Kur Shqipëria kërkon një person që ndodhet në Itali

Çfarë ndryshon në punë dhe në familje kur Shqipëria ju kërkon

Personi i ndaluar në Itali mbi bazën e kërkesës nga Shqipëria humbet menjëherë ritmin e jetës së tij. Puna ndalet që nga çasti i ndalimit: punëdhënësi nuk e di pse mungon, dhe shpesh nuk është e arsyeshme t'ia thuash. Kontrata mund të pezullohet ose të prishet, e me të humbin të ardhurat që mbanin familjen dhe, shpesh, pjesën që dërgohej në Shqipëri për prindërit.

Lejet e qëndrimit duken të sigurta derisa ndodh kjo. Personi me leje të vlefshme mund të mbetet i mbajtur, dhe nëse leja skadon ndërkohë, rinovimi nuk mund të bëhet vetë. Duhet kërkuar ndihmë që dokumenti të mos humbasë vlefshmërinë. Fëmijët që shkojnë në shkollë në Itali mbeten me prindin tjetër, ose me të afërm që nuk e njohin sistemin; kjo prek edhe pagesat dhe vendimet e përditshme.

Për ata që vijnë në Itali përkohësisht, për vizitë ose punë sezonale, pasoja është më e rëndë: nuk kanë shtëpi këtu, nuk kanë njerëz që sjellin dokumente, dhe e gjithë procedura ecën me ndihmën e telefonatave dhe të postës ndërkombëtare.

Kjo faqe nuk heq asgjë nga pesha njerëzore e kërkesës së huaj. Ajo tregon ku ka hapësirë: kontrolli i datave, kërkimi i dokumenteve që ka Shqipëria dhe jo personi, dhe përgatitja e dosjes që tregon lidhjet e tij me Italinë. Çdo rast ka kohën e vet; ajo që vlen për të gjithë është se kurrfarë pritjeje e gjatë nuk duhet lënë të ndodhë.

Kush e kërkon këtë faqe: situatat që njihen më mirë

Situata në fillim është e atij që është ndaluar në kontroll rutinë. Policia i shikon dokumentet, shkruan emrin në sistem dhe del sinjalizimi që ai nuk e dinte. Ka jetuar këtu vite, ka punuar, ka paguar taksat, dhe tani e çojnë në zyrë ku i thonë se Shqipëria e kërkon për vepër ose dënim që mund t'i kujtohet ose jo.

Tjetra është e familjarit që merr telefonatën: "më kanë mbajtur për çështje në Shqipëri." Ai nuk e di nëse bëhet fjalë për dënim të formës së prerë ose për procedim të hapur, nëse njoftimi ka ekzistuar në kohën e vet, apo nëse personi ka mësuar për çështjen vetëm kur e ndaluan. Pyetja e tij kryesore është: a do ta dërgojnë menjëherë? Përgjigjja është jo menjëherë: ka procedurë të ndarë në hapa, ku gjykata ka rol.

Situata e fundit është e personit që nuk është arrestuar ende, por ka marrë vesh se emri i tij mund të jetë në regjistër kërkimi. Pyet nëse duhet të paraqitet vetë, nëse duhet të udhëtojë, nëse duhet të largohet. Këtu përgjigjja më e rëndësishme është ndalimi: kontrolloni, mos improvizoni dhe mos kaloni kufirin pa u këshilluar, sepse kalimi është pikërisht çasti kur sinjalizimet shfaqen.

Në të gjitha rastet synimi është i përbashkët: të kuptohet çfarë ekziston në fakt, ku është dokumenti dhe cilët afate po ecin.

Çfarë mblidhet menjëherë për dosjen shqiptare

Dosja ndërtohet nga të gjitha anët. Në Itali ju mblidhni atë që tregon personin; në Shqipëri duhet kërkuar ajo që ka autoriteti që kërkon dorëzimin. Mblidhni, dhe mos prisni që mbrojtësi t'i kërkojë me radhë:

• Datën dhe orën e saktë të ndalimit, nga procesverbali ose nga kujtesa. Pa to nuk mund të kontrollohet nëse kërkesa formale ka mbërritur brenda afatit.
• Kopjen e çdo fletë që iu dorëzua personit, në origjinal ose me foto të qartë. Ato tregojnë çfarë i është thënë dhe në ç'gjuhë.
• Çdo dokument shqiptar që lidhet me çështjen: njoftime, vendime, kopje aktesh, letra nga avokati që ka pasur në Shqipëri. Edhe fletët e vjetra mund të tregojnë nëse procesi ka ecur pa personin.
• Emrin e avokatit shqiptar, nëse ka pasur, dhe numrin e telefonit. Lejon të merret dosja origjinale më shpejt.
• Dëshmi të lidhjeve me Italinë: kontratë pune, qira, deklarata taksash, certifikata familjare, regjistrim të fëmijëve në shkollë.
• Dokumentet e identitetit dhe të qëndrimit, me vërtetimin e rinovimit nëse leja është në proces.
• Raportet mjekësore kur personi ka sëmundje ose merr ilaçe të rregullta.

Dosja e sjellë nga familja në ditët e ngutshme vlen më shumë se çdo kërkim i vonuar.

Nëse dokumentet shqiptare janë në shtëpinë e prindërve, kërkojini të fotografohen dhe të dërgohen me email, pa pritur origjinalin. Origjinali mund të duhet më vonë, por fotografia e dërguar sot e lejon mbrojtësin të kontrollojë datat dhe emrat që tani.

Pranoni dorëzimin apo e kundërshtoni: çmimi i secilës rrugë

Familja dhe personi duhet të dinë se ky është vendimi më i rëndë dhe më i ndjeshëm i procedurës. Nuk merret nga zemra dhe nuk merret në çastin e njoftimit pa kuptuar dosjen.

Të pranoni dorëzimin. Përfitimi: procedura mbyllet më shpejt, personi kthehet në Shqipëri pa kaluar muaj në qeli italiane dhe mund të kujdeset me mbrojtës shqiptar nga fillimi. Çmimi: pranimi është me peshë dhe i vështirë për t'u tërhequr; me të hiqet mundësia që të kontrollohet nëse kërkesa është ngritur siç duhet ose nëse afatet janë respektuar. Mund të ketë kuptim kur dosja shqiptare është e qartë dhe personi dëshiron të kthehet.

Ta kundërshtoni. Përfitimi: Gjykata e Apelit vlerëson dokumentet, afatet dhe arsyet e kundërshtimit; masa bie nëse kërkesa formale nuk ka mbërritur brenda afatit. Çmimi: koha, që ka kosto të vërtetë — mbajtja gjatë procedurës, paratë e mbrojtësit, pasiguria e vendimit. Dhe kurrfarë premtimi rezultati nuk mund të jepet.

Të kërkoni masë më të lehtë se burgu gjatë pritjes, për shembull lirim me kushte, kur personi ka vendbanim, punë dhe familje në Itali. Çmimi: duhet provuar se nuk ka rrezik arratisjeje, prandaj dokumentet e lidhjeve me Italinë bëhen vendimtare.

Ky vendim nuk merret nga familja për personin pa dëgjuar mbrojtësin.

Në çdo rast, çmimi i vërtetë i vendimit varet nga dosja shqiptare, prandaj as pranimi e as kundërshtimi nuk duhet vendosur para se mbrojtësi ta ketë lexuar aktin e kërkesës dhe të ketë kontrolluar datat.

Reagimet e zakonshme që e dëmtojnë dosjen e dorëzimit

Ka reagime të zakonshme dhe të kuptueshme që e dëmtojnë mbrojtjen. Ja ato që shohim më shpesh:

• Mos firmosni pranimin e dorëzimit pa e kuptuar. Pranimi ndryshon rrugën e procedurës dhe nuk tërhiqet lehtë; kërkoni përkthyes dhe kohë.
• Mos flisni për faktet e dosjes shqiptare me policinë italiane. Ato nuk i dinë dhe ajo që thoni mund të përdoret në Shqipëri.
• Mos u përpiqni ta "rregulloni" çështjen në Shqipëri përmes të njohurve. Pagesat ose presionet mund të krijojnë akuza të reja dhe nuk e ndalojnë kërkesën.
• Mos humbni letrat shqiptare. Çdo fletë e vjetër mund të tregojë nëse njoftimi ka ekzistuar vërtet.
• Mos u largoni nga Italia pa këshilluar mbrojtësin, nëse jeni të lirë, as për udhëtim të shkurtër.
• Mos shpërndani lajmin në grupet e komunitetit. Ai arrin kudo dhe mund të prekë edhe të afërmit në Shqipëri.

Çdo këshillë që thotë "bëjeni shpejt" në vend të "shikojeni dosjen" duhet të ngjallë dyshim.

Gabim tjetër i zakonshëm është pritja e rregullimit të vetvetishëm: njerëzit mendojnë se gjykata do ta shohë vetë që diçka nuk shkon. Gjykata punon mbi atë që i vihet përpara. Nëse afati ka kaluar, kjo duhet kërkuar shprehimisht dhe me data të sakta; nëse kërkesa formale ka mungesa, ato duhen treguar. Heshtja nuk është pranim formal, por as nuk është kundërshtim, dhe në procedurë me afate të shkurtra kjo mjafton për të humbur mundësi të vërtetë.

Pyetjet që mbrojtësi italian duhet t'i përgjigjet për dosjen shqiptare

Kur ju ka kërkuar vend tjetër, pyetjet e mira janë ato që nuk i bën personi i papërgatitur. Mbani këto në mendje:

• Nga cila datë ecën afati për ardhjen e kërkesës formale dhe a është respektuar sipas dokumenteve që kemi?
• A bazohet kërkesa në dënim të formës së prerë, apo në procedim ende të hapur, dhe ku e shihni këtë në akt?
• A njoftohej personi në Shqipëri në mënyrën e duhur, apo procesi ka ecur pa praninë e tij?
• Cili dokument shqiptar na mungon dhe si e kërkojmë atë përmes avokatit në Shqipëri?
• Çfarë masash të tjera përveç burgut mund të kërkohen gjatë pritjes dhe çfarë dokumentesh duhen?
• Çfarë ndodh me lejen time të qëndrimit gjatë procedurës dhe pas saj?
• Nëse pranoj dorëzimin, çfarë humbas konkretisht dhe çfarë mbetet e hapur?
• Kush njofton avokatin shqiptar dhe në ç'gjuhë punohet me të?

Mbrojtësi që u përgjigjet qartë këtyre pyetjeve e ka lexuar dosjen; ai që nuk mundet, ende jo.

Pyetja që mungon më shpesh është e fundit në listë dhe duket e vogël: kush mban kontaktin me avokatin shqiptar. Në dosjet e dorëzimit informacioni jetik është shpesh në Shqipëri dhe, nëse askush nuk e ndjek atë, mbrojtësi italian punon pa aktet e nevojshme. Kërkojini mbrojtësit të tregojë konkretisht cilat dokumente pret nga Shqipëria, në çfarë forme dhe deri kur, dhe shënojeni përgjigjen. Pyetja e përsëritur me data të reja vlen më shumë se premtimi i përgjithshëm.

Kur kërkesa vjen nga Shqipëria dhe dosja origjinale mbetet atje

Në këtë rast dosja është shqiptare, personi është në Itali dhe përkthimi lëviz në të gjitha drejtimet. Aktet që vijnë nga Shqipëria janë në shqip dhe duhen përkthyer në italisht për gjykatën; dokumentet që ka personi në Itali, si kontrata e punës, duhen përkthyer ose shpjeguar për autoritetin shqiptar. Të gjitha kërkojnë kohë dhe përkthyes që kupton fjalorin juridik, jo vetëm fjalorin e përditshëm.

Posta mes vendeve nuk ecën me ritmin e afatit. Kërkesa formale mund të mbërrijë me vonesë, ose të mos mbërrijë e kompletuar; vërtetimi i datës së mbërritjes është prova që duhet marrë nga zyra italiane që e pranon. Familja në Shqipëri mund të ndihmojë duke gjetur, përmes avokatit vendas, kopjet e dosjes origjinale, procesverbalet dhe vendimin përkatës.

Koordinimi mes mbrojtësit italian dhe avokatit shqiptar është i dobishëm kur duhet të provohet çfarë ka ndodhur në procesin e kaluar. Avokati shqiptar njeh sallat, protokollin dhe mënyrën si ruhen dosjet; ai italian njeh procedurën e dorëzimit dhe arsyet e kundërshtimit. Çdo vendim duhet vendosur duke shikuar secilën anë.

Përfaqësia shqiptare në Itali mund të ndihmojë me dokumentet e identitetit, me njoftimin e të afërmve dhe me pyetje administrative. Nuk e merr përsipër mbrojtjen dhe nuk e ndalon procedurën. Është e dobishme, por jo vendimtare.

Nëse dokumenti shqiptar mbërrin pa përkthim, mos e dorëzoni vetë në gjykatë: kërkoni që përkthimi të bëhet nga përkthyes që mbrojtësi e pranon, që të mos ketë kundërshtime më vonë për saktësinë e tij.

Termat që do të shihni në aktet e kërkesës shqiptare

Letrat që mbërrijnë në italisht përdorin terma që fjalori i përditshëm nuk i njeh. Këto janë ato që do t'i gjeni më shpesh në dosje, të shpjeguara me fjalët tuaja:

• Arrest i përkohshëm: mbajtja e vendosur në fillim, përpara se të mbërrijë kërkesa formale. Ka afat të shkurtër që e bën të vlefshme.
• Kërkesë formale: dokumenti që Shqipëria duhet ta dërgojë me të gjitha shtojcat. Nëse mbërrin pas afatit, masa bie menjëherë.
• Gjykata e Apelit: gjykata që vendos nëse dorëzimi lejohet. Aty zhvillohet seanca dhe aty paraqiten kundërshtimet.
• Ekstradim: procedura e dorëzimit të personit nga shteti te shteti, sipas marrëveshjeve mes tyre.
• Kërkesë e huaj: kërkesa që vjen nga autoritet jashtë Italisë dhe që shpesh dalin në kontroll rutinë.
• Procesverbal: fleta ku regjistrohet çfarë ka ndodhur gjatë ndalimit; kontrolloni datat dhe orët.
• Afati: koha brenda së cilës dokumenti duhet të mbërrijë; kur kalon, personi del dhe vendimin e pret i lirë.

Nëse hasni fjalë të tjera, dërgoni foton e faqes dhe do t'ju përgjigjemi.

Në letrat italiane mund të hasni edhe shprehje si masë e përkohshme ose shtet kërkues, që nuk janë fjalë të përditshme. Kuptimi praktik është i thjeshtë: shteti kërkues është Shqipëria, dhe masa e përkohshme është mbajtja e vendosur derisa të mbërrijë dosja formale. Nëse masa e përkohshme zgjat më shumë se afati i lejuar, ky është pikërisht kontrolli që mbrojtësi bën me datat që i jepni.

Si e merr studio dosjen kur çështja ka rrënjë në Shqipëri

Fillimi është i thjeshtë: na dërgoni me mesazh emrin e personit, datën e ndalimit, vendin ku mbahet dhe çdo fletë që i është dorëzuar. Në telefonatën e fillimit kontrollojmë datat, shikojmë cilat akte mungojnë dhe vendosim si t'i kërkojmë. Në këtë fazë nuk bëjmë premtime; përpiqemi të kuptojmë çfarë ekziston.

Mbrojtja në Itali ushtrohet nga ne, para gjykatës që trajton kërkesën. Për dosjen origjinale në Shqipëri, mund të bashkëpunojmë me avokat atje, që familja e zgjedh ose që ne propozojmë, dhe që merr nga zyrat vendimet dhe njoftimet e nevojshme. Ne i marrim ato, i përkthejmë dhe i vendosim në dosje.

Punojmë në shqip dhe në italisht. Selitë janë në Romë, Milano dhe Napoli, kështu që takimi është i mundur në qytetin më të afërt me familjen ose, për personin e mbajtur, përmes vizitave në vendin ku është. Mund të na shkruani në avvmassimoromano@gmail.com ose të telefononi numrin në faqe; urgjencat marrin përgjigje të shpejtë.

Kostot dhe mënyra e pagesës shpjegohen me shkrim para se të nisë puna, dhe familja vendos nëse e jep detyrën. Nuk ka premtime për rezultatin; ka shpjegim të ndershëm të asaj që mund të bëhet dhe të asaj që nuk mund të bëhet.

Kur personi është ende i mbajtur, studio kërkon të takohet me të sa më shpejt për të shpjeguar rrugët e mundshme dhe për të marrë deklaratën e tij mbi dosjen shqiptare. Familja merr përmbledhje pas çdo seance, me datën e seancës së ardhshme dhe me dokumentet që pritet të mbërrijnë.