Zdarzenie z niechronionym uczestnikiem ruchu

Kto trafia na tę stronę: kierowca, rowerzysta, rodzina

Najczęściej jest to kierowca ciężarówki albo busa, który na włoskiej drodze potrącił pieszego lub rowerzystę i został zatrzymany do wyjaśnienia okoliczności. Zdarzenie trwało chwilę, a on wie tylko tyle, że poszkodowany jest ranny, że przyjechała policja, że zabrano mu dokumenty i że ktoś pyta o prędkość, o to, czy pił, i o to, dlaczego nie zahamował wcześniej.

Inną sytuacją jest polski turysta albo pracownik sezonowy, który jedzie rowerem lub hulajnogą i zostaje potrącony przez włoskiego kierowcę. Jest w obcym kraju, nie rozumie dokumentów podsuwanych w szpitalu i nie wie, czy ma coś podpisać, zanim ktokolwiek wyjaśni mu, do czego służy podpis. Rodzina w Polsce dzwoni, pyta o rokowania i o to, czy ktoś zajmuje się sprawcą.

Wreszcie trafiają tu bliscy osoby, która zginęła, albo takiej, która doznała obrażeń trwale zmieniających jej życie. Chcą wiedzieć, jak wygląda postępowanie, kto ma głos, co się dzieje z dowodami i czy mogą się włączyć jako pokrzywdzeni.

Wszystkie te osoby spotykają się z tym samym zjawiskiem, które zaskakuje: przy potrąceniu osoby niechronionej rozkład ciężaru dowodu jest inny niż przy zderzeniu pojazdów. Nie wystarczy powiedzieć, że pieszy wszedł nagle na jezdnię. Trzeba wykazać, że zrobiono wszystko, co możliwe, by uniknąć zdarzenia, a ta ocena opiera się na konkretnych danych, nie na wrażeniu.

Jak takie zdarzenie zmienia zwykłe dni

Dla kierowcy zawodowego najwcześniejszą konsekwencją jest zatrzymanie pojazdu i dokumentów. Ciężarówka stoi, ładunek czeka, a pracodawca nie zna szczegółów i słyszy tylko, że kierowca jest w komisariacie albo w szpitalu. Zlecenia przepadają, w firmie rośnie napięcie, a kierowca zostaje bez środków, bo wynagrodzenie bywa uzależnione od przejechanych kursów.

Jeżeli odebrano prawo jazdy, wracanie do Polski bywa utrudnione, bo samochód trzeba odstawić, a kierowca nie może prowadzić. Zawieszenie uprawnień uniemożliwia także dalszą pracę, więc rodzina traci dochód. Dla osoby prowadzącej własną działalność przewozową to jeszcze groźniejsze: klienci szukają innego przewoźnika, a zaufania nie łatwo odbudować.

Poszkodowany rowerzysta albo pieszy zmaga się z innymi trudnościami. Leczenie we Włoszech obejmuje wiele wizyt, rehabilitację, czasem zabieg, a każdy rachunek i wypis trzeba zachować. Powrót do Polski przed zakończeniem leczenia rodzi pytanie, kto będzie kontynuował terapię i kto pokryje jej koszt. Rodzic, który został ranny, nie może opiekować się dziećmi, a praca, do której miał wrócić, na niego nie poczeka.

Dochodzi do tego stres związany z oczekiwaniem. Śledztwo toczy się według własnego rytmu, a bliscy ofiary i sprawca żyją w zawieszeniu. Rozmowy z ubezpieczycielem, wypełnianie formularzy i kontakt z mediami zajmują czas, który należało przeznaczyć na odpoczynek i leczenie. Dlatego sprawę trzeba uporządkować od początku, żeby chociaż ta część życia dała się kontrolować.

Decyzje, które zapadają w najbliższych godzinach

Przy potrąceniu osoby niechronionej szybko pojawiają się wybory, których skutki trudno później cofnąć.

Rozmowa z policją. Można opowiedzieć wszystko od razu, licząc, że szczerość pomoże, albo poprosić o obrońcę i tłumacza przed złożeniem wyjaśnień. Rozmowa od razu bywa szybsza, ale wypowiedź składana w szoku, bez zrozumienia pytań, może później brzmieć inaczej, niż się zamierzało. Prośba o obrońcę opóźnia czynność, lecz chroni przed złożeniem oświadczenia, którego nie da się odwołać.

Badania. Odmowa badania może być oceniona na niekorzyść, a zgoda oznacza oddanie dowodu, który rozstrzyga o wielu kwestiach. Warto dowiedzieć się, co dokładnie zostanie zbadane i w jakiej formie, zanim cokolwiek podpiszesz.

Podpisywanie dokumentów. Protokół i oświadczenia podpisuje się dopiero po zrozumieniu ich treści, w języku, który znasz, albo z pomocą tłumacza. Podpis pod nieczytelnym tekstem pozostaje podpisem.

Kontakt z ubezpieczycielem i poszkodowanym. Rozmowa o odszkodowaniu przed uporządkowaniem sytuacji karnej może zostać odczytana jako przyznanie się. Natomiast pozostawienie rannego bez żadnego gestu pogarsza obraz sprawy. Najlepiej wszystko przekazywać przez obrońcę.

Każda z tych decyzji ma swoją cenę i żadna nie jest oczywista. Dlatego telefon do obrońcy powinien nastąpić jak najwcześniej, nawet jeżeli wydaje ci się, że sprawa jest prosta.

Warto pamiętać, że żadna z tych decyzji nie musi zapaść samodzielnie i w pośpiechu. Obrońca może poprosić o krótkie odroczenie czynności, aby uzgodnić stanowisko, a rodzina w Polsce może zająć się zbieraniem dokumentów, gdy ty odpoczywasz po szoku.

Nagrania, zdjęcia i dane świadków po potrąceniu

• Zapis z rejestratora jazdy lub z kamer pojazdu, razem z informacją, kto go skopiował i kiedy. To główny dowód, więc nie nadpisuj nośnika.
• Zdjęcia miejsca zdarzenia: oznakowanie, przejście dla pieszych, oświetlenie, nawierzchnia, ślady hamowania, położenie pojazdów i poszkodowanego.
• Dane świadków: imię, numer telefonu, miejsce, z którego widzieli zdarzenie. Po upływie dni ich nie znajdziesz.
• Dokumenty pojazdu, prawo jazdy, ubezpieczenie i tachograf, a przy transporcie także list przewozowy i plan trasy.
• Zapis czasu pracy i odpoczynku kierowcy, bo organ sprawdza, czy kierowca nie był przemęczony.
• Dokumentację medyczną poszkodowanego, jeżeli jesteś po jego stronie: wypisy, zdjęcia, rachunki, zaświadczenia o niezdolności do pracy.
• Dowód zawarcia ubezpieczenia oraz dane ubezpieczyciela, wraz z numerem zgłoszenia szkody.
• Własne notatki sporządzone tego samego dnia: co widziałeś, z jaką prędkością jechałeś, gdzie stało przejście, jakie było światło.

Im więcej z tego trafi do obrońcy we wczesnych dniach, tym łatwiej zbudować rekonstrukcję, która w tej sprawie rozstrzyga.

Przygotuj także listę osób, które mogą potwierdzić twoje przygotowanie do jazdy, na przykład dyspozytora, który wydawał polecenie wyjazdu, albo kolegę, który rozmawiał z tobą przed kursem. Zapisz, jak długo przed zdarzeniem odpoczywałeś i gdzie, bo to pytanie padnie szybko. Jeżeli jesteś poszkodowanym, rób zdjęcia obrażeń w kolejnych dniach, aby pokazać ich rozwój, a rachunki za leczenie i dojazdy trzymaj w osobnej kopercie. Dla rodziny osoby zmarłej ważne są dokumenty potwierdzające pokrewieństwo i dane osoby, która będzie reprezentować rodzinę wobec organów.

Pytania do obrońcy, o które nikt nie pomyśli

• Jaki dowód ma pokazać, że kierowca zrobił wszystko, by uniknąć zdarzenia, i co z tych dowodów już mamy?
• Czy wniosek o powołanie biegłego do rekonstrukcji składamy od razu, czy dopiero po zapoznaniu się z aktami?
• Jak zabezpieczyć nagranie z kamer okolicznych sklepów i posesji, zanim zostanie automatycznie skasowane?
• Czy poszkodowany może się domagać odszkodowania w procesie karnym, czy musi osobno wystąpić na drogę cywilną?
• Jaki wpływ ma wyrok karny na późniejsze roszczenia ubezpieczyciela wobec kierowcy?
• Co dzieje się z prawem jazdy po powrocie do Polski i czy mogę prowadzić zawodowo w trakcie postępowania?
• Czy muszę stawić się osobiście na każdym posiedzeniu, czy wystarczy obecność obrońcy?
• Jak rozmawiać z pracodawcą o sprawie, żeby nie zaszkodzić sobie ani firmie?
• Co zrobić, jeżeli poszkodowany lub jego rodzina zaproponuje porozumienie poza postępowaniem?

To pytania, które zadaje się po miesiącach, gdy część dowodów już zniknęła. Zadane na początku, pozwalają pozostać o krok przed biegiem sprawy.

Spisz te pytania i zabierz je na rozmowę z obrońcą. Dopisz własne, wynikające z miejsca zdarzenia, na przykład: czy w pobliżu było przejście, czy jezdnia była mokra, czy oświetlenie działało. Szczegóły, które wydają ci się nieistotne, bywają kluczowe dla biegłego. Poproś też o wyjaśnienie, jak będzie wyglądał kontakt z rodziną poszkodowanego i kto ma z nią rozmawiać, żeby uniknąć sytuacji, w której wypowiedź rzucona w emocjach trafia do akt.

Gdy kierowca, pojazd i poszkodowany pochodzą z różnych krajów

Wypadek na włoskiej drodze z udziałem polskiego kierowcy w pojeździe zarejestrowanym w Polsce, przewożącym ładunek dla zagranicznego odbiorcy, przypomina łańcuch, w którym każde ogniwo podlega innemu porządkowi. Zdarzenie ocenia się według włoskich reguł ruchu, ale pojazd, ubezpieczenie i umowa o pracę mają swoje źródło w Polsce.

Dokumenty pojazdu i ubezpieczenia często trzeba przedstawić w tłumaczeniu, a ich autentyczność bywa weryfikowana. Zaświadczenie od ubezpieczyciela, które w Polsce zamyka temat, we Włoszech bywa dopiero początkiem pytań. Warto zawczasu poprosić ubezpieczyciela o dokumenty w formie nadającej się do przedstawienia za granicą.

Poczta między krajami idzie wolniej, niż zakładają terminy w postępowaniu, więc ważne pisma przesyła się elektronicznie, a oryginały dosyła osobno. Tachograf i zapisy z pojazdu mogą zostać odczytane w kraju zdarzenia albo w Polsce, a wybór miejsca wpływa na to, kto kontroluje czynność.

Konsulat udziela informacji i pomaga w kontakcie z rodziną, ale nie wybiera obrońcy i nie ocenia dowodów. Jeżeli kierowca przebywa w areszcie albo w szpitalu, konsulat może poświadczyć, że wiadomo, gdzie się znajduje, co bywa potrzebne pracodawcy.

Obrońca włoski i polski doradca powinni mieć dostęp do tych samych dokumentów, ustalić, kto zbiera materiały w Polsce, i uzgodnić, kto rozmawia z rodziną. Bez tego rodzina w Polsce dostaje sprzeczne informacje, a sprawa traci spójność.

Jak studio przyjmuje i prowadzi takie sprawy

Początkiem jest telefon albo wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com. Wystarczy krótki opis tego, co się stało, gdzie jesteś i w jakim charakterze: sprawca, poszkodowany czy rodzina. Na tej podstawie ustalamy, jakie dokumenty są potrzebne najpierw.

Zlecenie można udzielić na odległość. Przesyłasz skany dokumentów, a my przekazujemy ci do podpisu pełnomocnictwo w formie, którą organ zaakceptuje. Zaleca się, by oryginały dosłać pocztą, jeżeli organ ich wymaga, lecz praca nad sprawą zaczyna się od razu po otrzymaniu skanów.

W rozmowie wstępnej pytamy o przebieg zdarzenia, o to, kto jeszcze był na miejscu, o stan zdrowia poszkodowanego i o to, co już zostało podpisane. Prosimy, by nic nie podpisywać do czasu rozmowy z obrońcą, a jeżeli już coś podpisano, przesłać kopię.

Studio ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, co pozwala szybko dotrzeć do miejsca prowadzenia czynności w różnych częściach kraju. Przy konieczności rozmowy w języku polskim korzystamy z tłumacza, a materiały wymagające przekładu zlecamy fachowcowi.

Gdy sprawa wymaga czynności w Polsce, koordynujemy ją z polskim prawnikiem, który zbiera dokumenty i kontaktuje się z rodziną. Informujemy na bieżąco o każdej zmianie i o terminach, które mogą wpłynąć na życie zawodowe.

Jeżeli jesteś jeszcze w szpitalu albo w areszcie, kontakt ustalamy tak, by rodzina mogła przekazywać nam dokumenty, a ty dostawał odpowiedzi w sposób dla ciebie dostępny. Każdą rozmowę z rodziną w Polsce możemy prowadzić po polsku, jeśli sobie tego życzysz.

Czego nie robić po potrąceniu

• Nie odjeżdżaj z miejsca zdarzenia i nie przestawiaj pojazdu bez polecenia policji. Zmiana położenia niszczy ślady, na których opiera się rekonstrukcja.
• Nie składaj obszernych wyjaśnień bez obrońcy i tłumacza. To, co powiesz w szoku, będzie porównywane z późniejszą wersją.
• Nie podpisuj protokołu, którego nie rozumiesz. Poproś o przekład albo o kopię do przeczytania.
• Nie kasuj nagrań, wiadomości ani zapisów z telefonu. Usunięcie danych wygląda jak ukrywanie, nawet jeżeli nic nie ukrywasz.
• Nie komentuj zdarzenia w mediach społecznościowych ani w grupach kierowców. Każde zdanie może zostać dołączone do akt.
• Nie proponuj pieniędzy rannemu ani jego rodzinie bez obrońcy. Gest odebrany jako przyznanie się może zostać użyty przeciwko tobie, a gest odebrany jako próba wpłynięcia na zeznania szkodzi jeszcze bardziej.
• Nie ignoruj wezwań i pism, nawet jeżeli wydają się formalnością. Brak reakcji zamyka możliwości, które były otwarte.

Dla osoby poszkodowanej lista zakazów jest nieco inna, ale ma ten sam sens. Nie podpisuj zrzeczenia się roszczeń przed końcem leczenia, bo jego skutki trudno przewidzieć, gdy nie wiesz jeszcze, jak długo potrwa rehabilitacja. Nie wyrzucaj odzieży ani sprzętu, który miałeś na sobie w chwili zdarzenia, bo kask, rower i ubranie bywają dowodami. Nie wracaj do pracy ani do prowadzenia pojazdu wbrew zaleceniom lekarza, bo ubezpieczyciel wykorzysta to jako argument, że szkoda jest mniejsza. Nie zrywaj też kontaktu z lekarzem prowadzącym: ciągłość leczenia jest dokumentem.

Terminy z protokołów i zawiadomień

• verbale: protokół sporządzony przez policję albo karabinierów na miejscu zdarzenia, zawierający opis położenia pojazdów, pomiary i wstępne oświadczenia uczestników.
• rilievi: ustalenia i pomiary na miejscu: ślady hamowania, położenie pojazdu, szerokość drogi, oznakowanie. Na nich opiera się później rekonstrukcja.
• perizia: opinia biegłego, najczęściej w sprawie prędkości, widoczności i czasu reakcji. Można powołać własnego biegłego.
• persona offesa: pokrzywdzony, czyli osoba ranna albo bliscy osoby, która zginęła. Ma prawo uczestniczyć w postępowaniu.
• parte civile: pokrzywdzony, który w procesie karnym dochodzi odszkodowania od sprawcy.
• sequestro: zajęcie pojazdu lub dokumentów na potrzeby dowodowe. Można go zaskarżyć.
• assicurazione: ubezpieczenie. Ubezpieczyciel prowadzi własne postępowanie szkodowe, odrębne od karnego.

Każde z tych słów oznacza etap, na którym coś się rozstrzyga. Gdy pojawi się na dokumencie, prześlij skan razem z resztą pisma, żeby wyjaśnić je w kontekście.

Na dokumentach spotkasz też skróty i oznaczenia, które nie wymagają tłumaczenia słowo w słowo, lecz zrozumienia, do czego służą. Numer protokołu identyfikuje zdarzenie w każdym kolejnym piśmie, dlatego warto go zapisać w widocznym miejscu. Data i godzina zdarzenia w protokole mogą być zapisane inaczej niż w twojej pamięci; jeżeli widzisz rozbieżność, zgłoś ją obrońcy, nie poprawiając niczego na własną rękę. Imię i nazwisko w pismach bywa zapisane z błędem; błąd w danych utrudnia doręczenia, więc trzeba go zgłosić.