Zajęcie zajęciu nierówne: trzy różne instytucje

Kto trafia na tę stronę i z jakim pismem w ręku

Najczęściej jest to osoba, która otworzyła skrzynkę, bankowość internetową albo drzwi i odkryła, że jej rachunek jest zablokowany, samochód zajęty albo mieszkanie opieczętowane. Nikt jej nie uprzedził, a pismo, które dostała, jest po włosku i zawiera nazwy instytucji, których nie rozumie. Pyta, co jej zabrano, na jakiej podstawie, i czy wolno jej korzystać z reszty majątku.

Inną sytuacją jest przedsiębiorca, którego firma została objęta zajęciem w ramach sprawy dotyczącej wspólnika albo kontrahenta. Konta firmowe są zablokowane, pracownicy czekają na pensje, a dostawcy żądają zapłaty. Nie wie, czy zajęcie dotyczy jego, czy firmy, i czy może wypłacić środki na bieżące wydatki.

Zdarza się także, że zajęciem objęto majątek osoby postronnej, która nie jest podejrzana: żony, brata, rodziców albo wspólnika. Taka osoba dowiaduje się o postępowaniu z opóźnieniem i musi udowodnić, że rzecz do niej należy i że nie ma związku z zarzutem.

Wspólna dla wszystkich jest niewiedza, z którym rodzajem zajęcia mają do czynienia. Od tego zależy, jak szybko można zareagować, kto może wnosić o zwrot i gdzie złożyć zaskarżenie.

Są wreszcie ci, którzy odkrywają zajęcie przy okazji innej sprawy: starają się o kredyt, chcą sprzedać mieszkanie albo zarejestrować samochód i słyszą, że rzecz jest obciążona. Nikt ich wcześniej nie powiadomił, bo pismo poszło na stary adres. Pytają, czy mogą jeszcze zaskarżyć zajęcie i czy termin nie minął, a odpowiedź zależy od tego, kiedy faktycznie powzięli wiadomość.

Co zmienia się w życiu po zajęciu majątku

Zajęcie rachunku bankowego oznacza, że przestają działać płatności: czynsz, raty kredytu, rachunki, składki. Rodzina, która żyła ze wspólnego konta, nie ma jak kupić jedzenia, a karta zostaje odrzucona w sklepie. Zdarza się, że bank blokuje także rachunki powiązane, a pracodawca nie może przelać wynagrodzenia.

Zajęcie samochodu odcina od pracy, szkoły dzieci i wizyt lekarskich, zwłaszcza w miejscu, gdzie komunikacja publiczna jest słaba. Kierowca zawodowy traci narzędzie pracy, a razem z nim źródło dochodu. Zajęcie nieruchomości bywa mniej odczuwalne na co dzień, lecz uniemożliwia sprzedaż, najem i zaciągnięcie kredytu.

Przedsiębiorca, którego firma została objęta zajęciem, staje przed wyborem między zamknięciem działalności a prowadzeniem jej bez środków. Kontrahenci reagują nerwowo, zlecenia przepadają, a pracownicy szukają innej pracy. Szkoda, którą powoduje samo zajęcie, bywa większa niż kwota, której dotyczy postępowanie.

W relacjach rodzinnych zajęcie bywa źródłem konfliktu. Partner, który nie wiedział o sprawie, dowiaduje się o niej z pisma z banku, a dzieci widzą, że w domu zmieniło się wszystko. Dlatego warto przygotować rodzinę na to, co może nastąpić, i nie ukrywać sytuacji.

Ważny jest także stres, którego nie widać w dokumentach. Człowiek, któremu zablokowano konto, boi się każdego powiadomienia z banku, nie wie, czy zapłaci za prąd, i unika rozmów z rodziną, żeby nie tłumaczyć sytuacji. Takie napięcie obniża zdolność do rozsądnych decyzji, więc warto, by ktoś z bliskich pomagał w porządkowaniu dokumentów i pilnował terminów.

Rozstrzygnięcia, które zapadają w najbliższych dniach

Po otrzymaniu postanowienia o zajęciu pojawiają się wybory, z których każdy ma swoją cenę.

Zaskarżyć zajęcie czy wnioskować o jego zamianę. Zaskarżenie podważa podstawę zajęcia, lecz jest czasochłonne, a jego wynik zależy od ustaleń sądu. Wniosek o zamianę zajęcia na inne zabezpieczenie, na przykład poręczenie, bywa szybszy i pozwala odzyskać dostęp do rzeczy, ale oznacza przyjęcie, że zabezpieczenie jest co do zasady dopuszczalne.

Ujawnić pochodzenie środków czy zachować milczenie. Przedstawienie dokumentów, które pokazują legalne źródło pieniędzy, może uzasadnić uchylenie zajęcia, ale otwiera całą historię finansów przed organem. Milczenie chroni prywatność, lecz pozostawia zajęcie w mocy.

Reagować samodzielnie czy przez obrońcę. Rozmowa z bankiem czy funkcjonariuszami bywa kusząca, ale wypowiedzi mogą zostać użyte jako dowód. Lepiej, by całą korespondencję prowadził obrońca.

Zgłosić się jako osoba postronna. Jeżeli zajęto rzecz, która należy do kogoś innego, ten ktoś może wystąpić o zwrot, ale musi udowodnić tytuł własności i brak związku z zarzutem.

Wszystkie te wybory łączy to, że czas działa przeciwko osobie, której majątek zajęto. Terminy na zaskarżenie są krótkie, a każdy dzień bez dostępu do środków pogłębia kłopoty. Dlatego rozmowę z obrońcą warto odbyć jak najszybciej, nawet jeśli nie masz jeszcze wszystkich dokumentów. Obrońca ustali, jaki to rodzaj zajęcia, jakie terminy biegną i co można zrobić od razu, a co wymaga przygotowania. Rozsądnie jest zacząć od ustalenia terminu i zabezpieczenia środków niezbędnych na bieżące utrzymanie.

Dokumenty własności i pochodzenia środków

• Postanowienie o zajęciu w oryginale i w skanie, razem z informacją, kiedy i jak zostało doręczone. Sprawdź, które rzeczy wymieniono i na jakiej podstawie.
• Protokół wykonania zajęcia oraz wykaz rzeczy, które zabrano lub zablokowano. Porównaj go z tym, co faktycznie się stało.
• Dokumenty własności: akty zakupu, umowy, dowody rejestracyjne, wpisy do ksiąg wieczystych. Pokazują, kto jest właścicielem zajętej rzeczy.
• Dokumenty pokazujące pochodzenie środków: umowy o pracę, wyciągi z wynagrodzeniem, deklaracje podatkowe, umowy sprzedaży. Pozwalają oddzielić majątek zgodny z prawem od tego, który budzi wątpliwości organu.
• Wyciągi z rachunków za okres objęty sprawą, uporządkowane od najstarszego. Organ będzie sprawdzał ruch środków.
• Wykaz bieżących zobowiązań: czynsz, raty, wynagrodzenia, składki. Podstawa do wniosku o odblokowanie środków na niezbędne wydatki.
• Dokumenty dotyczące osób postronnych, których majątek mógł zostać objęty: umowy, oświadczenia, potwierdzenia rozliczeń.
• Dane osób, z którymi prowadzisz interesy, aby uprzedzić je o możliwych zakłóceniach i uniknąć dalszych roszczeń.

Zachowaj spokój i porządek: sprawy o zajęcie wygrywa się dokumentami, a nie emocjami. Pamiętaj, żeby nie dopisywać niczego do oryginałów i nie próbować „uporządkować” rachunków po fakcie.

Dobrze jest dołączyć krótkie wyjaśnienie, skąd pochodzi każda zajęta rzecz i jak długo jest w twoim posiadaniu. Takie zestawienie, sporządzone prostym językiem, pozwala obrońcy szybko znaleźć argument, który uchyli zajęcie albo je zawęzi. Pamiętaj, żeby opisać także rzeczy, które nie zostały zajęte, a mogą być uznane za powiązane. Im więcej obrońca wie na początku, tym mniej niespodzianek czeka go przy lekturze akt.

Pytania o rodzaj zajęcia i drogę zaskarżenia

• Z którym rodzajem zajęcia mam do czynienia: dowodowym, zapobiegawczym czy na poczet roszczeń? Co z tego wynika dla dalszych kroków?
• Kto wydał postanowienie, na jakiej podstawie i do kogo mam się zwrócić, żeby je zaskarżyć?
• Jak szybko trzeba działać i jakie następstwa ma przekroczenie terminu na zaskarżenie?
• Czy można wnosić o zwrot części rzeczy lub środków na bieżące utrzymanie rodziny i firmy?
• Czy zajęcie można zamienić na poręczenie i jakie warunki trzeba w tym celu spełnić?
• Jak udowodnić, że zajęta rzecz należy do osoby postronnej i nie ma związku z zarzutem?
• Co dzieje się z zajętym majątkiem w trakcie postępowania: kto go przechowuje i czy może tracić wartość?
• Jak zajęcie wpływa na prowadzenie firmy, wypłaty wynagrodzeń i rozliczenia z kontrahentami?
• Czy zajęcie we Włoszech może zostać rozciągnięte na majątek w Polsce, a jeśli tak, to jak to się odbywa?

Pytania zadaj od razu po otrzymaniu pisma. Odpowiedzi decydują o tym, czy rachunki odblokują się za tydzień, czy za lata.

Dopisz pytania wynikające z własnej sytuacji: jak prowadzić firmę przy zablokowanych rachunkach, czy można otworzyć nowy rachunek, czy pracodawca ma prawo wypłacać pensję na inne konto. Zapytaj, kto będzie informował bank o decyzjach sądu i kiedy rachunek zostanie odblokowany po uchyleniu zajęcia. Poproś o wyjaśnienie, jakie dokumenty bank będzie wymagał, by przywrócić normalne korzystanie z konta. Odpowiedzi zapisz i trzymaj razem z postanowieniem.

Majątek tu, sprawa tam: zajęcie między krajami

Zajęcie majątku, który znajduje się w Polsce, a postępowanie toczy się we Włoszech, wymaga współdziałania organów Włoch i Polski. Organ włoski może zwrócić się do polskiego o wykonanie zajęcia, co zajmuje czas i przechodzi przez tłumaczenia. Osoba, której majątek dotyczy, dowiaduje się o tym często z opóźnieniem, od banku, a nie od organu.

Dokumenty własności, takie jak akty notarialne, wpisy do ksiąg wieczystych i umowy, są po polsku i trzeba je przetłumaczyć. Niedokładny przekład może zmienić sens tytułu własności, więc prosimy o wierne oddanie terminów. Przygotowanie tłumaczeń przysięgłych trwa, więc zaczynaj od razu.

Zaskarżenie wymaga wskazania organu, który ma prawo je rozpatrzyć. Gdy zajęcie wykonano w Polsce na wniosek Włoch, część zarzutów dotyczy sposobu wykonania i trafia do polskiego sądu, a część podstawy zajęcia i trafia do włoskiego. Obrońcy z Włoch i z Polski powinni ustalić, kto za co odpowiada.

Konsulat nie bada zajęcia ani nie wstawia się za nikim, ale może poświadczyć tożsamość, pomóc w kontakcie z rodziną i wskazać tłumaczy.

Poczta między państwami działa wolniej niż terminy na zaskarżenie, dlatego dokumenty ważne przesyła się elektronicznie, a oryginały dosyła osobno. Dowód wysyłki i odbioru przechowuj tak samo starannie jak sam dokument.

Kiedy majątek znajduje się w Polsce, banki i urzędy polskie wykonują zajęcie według własnych procedur i własnych formularzy. Poproś o ich kopie i sprawdź, czy dane zgadzają się z postanowieniem włoskim. Rozbieżność w kwocie albo w opisie rzeczy bywa podstawą do zaskarżenia sposobu wykonania.

Jak studio zaczyna pracę w sprawach o zajęcie majątku

Kontakt wstępny może odbyć się telefonicznie albo przez wiadomość na adres avvmassimoromano@gmail.com. Prosimy o skan postanowienia o zajęciu, protokołu wykonania i wszelkich pism z banku. Najważniejsze jest ustalenie, kiedy i jak pismo zostało doręczone, bo od tego zależą terminy.

W rozmowie wstępnej pytamy, jakie rzeczy zajęto, kto jest ich właścicielem, czy są powiązane z firmą, i jakie zobowiązania trzeba pilnie opłacić. Pytamy także, czy wobec ciebie lub innych osób toczy się postępowanie karne, bo od tego zależy rodzaj zajęcia. Ustalamy, co można zrobić najpierw, i które terminy są najkrótsze.

Pełnomocnictwo przekazujemy w formie elektronicznej. Rozmowy prowadzimy w języku, w którym czujesz się pewnie, a przy czynnościach wymagających tłumacza ustalamy jego udział z wyprzedzeniem. Dokumenty z Polski przyjmujemy w oryginale i zlecamy ich przekład.

Siedziby w Rzymie, Mediolanie i Neapolu pozwalają dotrzeć do miejsc, w których składa się zaskarżenia. Przy majątku w Polsce współpracujemy z doradcą w kraju, który zbiera dokumenty i kontaktuje się z bankami.

O każdym piśmie, decyzji i terminie informujemy od razu. Nie obiecujemy rezultatu, ale dbamy o to, byś wiedział, co zostało zrobione i co zostało do zrobienia.

Jeżeli zajęcie dotyczy firmy, prosimy o dane księgowej lub osoby prowadzącej rozliczenia, żeby od razu ustalić, które zobowiązania są najpilniejsze. Wniosek o odblokowanie środków na wypłaty i podatki przygotowujemy tak, by organ widział konkretne kwoty i terminy, a nie ogólną prośbę.

Czego nie robić po zajęciu

• Nie przenoś pieniędzy ani rzeczy na inne konta i do innych osób. Taki ruch wygląda jak ukrywanie majątku przed zajęciem i może stać się osobnym zarzutem.
• Nie sprzedawaj zajętych rzeczy i nie próbuj ich użytkować, jeśli postanowienie tego zakazuje. Naruszenie zajęcia jest odrębnym czynem.
• Nie zrywaj pieczęci ani nie otwieraj zabezpieczonych pomieszczeń. Nawet w dobrej wierze możesz narazić się na zarzut.
• Nie składaj wyjaśnień bankowi ani funkcjonariuszom bez obrońcy. Rozmowy są notowane i porównywane z dokumentami.
• Nie zakładaj, że zajęcie samo wygaśnie. Terminy na zaskarżenie są krótkie, a ich przekroczenie zamyka drogę.
• Nie ignoruj pism z banku. Często zawierają informację o terminie lub o osobie, do której trzeba się zwrócić.
• Nie ukrywaj sytuacji przed rodziną i wspólnikami. Dowiedzą się i tak, a zaufanie zniszczy dopiero odkrycie, że wiedziałeś.
• Nie zaciągaj nowych zobowiązań, których nie będziesz mógł spłacić przy zajętych środkach.

Najlepiej nie robić niczego z majątkiem objętym zajęciem, dopóki obrońca nie wyjaśni, co wolno, a czego nie.

Warto też pamiętać, że dobre chęci mogą zaszkodzić. Rodzic, który sprzedaje coś, żeby pomóc dziecku, albo wspólnik, który przelewa środki na konto żony, żeby je ratować, tworzy ślad, który wygląda jak ukrywanie majątku. Uprzedź rodzinę i wspólników, by nie podejmowali żadnych ruchów finansowych związanych z zajętym majątkiem bez zgody obrońcy, nawet jeśli wydają się rozsądne. Takie ruchy bywają interpretowane jako próba pokrzyżowania zabezpieczenia i mogą zostać ujęte w osobnym zarzucie.

Słowa o rodzajach zajęcia i zaskarżeniu

• sequestro probatorio: zajęcie dowodowe. Służy zachowaniu rzeczy jako dowodu w sprawie. Dotyczy telefonów, komputerów, dokumentów i rzeczy mających związek z czynem.
• sequestro preventivo: zajęcie zapobiegawcze. Ma zapobiec popełnieniu dalszych czynów albo zabezpieczyć przepadek.
• sequestro conservativo: zajęcie na poczet roszczeń. Zabezpiecza wykonanie przyszłych zobowiązań pieniężnych, takich jak kara pieniężna albo odszkodowanie.
• decreto: postanowienie o zajęciu. Zawiera podstawę, wskazanie rzeczy i organ, który je wydał.
• riesame: zaskarżenie zajęcia. To tryb, w którym sąd ocenia, czy zabezpieczenie było uzasadnione.
• dissequestro: uchylenie zajęcia i zwrot rzeczy. Można o nie wnosić na różnych etapach.
• cauzione: poręczenie majątkowe, które może zastąpić zajęcie.
• custode: osoba lub instytucja, której powierzono przechowywanie zajętych rzeczy w trakcie postępowania.

Jeżeli na piśmie widzisz wyrażenie spoza tej listy, prześlij skan razem z całym dokumentem. Różnica między rodzajami zajęcia bywa zapisana w przymiotniku, a jego skutki są duże.

Na pismach z banku zobaczysz też wyrażenia, które nie pochodzą z prawa karnego, lecz z praktyki finansowej: blocco to zablokowanie rachunku, vincolo to ograniczenie dysponowania środkami, a giacenza to kwota na rachunku w danym dniu. Pomagają one zrozumieć, co dokładnie zrobił bank i w jakim zakresie. Sprawdź, czy blokada obejmuje cały rachunek, czy tylko określoną kwotę, bo od tego zależy, czy możesz korzystać z reszty środków. Jeśli bank zablokował więcej, niż wynika z postanowienia, zgłoś to obrońcy, aby wystąpił o sprostowanie.