Wakacje sądowe: kiedy terminy stoją, a kiedy biegną

Włoskie terminy procesowe ulegają zawieszeniu w okresie letnim, co dla osoby mieszkającej za granicą bywa zaskoczeniem w obie strony: sprawa stoi wtedy, gdy chciałoby się ją posunąć, a w innych wypadkach nie stoi wcale. Zawieszenie nie obejmuje bowiem spraw osób pozbawionych wolności ani postępowań o środki zapobiegawcze.
Dla rodziny osoby zatrzymanej latem zmienia to założenia: posiedzenia odbywają się, terminy biegną, a kancelarie sądowe i tłumacze przysięgli pracują w ograniczonym zakresie. Dla spraw zwykłych działa natomiast rachunek odwrotny — termin rozpoczęty przed okresem letnim nie przepada, lecz zostaje wydłużony o czas zawieszenia.
Avv. Massimo Romano — Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553, patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015 — Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138 — +39 335 669 3954
W skrócie
- W okresie letnim terminy procesowe ulegają zawieszeniu, lecz reguła ta dotyczy spraw zwykłych i nie obejmuje całego postępowania karnego bez wyjątków.
- Zawieszenie nie dotyczy spraw osób pozbawionych wolności, dlatego rodzina osoby zatrzymanej latem nie ma żadnej przerwy, choć zwykle właśnie tak to zakłada.
- Nie dotyczy również postępowań o środki zapobiegawcze oraz zaskarżenia zajęcia rzeczy, gdzie terminy biegną bez przerwy i posiedzenia odbywają się normalnie.
- Termin rozpoczęty przed okresem letnim nie przepada, lecz zostaje wydłużony o czas zawieszenia, więc pismo doręczone u progu tego okresu daje więcej czasu, niż wynika z kalendarza.
- Kancelarie sądowe i urzędy działają latem w ograniczonym zakresie, a tłumacze przysięgli bywają niedostępni, co opóźnia właśnie te czynności, których terminy nie stoją.
- Przy sprawach uznanych za pilne rozprawy i posiedzenia odbywają się mimo okresu letniego, dlatego nie należy zakładać, że wyznaczony termin zostanie przesunięty.
- Dokumenty, zaświadczenia i tłumaczenia przygotowuje się wcześniej, bo opóźnienie po stronie papierów jest tym, na które nikt nie udzieli żadnego ustępstwa.
Jak to działa
| Sytuacja | Terminy |
|---|---|
| Sprawy zwykłe | zawieszone w okresie letnim |
| Oskarżony pozbawiony wolności | biegną normalnie |
| Postępowanie o środek zapobiegawczy | biegnie normalnie |
| Zaskarżenie zajęcia rzeczy | biegnie normalnie |
| Sprawy uznane za pilne | biegną normalnie |
| Termin rozpoczęty wcześniej | podejmuje bieg po okresie |
Wiersze od drugiego do piątego opisują sytuację, w której niedopatrzenie kosztuje najwięcej: rodzina osoby zatrzymanej w lipcu zakłada, że w sierpniu nic się nie dzieje, podczas gdy właśnie tam terminy biegną bez przerwy, a posiedzenia się odbywają.
Wiersz ostatni tłumaczy zaś rachunek: termin rozpoczęty przed okresem letnim nie przepada, lecz zostaje wydłużony o czas zawieszenia. Praktycznie oznacza to, że pismo doręczone pod koniec lipca daje więcej czasu, niż wynikałoby z kalendarza.
Co z tego wynika
Dla osoby mieszkającej w Polsce trzy wnioski praktyczne:
- Nie zakładać, że w sierpniu nic się nie dzieje. Przy zatrzymaniu, środku zapobiegawczym albo zajęciu rzeczy terminy biegną normalnie.
- Nie zakładać też, że termin przepadł. Przy sprawach zwykłych obliczenie z uwzględnieniem zawieszenia bywa korzystniejsze, niż się wydaje.
- Dokumenty przygotować wcześniej. Kancelarie sądowe i urzędy działają latem w ograniczonym zakresie, a tłumacze przysięgli bywają niedostępni.
Punkt trzeci dotyczy również Polski: w okresie urlopowym uzyskanie zaświadczeń i tłumaczeń trwa dłużej, a przy sprawach, w których terminy nie stoją, opóźnienie po stronie dokumentów jest jedynym, na które nikt nie zrobi ustępstwa.
Rozprawy i posiedzenia
W okresie letnim wyznacza się je w ograniczonym zakresie, ale sprawy pilne — w tym dotyczące osób pozbawionych wolności — toczą się normalnie. Wyznaczenie terminu w sierpniu nie jest zatem błędem organu i nie stanowi podstawy do usprawiedliwienia nieobecności.
Jeżeli przyjazd w tym okresie jest niemożliwy, usprawiedliwienie składa się przed terminem, z dokumentem — reguła znana z każdej innej sytuacji.
Pierwsze zestawienie rozdziela sprawy, w których terminy stoją, od tych, w których biegną bez przerwy przez cały okres letni.
| Sytuacja | Co dzieje się z terminami | Co z tego wynika dla stron |
|---|---|---|
| Sprawy zwykłe | Terminy zawieszone w okresie letnim | Rachunek terminu bywa korzystniejszy |
| Oskarżony pozbawiony wolności | Terminy biegną normalnie | Brak jakiejkolwiek przerwy w sprawie |
| Postępowanie o środek zapobiegawczy | Terminy biegną normalnie | Zaskarżenie trzeba złożyć bez zwłoki |
| Zaskarżenie zajęcia rzeczy | Terminy biegną normalnie | Wniosek przygotowuje się natychmiast |
| Sprawy uznane za pilne | Terminy biegną, rozprawy się odbywają | Nie należy liczyć na przesunięcie terminu |
Uwaga na koniec
Obliczanie terminów z uwzględnieniem zawieszenia bywa zawodne, gdy robi się je samodzielnie: liczy się rodzaj sprawy, moment rozpoczęcia biegu i to, czy postępowanie zostało uznane za pilne.
Przy jakimkolwiek piśmie otrzymanym w czerwcu, lipcu albo sierpniu pierwsze pytanie do obrońcy powinno brzmieć nie „co to jest", lecz „do kiedy". Odpowiedź bywa inna, niż wskazuje kalendarz.
Najczęstsze pytania
Czy w sierpniu terminy stoją?
W sprawach zwykłych tak, ale nie w sprawach osób pozbawionych wolności, przy środkach zapobiegawczych ani przy zaskarżeniu zajęcia rzeczy.
Mój bliski został zatrzymany w lipcu. Czy sprawa stoi?
Nie. Przy pozbawieniu wolności terminy biegną normalnie, a posiedzenia odbywają się także w okresie letnim.
Czy termin rozpoczęty w lipcu przepada?
Nie. Podejmuje bieg po okresie zawieszenia, więc realnie jest dłuższy, niż wskazywałby kalendarz.
Czy rozprawa może być wyznaczona w sierpniu?
Tak, w sprawach pilnych. Nie jest to błąd organu ani podstawa do usprawiedliwienia nieobecności.
Co zrobić, jeśli nie mogę przyjechać?
Złożyć usprawiedliwienie z dokumentem przed terminem, tak samo jak w każdej innej sytuacji.
Co utrudnia sprawę latem?
Ograniczona praca kancelarii i urzędów oraz dostępność tłumaczy przysięgłych, także w Polsce.
Jak liczyć terminy w tym okresie?
Nie samodzielnie. Liczy się rodzaj sprawy, moment rozpoczęcia biegu i to, czy postępowanie uznano za pilne.
Lato, urlop i sprawa karna: jak zawieszenie terminów wpływa na zwykłe życie
Sierpień we Włoszech to czas, w którym wiele się zatrzymuje. Sądy zwalniają, adwokaci wyjeżdżają, a kancelarie działają w ograniczonym zakresie. Dla osoby, która mieszka za granicą i ma sprawę we Włoszech, może to być dobra wiadomość albo pułapka, zależnie od tego, czego dotyczy sprawa.
Jeżeli czekasz na rozprawę albo decyzję, zawieszenie oznacza, że wszystko wydłuża się o miesiące, a ty nie możesz zaplanować wyjazdu, zmiany pracy ani przeprowadzki. Pracodawca pyta, kiedy sprawa się zakończy, a ty nie masz odpowiedzi. Rodzina, zwłaszcza w Polsce, nie rozumie, dlaczego nie ma żadnych wiadomości.
Z drugiej strony są sprawy, w których zawieszenie nie działa. Dotyczy to osób pozbawionych wolności oraz postępowań o środki zapobiegawcze. Jeśli ktoś bliski został zatrzymany w sierpniu, terminy biegną normalnie, a rozprawy odbywają się w trybie pilnym. Wiele osób, które liczyły na wakacyjną przerwę, odkrywa, że ich sprawa wcale nie stoi.
Dla osoby mieszkającej za granicą pojawia się dodatkowy problem: urlop. Kto jedzie do Polski na lato, ten musi pamiętać, że pisma mogą dotrzeć w czasie jego nieobecności. Termin rozpoczęty przed okresem letnim podejmuje bieg po nim, więc zwłoka w odbiorze korespondencji może kosztować utratę możliwości odwołania. Trzeba ustalić, kto odbiera pocztę, kto sprawdza skrzynkę mailową i kto ma pełnomocnictwo do działania w twoim imieniu.
Pracodawcy i rodziny nie zawsze rozumieją tę różnicę. Warto im ją wytłumaczyć prostym zdaniem: lato nie zatrzymuje wszystkiego.
Drugie zestawienie porównuje błędne i poprawne założenia dotyczące okresu letniego, bo właśnie na założeniach opierają się najczęstsze straty.
| Założenie | Dlaczego bywa błędne |
|---|---|
| Latem w sprawie nic się nie dzieje | Przy pozbawieniu wolności terminy biegną dalej |
| Termin na pewno już przepadł | Przy sprawach zwykłych bieg terminu był zawieszony |
| Zaświadczenie zdobędę w kilka dni | Urzędy i tłumacze pracują w ograniczonym zakresie |
| Rozprawa zostanie przesunięta | Przy sprawach pilnych posiedzenia się odbywają |
| Pismo doręczone latem nic nie zmienia | Od doręczenia zależy początek biegu terminu |
Zanim wyjedziesz na lato: decyzje o odbiorze pism i pełnomocnictwie
Wyjazd na urlop w trakcie sprawy wymaga kilku decyzji, które wyglądają na drobiazgi, a mogą kosztować prawo do odwołania.
Zostawić pełnomocnika czy polegać na sobie. Osoba upoważniona do odbioru pism i kontaktu z obrońcą daje ci spokój, ale musisz jej zaufać, a upoważnienie wymaga formy, którą trzeba przygotować z wyprzedzeniem. Poleganie na sobie oznacza, że będziesz sprawdzać skrzynkę mailową w czasie urlopu, co bywa trudne, gdy podróżujesz.
Wyjechać czy zostać. Jeżeli sprawa dotyczy środka zapobiegawczego, wyjazd może być ograniczony lub zakazany, a samowolne opuszczenie kraju zmienia ocenę sytuacji. Zanim kupisz bilet, upewnij się, że nie ma zakazu, i uzgodnij z obrońcą plan podróży.
Liczyć na zawieszenie czy działać mimo niego. Termin, który biegnie, nie czeka. Nie zakładaj, że sierpień go wstrzymał, jeśli sprawa należy do tych, które zawieszenie wyłącza. Lepiej zapytać obrońcę wprost, niż zgadywać.
Pamiętaj też o tym, że zawieszenie nie dotyczy tylko ciebie, ale i drugiej strony. Przeciwnik procesowy może korzystać z tych samych przerw, a wolniejszy rytm sądu bywa korzystny lub niekorzystny zależnie od sprawy.
Co przygotować przed urlopem, żeby termin ci nie umknął
- Wszystkie pisma otrzymane dotąd, wraz z kopertami i datami doręczenia, bo od nich zależy rachuba terminów.
- Dokładny adres do doręczeń we Włoszech i w Polsce oraz informację, kto je odbiera podczas twojej nieobecności.
- Pełnomocnictwo do odbioru korespondencji, jeżeli zostawiasz kogoś w roli pośrednika.
- Dane obrońcy: telefon, adres mailowy, informacja, jak się z nim skontaktować w czasie wakacji.
- Kalendarz rozpraw i posiedzeń wyznaczonych na okres letni, jeśli istnieją, z informacją, czy mają charakter pilny.
- Potwierdzenie, czy sprawa dotyczy środków zapobiegawczych lub osoby pozbawionej wolności, bo wtedy terminy nie stoją.
- Dokumenty podróży: bilety, rezerwacje, ewentualne zgody na wyjazd, jeśli obowiązują ograniczenia.
- Numer pocztowy i dostęp do skrzynki mailowej, z którego można sprawdzać wiadomości zdalnie.
- Zapis dat, w których odebrałaś lub odebrałeś każde pismo, aby można było odtworzyć bieg terminów.
Czego nie zakładać, gdy zaczyna się okres letni
- Nie zakładaj, że wszystko stoi. Zawieszenie nie obejmuje spraw osób pozbawionych wolności ani postępowań o środki zapobiegawcze.
- Nie zakładaj, że sprawa pilna poczeka do września. Rozprawy w sprawach pilnych odbywają się także latem.
- Nie zostawiaj skrzynki bez nadzoru. Pismo, które przyjdzie podczas urlopu, nadal biegnie w czasie.
- Nie zmieniaj adresu bez zawiadomienia. Pismo wysłane na stary adres bywa uznane za doręczone.
- Nie odkładaj kontaktu z obrońcą na wrzesień. Kancelarie działają w ograniczonym zakresie, więc im wcześniej zgłosisz sprawę, tym łatwiej ją przygotować.
- Nie ignoruj pism, bo wydają się rutynowe. Termin rozpoczęty przed okresem letnim podejmuje bieg po nim.
- Nie mylisz daty ogłoszenia z początkiem terminu. Rachunek zależy od sposobu doręczenia.
Trzecie zestawienie zbiera czynności przygotowywane przed okresem letnim, ze wskazaniem adresata każdej z nich i jej celu.
| Czynność | Komu się ją kieruje | Czemu służy |
|---|---|---|
| Wskazanie adresu doręczeń | Organowi prowadzącemu sprawę | Zapewnia odbiór pism w czasie wyjazdu |
| Udzielenie pełnomocnictwa | Kancelarii prowadzącej sprawę | Pozwala działać bez obecności zainteresowanego |
| Zamówienie tłumaczeń | Tłumaczowi przysięgłemu | Zabezpiecza dokumenty przed okresem urlopowym |
| Uzyskanie zaświadczeń urzędowych | Urzędom w Polsce i we Włoszech | Przygotowuje materiał do wniosków |
| Ustalenie stanu terminów | Kancelarii i sekretariatowi sądu | Porządkuje kalendarz czynności na okres letni |
Pytania o to, co biegnie, a co stoi
- Czy moja sprawa należy do tych, w których zawieszenie terminów w ogóle działa?
- Które z moich terminów biegną normalnie, mimo że jest lato?
- Co się dzieje z terminem, który rozpoczął bieg przed okresem letnim?
- Kto w kancelarii odbiera moje pisma w czasie urlopu i jak szybko dostanę informację?
- Czy mogę wyjechać za granicę w czasie sprawy i jakie dokumenty muszę mieć ze sobą?
- Czy rozprawy w sprawach pilnych odbywają się zwykłym trybem, a jeśli tak, co z moją obecnością?
- Jak działa kancelaria sądowa w ograniczonym zakresie i co to oznacza dla składania pism?
- Co zrobić, jeśli pismo dotarło w czasie mojej nieobecności i nie wiem, od kiedy biegnie termin?
Jak studio organizuje pracę w okresie letnim
Lato nie zatrzymuje naszej pracy w sprawach, w których terminy biegną. Zlecenie można nadać mailem na adres avvmassimoromano@gmail.com lub telefonicznie, także w trakcie urlopu. W pierwszej wiadomości wskaż, czego dotyczy sprawa, i dołącz zdjęcia pism wraz z kopertami. Pozwala to od razu sprawdzić, czy zawieszenie terminów ma zastosowanie.
Wstępna rozmowa służy ustaleniu, kiedy pismo doręczono i jaki termin z niego wynika. To pytanie wymaga dokładności, bo dzień doręczenia, a nie dzień wydania pisma, zwykle decyduje o rachunku. Jeśli sprawa dotyczy osoby pozbawionej wolności albo środka zapobiegawczego, zakładamy, że terminy biegną, i działamy bez czekania.
Rozmowy prowadzimy po polsku i po włosku. Gdy jesteś za granicą, korzystamy z kanałów, które są dla ciebie najprostsze: telefon, wiadomości, poczta elektroniczna. Studio ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, co pozwala złożyć dokumenty w sądzie nawet wtedy, gdy kancelarie działają w ograniczonym zakresie.
Gdy sprawa dotyczy kilku krajów, współpracujemy z korespondentami, którzy odbierają pisma lub pomagają zdobyć zaświadczenia. W sprawach pilnych jesteśmy dostępni telefonicznie i mailowo, a rodzinie przekazujemy informacje w takim zakresie, w jakim pozwala na to tajemnica obrończa.
Pojęcia związane z zawieszeniem terminów
- Zawieszenie terminów to okres letni, w którym bieg wielu terminów procesowych zostaje wstrzymany.
- Termin ustawowy jest czasem wyznaczonym przez prawo na dokonanie czynności, na przykład wniesienie środka odwoławczego.
- Środek zapobiegawczy to ograniczenie wolności stosowane w trakcie postępowania, takie jak areszt lub zakaz opuszczania miejsca.
- Sprawa pilna oznacza postępowanie, które nie podlega zawieszeniu, bo opóźnienie godziłoby w prawa osoby.
- Kancelaria sądowa to biuro, które przyjmuje pisma. W okresie letnim działa w ograniczonym zakresie.
- Doręczenie jest momentem, w którym pismo uznaje się za przekazane. Od niego zwykle zaczyna się rachuba terminu.
O adwokacie
Nie zawsze dzwoni osoba, przeciwko której toczy się postępowanie. Dzwoni brat, matka, współpracownik, który odebrał list polecony i nie wie, co z nim zrobić. Avv. Massimo Romano jest obrońcą w sprawach karnych i występuje przed Sądem Kasacyjnym. Prowadzi włoskie sprawy karne, sprawy Włochów zatrzymanych za granicą oraz postępowania oparte na europejskim nakazie aresztowania. Nie ma pośredników: pierwszy telefon odbiera adwokat. Rozmawia się o faktach, dokumentach i właściwości organów, nie o wrażeniach. Po rozmowie kancelaria wskazuje na piśmie, jakie dokumenty należy zgromadzić, z kim trzeba się skontaktować w kraju zatrzymania i jaki jest następny krok procedury. Kontakt jest możliwy telefonicznie i przez WhatsApp, co z zagranicy bywa prostsze, a zdjęcia pism można przesłać tą samą drogą. Jeśli w kraju zatrzymania potrzebny jest miejscowy obrońca, czynności są z nim uzgadniane. Z bliskimi rozmawia się po polsku zawsze, gdy jest to potrzebne, również wtedy, gdy trzeba zdanie po zdaniu wyjaśnić orzeczenie sporządzone po włosku.
Proszę zadzwonić bezpośrednio lub napisać na WhatsAppie, jeśli rozmowa z zagranicy jest utrudniona. Pod ręką powinno być wezwanie lub protokół oraz nazwisko adwokata, który już działa w sprawie.
Avv. Massimo Romano — adwokat karnista, uprawniony do występowania przed włoskim Sądem Kasacyjnym
Iscritto all'Ordine degli Avvocati di Napoli n. 14553 | Patrocinante in Cassazione dal 23/10/2015
Roma, Via Avicenna 97, 00146 · Milano, Via Giuseppe Pecchio 3, 20129 · Napoli, Corso Umberto I 237, 80138
+39 335 669 3954 · WhatsApp
