Zaniedbanie zwierzęcia bywa przestępstwem, nie wykroczeniem

Zarzut zaniedbania zwierzęcia: konsekwencje poza wyrokiem

Gdy ktoś słyszy zarzut dotyczący zwierzęcia, pierwsza reakcja to często niedowierzanie. Opiekun, który karmił psa, trzymał go w domu i uważał za członka rodziny, nie rozumie, jak może mu się zarzucać przestępstwo. Tymczasem materia jest oceniana surowiej, niż zakładają właściciele, a sama pozycja opiekuna zmienia się już na etapie postępowania.

Najbardziej widoczna konsekwencja dotyczy samego zwierzęcia. Może zostać odebrane i umieszczone w schronisku lub u innej osoby, co dla rodziny, a szczególnie dla dzieci, bywa ciosem. Dopóki trwa sprawa, nie zawsze wiadomo, czy zwierzę wróci. Odebranie nie jest jednak karą w sensie ścisłym, tylko środkiem służącym jego ochronie.

W życiu codziennym zarzut wpływa na relacje sąsiedzkie, bo to najczęściej sąsiedzi zgłaszają. Pojawia się napięcie w budynku, w osiedlowych grupach internetowych, w szkole, do której chodzą dzieci. Pracodawca zwykle nie jest informowany, ale zdarza się, że sprawa trafia do lokalnych mediów, zwłaszcza gdy zwierzę wymagało leczenia.

Dla osób, które wyjeżdżają, pojawia się osobny problem: porzucenie. Zostawienie zwierzęcia w domu na czas wyjazdu do Polski, bez opieki, bywa traktowane jako zaniedbanie warunków bytowych, a do odpowiedzialności wystarcza zaniedbanie, nie trzeba zadawać cierpienia czynnie. Przy porzuceniu na drodze dochodzi odpowiedzialność za spowodowane wypadki, co może zmienić sprawę w znacznie poważniejszą. Obcokrajowiec często nie zdaje sobie sprawy, że zwykła niefrasobliwość, na przykład zostawienie psa na balkonie w upale, może zostać oceniona jako przestępstwo.

Co zrobić od razu: trzy rozstrzygnięcia

Gdy pojawia się zarzut, liczy się to, co zrobisz w najbliższych dniach. Każdy wybór ma swoją cenę.

Oddać zwierzę czy zatrzymać. Dobrowolne przekazanie zwierzęcia osobie zaufanej lub schronisku pokazuje troskę i zmniejsza ryzyko dalszego cierpienia, ale może być odczytane jako przyznanie się. Zatrzymanie zwierzęcia, gdy warunki są wątpliwe, naraża cię na zarzut kontynuowania zaniedbania. Decyzję trzeba podjąć po konsultacji z obrońcą i po opinii weterynarza.

Zbadać zwierzę czy poczekać. Badanie weterynaryjne dokumentuje stan zwierzęcia, ale może też wykazać zaniedbania. Z drugiej strony brak badania wygląda na obojętność. Opinia lekarza, który zna zwierzę od dłuższego czasu, jest zwykle cenniejsza niż opinia przypadkowa.

Składać wyjaśnienia czy milczeć. Osoba, której zarzucono czyn, może odmówić składania wyjaśnień. Wyjaśnienia pozwalają przedstawić swoją wersję, ale mogą zostać użyte przeciwko tobie. Nie składaj ich bez wcześniejszej rozmowy z obrońcą.

Nie zakładaj, że zarzut kończy się na karze. Są jeszcze konsekwencje, które wykraczają poza wyrok.

Co zebrać, zanim ktokolwiek zacznie zadawać pytania

• Dokumentacja weterynaryjna: książeczka zdrowia, szczepienia, rachunki, wyniki badań, wizyty kontrolne.
• Zdjęcia i nagrania zwierzęcia z różnych okresów, pokazujące jego kondycję, miejsce, w którym przebywa, miskę, legowisko.
• Dowody opieki: rachunki za karmę, akcesoria, leki, usługi groomera lub tresera.
• Dane osób, które znają zwierzę: sąsiedzi, znajomi, weterynarz, opiekun na czas wyjazdu, które mogą potwierdzić warunki.
• Dokumenty dotyczące mieszkania: umowa najmu, zgoda właściciela na zwierzę, opis miejsca, w którym zwierzę przebywa.
• Pisma otrzymane od organów: wezwania, zawiadomienia, protokoły, z kopertami i datami doręczenia.
• Wiadomości od osób, które zgłosiły sprawę, jeśli je masz, wraz z informacją, kiedy i gdzie.
• Dokumenty z podróży, jeśli sprawa dotyczy wyjazdu: bilety, rezerwacje, ustalenia z opiekunem.
• Chronologia wydarzeń spisana od początku: kiedy zwierzę trafiło do domu, co się zmieniło, kiedy pojawił się problem.

Pytania o to, co grozi poza wyrokiem

• Z którym z odrębnych czynów mam do czynienia: znęcaniem się, porzuceniem czy zabiciem zwierzęcia?
• Czy zaniedbanie warunków bytowych wystarcza do odpowiedzialności w mojej sytuacji i czemu nie trzeba wykazywać zamiaru?
• Co dzieje się z odebranym zwierzęciem i czy mogę je odzyskać?
• Jakie środki poza karą mogą zostać zastosowane, na przykład zakaz posiadania zwierząt?
• Czy prowadzę działalność, która może wywołać odpowiedzialność także po stronie firmy?
• Jak wygląda sytuacja, jeśli zwierzę porzucone na drodze spowodowało wypadek?
• Jakie dokumenty weterynaryjne najlepiej pokazują sposób opieki?
• Czy mogę się porozumieć ze zgłaszającym i czy lepiej tego nie robić?

Jak studio przyjmuje zlecenie w sprawach dotyczących zwierząt

Zlecenie można nadać mailem na adres avvmassimoromano@gmail.com lub telefonicznie. W pierwszej wiadomości opisz krótko, co się stało, jakie pismo otrzymałaś lub otrzymałeś i gdzie obecnie przebywa zwierzę. Dołącz zdjęcia dokumentów, w tym książeczkę zdrowia i rachunki weterynaryjne. Nie musisz niczego tłumaczyć ani porządkować.

Wstępna rozmowa służy ustaleniu faktów: jak długo opiekujesz się zwierzęciem, w jakich warunkach żyje, kto je zgłosił, czy zostało odebrane. Na tej podstawie oceniamy, który czyn jest zarzucany i jakie okoliczności mają znaczenie. Nie obiecujemy określonego wyniku; obiecujemy rzetelną ocenę dokumentów i uporządkowane prowadzenie sprawy.

Rozmowy prowadzimy po polsku i po włosku. Jeśli sprawa dotyczy kilku krajów, na przykład zwierzę przebywało w Polsce, a zarzut pojawił się we Włoszech, współpracujemy z korespondentami za granicą, którzy pomagają zdobyć dokumenty. Studio ma siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu, a w sprawach pilnych jesteśmy dostępni telefonicznie i mailowo.

Gdy zarzut dotyczy firmy, na przykład hodowli lub schroniska, analizujemy także odpowiedzialność podmiotu, ponieważ przepisy przewidują taką odpowiedzialność. Wspólnie ustalamy, jak zabezpieczyć dokumentację i jak wypowiadać się przed organami.

Czego nie robić, gdy pada zarzut

• Nie pozbywaj się zwierzęcia w pośpiechu. Oddanie, uśpienie lub wywiezienie może zostać odczytane jako ukrywanie dowodów.
• Nie publikuj zdjęć ani wpisów o sprawie. Internet pamięta, a sąsiedzi i zgłaszający mogą je wykorzystać.
• Nie kontaktuj się agresywnie ze zgłaszającym. Wiadomości mogą zostać przedstawione jako presja.
• Nie zostawiaj zwierzęcia bez opieki na czas wyjazdu. Zaniedbanie wystarcza, a nieobecność właściciela jest łatwa do udowodnienia.
• Nie kasuj zdjęć, rachunków ani wiadomości. Pokazują, jak naprawdę opiekowałaś się zwierzęciem lub opiekowałeś się nim.
• Nie podpisuj protokołów, których nie rozumiesz. Zapis okoliczności może zawierać sformułowania niekorzystne.
• Nie zakładaj, że sprawa jest drobna. Tym, co kiedyś było wykroczeniem, dziś bywa przestępstwo.

Terminy, które pojawią się w aktach

W aktach spraw o zwierzęta pojawiają się terminy, które trzeba umieć odczytać. Oto te, które wynikają z samej materii.

• Maltrattamento di animali to po włosku znęcanie się nad zwierzęciem. Do odpowiedzialności wystarcza zaniedbanie warunków bytowych.
• Uccisione di animali oznacza zabicie zwierzęcia. Bez uzasadnienia jest kwalifikowane surowiej.
• Porzucenie to pozostawienie zwierzęcia bez opieki, także na drodze. Przy wypadkach dochodzi dodatkowa odpowiedzialność.
• Responsabilità dell'ente oznacza odpowiedzialność podmiotu, na przykład firmy, który działa w obszarze związanym ze zwierzętami.
• Aggravanti to okoliczności zaostrzające, takie jak obecność dzieci lub wiele zwierząt.
• Kwalifikacja jest nazwą czynu, przyjętą przez organ. Może się zmieniać w toku sprawy.