Dënimi italian dhe gjendja gjyqësore në Shqipëri

Kush e pyet veten nëse dënimi italian do ta ndjekë në Shqipëri

Pyetja vjen në momente shumë të ndryshme, por pas saj qëndron gjithmonë e njëjta shqetësim: a do ta dijë dikush atje diçka që ka ndodhur këtu? Njerëzit që e bëjnë këtë pyetje nuk janë në panik, janë në pritje. Kanë një vendim në Itali, ose një çështje që po mbyllet, dhe duan të dinë çfarë i pret kur të kthehen, të aplikojnë ose të kërkojnë një dokument.

Një situatë e shpeshtë është e personit që planifikon të kthehet përgjithmonë në Shqipëri pas vitesh në Itali. Ka një dënim të vuajtur ose të pezulluar, dhe pyet nëse do të dalë kur të hapë një veprimtari, kur të kërkojë punë ose kur të përpiqet të marrë një leje. Për të, çështja nuk është ligji, është jeta që po ndërton.

Një tjetër është e personit që duhet të paraqesë një dëshmi penaliteti në Shqipëri për një punë në administratë, për një leje sigurie ose për një adoptim, dhe kërkon të dijë çfarë do të shfaqet në të. Nuk e di nëse dënimi italian kalon automatikisht, dhe nuk dëshiron ta mësojë nga një zyrtar.

Një grup tjetër janë të afërmit. Një nënë, një bashkëshorte ose një vëlla që jeton në Shqipëri dëgjon se i afërmi ka marrë dënim në Itali dhe pyet nëse familja do ta pësojë pasojën, nëse mund të merret një dokument, nëse viza ose një aplikim do të vonohet.

Ka edhe ata që kanë marrë një shkresë për një procedurë njohjeje ose transferimi dhe nuk e kuptojnë çfarë kërkon. Kjo faqe përpiqet t'i përgjigjet të gjithëve me të njëjtën gjë: regjistrat janë kombëtarë, por kufiri nuk është i padepërtueshëm.

Të kërkoni dokumentin tani, të prisni ose të nisni një procedurë

Para jush qëndrojnë disa vendime reale, dhe secila ka një çmim. Mos zgjidhni nga frika; zgjidhni nga ajo që duhet të dini.

Mund të kërkoni sot dëshminë e penalitetit shqiptare për të shikuar çfarë shfaqet. Avantazhi është se ndaloni të hamendësoni dhe e dini me siguri çfarë do të shohë çdo zyrë tjetër. Çmimi është se kërkesa lë gjurmë, dhe nëse del diçka që nuk prisnit, duhet të reagoni menjëherë. Në çdo rast, është më mirë ta mësoni vetë sesa ta mësoni nga një punëdhënës.

Mund të kërkoni edhe ekstraktin italian të regjistrit gjyqësor. Shpesh njerëzit nuk e dinë ç'është shënuar saktësisht: një vendim mund të jetë shënuar, një tjetër jo, një masë mund të ketë rënë. Ky dokument tregon çfarë njeh sistemi italian dhe është pika e nisjes për çdo kërkesë tjetër. Çmimi: duhet kohë dhe në disa raste vërtetim i identitetit.

Mund të nisni procedurën për shuarjen e efekteve të dënimit, nëse kushtet ekzistojnë. Është rruga më e gjatë, por ndryshon vetë dokumentin e shfaqur. Çmimi: kërkon pritje dhe dokumente që provojnë sjelljen e mëvonshme.

Mund të pritni, nëse nuk keni asnjë nevojë të menjëhershme. Por mos prisni nëse një afat, një kërkesë pune ose një udhëtim është afër: një dokument që kërkohet me vonesë mund t'ju bllokojë një mundësi.

Për secilën rrugë, përcaktoni fillimisht çfarë ju duhet vërtet: një dokument të pastër, një leje, një punë, apo thjesht qetësi. Përgjigja ndryshon strategjinë.

Çfarë të mbledhni përpara se të kërkoni ndonjë dokument

Në këtë materie, dokumentet e përcaktojnë përgjigjen. Mblidhini përpara se të kërkoni diçka te një zyrë, që të dini saktësisht çfarë po pyesni.

• Kopjen e vendimit italian me të gjitha faqet, nëse e keni, dhe datën kur ka marrë formën e prerë. Pa këtë datë nuk dihet nga ç'moment nis ndonjë efekt, as nëse vendimi është ende i hapur.
• Provat e ekzekutimit të dënimit: dokumentin që tregon se është vuajtur, pezulluar ose zëvendësuar, si dhe pagesat e gjobave dhe të shpenzimeve. Një dënim i ekzekutuar duhet të duket i tillë në dosje.
• Ekstraktin e regjistrit gjyqësor italian, të kërkuar rishtas, që të shihni çfarë shfaqet sot dhe jo çfarë mbani mend.
• Dëshminë shqiptare të gjendjes gjyqësore, nëse e keni marrë më herët, me datën e lëshimit; ndihmon të kuptohet nëse ka ndryshuar ndonjë gjë.
• Dokumentet e identitetit në Itali dhe në Shqipëri, me emra e mbiemra të shkruar njëlloj, sepse një dallim në shkrim mund ta bëjë një kërkesë të pamundur ose të shkojë te personi i gabuar.
• Dokumentin që ju kërkon dëshminë: njoftimin e punëdhënësit, të zyrës ose të organit, që të dini për ç'qëllim kërkohet dhe a është vërtet i detyrueshëm.
• Çdo kërkesë për njohje ose transferim që ju është njoftuar, me datat e saj.

Mos u përpiqni t'i rindërtoni dokumentet e munguar me kujtesë; avokati mund t'i kërkojë me rrugë zyrtare.

Çfarë ndryshon kur kërkoni punë, leje ose një status

Pasojat reale të një dënimi italian në Shqipëri nuk janë të një lloji, por varen nga ajo që po kërkoni. Për shumicën e jetës së përditshme, askush nuk e pyet: banesa, shoqëria, puna private, familja. Pasojat dalin në pika të caktuara, dhe këto janë ato që ia vlen t'i njihni.

• Punësimi në administratë: aplikimet zakonisht kërkojnë dëshmi penaliteti, dhe çdo shënim aty lexohet nga komisioni. Pyesni përpara se të aplikoni, jo pas refuzimit.
• Licencat e sigurisë dhe veprimtaritë e rregulluara: disa kërkojnë gjendje të pastër; një dënim, edhe i vuajtur, mund të jetë pengesë.
• Adoptimi dhe kujdestaria: ekzaminohet me kujdes historia gjyqësore e kërkuesve; kjo është një nga pikat ku regjistri kërkohet më shpesh.
• Punëdhënësi privat: nuk ka të drejtë ta kërkojë pa arsye të ligjshme. Nëse e kërkon, mos e jepni pa pyetur çfarë përdorimi do t'i bëjë.
• Udhëtimi: një procedurë e hapur ose një masë në fuqi mund të dalë në kontrolle kufitare; mbani me vete dokumentet që tregojnë gjendjen reale të çështjes.
• Leja e qëndrimit në Itali: një dënim i regjistruar këtu ndikon rinovimin; nëse jeni kthyer përkohësisht në Shqipëri, kjo ndikon edhe në mundësinë e rikthimit.

Në të gjitha rastet, ajo që duhet është të dini çfarë shfaqet dhe çfarë jo, përpara se të flasë dikush tjetër për ju.

Pyetje që duhen bërë avokatit para se të kërkoni dokumente

Këto pyetje ndryshojnë rrugën dhe rrallë dalin vetvetiu.

• Vendimi im italian është i formës së prerë, dhe a ka efekte të tjera përveç dënimit që ende nuk janë shuar?
• Çfarë shfaq sot ekstrakti im italian dhe a përputhet me atë që kujtoj? Ka shënime që duhej të ishin hequr?
• A kalon dënimi im automatikisht në regjistrin shqiptar, apo kërkohet një procedurë njohjeje ose një kërkesë tjetër?
• Në cilat raste konkrete autoritetet shqiptare mund të marrin informacion nga Italia, dhe a mund të më prekë kjo?
• Nëse nis procedurën e shuarjes së efekteve, çfarë provash kërkohen dhe sa kohë mund të marrë?
• Një punëdhënës privat më kërkon dëshminë; a jam i detyruar t'ia jap, dhe çfarë të drejtash kam?
• Nëse dua të kërkoj transferimin për të vuajtur dënimin në Shqipëri, çfarë kushtesh duhen dhe çfarë humbas?
• Çfarë ndodh nëse një dokument italian përkthehet gabim dhe del një informacion i pasaktë atje?
• Nëse kam paguar tashmë gjobën dhe shpenzimet, a duhet të provoj ndonjë gjë tjetër që dënimi është mbyllur?
• Nëse e kërkoj dokumentin shqiptar dhe del një shënim që nuk e prisja, cila është rruga për ta korrigjuar?
• A ka rëndësi që dënimi të jetë për një vepër të caktuar kur aplikoj për punë ose për leje atje?
• A mund të më kërkohet që të deklaroj vetë një dënim të vjetër në një formular, edhe nëse nuk shfaqet në dokument?

Këtyre pyetjeve u përgjigjet vetëm ai që e ka lexuar dokumentin tuaj; mos prisni një përgjigje të përgjithshme.

Çfarë nuk duhet bërë me regjistrat

Në këtë fushë gabimet më të shpeshta vijnë nga dëshira për të «pastruar» dosjen me shkurtore.

• Mos paguani askënd që ju premton ta «fshijë» dënimin nga regjistri me lidhje në zyra. Është mashtrim, dhe nëse përfshihet falsifikim, vendoseni vetveten në një problem të ri.
• Mos plotësoni formularë duke mohuar një dënim që ekziston, kur pyetja është e qartë. Një deklaratë e rreme është një shkelje më vete dhe mund të ketë pasoja më të rënda se vetë dënimi i vjetër.
• Mos kërkoni nga një i afërm të marrë dokumentin në emrin tuaj pa një autorizim të rregullt; zyrat e refuzojnë dhe mund të pyesin pse.
• Mos supozoni se një dënim «zhduket» sepse ka kaluar kohë ose sepse jeni larguar nga Italia. Regjistrat nuk harrojnë vetvetiu.
• Mos përdorni dokumentin italian pa përkthim zyrtar në Shqipëri, as dokumentin shqiptar pa përkthim në Itali; një përkthim joformal nuk pranohet.
• Mos u shqetësoni ta kërkoni vetë kur nuk ka nevojë: një kërkesë e panevojshme lë gjurmë.
• Mos ia tregoni çështjen çdo njeriu që kërkon një «rekomandim»; lajmi përhapet shpejt në komunitet.
• Mos dërgoni dokumentet origjinale me postë të zakonshme. Humbasin, dhe rikërkimi merr kohë; përdorni kopje të vërtetuara ose kurier të gjurmueshëm.

Rregulli praktik është: asnjë dokument nuk del nga duart tuaja pa një kopje, dhe asnjë formular nuk plotësohet pa u lexuar mirë.

Kur regjistrat janë në Itali dhe në Shqipëri

Ky është thelbi i çështjes: sisteme të ndara, regjistra të ndarë, gjuhë të ndryshme dhe një person që ndodhet midis tyre. Regjistrat nuk janë të lidhur automatikisht, por informacioni mund të kalojë kur ekziston një arsye zyrtare. Duhet ta dini kur ndodh kjo, që të mos habiteni.

Informacioni kalon zakonisht në disa raste: kur ekziston një procedurë formale, si kërkesa e njohjes së një vendimi ose e transferimit të dënimit; kur një autoritet i njërit shtet kërkon të dhëna nga tjetri përmes kanaleve të bashkëpunimit gjyqësor; dhe kur ju vetë dorëzoni dokumentin italian në një zyrë shqiptare. Në rastin e fundit, ai bëhet pjesë e dosjes atje. Jashtë këtyre rasteve, një dënim italian nuk shfaqet vetvetiu në dëshminë shqiptare.

Në praktikë, çdo dokument që kalon kufirin kërkon kujdes. Përkthimi duhet bërë nga një përkthyes i autorizuar, dhe emrat duhet të shkruhen identikisht në të gjitha shkresat; një diferencë, si një mbiemër i shkruar me ç në vend të c, mund ta bëjë dokumentin të pambështetur. Disa dokumente kërkojnë edhe njohje formale përpara se të pranohen. Posta mes Italisë dhe Shqipërisë ecën me ritëm të ndryshëm nga zyrat, dhe ditët e pushimit nuk përputhen.

Nëse jeni në Shqipëri dhe duhet të veproni në Itali, ose anasjelltas, mjafton një prokurë e rregullt për një përfaqësues. Studio koordinon me një kolegu atje, që t'ju shmangë udhëtimin kur nuk është i nevojshëm.

Si merret një çështje regjistrash nga studio

Shkruani te avvmassimoromano@gmail.com ose telefononi në numrin e shënuar në faqe. Në mesazh mjafton të thoni se keni një vendim italian dhe se keni një pyetje për Shqipërinë. Dërgoni foton e vendimit, nëse e keni, ose të paktën qytetin dhe vitin e tij në tekst, pa nxitim.

Në telefonatën fillestare avokati do të kërkojë të kuptojë çfarë ju duhet konkretisht: një dokument, një leje, një punë, një procedurë njohjeje ose thjesht një përgjigje. Do t'ju pyesë çfarë dokumentesh keni, çfarë dëshmish keni marrë më herët dhe kur e keni kontrolluar regjistrin së fundmi. Pastaj bëhet një plan: çfarë kërkohet fillimisht, nga cila zyrë dhe në ç'rend. Nëse kërkesa kërkon një kolegu në Shqipëri, ai përfshihet që nga fillimi.

Punohet në shqip dhe në italisht. Dokumentet italiane ju shpjegohen në shqip, me kujdes te çdo term teknik; dokumentet shqiptare lexohen së bashku. Studio ka selitë në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimet mund të bëhen edhe në distancë.

Përpara çdo kërkese flasim për kohën e nevojshme dhe për koston. Nuk jepen premtime për përgjigjet e zyrave, sepse ato nuk varen nga ne.

Nëse nevojitet një prokurë për të kërkuar dokumente në Shqipëri, ajo përgatitet në një formë që pranohet atje, dhe ju shpjegohet çfarë përmban përpara se ta nënshkruani. Nuk firmoset asgjë që nuk është kuptuar.

Terma që do të shihni në dokumentet e regjistrave

Dokumentet e regjistrave përdorin fjalë që në shqip kanë kuptim të vetin. Këto janë ato që do t'ju dalin.

• Gjendje gjyqësore ose dëshmi penaliteti: dokumenti që tregon vendimet e regjistruara për një person. Në Itali quhet ekstrakt i regjistrit gjyqësor; në Shqipëri, dëshmia e gjendjes gjyqësore.
• Njohje: procedura me të cilën një shtet pranon një vendim të dhënë nga tjetri, me pasoja të caktuara; nuk ndodh vetvetiu.
• Transferim për vuajtjen e dënimit: kalimi i personit në vendin e tij për të kryer dënimin atje; kërkon kërkesë dhe pëlqim.
• Bashkëpunim gjyqësor: shkëmbimi i informacionit dhe i kërkesave mes autoriteteve të shteteve, përmes kanaleve zyrtare.
• Vendim i formës së prerë: ai që nuk mund të kundërshtohet më; vetëm pas kësaj fillojnë efektet dhe regjistrimi.
• Shuarje e efekteve: procedura që heq pasojat e një dënimi pas kushteve të caktuara.
• Përkthim i vulosur: përkthimi i bërë nga një përkthyes i autorizuar, i vërtetuar me vulë; pa të dokumenti shpesh nuk pranohet.
• Ekstrakt i detajuar dhe ekstrakt i thjeshtë: lloje të ndryshme të të njëjtit dokument, njëri me më shumë shënime; zyra që e kërkon tregon cilin lloj dëshiron.
• Shënim: çdo vendim i regjistruar në emrin tuaj; disa shënime hiqen pas kushteve të caktuara.
• Dokument për përdorim jashtë vendit: versioni i lëshuar posaçërisht për një zyrë të huaj; shpesh kërkon përkthim dhe vërtetim.