Disa vepra, një dënim: vazhdimësia dhe bashkimi

Kur disa vepra mund të llogariten si ecuri e njëjtë

Vendimi që duhet marrë në fillim është nëse ia vlen të ngrihet çështja e vazhdimësisë. Ai që ka disa dënime të vjetra ose procese të hapura për vepra të ngjashme mund të ketë shans të kërkojë që ato të llogariten si ecuri e vetme. Por kjo kërkon përpjekje: dokumente, rindërtim faktesh, kërkesë te gjyqtari, dhe rezultati nuk është i sigurt. Kush e nis pa përgatitje mund të humbasë kohë dhe të krijojë shpresa të rreme.

Vendimi tjetër është në cilën fazë ngrihet. Mund të kërkohet gjatë procesit, para se dënimi të bëhet i prerë, ose pasi vendimet të jenë të prera, te gjyqtari i ekzekutimit. Fazat kanë rregulla dhe afate të ndryshme, dhe zgjedhja e momentit ndikon në rezultat. Mbrojtësi vlerëson cila rrugë është më e arsyeshme sipas datave dhe sipas gjendjes së çdo vendimi.

Vendimi i fundit është nëse dëshironi të sillni fakte të reja. Për të provuar që veprat ndjekin program të vendosur që në fillim, nuk mjafton të thuhet «ishte e njëjta gjë». Duhen elemente: lidhje midis veprave, qëllim i përbashkët, rrethana që tregojnë se ishin menduar bashkë. Pyesni veten çfarë ndodhi në atë periudhë dhe mblidhni gjithçka që e dëshmon, sepse gjyqtari kërkon prova konkrete, jo përshtypje. Mos vendosni kurrë të paraqisni histori që nuk e besoni, sepse mospërputhjet shihen shpejt.

Kush e pyet veten nëse dënimet mund të bashkohen

Rasti më i shpeshtë është i personit që ka dënime për vepra të kryera në periudha të ndryshme, në qytete të ndryshme dhe me mbrojtës të ndryshëm. Çdo vendim është dhënë veçmas, dhe asnjë nuk ka marrë parasysh tjetrin. Kur ato mblidhen, dënimi total duket shumë i rëndë. Ai pyet nëse është e drejtë që çdo vepër të ketë dënimin e vet e të mblidhen të gjitha.

Rasti tjetër është i të burgosurit ose të familjes së tij, që ka dëgjuar nga shokë të qelisë se «mund të kërkosh bashkim». Ai nuk e di çfarë do të thotë, nëse vlen për rastin e tij dhe kush e bën kërkesën. Disa mendojnë se mjafton letër, të tjerë se duhet të prisni. Qëndrimet e tilla janë të gabuara, sepse kërkesa ka kushte dhe kërkon dokumente.

Rasti i fundit është i avokatëve ose i familjarëve nga vende të tjera që e dinë se në sistemin e tyre disa vepra bashkohen automatikisht ose nuk bashkohen kurrë. Në Itali, rregullat janë të veçanta: vazhdimësia kërkon provë të programit të përbashkët, dhe gjyqtari e vlerëson çështje pas çështjeje. Të gjithë ata që vijnë këtu duan të dinë gjë: a ia vlen të provoj? Përgjigjja varet nga dokumentet dhe nga natyra e veprave, dhe kjo faqe ndihmon që ta shqyrtoni me qetësi.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme nga dënimi i llogaritur ndryshe

Dallimi mes mënyrave të llogaritjes mund të jetë vite, dhe vitet ndryshojnë gjithçka. Për personin që vuan dënimin, ndryshon data e daljes, e drejta për përfitime, mundësia për punë jashtë institutit dhe kohëzgjatja e ndarjes nga familja. Për familjen, ndryshon plani i jetës: nëse të drejtat e fëmijëve, shkollimi, pagesat e qirasë dhe puna e bashkëshortes organizohen për kohë të shkurtër apo të gjatë.

Për të huajt, pasojat shtrihen te qëndrimi. Dënimi më i gjatë ndikon te mundësia e rinovimit të lejes, te rreziku i dëbimit dhe te mundësia për t'u rikthyer pas largimit. Dënimi më i shkurtër mund të lërë hapësirë për masa të tjera. Në raste të caktuara, këto ndryshime vendosin nëse familja mund të vazhdojë të jetojë në Itali. Prandaj kërkesa për vazhdimësi nuk është çështje teknike e shkëputur; është çështje që prek jetën.

Gjithashtu ndryshon pritja. Kush ka kërkesë në proces jeton me pasiguri: nuk e di nëse do ta mbajnë të burgosur edhe vite, dhe nuk guxon të planifikojë. Kjo është e rëndë, por duhet shmangur shpresa e pamatur dhe dëshpërimi i parakohshëm. Mbrojtësi mund t'ju tregojë nëse ka bazë të arsyeshme, çfarë dokumentesh duhen dhe sa kohë mund të zgjasë shqyrtimi. Mbani komunikimin me familjen të qartë: thoni se është kërkesë, jo premtim.

Mbani gjithashtu kopje të kërkesave të mëparshme, nëse ka pasur.

Çfarë nuk duhet bërë kur dëshironi të kërkoni vazhdimësi

• Mos shkruani vetë kërkesë te gjyqtari pa mbrojtës. Kërkesë e formuluar keq mund të refuzohet dhe të dobësojë përpjekjet e mëvonshme.
• Mos paraqisni histori të ndërtuara për të provuar «projektin». Gjyqtari krahason me dosjet dhe mospërputhjet i kushtojnë besueshmërinë tuaj.
• Mos mendoni se afërsia kohore e veprave mjafton. Ligji kërkon lidhje të programit dhe jo vetëm datat e afërta.
• Mos u mbështetni te rrëfimet e shokëve të qelisë për «ata që e kanë marrë». Çdo rast është ndryshe dhe dosjet nuk janë të njëjta.
• Mos paguani ndërmjetës që premtojnë ta «zgjidhin». Vendimi është i gjyqtarit dhe nuk blihet me para.
• Mos fshini ose mos fshehni vendime të vjetra, edhe nëse duken kundër jush. Rindërtimi duhet të jetë i ndershëm dhe i plotë në kronologji.
• Mos ia premtoni familjes rezultat. Thoni që po bëhet kërkesë dhe që pritet vendimi i gjyqtarit.

Arsyeja është e thjeshtë: vazhdimësia është mundësi dhe jo e drejtë automatike. Ajo kërkon dokumente, kërkon logjikë dhe kërkon që fakti të provohet. Përgatitja e qetë dhe e saktë e ka shansin më të mirë, ndërsa nxitimi shpesh e humb atë.

Edhe pse kjo pjesë është e ashpër, ajo ju mbron nga zhgënjimi: kërkesë e mbështetur në gabim mund të dëmtojë mundësinë e kërkese më të mirë më vonë, dhe rrëfim i papërputhshëm me dosjet mund ta shkatërrojë besimin e gjyqtarit për gjithçka tjetër që thoni.

Dokumentet që i duhen gjyqtarit për të vlerësuar kërkesën

• Kopje të të gjitha vendimeve të interesuara, me vulën e formës së prerë, që tregon se vendimi është përfundimtar.
• Rindërtimin kronologjik të fakteve: datat e veprave, vendet, rrethanat dhe lidhjet midis tyre.
• Certifikatën e gjykimeve me të gjitha shënimet, që të shihet çdo dënim dhe çdo ndryshim që ka pësuar.
• Dokumentet e ekzekutimit: kur ka nisur dënimi, çfarë pjese është vuajtur, çfarë përfitimesh janë dhënë.
• Aktet e akuzës ose motivimet e vendimeve, që tregojnë si janë përshkruar veprat dhe çfarë qëllimi është pranuar.
• Prova që veprat lidhen me të njëjtin kontekst: marrëdhënie pune, varësi, rrethana ekonomike, mjedis i përbashkët.
• Dëshmi për periudhën e kryerjes, si vërtetime pune ose mjekësore, që shpjegojnë pse veprat ndodhën në atë kohë.
• Dokumentet e familjes dhe të qëndrimit, nëse kërkesa lidhet edhe me pasojat për lejen ose për dëbimin.
• Listë të gjykatave që kanë dhënë vendimet, me kontaktet e zyrave, që mbrojtësi të kërkojë kopjet që mungojnë.

Kopjet nga gjykata të ndryshme kërkojnë shpesh javë. Filloni kërkesat që në fillim dhe mbani shënim kur dhe kujt i janë bërë, që mbrojtësi të ndjekë kërkesat e vonuara.

Kujdes edhe me datat: ndryshimi i date, edhe nga dëshira për të qenë më i qartë, mund të prishë lidhjen mes veprave dhe të krijojë dyshim. Përdorni vetëm datat që dalin nga vendimet dhe nga dokumentet. Kur nuk jeni të sigurt, thoni që nuk jeni të sigurt dhe lini mbrojtësin ta kontrollojë në dosje.

Kur vendimet janë dhënë në shumë vende dhe dokumentet nga Shqipëria

Kur dënimet vijnë nga gjykata të ndryshme në Itali, mbledhja e dokumenteve është vetë proces. Çdo gjykatë ka zyrën e vet, kohën e vet dhe mënyrën e vet të lëshimit të kopjeve. Mbrojtësi i çështjes duhet t'i kërkojë ato dhe të kontrollojë nëse janë të vulosura si të prera. Familja mund të ndihmojë duke dhënë informacion mbi vendet dhe periudhat ku personi ka pasur çështje.

Nëse personi ka edhe procedime ose dënime në Shqipëri, situata ndërlikohet. Vendimet shqiptare nuk bashkohen automatikisht me ato italiane, dhe çështja e vazhdimësisë shqyrtohet sipas sistemit që gjykon. Mbrojtësit në vendet përkatëse duhet të bisedojnë që të dihet cilat vendime kanë peshë dhe si ndikojnë te njëri-tjetri. Dokumentet nga Shqipëria duhet të përkthehen dhe, kur kërkohet, të legalizohen.

Gjithashtu, informoni mbrojtësin për çdo veprim që lidhet me kalimin nga vend në tjetrin: punë, qëndrim, udhëtime. Këto mund të ndihmojnë të provohet kronologjia, por mund të ngrenë edhe pyetje. Konsullata shqiptare mund të ndihmojë me njoftimet dhe me kontaktet, por nuk është mbrojtëse. Në bisedat me familjen nga larg, ruani qartësinë: ata duhet të dinë se kërkesa po përgatitet, se kërkon dokumente dhe se vendimi nuk është i sigurt.

Mos prisni që gjykatat t'ju përgjigjen shpejt: kërkesat për kopje mund të marrin kohë të pa parashikueshme, dhe përgjigjet nuk vijnë gjithmonë në radhën që i keni bërë. Mbani listë me gjykatën, datën e kërkesës dhe statusin.

Si e merr studioja kërkesë për vazhdimësi

Shkruani te avvmassimoromano@gmail.com ose telefononi dhe thoni sa vendime keni, nga cilat vende dhe në çfarë faze janë. Dërgoni foto të çdo vendimi që keni. Studioja i lexon dhe, po atë ditë, ju thotë çfarë mungon dhe cilat kopje duhen kërkuar. Pa dokumentet, asnjë vlerësim nuk është i besueshëm.

Në bisedë, studioja rindërton me ju historinë: çfarë ndodhi në çdo periudhë, kush ishte i përfshirë, pse veprat ndodhën dhe si lidhen. Pastaj vlerëson nëse ka bazë për të pohuar programin e përbashkët dhe ju thotë sinqerisht nëse shanset janë të arsyeshme. Nuk premtohet rezultat. Biseda zhvillohet në shqip dhe aktet ju shpjegohen në gjuhën tuaj.

Studioja punon nga Roma, Milano dhe Napoli dhe është e arritshme edhe jashtë orarit për raste urgjente. Kur personi është në institut, vizita bëhet sipas rregullave dhe familja merr përmbledhje të shkurtra me lejen e tij. Honorari bihet dakord me shkrim përpara fillimit. Pas çdo hapi merrni shënim me dokumentet e marra, ato që mungojnë dhe hapin pasues, që të dini në çfarë faze është kërkesa dhe çfarë pritet nga ju.

Mbrojtësi ju sqaron edhe se cilat pyetje mund të dalin nga gjyqtari gjatë dëgjimit: si u ngjan veprat, kush i kreu, pse ndodhën në ato data, çfarë ndryshoi mes tyre. Përgatitja për këto pyetje me qetësi, pa tekste të mësuara përmendësh, është pjesë e punës.

Pyetje për mbrojtësin mbi bashkimin e veprave dhe vazhdimësinë

• A ka bazë të arsyeshme kërkesa për vazhdimësi në rastin tim, apo veprat janë shumë të largëta nga njëra-tjetra?
• Çfarë provash të programit të përbashkët kam në dorë, dhe çfarë mungon për ta mbështetur?
• Në cilën fazë duhet ngritur kërkesa: gjatë procesit apo te gjyqtari i ekzekutimit pas formës së prerë?
• Cilat vendime duhen mbledhur dhe nga cilat gjykata, dhe sa kohë kërkon marrja e kopjeve?
• Si ndryshon dënimi në rast se kërkesa pranohet, dhe si llogaritet rritja mbi veprën më të rëndë?
• Çfarë ndodh me përfitimet dhe me datën e daljes nëse dënimi rillogaritet?
• Si ndikon rezultati te leja e qëndrimit dhe te rreziku i dëbimit?
• Çfarë rrezikoj nëse kërkesa refuzohet, dhe mund të paraqitet përsëri me prova të reja?
• Kush e përgatit kërkesën, kush paguan shpenzimet dhe si informohet familja për hapat?

Kërkoni përgjigjet në shënim të shkurtër. Çështjet e vazhdimësisë janë çështje llogarie dhe dokumentesh, dhe shënim i shkruar shmang keqkuptimet pas muajsh pritjeje.

Pyesni gjithashtu nëse ka rëndësi renditja e vendimeve, nëse disa prej tyre kanë pësuar ndryshime pas ankimit dhe nëse ka vendime që nuk mund të përfshihen në llogari për arsye të faktit që kanë përfunduar në periudhë më të hershme. Pyesni çfarë ndodh nëse gjyqtari pranon vetëm pjesërisht kërkesën, dhe si llogaritet atëherë dënimi. Pyesni edhe për kohën e pritshme të përgjigjes dhe për mundësinë e ankimit nëse përgjigjja është negative. Së fundi, pyesni se çfarë dokumentesh duhet të dorëzojë familja dhe çfarë mbetet vetëm për mbrojtësin, që të mos humbasin ditë në pritje.

Fjalët që do t'i gjeni në vendimet dhe në kërkesë

• continuazione: vazhdimësia, kur disa vepra ndjekin program të vetëm të vendosur që në fillim dhe dënohen me trajtim më të favorshëm.
• medesimo disegno criminoso: projekti i vetëm, lidhja midis veprave që e bën të mundur vazhdimësinë.
• giudice dell'esecuzione: gjyqtari i ekzekutimit, ku paraqitet kërkesa kur vendimet janë të prera.
• sentenza irrevocabile: vendimi i formës së prerë, që nuk mund të ankimohet më.
• reato più grave: vepra më e rëndë, mbi dënimin e së cilës bëhet rritja kur pranohet vazhdimësia.
• cumulo: mbledhja e dënimeve, që është llogaria e zakonshme kur nuk pranohet vazhdimësia.
• casellario giudiziale: regjistri i dënimeve, ku shfaqen vendimet që do të bashkohen.

Këto fjalë shfaqen në kërkesë dhe në vendimin e gjyqtarit. Nëse lexoni cumulo pranë continuazione, ka llogari që krahasohen. Kërkojini mbrojtësit t'ju tregojë cila vlen për rastin tuaj dhe çfarë dallimi sjell në praktikë.

Në praktikë, këto fjalë dalin së bashku në vendimin e gjyqtarit të ekzekutimit. Kur të vijë përgjigjja, lexojeni me mbrojtësin rresht pas rreshti, sepse formulat e fundit tregojnë nëse kërkesa u pranua tërësisht, pjesërisht ose u refuzua, dhe çfarë dënimi mbetet për t'u vuajtur. Mbani kopje të vendimit së bashku me llogarinë e mëparshme për krahasim. Nëse fjalët nuk përputhen me këto që shpjeguam, pyesni menjëherë, sepse çdo nuancë ka rëndësi për datën e daljes dhe për përfitimet.