Dënimet plotësuese: ajo që mbetet pas dënimit kryesor

Kush e zbulon vonë se dënimi vazhdon

Dikush ka dalë nga instituti pasi ka vuajtur dënimin kryesor dhe mendon se çdo gjë ka mbaruar. Pastaj kërkon të rinovojë një leje pune, një licencë ose një patentë, dhe i thuhet se është i ndaluar. Nuk kujton që dikush t'i ketë thënë ndonjëherë se do të kishte edhe diçka tjetër. Zbulimi vjen te një sportel, me një punonjës që nuk ka kohë për shpjegime, dhe njeriu kupton se dënimi plotësues kishte filluar që ditën kur dënimi kryesor u bë i formës së prerë.

Një tjetër është një profesionist, një tregtar ose një ndërmarrës që ka ushtruar një veprimtari me licencë. Vendimi që e dënoi ka sjellë, pa u shkruar qartë në fjalinë kryesore, një ndalim për të ushtruar atë veprimtari. Klientët largohen, banka kërkon sqarime dhe ai nuk e di nëse mund të vazhdojë punën në një formë tjetër.

Një shofer që ka humbur të drejtën për të drejtuar mjete ka nevojë t'i shpjegojë punëdhënësit pse nuk mund të punojë. Një prind që ka humbur përgjegjësinë prindërore pyet çfarë ndodh me fëmijët dhe si mund të rikthehet diçka nga marrëdhënia. Një familje kërkon të kuptojë pse të afërmi i lirë nuk mund të bëjë sa mendonte.

Ka edhe ata që kanë një vendim në përfundim dhe duan të dinë paraprakisht çfarë i pret. Për të gjithë, pyetja e vërtetë është e njëjtë: çfarë dënimesh plotësuese ekzistojnë në rastin tim, për sa kohë vlejnë dhe a ka rrugë për t'i hequr? Përgjigjja kërkon leximin e vendimit, jo të kujtesës.

Zgjedhjet që duhen bërë kur vendimi është afër përfundimit

Zgjedhja që del menjëherë është nëse kërkoni të dihet çfarë dënimesh plotësuese janë vendosur. Shumë njerëz nuk e pyesin, sepse frikësohen nga përgjigjja; por të mos e dish nuk e zhdukë dënimin. Çmimi i pyetjes është një bisedë e vështirë; çmimi i mospyetjes është se zbulimi vjen në momentin më të keq, para një sporteli ose një punëdhënësi.

Zgjedhja tjetër është nëse kundërshtoni një dënim plotësues ose kërkoni që të ngushtohet. Në disa raste vendimi lë hapësirë për arsyetim; në të tjera dënimi zbatohet automatikisht. Kundërshtimi kërkon dokumente dhe një argument të qartë, dhe afati për ta bërë është i shkurtër pasi vendimi merr formë të prerë. Çmimi i pritjes është se afati kalon.

Zgjedhja që prek jetën praktike është çfarë bëni me punën. Nëse veprimtaria juaj është e ndaluar, vazhdimi i saj ndërlikon çdo gjë; nëse e ndërprisni, humbni të ardhura. Mund të ketë një formë të kufizuar ose një punë tjetër pa kufizim, që duhet gjetur herët. Çmimi i humbjes së një kontrate të mbajtur me vite duhet peshuar me rrezikun e shkeljes.

Më në fund, vendosni çfarë i thoni punëdhënësit dhe familjes. Një shpjegim i qartë, me dokumentin në dorë, e shmang dyshimin që mund të lindë nga heshtja. Një shpjegim i improvizuar mund të krijojë pyetje të reja.

Dokumentet që tregojnë çfarë është vendosur dhe nga kur

Dënimet plotësuese gjenden në dokumente, jo në kujtesë. Pa to, nuk dihet as çfarë zbatohet, as nga kur vlen.

• Vendimi i dënimit, me të gjitha pjesët: dispozitivi, arsyetimi dhe çdo urdhër i veçantë. Dënimet plotësuese që shkruhen qartë shfaqen aty; ato që zbatohen vetvetiu nuk shfaqen, por rrjedhin nga lloji i dënimit.
• Dëshmia që vendimi është i formës së prerë: data e saj është pika e nisjes për shumë dënime plotësuese.
• Dokumenti i ekzekutimit: urdhri që ka zbatuar dënimin kryesor dhe, kur ka mbaruar, vërtetimi i përfundimit. Kohëzgjatja e dënimit plotësues numërohet nga mbarimi i ekzekutimit.
• Certifikata e gjendjes gjyqësore: tregon çfarë shfaqet zyrtarisht për ju dhe çfarë mund të shohë një punëdhënës ose një zyrë.
• Licencat, lejet dhe patenta që keni, me datat e vlefshmërisë: tregojnë çfarë preket konkretisht.
• Kontratat e punës dhe të furnizimit, sidomos ato me enti publike: tregojnë ku ndikon ndalimi.
• Dokumentet familjare, nëse preket përgjegjësia prindërore: aktet e fëmijëve, vendimet e mëparshme të gjykatës.
• Dëshmitë e sjelljes pas dënimit: punë, studim, kurse, letra nga punëdhënësi. Shërbejnë nëse kërkohet të hiqet ose të zbutet një dënim plotësues.

Mbajini në një dosje dhe në fotografi, dhe kërkoni kopje të vërtetuara kur një zyrë i kërkon.

Nëse ndonjë dokument mungon, kërkojeni në arkivin e gjykatës ose te mbrojtësi i mëparshëm sa më shpejt, sepse kërkesat e vjetra kërkojnë kohë.

Çfarë ndryshon në punë, në lëvizje dhe në familje

Pasojat e një dënimi plotësues duken më pak se ato të burgut, por zgjasin më shumë. Një ndalim për të ushtruar një profesion e mban personin larg punës që di të bëjë, dhe shpesh e detyron të fillojë nga fillimi në një sektor tjetër, me pagë më të ulët. Një ndërmarrës që humbet të drejtën të kontraktojë me administratën publike humbet klientin e vetëm të firmës, dhe me të punonjësit.

Ndalimi i drejtimit të mjeteve prek jetën e përditshme në mënyrë të papritur: mënyra se si arrihet në punë, si çohen fëmijët në shkollë, si kujdesesh për një të moshuar. Në zona ku transporti publik është i rrallë, kjo e ndryshon çdo gjë. Për një shofer profesionist, është fund i punës së deritanishme.

Humbja e përgjegjësisë prindërore është pasoja më e rëndë njerëzore. Ndryshon marrëdhënien me fëmijët, vendimet për ta dhe, shpesh, vendbanimin. Familja duhet të reorganizohet, dhe një prind që ka vuajtur dënimin ndihet ende i dënuar.

Për ata me leje qëndrimi, dënimet plotësuese ndikojnë mbi vlerësimin e kërkesave të rinovimit, bashkimit familjar ose shtetësisë. Administrata e lexon vendimin në tërësi, dhe një dënim plotësues tregon se pasojat e çështjes vazhdojnë. Prandaj është e rëndësishme që të mos mbetet i panjohur ose i pashpjeguar.

Në fund, mos e nënvlerësoni peshën psikologjike: një ndalim që zgjat shumë vite pas lirimit e bën njeriun të ndihet i dënuar vazhdimisht, dhe ka nevojë për një plan të qartë, me data, për të vënë re fundin.

Pyetjet që nuk bëhen në çastin e vendimit, por që i duhen çdokujt

Në momentin e dënimit vëmendja është te burgu. Këto pyetje i kalojnë dënimeve plotësuese në plan kryesor.

• Cilat dënime plotësuese janë vendosur shprehimisht dhe cilat zbatohen vetvetiu nga lloji i dënimit?
• Nga kur nisin dhe sa vlejnë, duke pasur parasysh se numërohen nga mbarimi i ekzekutimit?
• Çfarë veprimtarish preken konkretisht, dhe a mund të vazhdoj ndonjë formë të kufizuar të punës?
• Si ndikon dënimi plotësues mbi licencat dhe lejet që kam tashmë, dhe kush i shfuqizon?
• Nëse humbet përgjegjësia prindërore, çfarë ndodh me fëmijët dhe me vendimet për ta?
• A ekziston rrugë për ta hequr ose për ta zbutur dënimin plotësues, dhe çfarë kushtesh duhen plotësuar?
• Si e kontrolloj që vendimi është lexuar saktë nga zyrat, dhe çfarë bëj nëse një zyrë e zbaton gabim?
• Si ndikon dënimi plotësues mbi lejen time të qëndrimit dhe mbi kërkesat e familjes?

Kërkoni përgjigje të shkruara për çdo pikë. Në këtë materie, afati dhe lloji i dënimit janë gjithçka.

Shtoni pyetje për rastin tuaj: nëse punoj me një licencë të lëshuar nga një zyrë, a duhet ta njoftoj vetë zyrën për dënimin; nëse kam një kontratë në vazhdim me një ent publik, çfarë ndodh me të; dhe nëse ka dyshim mbi kohën e mbarimit, kush e llogarit dhe si e kundërshtoj llogaritjen. Këto pyetje kanë përgjigje konkrete vetëm kur shihet vendimi.

Gabimet që e zgjasin ose e rëndojnë dënimin plotësues

Këto sjellje lindin nga mosnjohja e dënimit ose nga dëshira për të vazhduar si më parë.

• Mos vazhdoni veprimtarinë e ndaluar, edhe pjesërisht, edhe "për pak kohë". Shkelja e një dënimi plotësues është një vepër më vete dhe e kthen një kufizim në një procedim të ri.
• Mos drejtoni mjete nëse ndalimi vlen, as për një distancë të shkurtër dhe as në emergjencë të vogël. Një kontroll rrugor e zbulon menjëherë.
• Mos supozoni se lejet e vjetra janë ende të vlefshme. Një licencë e dhënë para vendimit mund të jetë humbur pa njoftim.
• Mos hapni veprimtari në emër të një tjetri për të zbatuar të njëjtën punë. Duket si përpjekje për të shmangur ndalimin dhe mund të sjellë problem për të gjithë të përfshirët.
• Mos hidhni vendimin dhe letrat e ekzekutimit. Do t'ju duhen për të provuar kur mbaron dënimi plotësues.
• Mos deklaroni në formularë se nuk keni kufizime pa kontrolluar. Një deklaratë e pasaktë krijon problem të ri.
• Mos prisni të kalojë afati për të kërkuar zbutjen ose heqjen kur ka bazë për ta bërë.

Nëse nuk jeni të sigurt çfarë lejohet, pyesni përpara se të veproni. Një pyetje kushton pak; një shkelje kushton shumë më tepër.

Gabimi më i zakonshëm është të mos bëni asgjë deri kur vjen një refuzim. Një kontroll i shkurtër me avokatin para se të nisni një kërkesë mund t'ju kursejë javë humbje dhe një përgjigje negative që mbetet në dosje.

Kur vendimi, puna ose familja lidhen me Shqipërinë

Për një shqiptar me një dënim plotësues në Itali, pyetja më e shpeshtë është nëse kufizimi vlen vetëm këtu apo edhe në Shqipëri. Përgjigjja nuk është e njëjtë për çdo dënim dhe nuk duhet supozuar: një ndalim profesioni i vendosur nga një gjykatë italiane nuk ka domosdoshmërisht efekt automatik atje, por mund të shfaqet kur kërkohet një certifikatë gjyqësore ose një njohje titulli. Dokumenti që duhet paraqitur në Shqipëri duhet shqyrtuar para se të dërgohet.

Anasjelltas, titujt, diplomat ose lejet e fituara në Shqipëri dhe të përdorura në Itali mund të preken nga dënimi plotësues kur ushtrimi i profesionit është i ndaluar. Dokumentet që vijnë nga atje kërkojnë përkthim të autorizuar dhe, kur kërkohet, legalizim, dhe procedura zgjat. Posta midis Italisë dhe Shqipërisë nuk është e besueshme për akte të rëndësishme: fotografia dërgohet menjëherë dhe origjinali më pas.

Kur një prind ka humbur përgjegjësinë prindërore dhe fëmijët jetojnë pjesërisht në Shqipëri, vendimet dhe udhëtimet me ta kërkojnë kujdes të veçantë. Çdo veprim që i përket përgjegjësisë prindërore duhet shqyrtuar me avokatin përpara se të bëhet. Ora është e njëjtë në Itali dhe në Shqipëri, dhe telefonatat me familjen ose me një avokat atje nuk kanë pengesë orari. Konsullata ose ambasada shqiptare mund të japë akte personale dhe të ndihmojë me kontaktin, por nuk e interpreton vendimin italian dhe nuk e zhvlerëson atë.

Si e ndjek studio një vendim me dënime plotësuese

Kontakti bëhet me telefon ose me email te avvmassimoromano@gmail.com, edhe nga një i afërm. Dërgoni një fotografi të vendimit dhe të çdo letre tjetër që keni marrë. Studio e lexon dhe ju tregon çfarë dënimesh plotësuese janë vendosur ose zbatohen, nga kur vlejnë dhe çfarë preket.

Në bisedën fillestare, studio pyet çfarë pune keni, çfarë licencash ose lejesh përdorni, nëse keni fëmijë dhe çfarë situate familjare, dhe çfarë kërkese ose refuzimi keni marrë nga një zyrë. Mbi këtë ndërtohet një plan: çfarë kontrollohet, çfarë mblidhet dhe a ka bazë për të kundërshtuar ose për të kërkuar zbutjen. Dokumentet dërgohen në fotografi të qarta, faqe pas faqeje.

Studio punon në shqip dhe në italisht, dhe vendimi shpjegohet pjesë pas pjese, jo vetëm në përmbledhje. Kur dokumentet ose titujt janë në Shqipëri, bashkëpunon me një avokat vendas për t'i marrë dhe për t'i përkthyer.

Zyrat janë në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimet mund të bëhen edhe në distancë. Në raste urgjente, si një refuzim që ka afat ose një kontroll që po vjen, studio është e arritshme edhe jashtë orarit. Mandati dhe kostoja diskutohen hapur që në fillim, dhe nuk bëhen premtime mbi përfundimin.

Nëse keni marrë një refuzim nga një zyrë, dërgoni fotografinë e tij pa e vonuar: arsyeja e shkruar e refuzimit tregon cili dënim plotësues po zbatohet dhe nëse zbatimi është i saktë.

Fjalët që do të gjeni kur dënimi plotësues shfaqet në akte

Aktet e kësaj fushe përdorin fjalë që ngatërrohen me dënimin kryesor. Këto janë ato që duhet t'i dalloni.

• Dënim plotësues: ai që zbatohet krahas dënimit kryesor, automatikisht ose me vendim të gjyqtarit. Mbetet edhe pasi dënimi kryesor është vuajtur.
• Ndalim ushtrimi: ndalimi i një profesioni ose veprimtarie. Preket kush punon me licencë ose me autorizim.
• Humbje e së drejtës për të kontraktuar me administratën: kufizimi mbi marrëdhëniet me entet publike. Shpesh vendimtar për ndërmarrjet.
• Ndalim drejtimi të mjeteve: kufizim mbi patentën. Preket jeta e përditshme dhe puna e shoferëve.
• Humbje e përgjegjësisë prindërore: ndryshimi më i rëndë njerëzor, mbi marrëdhënien me fëmijët.
• Formë e prerë: kur vendimi nuk ankimohet më. Nga ajo datë nisin shumë dënime plotësuese.
• Ekzekutim: zbatimi i dënimit kryesor. Dënimi plotësues numërohet nga mbarimi i tij.
• Kontroll i vendimit: verifikimi që vendimi është zbatuar saktë nga zyrat.

Nëse një term nuk përputhet me këto, mos hamendësoni dhe pyesni.

Këto fjalë shfaqen shpesh në refuzimet e zyrave, jo vetëm në vendim. Një refuzim mund të përmendë ndalimin pa shpjeguar nga vjen; kërkoni që arsyeja të tregohet me shkrim dhe krahasojeni me vendimin. Nëse nuk përputhen, ka bazë për të kërkuar korrigjim.

Mbani parasysh se një zyrë mund ta përdorë një term në mënyrë të gabuar. Kur kjo ndodh, krahasimi i tekstit të refuzimit me vendimin e gjykatës është mënyra më e shpejtë për ta vërtetuar.