Denoncimi i rremë: kur denoncimi kthehet kundër atij që e bëri

Kush e gjen veten përballë denoncimi të rremë

Rast është i personit që ka dhënë denoncim ose ankesë ndaj dikujt, dhe dosja është mbyllur sepse nuk u gjetën prova. Pas disa muajsh, ai merr njoftim se është nën hetim për denoncim të rremë. Ai nuk e kupton: ka thënë atë që besonte, dhe nuk e ka sajuar asgjë. Frika e tij është e arsyeshme, por përgjigjja varet nga pyetje të cilën ligji e bën vendimtare: a e dinte se personi ishte i parregullt kur denoncoi?

Rasti tjetër është i personit që është akuzuar padrejtësisht nga fqinj, ish-partner, punëdhënës ose i afërm, dhe që donte të dijë nëse mund t'i kthejë përgjigje. Ai ka kaluar dhe ndoshta ende kalon procedim të vështirë. Për të, denoncimi i rremë nuk është abstraksion; është histori që ka prekur punën, familjen dhe lejen e qëndrimit. Ai pyet nëse duhet të bëjë ankesë, dhe sa ka shanse që ajo të pranohet.

Rasti i fundit është i të huajve të kërcënuar me denoncim: «Do të të denoncoj te policia, do të të humbasë leja.» Në komunitetet ku frika nga autoritetet është e madhe, ky kërcënim përdoret për të ushtruar presion mbi punëtorë, qiramarrës ose bashkëshortë. Ata duan të dinë se çfarë mund të bëjnë, dhe nëse kërcënimi vetë përbën vepër. Të gjithë këta persona kanë të përbashkët gjë: i shohin aktet para tyre dhe nuk dinë ta ndajnë gabimin nga akuza e vetëdijshme. Kjo faqe u shërben atyre që duan ta bëjnë këtë ndarje me qetësi.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme kur ndodh denoncim, i vërtetë apo i rremë

Denoncim, edhe kur rezulton i pabazuar, ndryshon menjëherë marrëdhëniet. Fqinjët heqin dorë nga përshëndetja, punëdhënësi pyet pse policia ka telefonuar, bashkëshorti ose partneri fillon të dyshojë. Për të huaj, mjafton që emri të shfaqet në dosje për të vënë në lëvizje kontrolle mbi lejen e qëndrimit, mbi adresën dhe mbi punën. Edhe nëse dosja mbyllet, hetimi lë gjurmë në kujtesën e njerëzve.

Për ata që kanë bërë denoncimin dhe tani janë në hetim për denoncim të rremë, pasojat janë të tjera. Mund të humbasin besueshmërinë ndaj gjykate që do t'i dëgjojë përsëri në çështje të tjera, për shembull në procedurë familjare. Kontaktet me palën e denoncuar bëhen të rrezikshme, sepse çdo mesazh mund të lexohet si presion. Nëse jetojnë bashkë ose kanë fëmijë të përbashkët, rregullat e kontaktit duhet të respektohen me kujdes të veçantë.

Për ata që janë viktima të denoncimit të rremë, kostoja është kohë dhe para: mbrojtës, përkthime, udhëtime në gjykatë, ditë pune të humbura. Ka edhe kosto morale, sepse zakonisht e gjithë çështja bëhet e njohur në rreth të ngushtë. Nëse keni nevojë të dëshmoni se akuza është e rreme, filloni të mblidhni prova që në fillim: mesazhe, dëshmitarë, dokumente që tregojnë se ku ishit. Ato janë më të vlefshme kur kanë datë dhe kur nuk janë krijuar pas faktit.

Të denoncoj, të përgjigjem apo të pres: vendimet e ditëve në fillim

Vendimi që vjen në fillim është nëse do të përgjigjeni zyrtarisht. Kush merr njoftim si i dyshuar ka të drejtë të heshtë dhe të kërkojë mbrojtës para se të flasë. Ky është rast ku përgjigjet e nxituara bëjnë dëm: ajo që thoni për atë që dinit në momentin e denoncimit do të vlerësohet me kujdes, dhe formulim i pasaktë mund të duket si dijeni. Vendosni bashkë me mbrojtësin çfarë do të thuhet dhe në çfarë forme.

Vendimi tjetër është nëse do të tërhiqni denoncimin, kur është ende i hapur. Tërheqja nuk shuan automatikisht çdo përgjegjësi, dhe nuk është e njëjtë për çdo lloj akuze. Ajo mund të tregojë ndershmëri, por mund të lexohet edhe si pranim. Merrni kohë për ta shqyrtuar përpara se të shkruani. Nëse nuk jeni i sigurt se akuza ishte e bazuar, është më mirë ta thoni këtë te mbrojtësi sesa te dikush tjetër.

Vendimi i fundit është nëse do të reagoni ndaj atij që ju ka denoncuar padrejtësisht. Mund të kërkoni ndjekje penale ose shpërblim dëmi, por duhet të provoni dijeninë e tjetrit, që është e vështirë. Mos veproni nga zemërimi: ankesë e bërë me nxitim mund të kthehet kundër jush, dhe mesazh drejtuar atij që ju ka akuzuar mund të krijojë problem të ri. Pyesni mbrojtësin cila rrugë është më e arsyeshme dhe çfarë dokumentesh kërkon secila prej tyre.

Dokumentet që duhen mbledhur që në ditët e para

• Kopjen e denoncimit ose të ankesës, nëse e keni, me datën dhe me mënyrën si u paraqit, si dhe çdo dokument që e shoqëronte.
• Vendimin e pushimit ose të mbylljes së dosjes, nëse ka, sepse tregon se pse çështja nuk vazhdoi dhe çfarë u konstatua.
• Mesazhet, emailet dhe telefonatat midis jush dhe personit të denoncuar, të ruajtura në tërësi, jo vetëm pjesët që ju favorizojnë.
• Çdo provë se çfarë dinit në atë kohë: dëshmi të njerëzve të tjerë, dokumente, foto, njoftime që arritën tek ju para denoncimit.
• Emrat dhe kontaktet e dëshmitarëve që mund të tregojnë se si ndodhën gjërat, pa i ndikuar paraprakisht.
• Dokumentet mbi pasojat që ka pasur denoncimi mbi ju: letra nga punëdhënësi, njoftime të zyrës së qëndrimit, shpenzime mjekësore.
• Çdo komunikim me policinë ose me prokurorinë, me datën e thirrjes dhe emrat e zyrtarëve.
• Pasaportën, lejen e qëndrimit dhe adresën ku merrni postën, që njoftimet të mos humben.
• Kronologji të shkruar me fjalët tuaja, vetëm për mbrojtësin, me ngjarjet kryesore dhe datat.

Mos shtoni asgjë që nuk është e vërtetë dhe mos hiqni asgjë që ju duket e pakëndshme. Dokumentet në tërësi, edhe me pjesët e vështira, janë më të besueshme sesa përmbledhje e pastruar që mund të shfaqet më vonë si e paplotë.

Pyetjet për avokatin kur çështja ka të bëjë me denoncim

• Cili element duhet provuar që denoncim të bëhet vepër penale, dhe kush ka barrën e provës në rastin tim?
• A mjafton që dosja të jetë mbyllur për të thënë se denoncimi ishte i rremë, apo ka dallim?
• Çfarë ndryshimi ka midis gabimit të ndershëm dhe akuzës së vetëdijshme, dhe si e provoj që isha në gabim?
• Çfarë efekti ka tërheqja e denoncimit, dhe a duhet ta bëj përpara se të përgjigjem?
• Çfarë thotë ligji për dëshminë e rreme, dhe a mund të jem unë në rrezik nëse kam dhënë deklaratë në procedim?
• Nëse jam viktimë e denoncimi të rremë, çfarë rruge kam: ankesë penale, kërkesë për shpërblim, ose kombinim i tyre?
• Çfarë ndodh me lejen time të qëndrimit gjatë procedimit, dhe a duhet ta njoftoj zyrën?
• Kur kontaktoj personin tjetër, çfarë lejohet dhe çfarë mund të lexohet si kërcënim ose presion?
• Sa kohë zgjat zakonisht çështje e tillë, dhe kur mund të pres vendim?

Pyetni pa turp edhe për gjëra që ju duken të vogla. Në këtë lloj çështjeje, fjali në mesazh të vjetër mund të ketë peshë më të madhe sesa dokument zyrtar.

Shënoni përgjigjet me datë dhe ruajini bashkë me dosjen. Në çështje denoncimi, dallimi mes asaj që dinit dhe asaj që besonit shpesh del nga detaje të vogla që mbrojtësi i kap vetëm kur flet gjatë me ju.

Kur denoncimi ose njerëzit janë në Shqipëri dhe procedimi në Itali

Në këto çështje, shpesh gjithçka ka lindur në mjedis të përbashkët: familja, qyteti i origjinës, punë e kryer së bashku. Denoncimi mund të jetë bërë në Shqipëri, në Itali ose në vendet përkatëse, dhe pala që ju akuzon mund të jetë atje ku ju nuk jeni. Ky është problem praktik, sepse dëshmitarët janë larg dhe dokumentet në gjuhë tjetër. Procedura për t'i dëgjuar ata kërkon kohë, dhe rezultati nuk është i sigurt.

Dokumentet nga Shqipëria, si vërtetime, letra dhe vendime, duhet të përkthehen dhe shpesh të legalizohen për t'u përdorur në Itali. Përkthimi duhet të jetë i saktë: fjalë si «kallëzim», «ankesë» ose «denoncim» ka kuptime të ndryshme në sistemet përkatëse, dhe përkthim i pasaktë mund të ndryshojë peshën e dokumentit. Filloni t'i kërkoni qysh herët dhe mos prisni afatin e fundit.

Nëse denoncimi është bërë edhe në Shqipëri, është e rëndësishme që mbrojtësit në vendet përkatëse të bisedojnë me njëri-tjetrin, sepse ato që deklarohen në vend mund të përdoren në tjetrin. Konsullata mund të ndihmojë me njoftimet dhe me kontaktin, por nuk është mbrojtës. Mbani gjurmë të gjitha njoftimeve dhe datave kur i keni marrë, sepse afatet shpesh llogariten nga njoftimi. Bisedat me të afërmit nga larg është mirë të mbahen të shkurtra dhe pa detaje mbi çështjen.

Si punon studioja kur çështja ka të bëjë me denoncim

Kontakti niset me mesazh në avvmassimoromano@gmail.com ose me telefonatë. Tregoni shkurt rolin tuaj: nëse keni bërë denoncimin dhe jeni nën hetim, nëse keni qenë i denoncuar, ose nëse po përpiqeni të mbroheni nga kërcënimi me denoncim. Dërgoni foto të njoftimeve dhe të dokumenteve që keni. Studioja kontrollon nëse ka afate dhe ju thotë po atë ditë çfarë duhet bërë si më e rëndësishmja.

Në bisedë, studioja ju kërkon të tregoni historinë me radhë, pa ngutje, dhe pyet për atë që dinit në çdo moment. Pastaj shqyrton dokumentet, vlerëson nëse ka rrezik për ju dhe ju shpjegon mundësitë: të heshtni, të dorëzoni deklaratë me shkrim, të kërkoni dëgjim. Biseda zhvillohet në shqip; aktet përgatiten në gjuhën e procedurës dhe ju shpjegohen.

Studioja punon nga Roma, Milano dhe Napoli, dhe në raste urgjente është e arritshme edhe jashtë orarit. Nëse ngjarja ka lidhje me Shqipërinë, koordinohet me kolegë atje për dokumentet dhe për dëshmitarët. Honorari bihet dakord me shkrim përpara fillimit. Pas çdo hapi merrni përmbledhje të shkurtër me afatet dhe hapat e radhës, që të mos duhet të hamendësoni.

Në çdo fazë, studioja ju kërkon të mos vendosni vetëm. Para se të dorëzoni deklaratë ose të tërhiqni ankesë, bisedoni, shqyrtoni formulimin dhe shikoni si mund të lexohet nga prokurori dhe nga gjyqtari.

Çfarë nuk duhet bërë kur ka denoncim në ecuri

• Mos kontaktoni personin që ju ka denoncuar ose që e keni denoncuar, as drejtpërdrejt as përmes të njohurve. Çdo mesazh mund të interpretohet si presion ose si ndikim mbi dëshminë.
• Mos jepni deklarata policisë pa mbrojtës. Në këtë çështje, fjalët mbi atë që dinit janë vendimtare dhe nuk rregullohen më vonë.
• Mos e tërhiqni denoncimin me nxitim, vetëm sepse ju është thënë se «kështu përfundon gjithçka». Tërheqja ka efekte të ndryshme sipas llojit të veprës.
• Mos i fshini mesazhet, fotot ose telefonatat që lidhen me çështjen, edhe nëse ju duken kompromentuese.
• Mos e kërcënoni dikë me denoncim për të marrë diçka. Kërcënimi vetë mund të përbëjë vepër.
• Mos shkruani në rrjete sociale për çështjen, as për personin tjetër. Postimet përdoren si prova.
• Mos e injoroni njoftimin pasi mendoni se «nuk ka kuptim». Afatet vazhdojnë të rrjedhin dhe vendimi mund të merret pa ju.

Arsyeja është se në këtë lloj çështjeje, çdo veprim dhe çdo fjalë vlerësohet për atë që tregon mbi vetëdijen dhe qëllimin tuaj. Heshtja e menduar dhe dokumentet e ruajtura janë mjetet e vetme që nuk mund të kthehen kundër jush.

Edhe pas njoftimit që çështja ka përfunduar, mos e rihapni bisedën me personin tjetër. Mesazh i dërguar nga zemërimi mund të krijojë çështje të re pikërisht kur çështja e mëparshme po mbyllet.

Fjalët që shfaqen në akte kur bëhet fjalë për denoncim

• denuncia: njoftimi që i bëhet autoriteteve për vepër penale, i cili mund të bëhet nga çdokush.
• querela: kërkesa formale e personit të dëmtuar që procedohet kundër dikujt, e domosdoshme për disa vepra.
• calunnia: akuzimi i dikujt për vepër duke ditur se ai është i parregullt; ky është denoncimi i rremë në kuptimin ligjor.
• archiviazione: pushimi i dosjes kur nuk ka prova të mjaftueshme, i cili nuk e bën denoncuesin automatikisht fajtor.
• falsa testimonianza: dëshmia e rreme përpara gjyqtarit, që ka rregulla të veta dhe lidhet me të vërtetën e deklaruar.
• persona offesa: personi i dëmtuar, që ka të drejta të veçanta në procedim.
• indagato: personi ndaj të cilit zhvillohet hetimi, para se të ketë akuzë të formalizuar.

Këto fjalë shfaqen shpesh në njoftimet e hershme. Nëse lexoni calunnia pranë indagato, jeni nën hetim për denoncim të rremë; nëse lexoni archiviazione, dosja e mëparshme është pushuar dhe lind pyetja nëse ka pasur dijeni. Kërkojini mbrojtësit t'ju shpjegojë cili është rasti juaj.

Fjalë të tjera që mund të haseni janë ato që lidhen me pasojat civile: kërkesa për shpërblim dëmi dhe palët në procedim. Kur denoncim mbyllet pa vazhdim, dokumenti i mbylljes tregon arsyen, dhe ajo arsye ka rëndësi të madhe për të kuptuar nëse lind rrezik për denoncuesin. Kërkoni gjithmonë kopje të gjithë vendimit dhe jo vetëm njoftimin e shkurtër që merrni me postë. Mbrojtësi do t'ju tregojë cila fjalë në dokument është vendimtare dhe cila është formulë e zakonshme.