wystąpić o dokumentację z każdej z nich i uniknąć sytuacji, w której brakuje któregoś etapu leczenia. Zapisz też, kto wskazał ci daną placówkę: pogotowie, lekarz rodzinny, ubezpieczyciel. Pomaga to ustalić, kto odpowiadał za skierowanie. Przechowuj oryginały dokumentów, a obrońcy przekazuj kopie.

Decyzje, które trzeba podjąć w trakcie leczenia

Poszkodowany stoi przed wyborami, których skutki widać dopiero po czasie.

Kontynuować leczenie w tej samej placówce czy zmienić. Zmiana placówki bywa rozsądna, jeśli zaufanie zostało utracone, ale wymaga przekazania dokumentacji i może przerwać ciągłość terapii. Pozostanie w tej samej placówce zachowuje ciągłość, lecz zmusza do współpracy z zespołem, wobec którego pojawiają się zastrzeżenia.

Dochodzić roszczeń od razu czy po zakończeniu leczenia. Wczesne działanie zabezpiecza dowody i terminy, a późniejsze pozwala ocenić cały rozmiar szkody. Ponieważ przed sprawą cywilną obowiązkowa jest próba pojednania, warto rozpocząć przygotowania wcześnie, nawet jeśli samo postępowanie ruszy później.

Droga karna czy cywilna. Ustawa zmieniła zasady odpowiedzialności personelu, a przy zachowaniu wytycznych odpowiedzialność karna bywa wyłączona. Realną drogą pozostaje odpowiedzialność placówki, co przemawia za drogą cywilną. Decyzję podejmuje się razem z obrońcą po ocenie dokumentacji.

Rozmowa z placówką i ubezpieczycielem. Oświadczenia składane bez rady mogą zostać użyte przeciwko poszkodowanemu. Lepiej prowadzić je przez pełnomocnika.

Wszystkie te wybory dotyczą czasu i zaufania. Roszczenia się przedawniają, a dowody tracą na wartości, więc zwlekanie kosztuje. Natomiast zbyt pośpieszne działanie, zanim stan zdrowia się ustabilizuje, grozi niedoszacowaniem szkody. Rozsądnym rozwiązaniem bywa równoległe prowadzenie leczenia i zbierania dokumentów. Obrońca pomoże ustalić, kiedy wystąpić o dokumentację, kiedy zlecić opinię biegłego i kiedy rozpocząć próbę pojednania, tak żeby żaden termin nie minął.

Czego nie robić w trakcie leczenia i sporu z placówką

• Nie podpisuj dokumentów o zrzeczeniu się roszczeń ani ugód zaproponowanych przez placówkę lub ubezpieczyciela bez rady. Zrzeczenie jest zwykle ostateczne, a szkoda często ujawnia się dopiero z czasem.
• Nie czekaj z uzyskaniem dokumentacji. Prawo do jej otrzymania przysługuje w krótkim terminie, a później odmowa albo opóźnienie utrudniają sprawę.
• Nie publikuj opinii o lekarzach i szpitalu w sieci, zanim sprawa zostanie przygotowana. Wpis może być uznany za zniesławienie i obrócić się przeciwko tobie.
• Nie przerywaj leczenia z powodu utraty zaufania bez zapewnienia kontynuacji gdzie indziej. Przerwa może zostać oceniona jako przyczynienie się do szkody.
• Nie wyrzucaj leków, opatrunków i rzeczy związanych z leczeniem. Mogą mieć znaczenie dowodowe.
• Nie zakładaj, że każde powikłanie jest błędem. Ocenę zawsze oparto na dokumentacji i opinii biegłego, a nie na odczuciu.
• Nie ignoruj pism ze szpitala, ubezpieczyciela ani sądu. Terminy w tej materii są krótkie, a przekroczenie bywa nieodwracalne.
• Nie rozmawiaj o sprawie z personelem, który cię leczy, w sposób, który zaostrza konflikt. Utrzymanie spokojnej relacji ułatwia dalsze leczenie.

Wszystkie te zakazy służą wspólnemu celowi: zachowaniu dowodów i możliwości dochodzenia praw, bez utraty zdrowia i zaufania lekarza prowadzącego.

Szczególnie ostrożnie traktuj propozycje „załatwienia sprawy po cichu”, które czasem składa placówka lub ubezpieczyciel. Szybka wypłata w zamian za podpis bywa zrzeczeniem się roszczeń, których całego zakresu jeszcze nie znasz. Zanim cokolwiek podpiszesz, przekaż dokument obrońcy i poczekaj na ocenę. Poproś o czas do namysłu; uczciwa propozycja nie znika po upływie dni.

Pytania o drogę karną i cywilną po szkodzie przy leczeniu

• Czy w mojej sprawie ma sens droga karna, czy raczej cywilna, i jak ustawa o odpowiedzialności personelu wpływa na ocenę?
• Co oznacza wyłączenie odpowiedzialności przy zachowaniu wytycznych i jak ocenia się, czy wytyczne zostały zachowane?
• Kto odpowiada: lekarz, placówka, czy placówka z lekarzem razem, i jak to ustalić na podstawie dokumentacji?
• Jak wygląda obowiązkowa próba pojednania i co robić, jeśli placówka nie chce w niej uczestniczyć?
• Kiedy powołać biegłego i czy opinię biegłego z Polski sąd włoski uzna za wiarygodną?
• Jak udokumentować rozmiar szkody, w tym koszty leczenia w Polsce i utracone zarobki?
• Jakie terminy biegną i jak uniknąć ich przekroczenia?
• Czy mogę prowadzić sprawę z Polski, czy muszę być obecny we Włoszech?
• Jak przetłumaczyć dokumentację medyczną, żeby była użyteczna dla sądu i dla lekarzy w Polsce?

Zadaj je, gdy tylko zdobędziesz dokumentację. W sprawach o szkodę przy leczeniu nic nie zastąpi dokładnego przeczytania dokumentów.

Dopisz pytania wynikające z własnej sytuacji: czy zgoda na zabieg, którą podpisałem, była wystarczająca, czy miałem prawo do tłumacza przed zabiegiem, czy placówka miała obowiązek poinformować mnie o ryzyku w zrozumiałym języku. Zapytaj, jak wygląda dochodzenie roszczeń, gdy leczenie było częściowo prywatne, a częściowo publiczne. Poproś o wyjaśnienie, co się dzieje z roszczeniami, jeśli placówka ma ubezpieczenie, i kto prowadzi rozmowy z ubezpieczycielem. Zapytaj także o to, jak wygląda rozmowa z lekarzem prowadzącym w Polsce, aby nie utrudnić sobie dochodzenia roszczeń. Zapisz odpowiedzi i wracaj do nich przed każdą decyzją.

Leczenie we Włoszech, dalsza opieka w Polsce

Sprawa medyczna, która rozgrywa się między Włochami a Polską, ma własne trudności. Leczenie rozpoczęto we Włoszech, kontynuuje się je w Polsce, a dokumentacja jest po włosku. Polski lekarz, który chce ocenić stan pacjenta, potrzebuje przekładu, a każda niejasność w przekładzie może prowadzić do błędnych wniosków.

Dokumentację medyczną trzeba przetłumaczyć na polski dla lekarza i na włoski dla sądu, jeśli dokumenty z Polski mają zostać przedstawione we Włoszech. Terminologia medyczna wymaga tłumacza, który zna dziedzinę, a nie tylko język. Zamawiaj tłumaczenia od razu i prosisz o wierne oddanie terminów.

Prawo do dokumentacji przysługuje w krótkim terminie, a placówka włoska odpowiada na wnioski we własnym tempie. Wniosek najlepiej złożyć na piśmie i zachować dowód nadania. Gdy pacjent jest już w Polsce, wniosek można złożyć elektronicznie lub przez pełnomocnika.

Konsulat nie ocenia leczenia, ale może pomóc w kontakcie z placówką i wskazać tłumaczy. W sprawach pilnych, na przykład gdy pacjent jest hospitalizowany, konsulat może skontaktować się z rodziną.

Obrońca włoski i polski doradca powinni uzgodnić, kto zbiera dokumenty, kto zleca tłumaczenia i kto kontaktuje się z lekarzami w Polsce. Biegły medyczny z Polski może pomóc w ocenie, ale sąd włoski ma własne wymagania co do opinii.

Jeśli polski lekarz wyda opinię o błędach w leczeniu we Włoszech, trzeba pamiętać, że sąd włoski oceni ją na tle własnych standardów. Opinię warto więc przygotować tak, by opisywała fakty i skutki, a nie formułowała ocen, które wykraczają poza kompetencje lekarza prowadzącego.

Słowa, które znajdziesz w dokumentacji i pismach

• cartella clinica: dokumentacja medyczna pacjenta, zawierająca opis leczenia, badania i zalecenia. Prawo do jej otrzymania przysługuje pacjentowi.
• consenso informato: świadoma zgoda na leczenie. Pacjent powinien zostać poinformowany o ryzyku przed zabiegiem.
• linee guida: wytyczne postępowania. Ich zachowanie może wyłączyć odpowiedzialność karną personelu.
• responsabilità sanitaria: odpowiedzialność za szkodę przy leczeniu. Obejmuje personel i placówkę, ale oceniana jest odmiennie.
• struttura sanitaria: placówka lecznicza, czyli szpital lub przychodnia. Jej odpowiedzialność pozostaje szeroka.
• tentativo di conciliazione: próba pojednania, obowiązkowa przed sprawą cywilną.
• consulenza tecnica: opinia biegłego, który ocenia, czy leczenie odpowiadało standardom.
• risarcimento: odszkodowanie. Obejmuje koszty leczenia, utracone zarobki i zadośćuczynienie za cierpienie.

Jeżeli w dokumentacji widzisz wyrażenie, którego tu nie ma, prześlij skan razem z całym dokumentem. Terminy medyczne i prawne mieszają się w tej materii, więc wyjaśniamy je razem z kontekstem.

W dokumentacji spotkasz też skróty i oznaczenia, które nie są oczywiste dla laika: diagnosi to rozpoznanie, decorso to przebieg leczenia, a complicanza to powikłanie. Rozróżnienie między powikłaniem a błędem jest centralne dla sprawy, bo nie każde powikłanie świadczy o zaniedbaniu. Zwróć uwagę na zapisy o tym, jakie ryzyko przedstawiono przed zabiegiem i kto je przedstawił. Jeśli zgoda na zabieg została sporządzona wyłącznie po włosku, zaznacz to obrońcy, bo bywa to istotne dla oceny, czy pacjent rozumiał, na co się zgadza. Nie próbuj sam interpretować wyników badań; poproś o to lekarza w Polsce, a następnie przekaż jego opinię obrońcy.

Jak studio zaczyna pracę w sprawach o szkodę przy leczeniu

Zlecenie przyjmujemy telefonicznie lub przez wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com. Prosimy o krótki opis leczenia i o skany dokumentów, które już masz, nawet jeśli są niekompletne. Jeżeli nie masz dokumentacji, pomożemy sformułować wniosek o jej wydanie.

W rozmowie wstępnej pytamy, gdzie i kiedy odbyło się leczenie, jakie wystąpiły powikłania, kto cię leczy teraz i jakie są twoje oczekiwania. Wyjaśniamy, że droga karna wobec lekarza ma ograniczone możliwości, a odpowiedzialność placówki często jest realniejsza, i omawiamy te możliwości.

Pełnomocnictwo przekazujemy w formie elektronicznej. Rozmowy prowadzimy w języku, w którym czujesz się pewnie, a przy czynnościach wymagających tłumacza ustalamy jego udział z wyprzedzeniem. Dokumentację medyczną przyjmujemy w oryginale i zlecamy tłumaczenie, informując cię, co zostało przetłumaczone.

Siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu pomagają dotrzeć do placówek w różnych regionach. Przy sprawach z kontynuacją leczenia w Polsce współpracujemy z doradcą, który pomaga zebrać dokumenty i skontaktować się z lekarzami.

O każdym terminie i piśmie informujemy od razu. Nie obiecujemy rezultatu: mówimy, co można ustalić na podstawie dokumentacji, jakie są drogi i ile czasu mogą zająć.

Jeżeli dokumentacja jest obszerna, prosimy o uporządkowanie jej chronologicznie i oznaczenie, które dokumenty są oryginałami, a które kopiami. W razie potrzeby pomożemy w sformułowaniu wniosku o wydanie dokumentów, który zachowuje dowód nadania. Poszkodowanemu, który przebywa w szpitalu, ustalamy kontakt tak, by rodzina mogła przekazywać nam dokumenty, a on nie musiał się niczym przejmować.