Lidhjet e paligjshme: energjia, uji dhe kush përgjigjet

Të rregulloni, të kontaktoni shoqërinë ose të prisni

Kur zbuloni ose ju thonë se lidhja me energjinë, ujin ose gazin është e parregullt, para jush qëndrojnë disa vendime. Ato duken teknike, por kanë peshë të madhe për ndjekjen penale dhe për jetën e përditshme.

Mund të kontaktoni vetë shoqërinë furnizuese dhe të kërkoni një kontratë të re me pagesën e konsumit të llogaritur. Avantazhi është i dukshëm: nëse bëhet spontanisht, përpara çdo kontrolli, hyn në vlerësim dhe në disa raste shmang procedimin. Çmimi është se mund të kërkohet një shumë e madhe e prapambetur, dhe se njoftimi vetë tregon se ka pasur një lidhje të parregullt; prandaj nuk bëhet pa e menduar mirë me avokatin.

Mund të prisni derisa të vijë një kontroll. Nëse nuk ka asnjë ndërhyrje, jeta shkon si më herët. Por kjo është rruga më e dobët: një rregullim pas konstatimit mbetet vetëm një element që zbut, ndërsa një rregullim përpara ka vlerë shumë më të madhe. Dallimi midis këtyre momenteve është gjithë vlera e veprimit.

Mund të kundërshtoni se jeni ju që keni përfituar, nëse lidhja ekzistonte para se të hyni në banesë. Është një pozitë e vërtetë për qiramarrësit e rinj, por kërkon prova: kontratën, datën e hyrjes, mesazhet me pronarin. Pa to, përfitimi merret si i provuar.

Mund të flisni me pronarin e banesës. Shpesh ai është ai që ka bërë ndryshimin, ose që e njihte, dhe bisedimi duhet bërë me kujdes, më mirë përmes avokatit, që të mos duket si rënie dakord për të fshehur.

Mos zgjidhni asgjë para se të keni lexuar çfarë ju është njoftuar.

Kush e gjen veten me një lidhje të parregullt

Lidhjet e paligjshme nuk i bën gjithmonë ai që i përdor. Kjo është pika që hutim shumë njerëz: ata që hyjnë në një banesë dhe gjejnë matësin tashmë të ndërhyrë janë përgjegjës po aq sa ata që e kanë bërë.

Një situatë e shpeshtë është e qiramarrësit që ka hyrë në një banesë me kontratë, ka paguar çdo muaj dhe papritur merr një kontroll nga shoqëria. Matësi është manipuluar, dhe nuk e di kur. Pyet nëse është përgjegjës për diçka që nuk ka bërë.

Një tjetër është e personit që ka blerë ose ka marrë me qira një pronë pa u kujdesur ta kontrollojë, dhe e gjen furnizimin të lidhur pa kontratë. Nuk ka pasur dijeni, por ka përdorur.

Një grup tjetër janë ata që jetojnë në banesa të përbashkëta, të nënqiravë, ku kontrata është në emër të një personi tjetër dhe disa banorë nuk e dinë çfarë ka. Edhe këta thirren, sepse përdorimi është i tyre.

Ka edhe pronarë dyqanesh, punishtesh ose ambientesh të vogla, ku lidhja është bërë nga një teknik ose një mik «për të kursyer». Dhe pronarë banesash që e kanë marrë me qira pronën dhe kontrollin e kanë humbur.

Në çdo rast, personi që lexon këtë faqe ka marrë një letër ose një telefonatë, dhe nuk e di nëse është përgjegjës, çfarë duhet të paguajë dhe çfarë mund të ndodhë me banesën.

Çfarë ndryshon në banesë, me qiranë dhe me shërbimet

Pasoja më e shpejtë është ndërprerja e furnizimit. Kur shoqëria zbulon lidhjen e parregullt, ndërpret energjinë, ujin ose gazin, shpesh pa paralajmërim të gjatë. Një familje me fëmijë, me të moshuar ose me të sëmurë mbetet pa shërbime bazë për ditë.

• Kontrata e qirasë: pronari mund ta lexojë ngjarjen si shkelje dhe të kërkojë largimin. Para se ta bëjë ai, bisedoni për kushtet dhe për kthimin e depozitës.
• Shuma e kërkuar: shoqëria mund të kërkojë konsumin e vlerësuar për një periudhë të gjatë. Është një shumë e ndarë nga procedimi penal, dhe mund të kundërshtohet.
• Furnizimi i ri: për të nënshkruar një kontratë të re mund t'ju kërkohet të paguani shumën e prapambetur ose të jepni një depozitë.
• Fëmijët dhe shëndeti: nëse ka persona që varen nga energjia, për shembull pajisje mjekësore, lajmëroni shoqërinë dhe kërkoni një zgjidhje të përkohshme.
• Leja e qëndrimit: një procedim për vjedhje mund të dalë gjatë rinovimit; ruani çdo shkresë që tregon se jeni regjistruar si përdorues i rregullt.
• Marrëdhëniet me fqinjët: lajmi përhapet shpejt në ndërtesë; zgjidhni një përgjigje të shkurtër dhe mos e përsërisni.

Këto pasoja janë të zgjidhshme nëse veprohet herët dhe me dokumente.

Mos prisni të zgjidhet vetë: një furnizim i ndërprerë pa zgjidhje çon në vendime të nxituara, si lidhje e re e parregullt ose zhvendosje e papritur, dhe këto e rëndojnë më shumë çështjen.

Çfarë nuk duhet bërë pas zbulimit

Pas një kontrolli, instinkti është të rregullohet shpejt gjithçka. Por disa veprime e dëmtojnë pozitën.

• Mos e hiqni ose mos e riparoni vetë matësin ose lidhjen pas kontrollit. Duket si shkatërrim prove dhe mund të bëhet vepër më vete.
• Mos i telefononi teknikëve ose miqve që e kanë bërë lidhjen për të «koordinuar» versionet. Çdo bisedë e tillë mund të lexohet si marrëveshje.
• Mos nënshkruani një «pranim borxhi» ose një plan pagese pa e lexuar mirë; mund të përmbajë pranim të përgjegjësisë së paligjshme.
• Mos fshini mesazhet me pronarin, me teknikun ose me shoqërinë. Janë prova që tregojnë kush e ka bërë dhe kur e keni mësuar.
• Mos u mundoni ta ktheni shpejt furnizimin duke u lidhur gjetkë. Një lidhje e re e parregullt shton akuzën.
• Mos flisni me fqinjët për çështjen në mënyrë të hapur; mund të bëhen dëshmitarë.
• Mos shpërfillni njoftimin: ka afate, dhe heshtja nuk e bën problemin të zhduket.
• Mos kërkoni nga pronari t'ju japë një deklaratë të rreme se «ishte kështu që nga fillimi» pa e kontrolluar me avokatin; një dëshmi e pavërtetë e bën pozitën e secilit më të keqe.
• Mos braktisni banesën dhe mos ia dorëzoni çelësat pronarit në heshtje, sepse humbisni mundësinë për të provuar gjendjen e matësit.
• Mos ndërprisni pagesat e qirasë ose të faturave të tjera si «protestë»; krijoni një borxh të ri pa fituar asgjë.

Rregulli i përbashkët është i thjeshtë: asnjë veprim që ndryshon gjendjen e lidhjes ose të banesës pa e diskutuar me avokatin.

Çfarë të keni në dorë për të treguar kush jeni dhe kur

Në këto çështje pyetja kryesore është kush e ka bërë dhe kur. Dokumentet përgjigjen më mirë se fjalët.

• Kontratën e qirasë ose të blerjes, me datën e hyrjes në banesë. Tregon nëse lidhja ekzistonte para jush.
• Faturat që keni marrë në fillim dhe pagesat e bëra, nëse ka të tilla. Një histori pagesash tregon që nuk keni synuar të shmangni shpenzimin.
• Njoftimin e kontrollit, procesverbalin e matësit dhe çdo foto, me datën dhe orën, dhe emrin e teknikut që ka bërë kontrollin.
• Çdo korrespondencë me pronarin ose me shoqërinë: mesazhe, emaile, kërkesa për ndryshim kontrate ose për lexim të matësit.
• Një shënim me gjendjen e matësit kur keni hyrë, nëse e keni fotografuar ose e keni shënuar në ndonjë marrëveshje.
• Emrat e personave që banonin në banesë përpara jush dhe të atyre që kanë qenë të pranishëm gjatë kontrollit.
• Dokumentet e qëndrimit dhe të regjistrimit të vendbanimit, që tregojnë kur keni nisur të jetoni atje.
• Një skicë ose foto të vendit ku ndodhet matësi, kush ka akses në të dhe nëse është i mbyllur, që të shihet kush mund ta kishte prekur.
• Faturat e banesës nga banorët e mëparshëm, nëse mund t'i merrni, që tregojnë nëse konsumi ka qenë i parregullt më herët.

Mos përpiqeni t'i plotësoni boshllëqet; jepini avokatit ato që keni.

Edhe dokumentet që duken të parëndësishme mund të provojnë se nuk keni pasur dijeni, prandaj mos hidhni asnjë shkresë të shoqërisë.

Kur banesa, pronari ose familja janë mes Italisë dhe Shqipërisë

Shumë qiramarrës shqiptarë kanë marrëdhënie të përziera: një banesë të marrë përmes një të afërmi, një pronar që jeton jashtë, një kontratë të shkruar në një gjuhë dhe të nënshkruar me gojë në një tjetër. Kjo ndërlikon provën e kush është përgjegjës.

Nëse pronari banon në Shqipëri dhe ka ardhur vetëm për të lënë çelësat, njoftimi dhe kontrolli arrijnë te ju, dhe ju duhet të provoni se nuk jeni ai që e ka bërë. Mesazhet, bisedat dhe kontratat në shqip duhen ruajtur në origjinal dhe përkthyer nga një përkthyes i autorizuar. Një shprehje si «e gjeta ashtu» mund të përkthehet në mënyra që e ndryshojnë kuptimin.

Nëse lidhja është kryer nga një i afërm ose një mik që tani është në Shqipëri, mos supozoni se mund ta shmangni çështjen duke e fajësuar atë. Dëshmitë e tij mund të nevojiten, dhe mund të merren me videolidhje ose përmes një kolegu atje, por kërkesa duhet bërë herët, sepse organizimi merr kohë.

Fatura e energjisë ose e ujit mund të vijë në një adresë tjetër nga ajo ku banoni, për shembull në adresën e pronarit. Kontrolloni ku dërgohet posta dhe kush e merr, sepse njoftimet e shoqërisë janë gjithashtu akte që numërojnë afate.

Studio koordinon me një kolegu në Shqipëri për të marrë dokumentet e pronarit ose të të afërmve, dhe për çdo kontakt atje që nuk mund të bëhet nga Italia.

Si e merr studio një çështje me lidhje të paligjshme

Shkruani te avvmassimoromano@gmail.com ose telefononi në numrin e shënuar në faqe. Thoni në mesazh vetëm çfarë njoftimi keni marrë, nëse furnizimi është ndërprerë dhe nëse jeni qiramarrës ose pronar. Dërgoni foton e çdo akti me të gjitha faqet.

Në telefonatën fillestare avokati do të pyesë kur hyri në banesë, çfarë kontrate keni, kush e ka kontrolluar matësin përpara, kush banonte aty përpara jush, dhe çfarë ka thënë shoqëria ose policia. Prej këtyre përcaktohet nëse ka kuptim një rregullim i menjëhershëm me shoqërinë, nëse duhet kërkuar të provohet pa dijeninë tuaj dhe çfarë duhet bërë me pronarin. Çdo hap ndahet nga ana civile, sepse shuma e kërkuar nga shoqëria ka rrugën e vet.

Punohet në shqip dhe në italisht; aktet ju shpjegohen në gjuhën tuaj. Studio ka selitë në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimet mund të bëhen edhe në distancë.

Nëse furnizimi është ndërprerë dhe në banesë ka persona të cenueshëm, thoni që në mesazh; do të kërkojmë zgjidhje të menjëhershme. Çdo kosto flitet përpara, dhe nuk jepen premtime për rezultatin.

Nëse keni marrë një shkresë nga shoqëria që kërkon një shumë të madhe ose një pagesë të menjëhershme, mos paguani përpara se të flasim; do të verifikojmë si është llogaritur dhe nëse mund të kundërshtohet. Nëse shuma lidhet me një periudhë të gjatë, kërkojmë dokumentet që e shpjegojnë.

Pyetje për avokatin mbi lidhjen e paligjshme

Këto pyetje ndihmojnë të kuptohet vendi ku ndodheni.

• Nëse lidhja ekzistonte kur hyra në banesë, a është e mundur të provoj se nuk e kam bërë unë, dhe çfarë më duhet?
• Ligji ndëshkon edhe atë që përfiton nga lidhja; çfarë duhet të provoj për të treguar se nuk kisha dijeni?
• Nëse nis një rregullim me shoqërinë tani, a ndikon në procedimin penal, dhe në ç'mënyrë?
• Shuma e kërkuar nga shoqëria mund të kundërshtohet, dhe si dallohet nga çështja penale?
• A mund të kërkoj një kontratë të re pa paguar të gjithë shumën e prapambetur?
• Pronari ka përgjegjësi në këtë çështje, dhe a mund të kërkoj dëmshpërblim prej tij?
• Çfarë efekti ka procedimi mbi lejen time të qëndrimit dhe mbi rinovimin e saj?
• Nëse furnizimi është ndërprerë dhe kam fëmijë ose të sëmurë, ku ankohem për një zgjidhje të përkohshme?
• Nëse nuk jam unë që e kam bërë lidhjen por e kam përdorur, a përgjigjem njësoj si ai që e ka bërë?
• Si ndikon fakti që kam paguar rregullisht çdo faturë që më ka ardhur?
• A mund ta provoj gjendjen e matësit kur hyra në banesë, nëse nuk e kam fotografuar?
• Nëse pronari ma ka dhënë banesën kështu, a mund ta kundërshtoj atë në rrugë civile?
• Si ndikon rregullimi në një procedim që nuk është hapur ende?

Merrni këto pyetje me vete; shpesh vendosin ndërmjet një çështjeje civile dhe një akuze penale.

Fjalët që do të gjeni në aktet e lidhjes

Aktet e shoqërive dhe të organeve përdorin terma që kanë kuptim të saktë. Këto janë më të shpeshtat.

• Vjedhje e energjisë: marrja e energjisë elektrike, ujit ose gazit pa kontratë ose me matës të manipuluar; është vepër penale, jo shkelje administrative.
• Matës i manipuluar: pajisja që regjistron konsumin kur është prekur për të shënuar më pak; e rëndon akuzën.
• Përfitues: ai që përdor furnizimin e paligjshëm, edhe nëse nuk e ka bërë vetë lidhjen.
• Konsum i vlerësuar: llogaritja nga shoqëria e asaj që është përdorur pa u matur; shuma bazohet mbi supozime dhe mund të kundërshtohet.
• Rregullim spontan: kontrata e re dhe pagesa e bërë përpara çdo kontrolli; ka peshë më të madhe se ai i bërë pas.
• Njoftim: akti i marrë; data e mbërritjes numëron afatet.
• Furnizim pa kontratë: marrja e shërbimit pa marrëveshje me shoqërinë; është baza e akuzës në shumicën e rasteve.
• Procesverbal kontrolli: dokumenti i teknikut që konstaton gjendjen e matësit dhe lidhjen; mbi të ndërtohet çështja.
• Ndërprerje e furnizimit: shkëputja e shërbimit nga shoqëria, e cila mund të ndodhë para ndonjë vendimi gjyqësor.
• Shpërblim i dëmit: shuma që shoqëria kërkon për konsumin e pamatur; kërkohet veçmas dhe mund të kundërshtohet.
• Titull qëndrimi: leja ose dokumenti që ju lejon të qëndroni; një procedim mund të dalë gjatë rinovimit.