Seanca e vlerësimit hap pas hapi: çfarë ndodh vërtet atje

Kush e hap këtë faqe ndërsa seanca ende nuk ka ndodhur

Një nënë merr një telefonatë në mes të natës: djali është arrestuar dhe do të dalë para gjyqtarit. Ajo kërkon në telefon çfarë është "seanca e vlerësimit", ku zhvillohet dhe nëse mund të jetë aty. Nuk di as emrin e mbrojtësit të caktuar. Ky është lexuesi më i zakonshëm, dhe kjo faqe i drejtohet atij që pret në korridor ose në shtëpi me telefonin në dorë.

Ka edhe personin që sapo është arrestuar dhe që hyn në seancë pa e ditur çfarë e pret. Askush nuk i ka shpjeguar se gjyqtari shqyrton çështje të ndara, ligjshmërinë e arrestimit dhe masën që do të zbatohet. Ai mendon se është momenti për të treguar gjithçka, dhe ndonjëherë flet më shumë sesa duhet, nën presionin e orëve pa gjumë dhe të frikës.

Pastaj vjen mbrojtësi i caktuar, i thirrur në mesnatë, që duhet të lexojë aktet në pak orë. Edhe për të faqja ka kuptim, sepse i kujton se çfarë duhet kërkuar përpara se të hyjë në sallë. Dhe vjen shoku, punëdhënësi ose kushëriri që pyet nëse mund të sjellë dokumente për të provuar punën ose banesën, dhe nuk di kujt t'ia dorëzojë.

Të gjithë këta lexues kanë nevojë për po atë kuptim: seanca zgjat pak, rezultati peshon për muaj dhe ajo që dëgjohet atje nuk përsëritet lehtë më vonë. Për këtë arsye, çdo orë përpara saj ka vlerë, dhe çdo orë e humbur në panik kushton.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme nga dita e seancës

Rezultati i seancës përcakton ku do të flejë personi në ditët që vijnë dhe këtë e ndien menjëherë gjithë familja. Nëse masa është burgu, personi hyn në institut, ku telefoni, kontaktet dhe vizitat rregullohen sipas rregullave të brendshme. Nëse masa është arrest shtëpiak, ai mbetet në banesë me kufizime për thirrjet dhe vizitat, dhe adresa e provuar bëhet gjithçka.

Puna ndërpritet në çdo rast. Kush është me kontratë duhet njoftuar punëdhënësin me kujdes, nëpërmjet mbrojtësit ose një të afërmi, pa treguar më shumë sesa është e nevojshme. Kush punon pa kontratë rrezikon të humbasë burimin e vetëm të të ardhurave pa asnjë mbrojtje, dhe familja duhet të kalojë menjëherë në shpenzime më të kursyera.

Për të huajt, qëndrimi është pika e vështirë: një masë e rëndë dhe një mungesë e gjatë mund të ndërlikojnë ripërtëritjen e dokumentit. Duhet kontrolluar data e skadimit dhe duhet njoftuar mbrojtësi që praktikat të mos mbeten pezull. Edhe kërkesat për shtetësi ose bashkim familjar mund të ngadalësohen.

Fëmijët dhe prindërit e moshuar mbeten pa kujdestarin e zakonshëm. Dikush duhet të marrë përsipër shkollën, ilaçet dhe vizitat te mjeku. Të caktoni që në ditën e seancës një person të vetëm për çështjet praktike dhe një tjetër për komunikimin me mbrojtësin e mban familjen në rregull dhe ul rrezikun e gabimeve që pastaj kushtojnë shtrenjtë.

Bivet që mbrojtja peshon përpara se të hyjë në sallë

Bivi kryesor është nëse i arrestuari flet në seancë ose heshtë. Heshtja është e drejtë dhe nuk mund të përdoret kundër tij; ai që flet mund të shpjegojë kontekstin, por çdo fjali hyn në procesverbal dhe krahasohet me atë që do të thotë më vonë. Çmimi i fjalës pa dosje të lexuar është kontradikta; çmimi i heshtjes është se gjyqtari dëgjon vetëm versionin e policisë.

Bivi tjetër është nëse mbrojtësi kërkon shtyrje të shkurtër për të lexuar aktet. Kur caktimi është bërë pak orë përpara seancës, kjo mund të jetë e domosdoshme, por shtyrja e mban personin në gjendjen e përkohshme gjatë asaj kohe. Mbrojtësi peshon nëse dosja është mjaft e qartë për të vazhduar apo nëse leximi i nxituar rrezikon më shumë.

Bivi i radhës ka të bëjë me kërkesën: kërkohet lirimi, një masë më e butë, apo kundërshtohet ligjshmëria e arrestimit? Nëse personi ka adresë të provuar, punë dhe familje në territor, kërkesa për arrest shtëpiak ka mbështetje; nëse jo, mbrojtësi duhet të gjejë një adresë tjetër, shpesh te një i afërm që merr përsipër strehimin me deklaratë të shkruar.

Në fund, vendoset kush i çon dokumentet dhe kur. Dokumentet që mbërrijnë pas seancës nuk ndihmojnë për vendimin që po merret; duhen sjellë përpara. Familja duhet të dijë kujt t'ia dorëzojë dhe ku, sepse institucionet nuk i kërkojnë vetë.

Çfarë i duhet mbrojtësit përpara seancës

Seanca mbështetet te dokumente që gjyqtari mund t'i lexojë në minuta. Sillini sa më shpejt në dorë të mbrojtësit, në fotografi të lexueshme dhe në kopje letre.

• Dokumenti i identitetit të personit dhe çdo dokument qëndrimi, edhe i skaduar, sepse tregon prejardhjen dhe vazhdimësinë e jetës në territor.
• Kontrata e banesës ose deklarata e personit që do ta strehojë, me dokumentin e tij; është çelësi për çdo masë më të butë se burgu.
• Kontrata e punës, pagesat e fundit dhe kontakti i punëdhënësit, që provojnë burim jetese të rregullt.
• Certifikatat e familjes, të fëmijëve dhe të prindërve që varen nga personi, për të provuar lidhjet.
• Dokumente mjekësore, nëse personi ka sëmundje që kërkojnë ilaçe ose kontrolle të rregullta, së bashku me emrin e ilaçeve.
• Çdo shkresë e marrë në çastin e arrestimit, me fotografi nga përpara dhe nga mbrapa, sepse mbrojtësi nuk e ka ende dosjen.
• Emrat dhe kontaktet e atyre që mund të jenë të pranishëm në ambientet e institutit, për të dorëzuar dokumente në çast.
• Një shënim me gjithçka që dihet për arrestimin: ora, vendi, kush ishte i pranishëm, çfarë u mor nga personi.
• Çdo provë që personi ka një jetë të rregullt në territor: biletë mujore, regjistrim te mjeku i familjes, anëtarësim në një shoqatë ose fe.

Mos prisni që dokumentet të jenë të përsosura: mbrojtësi mund të punojë edhe me fotografi të dobëta, por jo me asgjë. Dërgoni çka keni dhe shtoni më vonë.

Pyetjet për mbrojtësin përpara se të hyni në seancë

Këto pyetje nuk i kujton kush nuk është i mësuar me procedurën. Bëjini në telefonatën hapëse me mbrojtësin, para se të nisë çdo hap tjetër.

• Sa kohë do të kem për të lexuar aktet përpara seancës dhe a mund të kërkohet shtyrje e shkurtër?
• Nëse nuk flas italisht mirë, a do të kem përkthyes dhe a lexohet çdo deklaratë me zë të lartë në shqip para nënshkrimit?
• Çfarë do të thotë heshtja në seancë dhe çfarë humbas nëse nuk flas?
• Cila masë është realiste për mua dhe çfarë dokumentesh kam nevojë për të?
• Çfarë ndodh nëse arrestimi shpallet i paligjshëm: lirohem menjëherë apo vazhdon seanca për masën?
• Kush më informon pas seancës dhe sa shpejt mund ta marr vendimin e shkruar?
• Çfarë afati ka për ta kundërshtuar masën dhe kush e kërkon?
• A mund të flas me familjen para ose pas seancës dhe nga cili vend?
• Çfarë ndodh me telefonin tim dhe me gjërat e mia që u morën gjatë arrestimit?

Shkruajini pyetjet në fletë dhe merrni shënim përgjigjet; në orët e tensionit kujtesa e familjes shtrembërohet shumë shpejt.

Merrni gjithashtu një listë të numrave të telefonit që mbrojtësi mund të përdorë për të njoftuar familjen dhe caktoni orë kur do ta ktheni telefonin. Pa këtë, familja do të telefonojë pa pushim dhe do ta ngadalësojë punën e mbrojtjes.

Kur seanca zhvillohet në italisht dhe familja është larg

Seanca zhvillohet në italisht dhe personi që nuk e flet mirë ka të drejtën e përkthyesit. Praktikisht, përkthyesi mund të caktohet në çast dhe të mos njohë termat juridikë, kështu që një fjalë e vetme e përkthyer keq mund të ndryshojë kuptimin e një deklarate. Mbrojtësi duhet të kërkojë që çdo e thënë të lexohet sërish në shqip përpara nënshkrimit.

Nëse familja ndodhet në Shqipëri, lajmi mbërrin me vonesë dhe në formë të deformuar. Dikush në Itali duhet të marrë përsipër kontaktin me mbrojtësin dhe të përcjellë informacionin e saktë. Telefonatat ndërkombëtare nuk kanë diferencë ore, por rrjeti është ndonjëherë i dobët, kështu që mesazhet e shkruara janë më të sigurta dhe lënë gjurmë.

Dokumentet që vijnë nga Shqipëria, si certifikatat e familjes, vërtetimet e pronësisë ose të punës, duhen përkthyer në italisht dhe, shpesh, legalizuar përpara se gjyqtari t'i pranojë. Seanca nuk pret postën, ndaj dërgoni kopje dixhitale menjëherë dhe origjinalin pas saj; edhe pse mund të mos hyjnë në seancën e sotme, ato do të hyjnë në kërkesat për rishikim.

Konsullata shqiptare mund të ndihmojë me njoftimin e familjes dhe me disa certifikata, por nuk e përfaqëson personin në seancë. Prania e familjes jashtë sallës nuk ndihmon procedurën, dhe udhëtimi nga Shqipëria vetëm për këtë qëllim mund të jetë i kotë: rezultatin do ta dëgjoni nga mbrojtësi, kudo që të ndodheni.

Si veprohet nga studio në orët para seancës

Studio e merr çështjen duke pyetur vetëm atë që duhet në atë çast: kush është arrestuar, kur, ku mbahet dhe nëse ka tashmë mbrojtës të caktuar. Nëse po, kërkon të flasë me atë mbrojtës dhe t'i ofrojë mbështetje në dokumente; nëse jo, shqyrton si bëhet caktimi dhe sa shpejt mund të lexohen aktet.

Mund të shkruani te avvmassimoromano@gmail.com ose të telefononi. Zyrat janë në Romë, Milano dhe Napoli, por pjesa më e madhe e punës në këto orë zhvillohet në distancë, me fotografi dokumentesh dhe me telefonata të shkurtra. Biseda zhvillohet në italisht dhe, me familjen, në shqip, kur hollësitë nuk duhen humbur.

Studio rendit dokumentet sipas rëndësisë për gjyqtarin: fillon me adresën e provuar, pastaj puna, pastaj familja. Familja informohet se çfarë të sjellë, në çfarë forme dhe kujt t'ia dorëzojë. Ajo që nuk shërben nuk kërkohet, që njerëzit të mos humbasin orë duke u marrë me letra të padobishme.

Pas seancës, studio njofton familjen për vendimin dhe për afatet e ankimit dhe nuk bën premtime mbi përfundimin. Kur masa është e rëndë, vazhdon me kërkesën për rishikim sa herë ndryshon situata e dokumentuar, dhe e thotë hapur nëse një kërkesë nuk ka kuptim.

Nëse në ato orë nuk keni asnjë dokument në dorë, mos ndaleni: studio fillon me atë që dihet dhe e plotëson dosjen ndërsa ecën, sepse seanca nuk pret që të gjitha letrat të jenë gati.

Gabimet që dëmtojnë personin në orët para seancës

Orët para seancës janë të rrezikshme sepse të gjithë duan të ndihmojnë dhe askush nuk ka kontroll mbi gjithçka. Shmangini këto.

• Mos u përpiqni të flisni me gjyqtarin ose me prokurorin përmes njerëzve të njohur. Ndërhyrjet e tilla nuk ndihmojnë dhe mund të dëmtojnë pozitën e mbrojtjes.
• Mos publikoni asgjë mbi arrestimin në rrjete, as me qëllim mbështetjeje. Çdo postim lexohet nga ata që hetojnë dhe nxirret jashtë kontekstit.
• Mos pagoni "ndërmjetës" që premtojnë të rregullojnë çështjen; mbrojtja bëhet vetëm nga avokati i regjistruar dhe çdo premtim tjetër është mashtrim.
• Mos dërgoni dokumente të paverifikuara ose të ndryshuara. Një fletë e falsifikuar e shembë gjithë kërkesën dhe mund të sjellë akuzë të re.
• Mos e mbushni mbrojtësin me telefonata të pandërprera; zgjidhni një person që flet në emër të familjes dhe përcjell lajmet.
• Mos e nxisni të arrestuarin të flasë "për të sqaruar" përpara se mbrojtësi të ketë lexuar aktet.
• Mos mendoni se prania juaj jashtë sallës ndihmon; rezultati do të dëgjohet nga mbrojtësi, jo nga ju.
• Mos shkoni vetë te vendi i ngjarjes për të "gjetur dëshmitarë" ose për të marrë kamera; ndërhyrja mund të përdoret kundër personit.

Kini kujdes edhe me mënyrën si flisni me të arrestuarin, kur keni mundësi ta takoni ose t'i telefononi: mos i bëni pyetje për ngjarjen dhe mos i thoni çfarë duhet të thotë. Dëgjoni, qetësojeni dhe kaloni çdo hollësi te mbrojtësi.

Termat që do të dëgjoni në seancë dhe në vendim

Gjyqtari flet shpejt dhe me fjalë që nuk i dëgjoni shpesh. Këtu janë ato që përmban faqja, të shpjeguara me fjalët e zakonshme, që të mos ndiheni të humbur kur i dëgjoni.

• Seanca e vlerësimit: takimi para gjyqtarit ku vlerësohet nëse arrestimi ishte i ligjshëm dhe nëse duhet zbatuar një masë; zgjat pak dhe vendos shumë.
• Masë: vendimi që kufizon lirinë gjatë procesit: burg, arrest shtëpiak ose detyrim më i butë.
• Ligjshmëria e arrestimit: kontrolli nëse policia ka vepruar brenda rregullave; kjo vlerësohet e ndarë nga masa dhe mund të ketë përfundim të ndryshëm.
• Mbrojtës i caktuar: avokati që emërohet nga zyra kur nuk keni zgjedhur vetë; mund të zëvendësohet më pas nga ai që zgjidhni.
• Shtyrje: kërkesa për pak kohë shtesë që mbrojtësi të lexojë aktet përpara se të flasë.
• Akte: fletët e dosjes që policia dhe prokuroria i kanë depozituar për gjyqtarin, të vetmet që ai ka në dorë.
• Institut: vendi ku mbahet personi para dhe pas seancës; zakonisht seanca zhvillohet në ambientet e tij ose në gjykatë, pa publik.

Nëse në fletën e arrestimit lexoni emra ose fjalë që nuk i njihni, mos i kërkoni në internet duke supozuar kuptimin; kuptimi juridik shpesh ndryshon nga ai i përditshëm. Dërgojeni fletën te mbrojtësi dhe kërkoni shpjegim në shqip.