Dënimi në një vend evropian dhe kthimi në Shqipëri

Zgjedhjet e dënimit të marrë jashtë: ku ta vuani dhe kur ta kërkoni

Personi që ka marrë dënim në shtet evropian ndodhet përpara disa vendimeve që kanë çmim dhe që nuk presin.

Të kërkoni ta vuani dënimin në vendin ku jetoni ose ku keni shtetësinë. Përfitimi: afër familjes, në gjuhën e vet, me kontakte më të lehta. Çmimi: kërkesa varet nga pëlqimi i të gjitha shteteve të përfshira dhe procedura kërkon kohë të gjatë, prandaj duhet nisur herët. Nuk ka siguri që do të pranohet.

Të vuani dënimin aty ku është dhënë. Përfitimi: nuk ka procedura shtesë dhe nuk pritet pëlqim i dikujt tjetër. Çmimi: distanca nga familja, gjuha, pamundësia e vizitave të shpeshta, dhe dokumentet që kërkohen më vonë për vendin ku do të ktheheni.

Të ktheheni në Shqipëri pa e rregulluar pozitën. Rrezik: dënimi del kur kërkohet dokument penaliteti nga vendi ku është dhënë, dhe mund të rishfaqet në kontrolle, në vizat e ardhshme dhe në kërkesat për dokumente. Kthimi pa bërë asgjë nuk e fshin dënimin.

Të mbani heshtje për dënimin kur ju kërkohet deklarim. Çmimi: në formularët e vizave, të lejeve ose të punës, heshtja për dënimin e marrë jashtë shpesh zbulohet dhe rëndon më shumë se vetë dënimi.

Zgjedhja e duhur varet nga lloji i dënimit, nga vendi ku jetoni dhe nga plani juaj për vitet e ardhshme. Mbrojtësi duhet ta shohë vendimin përpara se të ndërmerret hap.

Kush e hap këtë faqe pas dënimit jashtë Shqipërisë

Situata më e zakonshme është e atij që ka punuar vite në Gjermani, në Greqi ose në Belgjikë dhe ka marrë dënim, pastaj është kthyer në Shqipëri ose në Itali. Mendonte se çështja kishte mbaruar kur doli nga burgu ose kur pagoi gjobën. Tani kërkon vizë, leje pune ose dokument penaliteti dhe zbulon se dënimi është ende aty.

Situata tjetër është e familjarit të dënuarit, që është ende i mbajtur jashtë dhe pyet nëse mund të kthehet për ta vuajtur dënimin afër shtëpisë. Ai ka dëgjuar se ekziston mundësia, por nuk e di si kërkohet, kush vendos dhe sa kohë kërkon.

Situata e fundit është e atij që ka dënim të vjetër dhe do të aplikojë për shtetësi, për rinovim leje ose për punë me kontroll të dosjes. Ai pyet nëse dënimi shuhet pas kohe dhe çfarë dokumentesh duhen për ta provuar. Përgjigjja varet nga lloji i dënimit dhe nga shteti, dhe mbrojtësi duhet të shohë vendimin.

Ka edhe lexues që janë ndaluar në kontroll dhe u është thënë se kanë ndalim hyrjeje në shtet të huaj, pa e ditur kurrë se ekzistonte. Ata pyesin si zbulohet kohëzgjatja, ku regjistrohet dhe si kërkohet fshirja.

Të gjithë ndajnë po atë pyetje: çfarë ka mbetur nga dënimi dhe çfarë mund të bëhet tani.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme kur dënimi qëndron në regjistër

Dënimi i marrë jashtë nuk mbetet në vendin ku është dhënë. Regjistrat nuk komunikojnë automatikisht midis të gjitha vendeve, por brenda Bashkimit Evropian ekziston sistem shkëmbimi informacionesh mes regjistrave penalë, dhe jashtë tij dënimi del gjithsesi kur kërkohet dëshmi penaliteti nga vendi ku është marrë. Kjo do të thotë që dënimi ndjek personin në çdo kërkesë zyrtare.

Puna ndikohet kur punëdhënësi kërkon dëshmi penaliteti, sidomos në punë ku besimi ka peshë: kujdes, siguri, ndërtim me akses në shtëpi, transport. Dënimi i dhënë jashtë shfaqet atëherë dhe punëdhënësi, edhe pse nuk është i detyruar të reagojë, shpesh e ndërpret marrëdhënien.

Udhëtimi është pika tjetër e ndjeshme. Ndalimi i hyrjes që shoqëron dënimin mund të bllokojë hyrjen në vendin ku jeni dënuar dhe, në rastet e regjistrimit në sisteme të përbashkëta, edhe në shtete të tjera. Personi mund ta zbulojë këtë në kufi, para familjes dhe të afërmve që e presin.

Familja ndikohet nga mungesa e kontaktit, nga kostot e udhëtimeve për vizita, nga dokumentet e rinovimit të lejes që kërkojnë dëshmi penaliteti dhe nga pasiguria mbi çfarë mund të kërkohet më pas. Fëmijët që rriten me prindin larg ose me dënim në regjistër jetojnë pasiguri që nuk shihet në akte.

Të gjitha këto kanë zgjidhje të pjesshme, por vetëm kur njihet vendimi dhe kur dokumentet janë gati para se të kërkohen.

Gabimet që kushtojnë më shumë se dënimi vetë

Pasojat e dënimit të marrë jashtë shpesh rëndohen nga gabime të mëpasme, jo nga vendimi origjinal. Shmangini:

• Mos heshtni për dënimin në formularët zyrtarë. Zbulimi i heshtjes është më i rëndë se vetë dënimi dhe çon në refuzim.
• Mos supozoni se dënimi nuk ekziston sepse jeni kthyer. Shkëmbimi i informacionit dhe dëshmia penale e rikthejnë atë.
• Mos hidhni dokumentet e dënimit. Vendimi, njoftimi i ekzekutimit dhe vërtetimi i vuajtjes janë ato që do t'ju duhen për të provuar se çfarë ka ndodhur.
• Mos kaloni kufirin e shtetit ku jeni dënuar pa u siguruar për ndalimin e hyrjes. Mund të ndaloheni në kufi.
• Mos paguani ndërmjetës që premtojnë të "fshijnë" dënimin. Fshirja ndodh me rrugë ligjore dhe me kushte, jo me pagesë të fshehtë.
• Mos prisni që të thirreni vetë për të rregulluar pozitën. Procedura nis me kërkesën tuaj.
• Mos dorëzoni kopje të pasakta ose të përkthyera nga persona të pakualifikuar. Zyrat i refuzojnë ose ndërtojnë dyshim.

Gabimi që kushton më shumë është koha: çdo vit pa rregulluar pozitën e dokumenteve shton nevojën për të shpjeguar boshllëqet. Ndërsa dosja e ndërtuar herët, me vendimin në dorë dhe me përkthim të rregullt, ndihmon edhe kur duhet të kërkohet fshirja ose shuarja e efekteve.

Çfarë mblidhet nga vendi ku është dhënë dënimi

Dokumentet e dënimit janë në vende të ndryshme: ku është dhënë dënimi dhe ku jeton personi tani. Mblidhni, sa më shpejt:

• Kopjen e vendimit të dënimit, në gjuhën origjinale, me datën, llojin e dënimit dhe kohëzgjatjen.
• Vërtetimin e vuajtjes së dënimit ose të pagesës, nëse është vuajtur ose paguar. Provon se dënimi është ekzekutuar.
• Njoftimin e ndalimit të hyrjes, nëse ka pasur, me datën dhe kohëzgjatjen që shënon.
• Emrin dhe kontaktin e avokatit që ju ka mbrojtur atje, sepse ai mund të ketë dosjen origjinale.
• Dëshmi penaliteti të lëshuara nga shteti i dënimit, nëse janë kërkuar përpara.
• Dokumentet e identitetit dhe të qëndrimit tuaj të tanishëm, që të provohet lidhja me vendin ku kërkoni vuajtjen ose shuarjen.
• Dëshmitë e banimit, të punës dhe të familjes, që tregojnë ku ka rrënjë jeta juaj.

Përkthimet duhet të jenë zyrtare dhe, nëse kërkohet, të legalizuara. Mos prisni që mbrojtësi t'i kërkojë; çdo dokument që ju vjen nga shteti i dënimit kërkon kohë, dhe kërkesa për transferim ose shuarje shpesh nuk lëviz pa to. Mbani edhe regjistër të vogël të të gjitha kërkesave që keni bërë, me datë dhe zyrë.

Mbajini fotografitë e dokumenteve edhe në email, jo vetëm në letër, sepse dokumentet që vijnë nga jashtë humbin lehtë gjatë lëvizjeve dhe kopjet e reja kërkojnë kohë të gjatë.

Kur dënimi, vendbanimi dhe dokumentet janë në vende të ndryshme

Dënimi i marrë në Gjermani, kthimi në Shqipëri dhe jeta në Itali janë skena që nuk komunikojnë po aq lehtë. Secila ka regjistrat, gjuhën dhe afatet e veta. Personi që përpiqet ta zgjidhë çështjen vetë humbet kohë në bashkërendim, ndërsa mbrojtësi që e njeh sistemin e shteteve e shkurton rrugën.

Përkthimi është pjesa e shtrenjtë. Vendimi i dënimit është në gjuhën e shtetit që e dha, dhe për çdo zyrë tjetër duhet përkthim zyrtar. Përdorni përkthyes të pranuar nga zyra që do ta marrë dokumentin, jo thjesht dikë që e njeh gjuhën. Kopjet e legalizuara kërkojnë gjithashtu kohë dhe postë.

Kontaktet me autoritetet e vendit të dënimit duhet të kalojnë përmes mbrojtësit atje ose përmes përfaqësisë shqiptare. Zyra e regjistrit penal kërkon zakonisht kërkesë me shkrim, dokument identiteti dhe ndonjëherë pagesë, dhe përgjigjja mund të vonojë.

Brenda Bashkimit informacioni qarkullon më lehtë, kështu që dënimi i dhënë në Gjermani, për shembull, mund të shfaqet në Itali. Jashtë tij, dënimi del kur kërkohet dëshmi nga shteti përkatës. Në të gjitha rastet, rregulli praktik mbetet: njihni vendimin, kini dokumentet, dhe veproni kur nuk jeni nën presion.

Konsullata shqiptare mund të ndihmojë me pasaportën, me njoftimin e familjes dhe me disa vërtetime, por nuk i kërkon në vendin tuaj regjistrat penalë të huaj. Mbrojtësi koordinon lidhjet me autoritetet e huaja dhe me ato italiane.

Si e trajton studio dënimin e marrë në shtet tjetër

Fillimi është po ai: na dërgoni fotografi të vendimit, të njoftimeve dhe të çdo letre që keni, edhe në gjuhë të huaj. Në telefonatën e fillimit përcaktojmë ku është dhënë dënimi, çfarë lloji ishte, nëse është vuajtur dhe çfarë dokumentesh kërkoni tani: vizë, leje, shtetësi, punë. Nga kjo varet rruga.

Nëse personi është ende i mbajtur jashtë dhe kërkon të kthehet për ta vuajtur dënimin, ndërtojmë dosjen e lidhjeve me vendin ku do të kthehet dhe bashkërendojmë me mbrojtësin atje. Nëse dënimi është vuajtur dhe kërkohet shuarje ose heqje e efekteve, shqyrtojmë kushtet dhe përgatisim kërkesën.

Punojmë në shqip dhe në italisht, me selitë në Romë, Milano dhe Napoli. Mund të na shkruani në avvmassimoromano@gmail.com ose të telefononi numrin në faqe. Kur çështja prek shtetin ku është dhënë dënimi, bashkëpunojmë me koleg të regjistruar atje, i cili ka dosjen origjinale.

Nuk premtojmë se kërkesa do të pranohet dhe nuk vlerësojmë paraprakisht rezultatin. Shpjegojmë me shkrim kostot dhe kuadrin e punës para se të nisim, dhe familja vendos nëse e jep detyrën.

Familja merr nga ne listën e dokumenteve që mungojnë, të ndarë sipas vendit ku duhen kërkuar, dhe e përditësojmë sa herë ka lëvizje.

Kur dënimi është i vjetër, studio kërkon në fillim të verifikojë nëse efektet e tij kanë ndaluar tashmë, para se të nisë kërkesa të tjera.

Pyetjet që duhen bërë për dënimin e marrë jashtë

Dënimi i huaj ka pyetje që nuk i bën kush nuk e ka kaluar këtë rrugë. Pyetni mbrojtësin:

• A është vendimi i dënimit i formës së prerë, dhe a e kam kopjen e përkthyer të gjithë vendimit?
• Në cilat regjistra shfaqet dënimi im dhe kush mund ta shohë?
• A mund të kërkoj ta vuaj dënimin në vendin ku jetoj, dhe kush duhet të pranojë?
• Sa kohë merr procedura e transferimit dhe çfarë më duhet në dosje?
• Çfarë ndalimi hyrjeje ka dënimi im, ku regjistrohet dhe si kërkohet fshirja ose shkurtimi?
• Pas vuajtjes, a mund të shuhen efektet e dënimit dhe në ç'kushte?
• Çfarë duhet të deklaroj në formularët e vizave, të lejeve dhe të punës?
• Çfarë ndodh nëse kam dënime në shtete të ndryshme, dhe a ndikojnë ndërmjet tyre?

Kërkojini përgjigjet me shkrim. Pyetja që harrohet më shpesh është ajo mbi deklarimin: shumë njerëz zbulojnë se heshtja për dënimin e huaj kushton më shumë se vetë dënimi. Kërkojini mbrojtësit edhe shënim të shkurtër me përmbledhjen e pozitës suaj, që ta tregoni kur duhet, pa rishpjeguar çdo herë gjithë historinë.

Kërkojini mbrojtësit edhe të tregojë cilat dokumente provojnë se dënimi është vuajtur ose paguar, sepse pa letrën përkatëse zyrat e trajtojnë dënimin si të pazgjidhur.

Fjalët që do të lexoni në vendimin e huaj dhe në kërkesat e zyrave

Vendimet e dënimit dhe formularët e zyrave përdorin terma që duhen njohur, të lidhur me këtë faqe.

• Regjistër penal: librat zyrtarë ku shënohen dënimet e dhëna. Secili shtet ka të vetin.
• Dëshmi penaliteti: dokumenti që tregon nëse personi ka dënime. Kërkohet për viza, punë, shtetësi.
• Shkëmbim informacioni mes regjistrave: sistemi brenda Bashkimit që lejon shtetet të ndajnë informacion për dënimet.
• Transferim i ekzekutimit: mekanizmi që lejon vuajtjen e dënimit në shtetin ku personi banon ose ka shtetësinë, me pëlqimin e shteteve.
• Ndalim hyrjeje: masa që ndalon hyrjen në shtet për kohë të caktuar; regjistrohet dhe shfaqet në kontrolle.
• Shuarje e efekteve: procedura me të cilën pasojat e dënimit ndalojnë së ekzistuari pas kushteve të caktuara.
• Vendim i formës së prerë: vendim që nuk kundërshtohet më dhe që mund të ekzekutohet.

Nëse hasni terma të tjerë, dërgoni fotografinë e faqes dhe do t'i shpjegojmë me fjalët e jetës së përditshme. Termat e panjohur nuk duhen firmosur: pyetni para se të deklaroni.

Në vendim ose në formular hasni shpesh fjalë si ekzekutim, rehabilitim ose shuarje, që duken të ngjashme por kanë pasoja të ndryshme. Ekzekutimi është vuajtja e dënimit; shuarja është heqja e efekteve pas kushteve të caktuara. Kërkojini mbrojtësit të shpjegojë ku ndodheni në këtë rrugë dhe çfarë dokumenti provon çdo hap, sepse zyrat nuk pranojnë fjalën tuaj pa letrën përkatëse.