Gdy bliska osoba zginęła we Włoszech

Zgłosić własnego biegłego przed sekcją czy poczekać na zgodę na pochówek

W dniach po śmierci bliskiej osoby we Włoszech rodzina stoi przed decyzjami, które trudno podejmować w żałobie, a których nie da się odłożyć. Poniżej rzeczywiste rozwidlenia i ich cena.

• Wskazać własnego biegłego do udziału w sekcji. Zaleta: rodzina ma swojego przedstawiciela przy badaniu, które może rozstrzygnąć o przyczynie śmierci, i której nie da się powtórzyć. Cena: koszt biegłego, konieczność szybkiego znalezienia osoby i zgłoszenia jej, zanim sekcja zostanie wykonana. Po sekcji ta możliwość przepada.
• Poczekać na wyniki i dopiero wtedy ocenić sytuację. Zaleta: spokój, brak kosztów, mniej wątpliwości. Cena: jeśli wynik okaże się sporny, nie będzie już ciała do ponownego badania, a rodzina straci narzędzie weryfikacji.
• Zgłosić żądanie informacji o biegu sprawy już teraz. Zaleta: rodzina dowiaduje się o kolejnych czynnościach, w tym o wnioskach o umorzenie. Cena: konieczność wskazania adresu i zaangażowania w sprawę, która emocjonalnie jest trudna.
• Zażądać szybkiej zgody na pochówek. Zaleta: możliwość pożegnania bliskiego w kraju. Cena: zgoda jest wydawana po zakończeniu czynności, a presja na szybkość nie przyspiesza badań i może pogorszyć relacje z organami.

Nie ma tu rozwiązania bezbolesnego. Warto natomiast pamiętać, że decyzje dotyczące biegłego i żądań informacyjnych są pilne, a pozostałe sprawy da się ułożyć w ciągu kilku dni.

Każda z tych decyzji wymaga wiedzy, której rodzina w żałobie nie ma i nie musi mieć. Dlatego warto najpierw porozmawiać z prawnikiem, który oceni, co jest naprawdę pilne. Nawet kilka minut rozmowy telefonicznej pozwala odróżnić decyzje nieodwracalne od tych, które da się odłożyć.

Kto trafia tu po wiadomości o śmierci bliskiego we Włoszech

Najczęściej jest to rodzina, która dostała telefon z Włoch w środku nocy. Mąż, syn albo brat pracował na budowie, jechał ciężarówką lub wracał z pracy i zginął. Ktoś z firmy lub z policji mówi po włosku albo łamaną angielszczyzną, a dzwoniący nie wie, co dokładnie się stało. Rodzina próbuje zrozumieć, gdzie jest ciało, kto się nim zajmuje i kiedy będzie można je sprowadzić do domu.

Inna sytuacja to osoba, która jest już we Włoszech, siedzi w poczekalni szpitala albo na komisariacie, i nikt nie tłumaczy jej, co się dzieje. Podpisuje dokumenty, których nie rozumie, bo ktoś mówi, że to formalność. Nie wie, czy ma prawo odmówić podpisu, czy może poprosić o czas, i czy powinna zadzwonić do konsulatu.

Jest też rodzina, która wróciła już do Polski, pochowała bliskiego, a po tygodniach lub miesiącach dostała pismo z włoskiej prokuratury. Nie wiadomo, czy to zawiadomienie o czynności, wezwanie na świadka, czy informacja o umorzeniu. Zastanawia się, czy jeszcze może cokolwiek zrobić, skoro najważniejsze dni minęły.

Zdarza się wreszcie, że rodzina zmarłego jest zarazem w sporze z ubezpieczycielem lub pracodawcą. Wspólny wątek jest ten sam: okoliczności śmierci wymagają wyjaśnienia, rodzina ma w tym postępowaniu prawa, ale musi je zgłosić, i to wcześnie. Ta strona wyjaśnia, jakie to prawa i jak wygląda droga od telefonu z Włoch do sprawy.

Śmierć za granicą a dom, praca i pieniądze rodziny

Śmierć bliskiego za granicą zmienia życie rodziny natychmiast i na wielu płaszczyznach. Tracone jest źródło dochodu, a zarazem pojawiają się wydatki, których nikt nie planował: podróż do Włoch, nocleg, tłumacz, opłaty związane z przewozem ciała, pogrzeb. Rodzina, która żyła z zarobków zmarłego, nie ma czasu na czekanie, a procedury wymagają cierpliwości.

Dla małżonka lub dzieci zmienia się sytuacja ubezpieczeniowa i rentowa. Trzeba ustalić, jakie świadczenia przysługują z Polski, a jakie z Włoch, kto o nie występuje i w jakim terminie. Dokumenty z Polski i z Włoch muszą być spójne, a pismo o zgonie, wydane po włosku, wymaga tłumaczenia i, w zależności od urzędu, dodatkowego poświadczenia. Warto zacząć gromadzić je od razu.

W pracy pojawia się pytanie o urlop okolicznościowy i o wyjazdy do Włoch na czynności w sprawie. Pracodawca bywa wyrozumiały, ale nie ma obowiązku udzielać kolejnych dni wolnych. Rodzina powinna ustalić, kto będzie jeździł do Włoch i jak rozłożyć obowiązki, aby żadna osoba nie została obciążona ponad siły.

Wreszcie sprawa relacji: bliscy zmarłego mają różne oczekiwania co do pochówku, co do sprawy i co do kontaktów z firmą, w której pracował. Spór w rodzinie potrafi utrudnić działanie bardziej niż biurokracja. Warto z góry wskazać osobę, która rozmawia z urzędami i obrońcą, i informuje pozostałych.

Czego nie robić, gdy bliska osoba zginęła we Włoszech

W dniach po śmierci bliskiego łatwo o decyzje, które potem trudno odwrócić. Oto zachowania, które najczęściej szkodzą.

• Nie podpisywać dokumentów od pracodawcy, ubezpieczyciela ani zakładu pogrzebowego bez tłumaczenia. Pismo może zawierać zrzeczenie się roszczeń albo zgodę na rozwiązania, których rodzina nie chce.
• Nie zgadzać się na kremację ani pochówek przed uzyskaniem informacji o sekcji. Po tych czynnościach niemożliwe jest ponowne badanie ciała.
• Nie przyjmować „odszkodowania” w gotówce w zamian za milczenie. Taka propozycja bywa później opisywana jako zrzeczenie się roszczeń i utrudnia dalsze postępowanie.
• Nie zmieniać miejsca pobytu ani numeru telefonu bez zawiadomienia obrońcy i organu. Pisma pójdą pod stary adres.
• Nie publikować w sieci szczegółów zdarzenia ani oskarżeń. Wpisy są czytane przez wszystkich, także przez ubezpieczyciela i stronę przeciwną.
• Nie wyrzucać rzeczy zmarłego ani nie czyścić jego telefonu. Mogą zawierać informacje ważne dla sprawy.

• Nie zgadzać się na rozmowy z przedstawicielami firmy lub ubezpieczyciela bez wsparcia prawnika. Rozmowa, w której ktoś składa kondolencje, bywa zarazem rozmową o odpowiedzialności.
• Nie przekazywać oryginałów dokumentów bez zachowania kopii. Odtworzenie aktu zgonu lub dokumentów zmarłego bywa uciążliwe.
• Nie pozwalać, by wybrana osoba w rodzinie podejmowała wszystkie decyzje bez wiedzy pozostałych. Spory o to, kto o czym zdecydował, utrudniają późniejsze działanie.
• Nie wyjeżdżać z Włoch bez ustalenia, kto będzie odbierał pisma. Zawiadomienia o czynnościach idą pod wskazany adres.

Dokumenty i informacje potrzebne rodzinie od chwili wiadomości o śmierci

Rodzina w żałobie nie zawsze ma siłę na porządkowanie papierów, ale to, co zostanie zabezpieczone w początkowych dniach, bywa później kluczowe. Poniższa lista wskazuje, co zebrać.

• Dokument tożsamości zmarłego i dane osobowe. Paszport lub dowód, numer ubezpieczenia, dane pracodawcy. Potrzebne do wszystkich formalności.
• Informacje o okolicznościach śmierci. Gdzie, kiedy, kto przekazał wiadomość, jaki organ prowadzi sprawę. Numer sprawy i nazwa komisariatu, jeśli dostępne.
• Dokumenty od pracodawcy. Umowa, zlecenie, polecenia, zaświadczenia o zatrudnieniu, informacja o ubezpieczeniu. Wszystko w oryginale.
• Dokumentacja medyczna i pisma ze szpitala. Jeśli zmarły był leczony przed śmiercią, kopie dokumentów mają znaczenie.
• Dokumenty rodzinne. Akt małżeństwa, akty urodzenia dzieci, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo. Od nich zależy, komu przysługują roszczenia.
• Dane kontaktowe w rodzinie. Wskazanie osoby, która odbiera pisma i rozmawia z urzędami, wraz z adresem do doręczeń.
• Wszystkie wiadomości i zdjęcia. Rozmowy ze zmarłym z ostatnich dni, wiadomości od kolegów, zdjęcia miejsca pracy lub zdarzenia.

Rodzina powinna prowadzić prosty dziennik: co i kiedy powiedział przedstawiciel firmy, policji lub szpitala, kto dzwonił, jakie dokumenty zostały podpisane. Takie notatki nie trafiają do akt, ale pomagają obrońcy odtworzyć przebieg początkowych dni, w których wiele rzeczy się dzieje naraz. Kopie wszystkich dokumentów warto przechowywać w kilku miejscach, a oryginały zostawić u osoby wskazanej jako kontaktowa.

Zmarły we Włoszech, rodzina w Polsce: przewóz, urzędy, język

Gdy śmierć nastąpiła za granicą, rodzina mierzy się z odległością, językiem i obcą biurokracją. Wyjazd do Włoch wymaga zorganizowania podróży w krótkim czasie, a dla wielu osób to podróż, której nigdy wcześniej nie odbywały. Miejsce zdarzenia bywa daleko od lotniska, a dojazd do szpitala lub zakładu medycyny sądowej zajmuje czas, którego nikt nie planował. Rodzina musi też zdecydować, kto jedzie, a kto zostaje z dziećmi.

Przewóz ciała do Polski wymaga zezwoleń i organizacji, w której biorą udział zakłady pogrzebowe po stronie polskiej i włoskiej. Ciało pozostaje do dyspozycji organów do czasu wykonania badań, a zgoda na pochówek wydawana jest po zakończeniu czynności. Rodzina powinna zaplanować, że ten okres może się wydłużyć, i zadbać o wsparcie bliskich, aby nie czekać samotnie.

Język jest kolejnym obciążeniem. Dokumenty urzędowe, akt zgonu, zezwolenia i pisma od organów są po włosku, a rodzina potrzebuje tłumaczeń, często pilnych. Tłumacz przy rozmowach z lekarzami czy policją musi być zaufany i niezależny od firmy, w której pracował zmarły. Tłumaczenie poświadczone bywa wymagane przez urzędy w Polsce, więc warto ustalić z obrońcą, które dokumenty tego wymagają.

Konsulat może pomóc w formalnościach związanych z przewozem i w kontakcie z urzędami, ale nie prowadzi sprawy ani nie zastępuje pełnomocnika rodziny. Placówek konsularnych we Włoszech jest niewiele, więc pomoc bywa na odległość. Obrońca we Włoszech i prawnik w Polsce powinni uzgodnić, kto prowadzi którą część, a rodzina powinna mieć osobę kontaktową dla prawników w Polsce i we Włoszech.

Jak kancelaria towarzyszy rodzinie zmarłego

Zlecenie zaczyna się od wiadomości na adres avvmassimoromano@gmail.com albo od telefonu na numer podany na stronie. W sprawach tego rodzaju rozmowa wstępna odbywa się możliwie szybko, bo decyzje dotyczące biegłego i żądań informacyjnych są pilne. Wystarczą dane zmarłego, miejsce zdarzenia, nazwa organu, który prowadzi sprawę, i wszystko, co rodzina już otrzymała na piśmie.

Obrońca pełnomocnik rodziny występuje do organu z zawiadomieniem o ustanowieniu pełnomocnika i z żądaniem informowania o biegu sprawy. Jeśli sekcja jeszcze się nie odbyła, wnosi o dopuszczenie własnego biegłego rodziny i pomaga go znaleźć. Wszystkie pisma są najpierw omawiane z Panią lub Panem po polsku, a dokumenty włoskie tłumaczone lub streszczane tak, aby rodzina rozumiała, co jest w aktach.

Równolegle kancelaria ocenia roszczenia: w procesie karnym albo osobno, wobec pracodawcy, zleceniodawcy lub ubezpieczyciela. Nie obiecuje kwoty ani wyniku, bo zależą one od dowodów i od oceny organów. Biura w Rzymie, Mediolanie i Neapolu pozwalają na kontakt z organami i z miejscem zdarzenia.

W sprawach pilnych, na przykład gdy sekcja ma się odbyć w najbliższych godzinach, kontakt telefoniczny jest możliwy także poza godzinami biurowymi. Zakres zlecenia i sposób rozliczenia ustalane są na piśmie przed rozpoczęciem pracy.

Kancelaria rozumie, że rodzina w żałobie potrzebuje spokojnego tonu i jasnych odpowiedzi. Rozmowy prowadzone są po polsku, w tempie, które rodzina może znieść, a informacje przekazywane w prostych słowach, bez nadmiaru prawniczego języka. Jeśli rodzina nie chce rozmawiać o szczegółach, obrońca ogranicza się do tego, co jest konieczne, i wraca do pozostałych spraw w odpowiednim czasie.

Pytania do pełnomocnika rodziny zmarłego

Rozmowa po śmierci bliskiego jest trudna, więc dobrze mieć przygotowaną listę pytań. Poniższe pochodzą z praktyki w tej materii.

• Do kiedy mogę zgłosić własnego biegłego do udziału w sekcji, i jak to zrobić w praktyce?
• Jakie żądania muszę złożyć już teraz, aby rodzina była informowana o biegu sprawy?
• Kto w rodzinie ma status pokrzywdzonego i jak go zgłosić?
• Kiedy można spodziewać się zgody na pochówek i od czego zależy jej wydanie?
• Czy roszczenia rodziny lepiej zgłosić w procesie karnym, czy prowadzić osobno?
• Jakie roszczenia przysługują wobec pracodawcy, zleceniodawcy i ubezpieczyciela?
• Czy muszę przyjeżdżać do Włoch na czynności, czy możliwe są inne formy uczestnictwa?
• Co się stanie, jeśli prokurator złoży wniosek o umorzenie, a rodzina się z nim nie zgadza?

Warto prosić o odpowiedzi na piśmie, zwłaszcza dotyczące terminów i dowodów. Obrońca, który nie obiecuje wyniku, ale potrafi wskazać, co zależy od dokumentów, a co od organów, pozwala rodzinie podejmować decyzje bez złudzeń.

Dobrze zapytać także o koszty i o to, kto ich pokrycia może się domagać: biegły, tłumaczenia, przewóz, pobyt rodziny we Włoszech. Pełnomocnik, który nie obiecuje wyniku, powinien umieć powiedzieć, które wydatki mają szansę zostać uwzględnione w roszczeniach, a które rodzina poniesie we własnym zakresie. Warto też ustalić, jak często pełnomocnik będzie informował o postępach, bo w długiej sprawie cisza w aktach nie oznacza, że nic się nie dzieje.

Słowa z włoskich pism po śmierci bliskiego

Pisma po śmierci bliskiego zawierają terminy, które tłumacz oddaje czasem zbyt ogólnie, a które mają dla rodziny konkretne skutki. Oto te, które pojawiają się najczęściej.

• autopsia – sekcja zwłok, badanie wykonywane w celu ustalenia przyczyny śmierci; rodzina może wskazać własnego biegłego.
• nulla osta alla sepoltura – zgoda na pochówek, wydawana po zakończeniu czynności.
• consulente tecnico di parte – biegły wskazany przez stronę, w tym przez rodzinę, do udziału w badaniu.
• persona offesa – pokrzywdzony; w sprawach o śmierć rodzina korzysta z uprawnień pokrzywdzonych.
• parte civile – strona cywilna, czyli udział w procesie karnym w celu dochodzenia odszkodowania.
• omicidio colposo – nieumyślne spowodowanie śmierci, zarzut stawiany osobie, której przypisuje się zaniedbanie.
• risarcimento – odszkodowanie za szkodę wynikającą ze śmierci, przysługujące bliskim.
• salma – ciało zmarłego, pozostające do dyspozycji organów do czasu zakończenia badań.

Jeśli w piśmie pojawia się słowo, którego nie ma na liście, trzeba je zaznaczyć i zapytać obrońcę, zanim rodzina podpisze jakikolwiek dokument.

Pisma po śmierci bliskiego często łączą język medyczny, prawniczy i ubezpieczeniowy. Tłumaczenie powinno zachować odrębność tych rejestrów, bo to samo słowo, na przykład „causa” lub „responsabilità”, znaczy co innego w dokumencie lekarskim i w piśmie z prokuratury. Warto więc prosić obrońcę o objaśnienie najważniejszych zdań, a nie tylko o przekład całości. Rodzina, która rozumie, co jest w piśmie, podejmuje decyzje spokojniej.