Çfarë mund të bëjë familja dhe çfarë jo

Vendimet që familja i merr menjëherë

Familja që merr lajmin se dikush është ndaluar ndodhet përpara disa zgjedhjeve që duken të pashmangshme dhe që nuk janë. Zgjedhja që del menjëherë është nëse niseni menjëherë për në Itali. Impulsi është të ktheheni sa më shpejt, por ardhja pa dokumente, pa ditur ku mbahet personi dhe pa një avokat që pret, mund të kthehet në ditë të humbura në një qytet të panjohur. Çmimi i pritjes është ndjesia e pafuqisë; çmimi i nisjes së nxituar janë biletat, strehimi dhe mungesa në punë, shpesh pa asnjë rezultat konkret.

Zgjedhja tjetër është kush flet në emër të familjes. Nëse një i afërm në Itali e merr përsipër, është mirë të jetë vetëm një person, që mbledh informacion dhe e kalon te të tjerët. Kur flasin shumë njerëz me policinë, me spitalin ose me administratën, lindin versione të ndryshme dhe kundërthënie që mund të ndikojnë në dosje.

Pastaj vjen zgjedhja e avokatit. Nëse nuk ka asnjë të besuar, personit i caktohet një kryesisht, por familja mund të zgjedhë një tjetër në çdo moment. Çmimi i pritjes është që mbrojtësi i caktuar mund të mos jetë i njohur me gjuhën ose me kontekstin dhe që veprimet fillestare të hidhen pa përgatitje.

Gjithashtu duhet vendosur çfarë t'i thuhet personit të mbajtur: sa e nevojshme është të flitet për çështjen në telefon ose në letra, kur gjithçka lexohet. Mund të flisni për shëndetin, për fëmijët, për punën, por mos për faktet.

Kush e kërkon këtë faqe kur një i afërm është ndaluar

Një nënë, një grua ose një motër merr një telefonatë natën, shpesh nga një numër i panjohur ose nga një mik i personit: u arrestua, nuk dihet ku e çuan. Ajo ndodhet në Shqipëri ose në një qytet tjetër italian, dhe fillon të kërkojë në internet një përgjigje që nuk ekziston ende. Ka ndjesinë se duhet të bëjë diçka të menjëhershme dhe nuk di çfarë.

Një person tjetër është ai që jeton në Itali dhe është më i afërt: një vëlla, një kushëri ose një mik i ngushtë. Ai shkon te komisariati ose te instituti dhe kthehet pa informacion, sepse nuk është ai që ka të drejtë ta marrë. Ai ka detyrën e vështirë të shpjegojë për telefon familjes në Shqipëri një situatë që vetë nuk e kupton, dhe të gjejë, në të njëjtën kohë, një avokat dhe një mënyrë për të dërguar rroba, para dhe shënime.

Ka edhe familjen që ka marrë njoftimin se një i afërm është në gjendje të ndaluar ose në pritje të një vendimi dhe që pyet: ç'mund të bëjmë ne për të ndihmuar që masa të jetë më e lehtë? Kjo pyetje ka përgjigje më konkrete nga sa duket, sepse disa elemente që ndikojnë mbi masën, si një adresë e qëndrueshme, një marrëdhënie pune ose një shtëpi ku mund të qëndrojë, mund të sigurohen vetëm nga familja.

Dhe ka ata që nuk e njohin fare sistemin dhe duan të dinë të paktën çfarë është e lejuar.

Çfarë ndryshon në jetën e familjes

Kur një anëtar i familjes mbahet, ndryshon menjëherë ekonomia e shtëpisë. Nëse ishte ai që sillte pagën kryesore, qiraja, faturat, këstet dhe shkolla e fëmijëve mbeten pa mbulim, dhe familja duhet të vendosë shpejt çfarë mund të shkurtohet. Punëdhënësi mund të telefonojë për të pyetur ku është, dhe përgjigjja nuk është e lehtë: ndonjëherë kontrata nuk mbahet, ndonjëherë mbahet vetëm kur ka një shpjegim të besueshëm.

Ka edhe pasoja për dokumentet. Nëse familja jeton në Itali me lejen e qëndrimit të të mbajturit, ose e ka lejen të lidhur me të, çdo vonesë mund të prekë të gjithë. Gruaja ose fëmijët mund të kenë nevojë për akte për të rinovuar dokumentet, dhe papritur zbulojnë se disa letra janë vetëm në emër të tij.

Dërgesat drejt Shqipërisë, që shumë familje presin çdo muaj, mund të ndërpriten, dhe prindërit atje, që nuk dinë çfarë ka ndodhur, shqetësohen. Kjo shton barrën psikologjike mbi atë që jeton në Itali: duhet të ruajë qetësinë, të kujdeset për fëmijët, të punojë, të vizitojë, të dërgojë dhe të sqarojë, të gjitha në të njëjtën kohë.

Në fund, ka çmimin social: komuniteti flet. Lajmi përhapet në mesazhe dhe fillojnë tregimet. Familja ka të drejtë të mos japë shpjegime dhe të mbrojë privatësinë e saj.

Tensioni më i madh vjen shpesh nga mungesa e informacionit: familja nuk di as nëse personi ka ngrënë, as nëse është mirë, dhe boshllëkun e mbush me frikë. Një njoftim i shkurtër nga avokati mjafton shpesh për ta ulur.

Çfarë nuk duhet bërë, edhe kur synimi është të ndihmoni

Familja bën shpesh gabime nga dashuria, dhe këto gabime kushtojnë.

• Mos flisni për faktet në telefon me të mbajturin. Telefonatat dhe letrat e institutit mund të lexohen, dhe një fjali e pastrehur mund të kthehet në provë.
• Mos kontaktoni dëshmitarët, palën e dëmtuar ose familjen e saj për të "sqaruar" ose për të kërkuar të tërhiqet. Mund të lexohet si presion, edhe kur synimi është paqësor.
• Mos u shfaqni në rrjete sociale për të protestuar ose për të mbledhur mbështetje. Çdo postim lexohet nga ata që kanë interes.
• Mos paguani askënd që premton të "rregullojë" gjithçka. Ata që premtojnë rezultat nuk e kanë në dorë, dhe humbasin paratë që duheshin për një mbrojtje të vërtetë.
• Mos dërgoni sende pa pyetur çfarë lejohet. Një paketë e refuzuar humbet ditë dhe kërkon një rrugë të re.
• Mos e fshini asgjë nga telefoni i personit ose nga bisedat e familjes. Fshirja duket si fshehje.
• Mos u dërgoni njerëzve fotografi të akteve përtej atyre që duhen.

Vëmendje e veçantë për njerëzit që jetojnë në Itali: mos shkoni vetë te komisariati ose te instituti për të "shpjeguar" gjendjen e të afërmit tuaj pa qenë të ftuar. Ju mund të thoni gjëra që e dëmtojnë pa e dashur, dhe mund të bëheni vetë dëshmitarë ose person me interes në çështje. Çdo kontakt me autoritetet duhet të bëhet me këshillën e mbrojtësit.

Letrat dhe të dhënat që familja mund t'i sigurojë

Disa dokumente nuk mund t'i mbledhë askush tjetër përveç familjes, dhe ato mund të ndikojnë në masën që do të zgjidhet.

• Prova e adresës: kontratë qiraje, faturë, vërtetim banimi. Shërben për të treguar se personi ka një vend të qëndrueshëm ku mund të jetojë, çka peshon kur gjykohet nëse burgu është i domosdoshëm.
• Prova e punës: kontratë, pagesa, letër nga punëdhënësi që pranon të mbajë vendin. Tregon lidhje me jetën e rregullt.
• Aktet e gjendjes civile: certifikata familjare, lindjeje, martese, nëse ka fëmijë të mitur. Nga Shqipëria kërkojnë përkthim dhe, shpesh, legalizim, prandaj duhen nisur herët.
• Dokumentet mjekësore të personit ose të një anëtari që varet prej tij: sëmundje, terapi, kujdes i vazhdueshëm.
• Dokumentet e identitetit të familjes që jeton në Itali: leje qëndrimi, pasaportë.
• Numrat e telefonit të njerëzve që mund të flasin për karakterin dhe punën e tij, pa u kërkuar ende të dëshmojnë.
• Një shënim me kohët: kur ndodhi ndalimi, kush ju telefonoi, çfarë ju është thënë.

Mbani kopjet e të gjitha dokumenteve në vende të ndryshme, dhe fotografitë e tyre në telefon. Një dokument i vetëm, që qëndron në një çantë ose në një sirtar, mund të humbasë pikërisht kur duhet. Shënoni në një fletë edhe emrat e atyre që e njohin personin dhe që mund të flasin për të kur kërkohet.

Kur familja është në Shqipëri dhe i mbajturi në Itali

Largësia është pjesa më e rëndë për familjet që nuk jetojnë në Itali. Udhëtimi zakonisht kërkon dokumente, rezervime dhe kohë, dhe mund të ndodhë që të mbërrini kur takimi nuk është më i lejuar ose kur personi është transferuar. Para se të nisni udhëtimin, është e arsyeshme të verifikoni nëpërmjet një avokati ku mbahet personi dhe çfarë dokumentesh kërkohen për t'u takuar.

Dokumentet që vijnë nga Shqipëria, si akte të gjendjes civile, vërtetime pune ose prona, duhet të përkthehen në italisht nga një përkthyes i autorizuar dhe, kur kërkohet, të legalizohen. Kjo mund të zgjasë më shumë nga sa pritet, dhe posta e zakonshme midis Italisë dhe Shqipërisë nuk është e besueshme për akte të rëndësishme. Mënyra më e shpejtë është t'i fotografoni dhe t'i dërgoni që në fillim për një vlerësim fillestar, ndërsa origjinalet nisen me një shërbim që gjurmohet.

Konsullata ose ambasada shqiptare mund të japë ndihmë për dokumente personale dhe, në disa raste, për të kontaktuar autoritetet, por nuk mund të zëvendësojë një avokat. Telefonatat midis Shqipërisë dhe Italisë nuk kanë pengesë orari, por kanë kosto dhe kufizime nga ana e institutit: është mirë të bini dakord paraprakisht se kush telefonon, kur dhe me çfarë qëllimi.

Dërgesat e parave nga Shqipëria drejt personit të mbajtur duhet të bëhen me mënyrat e lejuara dhe të dokumentohen.

Si e merr studio familjen në ngarkim

Familja nuk ka akses te aktet, por mund të kontaktojë studion që në fillim, me telefon ose me email te avvmassimoromano@gmail.com. Mandatin e lëshon zakonisht vetë personi i mbajtur, por studio mund të fillojë me familjen për të mbledhur informacionin e nevojshëm dhe për të vendosur kontaktin me të.

Në telefonatën fillestare pyetjet janë praktike: ku mbahet personi, kur ka ndodhur ndalimi, çfarë është thënë, nëse ka tashmë një mbrojtës të caktuar. Studio shpjegon çfarë mund të bëjë familja dhe çfarë jo, dhe çfarë dokumentesh duhet të mblidhen. Fotografitë e letrave dërgohen me mesazh, dhe nuk ka nevojë të printohet ose të skanohet.

Biseda zhvillohet në shqip dhe në italisht, dhe familja informohet për ecurinë me gjuhë të thjeshtë, pa premtime rreth përfundimit. Kur personi është në një qytet ku studio nuk ka zyrë, bashkëpunohet me një korrespondent lokal për vizitën, ndërsa përgjegjësia e mbrojtjes mbetet e koordinuar. Kur një anëtar i familjes është në Shqipëri, studio ruan kontaktin edhe me një avokat atje për dokumentet që duhen marrë.

Zyrat në Romë, Milano dhe Napoli lejojnë takime aty ku jeni më afër. Në raste urgjente, studio është e arritshme edhe jashtë orarit, dhe kostoja diskutohet hapur përpara se të nisë çdo punë.

Familja mund t'i shkruajë studios në çdo gjuhë që ndihet më mirë, dhe përgjigjja do të vijë në shqip ose në italisht sipas dëshirës së saj.

Pyetjet që familja duhet t'i bëjë para se të veprojë

Njerëzit e shqetësuar bëjnë shpesh pyetje që nuk e ndryshojnë asgjë dhe harrojnë ato që e ndryshojnë gjithçka.

• Cilat dokumente nga familja mund të ndikojnë më shumë në zgjedhjen e masës, dhe në ç'formë duhet t'i sjell?
• A mund të shkoj ta takoj, çfarë lejesh duhen dhe kush i jep ato?
• Çfarë mund t'i dërgoj, çfarë jo, dhe si e di nëse paketa do të pranohet?
• Si mund t'i dërgoj para, dhe çfarë të dhënash duhen që pagesa të mos kthehet?
• Nëse ai është ende pa avokat të besuar, si ndërroj mbrojtësin e caktuar dhe sa shpejt?
• Çfarë mund të them ose të shkruaj në letra pa e dëmtuar çështjen?
• Nëse prej tij varet leja ime e qëndrimit ose ajo e fëmijëve, çfarë duhet të bëj tani?
• Çfarë ndodh nëse personi transferohet dhe unë nuk më njoftohen?

Pyetjet që nuk kanë përgjigje të menjëhershme duhen shkruar dhe ndjekur, jo harruar.

Pyesni edhe kush e merr përsipër kontaktin me administratën e institutit, çfarë mund të kërkohet për shëndetin ose për ushqimin e veçantë të personit, dhe si njoftohet familja për çdo ndryshim, si një transferim ose një seancë. Një pyetje e shkruar në një fletë dhe e bërë në takim vlen më shumë se shumë telefonata të përziera.

Pyetja më e vlefshme është shpesh ajo që i bëhet vetes para se të telefononi: çfarë dua të marr vesh nga kjo bisedë, dhe çfarë do ta ndryshonte vendimin tim.

Fjalët që familja do të gjejë në letra

Familja do të marrë njoftime, letra dhe mesazhe me fjalë që nuk i njeh. Këto janë kuptimet më të rëndësishme.

• Masë sigurimi: vendimi që përcakton ku do të qëndrojë personi gjatë procesit, në burg ose në një vend tjetër, pa qenë ende dënim. Familja ka rol në zgjedhjen e saj.
• Dërgesa: paratë që familja i dërgon personit të mbajtur, brenda kufijve të institutit, për blerjet e brendshme.
• Rregullore e institutit: ligji i brendshëm që përcakton çfarë lejohet të hyjë dhe të dalë. Ndryshon nga një institut në tjetrin.
• Drejtoria: zyra e institutit që lëshon listat dhe që duhet pyetur përpara dërgimit të çdo sendi.
• I ndaluar: personi që është mbajtur dhe pret një vendim. Nuk do të thotë ende i dënuar.
• Akte: dokumentet e dosjes. Familja nuk ka akses te to, vetëm mbrojtja.
• Mbrojtës kryesisht: avokati i caktuar kur nuk ka një të besuar. Mund të zëvendësohet.

Nëse një fjalë në një letër nuk është e qartë, mos hamendësoni: pyesni, përpara se të veproni.

Kur një fjalë e re shfaqet në një letër, shënojeni me datën e marrjes dhe me emrin e dërguesit. Pastaj pyesni avokatin çfarë kërkohet prej jush dhe deri kur. Letrat që duken të rëndësishme janë pikërisht ato që nuk duhen lënë pa përgjigje.