Keqtrajtimet në familje në Itali: procedura e shpejtë

Çfarë duhet vendosur në orët pasi je larguar nga shtëpia

Kur një masë të detyron të dalësh, ke pak orë dhe disa zgjedhje që peshojnë për muaj.

Zgjedhja mbi vendin ku do të flesh. Shumë njerëz shkojnë te një i afërm pa menduar, dhe nganjëherë ai i afërm banon pranë shtëpisë ose pranë shkollës së fëmijëve. Çmimi është një shkelje e pavullnetshme e ndalimit të afrimit, e cila trajtohet si çështje më vete dhe e rëndon gjithçka. Pyet përpara se të zgjedhësh adresën, jo pas.

Zgjedhja mbi kontaktin me familjen. Dëshira për të shpjeguar është e fortë, dhe një mesazh i vetëm duket i padëmshëm. Çmimi i tij është i njëjtë me atë të njëqind mesazheve: ndalimi nuk mat sasinë. Nëse duhet thënë diçka praktike — për fëmijët, për një pagesë, për sendet — kalon nga mbrojtësi.

Zgjedhja mbi atë që merr me vete. Në ato minuta njerëzit marrin rrobat dhe harrojnë dokumentet, çelësat e punës dhe kompjuterin. Kthimi pas nuk është i lehtë dhe ndonjëherë nuk lejohet fare. Bëj një listë të shpejtë dhe kërko që marrja e sendeve të rregullohet në mënyrë zyrtare.

Në të tria rastet, çmimi i veprimit të nxituar paguhet jo sot, por në ditën kur shqyrtohet nëse masa duhet mbajtur ose rënduar.

Kush e kërkon këtë faqe pasi ka marrë një urdhër në dorë

Më i shpeshti është njeriu që nuk e dinte se ekzistonte një procedim. Ai mëson gjithçka në një mëngjes: vjen policia, i lexojnë një akt, dhe brenda pak minutash duhet të dalë nga shtëpia ku jeton prej vitesh. Ai nuk ka folur kurrë me askënd për këtë çështje dhe nuk e di as kush e ka nisur. Pyetja e tij e parë është gjithmonë e njëjta: si mund të ndodhë kjo pa u dëgjuar unë.

Pastaj ka atë që e priste diçka. Ka pasur grindje, ka pasur një ndërhyrje të mëparshme, dhe e dinte se marrëdhënia kishte mbërritur diku. Ai ka më shumë informacion, por shpesh ka bërë tashmë gabime: ka shkruar mesazhe, ka folur me të afërmit e tjetrës palë, ka kërkuar ndërmjetës.

Dhe ka familjarin që telefonon nga Shqipëria. Një prind ose një vëlla që mëson se djali është jashtë shtëpisë dhe nuk kupton pse nuk mjafton një pajtim midis dy njerëzve. Ai zakonisht propozon pikërisht atë që nuk duhet bërë: të flasë vetë me palën tjetër. Të tria këto situata kërkojnë hapa të ndryshëm, por në të tria gjëja e parë që duhet thënë është se pajtimi nuk e mbyll procedimin.

Si ndryshon jeta e përditshme kur shtëpia nuk është më e jotja

Dalja nga banesa e ndryshon gjithçka brenda një dite. Fillon nga gjërat e vogla: nuk ke rroba të punës, nuk ke dokumentet, nuk ke karikuesin, dhe çdo gjë duhet blerë ose kërkuar. Nëse puna fillon herët dhe tani fle larg, orari nuk mbyllet më, dhe pas disa javësh vonesash marrëdhënia prishet pa asnjë lidhje me dosjen.

Paratë ndahen në dy shtëpi. Qiraja e vjetër vazhdon, sepse familja jeton aty, dhe shtohet një strehë e re. Shumë njerëz në këtë gjendje ndalojnë pagesat për inat ose nga pamundësia, dhe kjo lexohet më vonë si braktisje e detyrimeve. Nëse mund të paguhet qoftë një pjesë, paguhet dhe ruhet prova.

Me fëmijët marrëdhënia nuk zhduket, por kalon në një rregullim të caktuar nga dikush tjetër. Takimet bëhen në kohë dhe në vende të përcaktuara, nganjëherë me praninë e një personi të tretë. Çdo takim i organizuar jashtë atij rregullimi, edhe me pëlqimin e nënës, është shkelje. Kjo është pika ku gabojnë më shumë baballarët, sepse e ndiejnë si çështje familjare dhe jo si urdhër.

Ndërkohë ndryshojnë edhe marrëdhëniet me të tjerët. Të afërmit marrin anë, disa pushojnë së telefonuari, dhe komuniteti flet. Për dikë që jeton larg vendlindjes, kjo humbje e rrethit është shpesh më e rëndë se vetë masa, dhe prodhon vendime të nxituara: largime, dorëheqje, kthime të papritura.

Veprimet që e kthejnë masën në diçka më të rëndë

Pas një urdhri, gabimet bëhen nga dëshpërimi dhe kushtojnë shumë:

• Mos shko afër shtëpisë, shkollës ose vendit të punës së saj as për të kaluar rrugës. Afrimi mat metra, jo qëllime.
• Mos shkruaj dhe mos telefono, as për të pyetur për fëmijët. Një mesazh i vetëm hap një çështje të re.
• Mos dërgo të afërm ose miq të flasin në emrin tënd. Kontakti përmes të tjerëve trajtohet njësoj si kontakti i drejtpërdrejtë.
• Mos fshi bisedat e vjetra. Ato shpesh tregojnë marrëdhënien ashtu si ishte vërtet, dhe fshirja e tyre duket.
• Mos shkruaj asgjë në rrjete, as fjali të përgjithshme mbi padrejtësinë. Ato lexohen si drejtuar asaj.
• Mos i premto para askujt që të tërheqë diçka. Kjo e ndryshon vetë natyrën e asaj që hetohet.
• Mos u kthe në shtëpi për sendet pa leje, as kur nuk ka njeri brenda.

Nëse një nga këto ka ndodhur, thuaje menjëherë dhe me saktësi. Një shkelje e rrëfyer nga vetë personi trajtohet ndryshe nga një e zbuluar nga ana tjetër, dhe në këtë materie dallimi midis të dyjave është i madh.

Letrat që tregojnë si ka qenë vërtet marrëdhënia

Mbrojtja këtu nuk ndërtohet me fjalë, por me gjurmë të përditshmërisë. Mblidhi sa më shpejt:

• Bisedat e plota me bashkëshorten ose partneren, të eksportuara të tëra dhe jo si fotografi të zgjedhura. Datat kanë po aq vlerë sa fjalët.
• Dokumentet e banesës: kontrata, faturat, kush i ka paguar dhe kur, që të dihet si jetohej aty.
• Letrat e punës dhe oraret, që tregojnë ku ishe në kohët për të cilat flitet.
• Çdo letër mbi fëmijët: shkolla, vizitat te mjeku, kush i shoqëronte, kush nënshkruante.
• Dokumentet shëndetësore të tuat nëse ka pasur një terapi ose një gjendje që shpjegon diçka nga ajo periudhë.
• Emrat e personave që e njihnin familjen nga afër, me mënyrën si gjendet secili.
• Vetë aktin që ke marrë, i plotë dhe me të gjitha faqet, sepse datat e tij vendosin se çfarë mund të bëhet dhe kur.

Mos i zgjidh sipas asaj që të duket e favorshme. Në këtë materie një bisedë e lënë jashtë lexohet si e fshehur, dhe fshehja dëmton më shumë se përmbajtja e saj.

Kur familja është shqiptare dhe çështja ecën në Itali

Në shumë nga këto dosje të dyja palët janë shqiptare, dhe kjo prodhon vështirësi që nuk i ka një dosje mes italianësh. Dëgjimet bëhen me përkthyes, dhe cilësia e përkthimit ndryshon shumë: një fjalë e përdorur në një të folme krahinore mund të përkthehet me një term shumë më të rëndë nga sa ishte. Kërko gjithmonë që përkthyesi të shënohet në akt dhe që fjalët kyçe të përsëriten.

Shpesh njëra palë kthehet në Shqipëri, me fëmijët ose e vetme. Kjo nuk e mbyll procedimin, por e ndërlikon: dëgjimet vonohen, dhe gjendja e fëmijëve duhet dokumentuar nga një vend tjetër. Certifikatat shkollore, ato familjare dhe çdo letër e marrë atje kërkojnë vulën që u jep vlerë jashtë vendit dhe përkthimin nga një përkthyes i pranuar.

Familjet e të dy palëve komunikojnë midis tyre, dhe kjo është burimi i shumicës së problemeve të reja. Një telefonatë e një xhaxhai nga Shqipëria drejt familjes së tjetrës palë, e bërë me qëllim të mirë, bëhet pjesë e dosjes si përpjekje për ndikim.

Dallimi i orës është i vogël, dhe kjo lehtëson koordinimin: një koleg atje dhe mbrojtësi këtu mund të flasin brenda të njëjtit orar zyre. Përfaqësia diplomatike shqiptare ndihmon për gjendjen civile dhe për dokumentet e fëmijëve, jo për dosjen. Për çdo akt që prek fëmijët, sa më herët sillet dokumenti, aq më pak vendimet merren mbi hamendje.

Si punohet në dosjet ku masa vjen përpara dëgjimit

Puna nis nga akti që ke në dorë dhe nga datat e tij. Lexohet i tëri, faqe për faqe, sepse pikërisht aty shkruhet çfarë ndalohet saktësisht dhe çfarë mbetet e lejuar; shumë nga shkeljet e mëvonshme ndodhin sepse personi nuk e ka lexuar kurrë deri në fund. Mbi të ndërtohet një listë e shkurtër rregullash praktike për jetën e përditshme, që klienti e mban me vete.

Biseda hyrëse zhvillohet në shqip ose italisht dhe kërkon fakte, jo arsyetime mbi marrëdhënien. Incarikimi jepet me shkrim. Dokumentet priten të skanuara, me emër që thotë çfarë janë; bisedat elektronike dërgohen të eksportuara dhe jo si fotografi, sepse fotografitë humbasin datat dhe pikërisht datat vendosin.

Ritmi i punës përshtatet me shpejtësinë e kësaj materie: kërkesat përgatiten herët dhe plotësohen më pas, sepse pritja derisa dosja të jetë e plotë do të thotë të humbasësh fazën. Kur një palë ose fëmijët ndodhen në Shqipëri, koordinohet me një koleg atje për dokumentet, me detyra të ndara në nisje.

Studio punon nga Roma, Milano dhe Napoli, dhe takimet mund të bëhen edhe nga larg kur klienti ka ndryshuar banesë dhe lëvizjet e tij janë të kufizuara. Me të caktohet një kohë e rregullt për lajme dhe një rregull i qartë: çdo gjë që duhet t'i thuhet palës tjetër, kalon nga mbrojtësi.

Çfarë duhet pyetur mbrojtësin për masën që të është zbatuar

Këto pyetje janë ato që ndryshojnë jetën e përditshme dhe që rrallë i mendon dikush i porsagoditur nga një urdhër:

• Çfarë ndalon saktësisht akti im, me fjalët e tij, dhe çfarë mbetet e lejuar?
• Deri ku shtrihet ndalimi i afrimit në praktikë, dhe si di unë nëse një vend është brenda tij?
• Si mund të komunikoj për fëmijët pa shkelur asgjë, dhe kush e përcjell atë komunikim?
• Kur shqyrtohet nëse masa duhet mbajtur, dhe çfarë mund të paraqes deri atëherë?
• A është dëgjuar tashmë personi i dëmtuar, dhe a mund ta lexoj unë atë që ka thënë?
• Përkthyesi që mori pjesë a është shënuar në akt, dhe a mund të verifikohet përkthimi?
• Nëse kam nevojë të marr sendet e mia nga shtëpia, si bëhet kjo pa krijuar një çështje të re?
• Çfarë ndodh me titullin tim të qëndrimit dhe me rinovimin e tij ndërsa kjo ecën?
• Nëse humbas punën për shkak të orareve të reja, a ka rëndësi kjo për vendimet që vijnë?

Mbaji përgjigjet me shkrim dhe lexoji përsëri pas disa ditësh. Në javët e para, njerëzit dëgjojnë vetëm gjysmën e asaj që u thuhet.

Fjalët italiane që do të lexosh mbi urdhrin dhe mbi aktet

Akti që ke marrë përdor terma që duhen kuptuar saktësisht, sepse prej tyre varet se çfarë lejohet:

• Maltrattamenti in famiglia — emri i figurës për të cilën flet kjo faqe. Ndiqet pa pasur nevojë për një kërkesë të palës, dhe pikërisht prandaj tërheqja e saj nuk e mbyll procedimin.
• Allontanamento dalla casa familiare — masa që të detyron të lësh banesën ku jeton familja. Nuk është dëbim nga qyteti dhe nuk prek të drejtat e tua mbi pronën; prek vetëm praninë tënde aty.
• Divieto di avvicinamento — ndalimi i afrimit ndaj personit dhe ndaj vendeve ku ai gjendet zakonisht. Shkelja e tij trajtohet si çështje më vete.
• Persona offesa — pala që konsiderohet e dëmtuar. Ajo ka të drejtat e veta brenda procedimit dhe dëgjohet me afat.
• Querela — kërkesa e palës për ndjekje, që në disa vepra të tjera mund të tërhiqet. Këtu nuk ka këtë funksion, dhe kjo është pika që ngatërrohet më shpesh.
• Difensore — mbrojtësi, i vetmi që mund të hyjë në aktet dhe të veprojë brenda tyre.

Mbaji këto fjalë ashtu si janë shkruar mbi aktin tënd dhe pyet për çdo rresht që nuk e kupton: në këtë materie një keqkuptim i vogël prodhon një shkelje të vërtetë.