Łódź, skuter wodny i wypadek: kto odpowiada

Co zmienia się w życiu po wypadku na wodzie

Wypadek na wodzie rzadko kończy się na samym zdarzeniu. Poszkodowany bywa wywożony do szpitala w innej miejscowości niż ta, w której mieszkał na urlopie, bagaże zostają w hotelu, dokumenty w kajucie albo w wypożyczalni, a rodzina nie wie, gdzie go szukać. Początek mija na telefonach, formularzach i niepewności, w której placówce leży bliski człowiek.

Dla osoby, która prowadziła łódź lub skuter, skutki są inne, ale równie poważne. Wyjaśnienia składane po zdarzeniu bywają podstawą oceny odpowiedzialności, a prowadzący jednostkę odpowiada za bezpieczeństwo na pokładzie. Zdarza się, że ktoś, kto wynajął skuter na krótką zabawę, dowiaduje się, że jest podejrzany w sprawie karnej.

Zmienia się też sytuacja zawodowa i finansowa. Urlop kończy się w szpitalu albo w komisariacie, pracodawca w Polsce czeka, a ubezpieczenie podróżne może nie pokrywać wszystkich kosztów. Przy wynajmie dochodzi pytanie, czy wypożyczalnia miała uprawnienia, czy sprzęt był sprawny i czy klientowi udzielono instrukcji.

W rodzinach pojawia się dodatkowy ciężar, gdy ofiarą jest dziecko albo gdy do zdarzenia doszło w obecności bliskich. Ludzie przeżywają wtedy winę, nawet jeśli nikt jej nie przypisuje. Dlatego warto wiedzieć, że wypadek na wodzie prowadzi do postępowania z urzędu, tak samo jak wypadek drogowy, i że obowiązek udzielenia pomocy jest bezwzględny.

Przybywa też spraw, w których nikt nie wie, jak policja wodna będzie traktować polskie dokumenty prowadzącego i czy trzeba je tłumaczyć.

Kto czyta tę stronę po wakacjach nad wodą

Najczęściej jest to osoba, która prowadziła motorówkę, żaglówkę lub skuter wodny i zderzyła się z innym uczestnikiem albo z pływakiem. Wie, że nie była pijana ani nie jechała zbyt szybko, ale ratownicy zapisali dane, a policja wodna poprosiła o dokumenty. Pyta, czy to zdarzenie jest wypadkiem, czy sprawą karną, i czy może wrócić do domu.

Inna osoba to rodzic, którego dziecko zostało ranne podczas przejażdżki organizowanej przez wypożyczalnię. Rodzic chce wiedzieć, kto odpowiada: kierujący, właściciel, czy może on sam, bo podpisał oświadczenie, którego treści nie zrozumiał.

Kolejna sytuacja to wynajmujący jednostkę. Klient wyjechał i uległ wypadkowi, a wynajmujący dowiaduje się, że ma odpowiadać za stan sprzętu, brak patentu lub niewłaściwe poinstruowanie. Czasem pytanie dotyczy tego, czy wynajmującemu wolno było oddać jednostkę osobie bez uprawnień.

Wreszcie zdarza się, że czyta to ktoś, kto był świadkiem zdarzenia i został wezwany do złożenia zeznań, albo uczestnik wypadku na lodzie, na jeziorze, podczas wędkowania lub jazdy po zamarzniętej tafli. Wszyscy zadają to samo pytanie: czy to, co mówię, może mi zaszkodzić, i czy muszę coś mówić.

Bywa również, że czyta to ktoś, kto zrezygnował z rejsu po zdarzeniu na pokładzie, które skończyło się upadkiem pasażera. Kapitan lub właściciel jednostki zastanawia się, czy odpowiada za brak zabezpieczeń, a pasażer, czy miał prawo wejść na pokład w danych warunkach. Pytania są podobne do tych po wypadku drogowym, ale reguły żeglugi mają własne zasady, a odpowiedzialność osób w tak zróżnicowanych rolach wymaga starannego rozdzielenia.

Jakie dokumenty pomogą ustalić, kto odpowiadał za jednostkę

• Umowa najmu lub potwierdzenie rezerwacji. Pokazuje, kto wynajął jednostkę, na jakich warunkach i kto odpowiadał za instrukcję.
• Dokumenty uprawniające do prowadzenia. Patent, zaświadczenie, kopia. Jeżeli ich nie miałeś, powiedz o tym obrońcy od razu.
• Zdjęcia jednostki i miejsca zdarzenia. Uszkodzenia, wyposażenie ratunkowe, kamizelki, boje oznaczające strefy, pogoda w tamtej chwili.
• Dane świadków. Osoby na brzegu, inni użytkownicy, personel wypożyczalni. Poproś o numery telefonów.
• Raporty służb ratowniczych i policji. Zapytaj o numer zgłoszenia i o to, gdzie przewieziono rannych.
• Dokumentację medyczną. Kopie wypisów, badań, opisów obrażeń, w miarę możliwości z tłumaczeniem.
• Polisę podróżną i ubezpieczenie jednostki. Sprawdź, co pokrywają i kogo należy powiadomić.
• Korespondencję z wypożyczalnią. Wiadomości, potwierdzenia, regulamin podpisany przed wypłynięciem.

Nie dopisuj niczego po fakcie ani nie poprawiaj wpisów. Oryginały zachowaj, a kopie przekaż obrońcy.

Zbierz też dokumenty potwierdzające, w jakich warunkach odbywał się rejs: prognozę pogody, ostrzeżenia, komunikaty portu, jeśli je masz. Mogą pokazać, że wyjście na wodę nie było nierozsądne, albo że ostrzeżenia zostały zignorowane. Nie wybieraj, które z nich dołączyć; przekaż wszystko obrońcy, który oceni ich znaczenie. Jeśli pływałeś jednostką wypożyczoną, poproś wypożyczalnię o kopię jej dokumentów rejestracyjnych i ubezpieczeniowych, ponieważ bez nich trudno ustalić, kto odpowiadał za stan sprzętu. Pamiętaj, że dokumenty z miejsca zdarzenia znikają szybko, więc działaj od razu.

Zachowaj też wszelkie potwierdzenia płatności za wynajem i opłaty portowe.

Zostać, pomóc, mówić: wybory zaraz po zdarzeniu

Najpierw wybór jest właściwie oczywisty, choć strach go zaciemnia: pomóc. Obowiązek udzielenia pomocy jest bezwzględny, a pozostawienie rannego, odpłynięcie lub wyjście z wody bez zawiadomienia służb jest oceniane znacznie surowiej niż samo zderzenie. Wezwij pomoc, udziel jej w granicach swoich możliwości i zostań do przyjazdu służb.

Kolejna decyzja dotyczy wyjaśnień. Możesz opisać, co się stało, albo odmówić odpowiedzi do czasu rozmowy z obrońcą. Opis złożony od razu bywa wiarygodny, ale składany w szoku i obcym języku bywa niedokładny. Jeżeli się zdecydujesz, mów krótko, o faktach, które pamiętasz, i poproś o tłumacza. Nie spekuluj, co mógł zrobić ktoś inny.

Następny wybór to ubezpieczenie. Zawiadom ubezpieczyciela pisemnie, bo opóźnienie może posłużyć za pretekst do odmowy. Jeśli dysponujesz ubezpieczeniem jednostki, sprawdź, czy zdarzenie mieści się w polisie.

Ostatni wybór dotyczy kontaktów z poszkodowanym i jego rodziną. Chęć przeprosin jest ludzka, ale deklaracje pieniężne lub przyznanie winy składane na gorąco mogą zostać potraktowane jako dowód. Lepiej przekazać wyrazy współczucia i zostawić ustalenia obrońcy.

Pamiętaj, że w czasie rozmów na brzegu emocje są największe. Dlatego jeśli to możliwe, poproś o chwilę przerwy i o tłumacza, zanim zaczniesz opisywać zdarzenie. Uprzejma prośba nie jest oznaką winy; jest rozsądnym zabezpieczeniem. Zadbaj także o to, aby osoby, które były na pokładzie, nie zaczęły między sobą uzgadniać wersji. Każdy powinien opisać to, co sam widział, własnymi słowami.

Czego nie robić na brzegu i w porcie

• Nie odpływaj bez zawiadomienia służb. Opuszczenie miejsca zdarzenia jest odrębnie zagrożone i zwykle pogarsza ocenę zachowania.
• Nie sprzątaj jednostki ani nie naprawiaj uszkodzeń. Ślady na kadłubie i wyposażeniu mogą być dowodem w sprawie.
• Nie zmieniaj kierującego po zdarzeniu. Przesadzenie innej osoby za ster to próba zmiany wersji, którą łatwo wykryć.
• Nie podpisuj protokołu bez tłumacza. Podpis bywa przedstawiany jako zgoda na opis zdarzenia.
• Nie zostawiaj rannych bez opieki, by załatwiać formalności. Najpierw pomoc, potem papiery.
• Nie wrzucaj zdjęć ani filmów do sieci. Nagranie z telefonu uczestnika może zostać użyte przeciwko wszystkim.
• Nie wypożyczaj kolejnej jednostki w trakcie wyjaśnień. Wygląda to na lekceważenie powagi sytuacji.

Spokój, pomoc poszkodowanym i przejrzyste dokumentowanie pozwalają obronie później ocenić, co naprawdę się wydarzyło.

Nie próbuj też usuwać lub przerabiać nagrań z kamer sportowych, telefonów czy urządzeń nawigacyjnych. Dane z urządzeń, takie jak prędkość, trasa i czas, bywają kluczowym dowodem, a ich usunięcie wygląda jak ukrywanie. Jeśli nagranie jest niekorzystne, przekaż je obrońcy, który oceni, co z nim zrobić. Nie ustalaj z innymi uczestnikami wspólnej wersji zdarzenia, bo rozbieżności w szczegółach, które tak powstaną, wyglądają gorzej niż naturalne różnice w pamięci. Nie bagatelizuj też obrażeń poszkodowanego w rozmowach z rodziną, ponieważ wypowiedzi zapisane w telefonach trafiają później do akt.

Nie zostawiaj też jednostki bez nadzoru w porcie, zanim jej stan zostanie udokumentowany.

Pytania do obrońcy o odpowiedzialność za jednostkę

• Za co odpowiada prowadzący jednostkę, a za co właściciel lub wypożyczalnia?
• Czy brak patentu lub zezwolenia zmienia kwalifikację zdarzenia?
• Jak oceniana jest prędkość i zachowanie w strefach zamkniętych lub w pobliżu plaż i kąpielisk?
• Czy postępowanie toczy się z urzędu i czy porozumienie z poszkodowanym coś zmienia?
• Jakie dowody obrona może zebrać na miejscu, jeśli mnie tam już nie ma?
• Czy mogę wyjechać z kraju w trakcie sprawy i jak odbierać pisma?
• Co stanie się z jednostką: czy zostanie zajęta, kto pokryje koszty przechowywania?
• Jak ubezpieczenie podróżne wpływa na roszczenia poszkodowanego?
• Czy zeznania świadków z Polski mogą być przesłuchane zdalnie?

Obrońca nie przewidzi wyniku, ale powinien wskazać, które okoliczności mają największe znaczenie. Zapisz odpowiedzi, bo szybko ulatują z pamięci.

Dowiedz się również, jakie dokumenty ze strony wynajmującego lub wypożyczalni mają znaczenie dla oceny, i czy obrona może się o nie zwrócić. Zapytaj, jak liczy się odpowiedzialność, jeśli zdarzenie miało miejsce na jeziorze lub w rejonie o odmiennych przepisach, i czy lokalne zasady mogą zmienić ocenę. Poproś o wyjaśnienie, co dzieje się z osobami, które były na pokładzie, ale nie prowadziły jednostki, i czy mogą zostać wezwane jako świadkowie. Wreszcie zapytaj, co robić, jeśli poszkodowany jest cudzoziemcem mieszkającym w innym kraju.

Zapytaj również, czy mogę korzystać z jednostki w dalszej części urlopu, i co zrobić z opłatami, które już poniosłem.

Plaża, jezioro i marina: gdzie leży granica Polski i Włoch

Wiele wypadków na wodzie zdarza się na morzu, na jeziorach alpejskich lub w portach, gdzie Polacy wypoczywają latem. Wypadek na lodzie bywa związany z jeziorami górskimi zimą. W każdym z tych miejsc obowiązują lokalne reguły: strefy zamknięte, ograniczenia prędkości, wymogi dotyczące wyposażenia. To, co w Polsce jest zwyczajem, tu może być naruszeniem.

Poszkodowany jest zwykle w innej miejscowości niż jego rodzina. Dojazd z Polski zajmuje czas, a lot nie zawsze prowadzi do właściwego lotniska. Ranni mogą być wywiezieni do szpitala w sąsiedniej prowincji, a dokumenty leżą w różnych miejscach. Warto od razu prosić o kopie i ustalić, kto jest osobą kontaktową.

Język urzędowy to włoski, a w niektórych regionach także niemiecki. Personel wypożyczalni może mówić po angielsku, ale raporty, protokoły i dokumentacja medyczna powstają w języku urzędowym. Przy składaniu wyjaśnień potrzebny jest tłumacz, a przy dokumentach przesyłanych do Polski tłumaczenie przysięgłe.

Konsulat pomoże w kontakcie z rodziną, w ustaleniu, gdzie przebywa osoba poszkodowana, oraz w sprawach formalnych. Nie ocenia odpowiedzialności ani nie finansuje leczenia. Jeśli roszczenia odszkodowawcze mają być dochodzone w Polsce, obrońca włoski i polski prawnik powinni znać te same dokumenty, aby sprawy nie rozchodziły się w faktach.

Warto pamiętać, że przepisy dotyczące wody mogą się różnić w zależności od akwenu, a lokalne komunikaty i znaki są kluczowe. To, co dozwolone na otwartym morzu, bywa zakazane w pobliżu plaży, a prędkość dopuszczalna na jeziorze alpejskim różni się od tej na wybrzeżu.

Pojęcia z raportu o wypadku na wodzie

• Omicidio colposo — nieumyślne spowodowanie śmierci. Pojawia się, gdy wypadek zakończył się zgonem; wskazuje je art. 589.
• Lesioni colpose — nieumyślne spowodowanie obrażeń ciała. Pojawia się przy poszkodowanych, którzy przeżyli; wskazuje je art. 590.
• Prowadzący jednostkę — osoba, która sterowała w chwili zdarzenia; ocenia się jej obowiązki wobec osób na pokładzie.
• Strefa zamknięta — obszar, w którym nie wolno pływać lub wolno tylko w określony sposób.
• Patent — dokument uprawniający do prowadzenia niektórych jednostek; jego brak ma znaczenie dla oceny.
• Obowiązek udzielenia pomocy — powinność zostania na miejscu i zadbania o rannych.
• Wynajmujący — podmiot oddający jednostkę w najem; jego odpowiedzialność ocenia się osobno.

Jeśli w piśmie spotkasz słowo spoza listy, nie zgaduj; zapisz stronę i zapytaj obrońcę.

Do zrozumienia pism przydadzą się jeszcze wyjaśnienia. Pojęcie winy nieumyślnej oznacza, że nikt nie chciał skutku, ale nie zachował ostrożności, jakiej wymagały okoliczności. Pojęcie zaniedbania odnosi się do tego, że ktoś nie zrobił czegoś, co powinien, na przykład nie zapewnił kamizelek lub nie ostrzegł pasażerów. Nazwa strefy kąpielowej oznacza obszar, w którym obowiązuje szczególna ostrożność, a nagłówek protokołu wskazuje, który organ go sporządził. Poproś obrońcę, by przeszedł z tobą przez każdy z tych terminów, zanim odpowiesz na jakiekolwiek pismo.

Warto też wiedzieć, że określenie sprawca zdarzenia w protokole oznacza osobę wskazaną przez organy jako prowadzącą, a nie osobę uznaną winną. Takie słownictwo bywa mylące dla rodziny, która czyta protokół w tłumaczeniu, więc dobrze jest wyjaśnić je na początku. Podobnie słowo poszkodowany oznacza osobę, która doznała uszczerbku, a nie osobę, której przyznano odszkodowanie.

Jak kancelaria prowadzi sprawy po wypadkach na wodzie

Zaczynamy od krótkiej wiadomości lub telefonu. Prosimy o zdjęcia protokołu, umowy najmu, dokumentów uprawniających i raportu służb, jeśli są dostępne, a także o opis zdarzenia własnymi słowami. Odpowiadamy, które dokumenty są pilne i czy w danej chwili biegnie jakiś termin. Nie prosimy o dane, które nie są potrzebne do oceny sprawy.

W rozmowie wstępnej wyjaśniamy po polsku, kto zwykle odpowiada za zdarzenie na wodzie i jakie okoliczności mają znaczenie. Rozmawiamy też o tym, jak przygotować się do przesłuchania i co zrobić z ubezpieczeniem. Nie obiecujemy wyniku, ale wskazujemy, co warto udokumentować.

Prowadzimy sprawy zdalnie, jeśli klient jest już w Polsce, a spotkania odbywamy w biurach w Rzymie, Mediolanie i Neapolu albo przez rozmowę wideo. Gdy zdarzenie miało miejsce daleko od naszych biur, współpracujemy z tłumaczem i, w razie potrzeby, z lokalnym korespondentem, który może zebrać dokumenty na miejscu.

Jeżeli poszkodowany jest w szpitalu, pomagamy ustalić, jak uzyskać dokumentację medyczną i jak ją przetłumaczyć. Każdy krok omawiamy z klientem, zanim zostanie wykonany, a o terminach informujemy z wyprzedzeniem.

Spotkania odbywają się także poza porami biurowymi, kiedy to konieczne, bo zdarzenia wakacyjne często zaczynają się w weekendy. Dla klientów przebywających jeszcze we Włoszech organizujemy rozmowę możliwie szybko, a dla tych, którzy wrócili do Polski, ustalamy porę dostosowaną do pracy. Na początek wystarczą zdjęcia pism i krótki opis. Resztę dokumentów zbieramy później, według listy, którą klient dostaje od nas na piśmie, po polsku.