I arrestuar në Greqi: 24 orë te gjyqtari, pastaj tri ditë

Zgjedhjet e orëve të ngutshme kur personi mbahet në Greqi

Afati që Kushtetuta greke vë për ta nxjerrë të arrestuarin para gjyqtarit hetues ecën që nga çasti i arrestimit, jo nga çasti kur familja mëson lajmin. Prandaj bivioja e ngutshme nuk është cilin avokat do të mbani në fund, por kush lëviz sot për të gjetur vendin ku mbahet personi dhe për t'i vënë gjyqtarit përballë mbrojtës që ka lexuar të paktën akuzën. Çdo orë e humbur është orë në të cilën versioni i policisë mbetet i vetmi në letër.

Zakonisht familja ndodhet para këtyre vendimeve, secili me çmimin e vet:

• Të prisni që ai të telefonojë vetë. Çmimi: mund të mos telefonojë për ditë të tëra, sepse telefonata nuk lejohet gjithmonë ose sepse numrin e familjes nuk e ka përmendësh. Ndërkohë dëgjimi te gjyqtari mund të kalojë pa mbrojtës të besuar pranë tij.
• Të kërkoni vetë mbrojtës në Greqi përmes të njohurve. Çmimi: rruga është e shpejtë, por shpesh nuk dihet kush është ai, sa kërkon dhe nëse flet shqip ose italisht, dhe pas pak çështja është lidhur me ndokënd që nuk e keni zgjedhur me kokë të ftohtë.
• Të na shkruani ose të na telefononi që sot. Çmimi: ne nuk paraqitemi në sallën greke, prandaj veprimi në vend kalon përmes kolegut korrespondent. Ne ndërtojmë dosjen, e mbajmë familjen të informuar dhe kontrollojmë çdo hap, por në sallë shfaqet mbrojtësi i vendit.
• Të lajmëroni përfaqësinë shqiptare në Greqi. Çmimi: njoftimi duhet kërkuar shprehimisht nga i arrestuari ose nga mbrojtësi i tij; pa këtë kërkesë ai nuk bëhet vetvetiu, dhe vetë përfaqësia nuk e zëvendëson mbrojtësin.

Këto hapa mund të ecin paralelisht, me kusht që në fund mbrojtësi të jetë vetëm personi i caktuar qartë. Përndryshe aktet mbeten pa adresë dhe afatet humbasin mes disa mbrojtësve që secili mendon se tjetri po merret me çështjen.

Kush e hap këtë faqe nga Shqipëria, Italia ose Greqia

Situata më e zakonshme duket kështu: telefononi nga Shqipëria ose nga Italia sepse vëllai, babai ose bashkëshorti po punonte sezonin në Greqi, në ullishte, në serra, në ndërtim ose në hotelet e ishujve, dhe që dje nuk i përgjigjet telefonit. Pastaj vjen mesazhi i shokut të tij: policia e ka marrë, nuk dihet pse, nuk dihet ku. Nuk keni dokument në dorë, nuk dini në cilën gjuhë flitet në komisariat dhe nuk e dini nëse ai e ka kuptuar akuzën.

Situata tjetër është e atij që lexon vetë, pak pasi është liruar me kusht ose ndërsa pret në dhomën e mbajtjes. Ka marrë fletë në greqisht, i ka firmosur sepse i thanë se ishte formalitet, dhe tani nuk e di nëse ka datë gjykimi, ndalim lëvizjeje ose detyrim paraqitjeje. Ai duhet të dijë që firma nën aktin që nuk e ka kuptuar nuk e ndalon mbrojtjen të kërkojë ndreqjen e gabimeve, por e vështirëson punën.

Situata që mbetet shpesh pa u përmendur është kjo: njerëz që jetojnë në Itali, kanë leje qëndrimi këtu dhe janë kapur në Greqi gjatë udhëtimit për në shtëpi, gjatë pushimeve ose në punë sezonale. Për ta pyetja nuk është vetëm si del nga mbajtja greke, por çfarë ndodh me lejen italiane, me vendin e punës dhe me kthimin kur dosja greke është ende e hapur.

Studio e trajton çdo rast si dosje me fytyra të ndara: ajo që vendoset në Greqi dhe ajo që mbetet në jetën e personit këtu. Kurrfarë pjese nuk mund të lihet pas.

Çfarë ndryshon në punë, në shtëpi dhe në dokumente

Arrestimi në Greqi ndalon menjëherë gjithçka që varej nga prania fizike e personit. Puna sezonale në bujqësi, në ndërtim ose në turizëm humbet ditët e papaguara dhe shpesh edhe vendin: punëdhënësi nuk pret dhe nuk ka detyrim ta presë. Kontrata që mbështet lejen e qëndrimit në Itali kërkon vazhdimësi, kështu që mungesa e gjatë mund të lërë gjurmë në dosjen e rinovimit pa lidhje me akuzën.

Familja përballet me pasoja praktike që procesverbali nuk i përmend. Ai që sillte të ardhurat lë faturat pa pagesë; shkolla e fëmijëve, qiraja dhe kredia në Shqipëri ose në Itali vazhdojnë të rrjedhin. Paratë për mbrojtësin grek, për përkthyesin dhe për udhëtimin e të afërmve duhen gjetur nga burime që nuk ishin planifikuar, dhe kjo shpesh çon në borxhe që rëndojnë më shumë se vetë procedura.

Pasaporta ose dokumenti i udhëtimit që ka personi mund të mbahet nga autoritetet ose të bëhet objekt i ndalimit të daljes nga vendi. Edhe kur arrestimi mbaron me lirim, personi mund të mos jetë i lirë të kthehet në Itali, në Shqipëri ose kudo tjetër pa leje të gjyqtarit. Për ata që kanë leje qëndrimi me afat që po afrohet, kjo bëhet urgjencë: duhet vërtetuar që kërkesa për rinovim është dorëzuar në kohë ose që vonesa ka shkak të dokumentueshëm.

Nuk bëhet fjalë vetëm për ligjin. Bëhet fjalë për rendin e jetës që duhet mbajtur në këmbë ndërkohë që mungon njeriu kryesor: kush njofton punëdhënësin, kush merr postën, kush mban lidhjen me shkollën dhe me qiradhënësin.

Gabimet që bëhen nga larg, kur nuk shihet salla

Njerëzit që kërkojnë ndihmë nga distanca bëjnë gabime të ngjashme, të gjitha të lindura nga dëshpërimi dhe jo nga pakujdesia. Ja ato që shfaqen më shpesh në dosjet me Greqinë:

• Mos i dërgoni të arrestuarit mesazhe me përmbajtje faktesh. Telefonat e të mbajturve dhe bisedat me të afërmit mund të lexohen, dhe fjalët e thëna "për ta qetësuar" lexohen më vonë si pranim.
• Mos paguani askënd që thotë se "e rregullon" çështjen. Ai që premton rezultat para se të ketë lexuar aktet po shet shpresë, jo shërbim; paratë e dhëna kështu nuk rikthehen.
• Mos firmosni akte në greqisht pa përkthim të kuptueshëm. Edhe ato që duken formale mund të përmbajnë heqje dorë nga e drejta ose pranim fakti.
• Mos shpërndani lajmin në rrjetet shoqërore dhe në grupet e komunitetit. Postimet lexohen nga të gjithë, edhe nga ata që ndërtojnë akuzën, dhe herë-herë shfaqen më vonë si gjurmë.
• Mos fshini bisedat, fotot dhe kontaktet nga telefoni juaj. Fshirja duket e dyshimtë dhe nuk fshin atë që është regjistruar gjetkë.
• Mos prisni që përfaqësia shqiptare të veprojë si mbrojtës. Ajo viziton dhe sinjalizon, por nuk lexon dosjen dhe nuk paraqitet në seancë.

Çdo gabim i tillë ndreqet kur zbulohet herët; zbuluar me vonesë, ai bëhet pjesë e dosjes dhe mbrojtësi duhet ta shpjegojë para gjyqtarit.

Gabimi më i heshtur është shumëzimi i zërave: kur disa të afërm telefonojnë mbrojtësin, përfaqësinë dhe policinë me versione të ndryshme, dosja merr kundërthënie që nuk i ka dashur askush. Caktoni personin e familjes që flet me studion dhe që ua përcjell informacionin të tjerëve.

Çfarë mblidhet menjëherë: letra, foto dhe emra

Edhe pa pasur ende aktet greke, familja mund të përgatisë shumë. Ajo që kërkohet është dosje e vogël, e rregullt, që mbrojtësi ta marrë në dorë pa rindërtuar historinë e personit nga fillimi. Mblidhni, sipas rendit që vlen më shumë:

• Emrin e përkthyer siç shkruhet në pasaportë, datëlindjen dhe vendlindjen. Gabimet e transkriptimit mes alfabetit shqip, atij grek dhe atij latin shkaktojnë humbje kohe në çdo zyrë.
• Fotokopje të pasaportës ose letërnjoftimit dhe, për ata që jetojnë në Itali, të lejes së qëndrimit dhe të vërtetimit të dorëzimit të rinovimit. Lejojnë të shihet menjëherë çfarë rrezikohet këtu.
• Emrat dhe numrat e punëdhënësit, të shokëve të udhëtimit dhe të atij që ka lajmëruar familjen. Dëshmitarët humbasin brenda ditësh nëse nuk kapen herët.
• Çdo fotografi, mesazh dhe faturë që tregon ku ishte personi, kur dhe me kë. Ruani origjinalin në telefon dhe mos e rishkruani.
• Çdo fletë që personi ka firmosur ose që i është dorëzuar, edhe nëse duket e parëndësishme. Fotografojeni anën e përparme dhe të pasme.
• Të dhënat shëndetësore: ilaçe të rregullta, sëmundje kronike, alergji. Janë arsye për kërkesa konkrete rreth mbajtjes.
• Listën e anëtarëve të familjes që mund të marrin vendime dhe të mbajnë kontakt me studion. Kontakt i qartë i përditshëm vlen më shumë se shumë numra të përziera.

Ruajini të gjitha në vende të ndara, për shembull në telefon dhe në email, sepse telefoni i familjes mund të humbasë ose të bllokohet. Mbrojtësi përfiton më shumë nga kopje të lexueshme dhe të emërtuara qartë — emri i personit, data, lloji i fletës — sesa nga fotografi të përziera, të shkëputura nga konteksti, që duhen zbërthyer me radhë.

Kur dosja shtrihet midis Greqisë, Shqipërisë dhe Italisë

Greqia dhe Shqipëria kanë kufi të përbashkët, por kjo afërsi nuk e thjeshton dosjen. Procedura zhvillohet në greqisht, para autoriteteve që nuk e njohin automatikisht gjuhën, dokumentet ose rregullat e vendit tuaj. Fjalët e folësit me variant gegë ose toskë, ose me përzierje të greqishtes së mësuar në punë, kalojnë përmes interpretit dhe humbasin nuanca. Prandaj çdo deklaratë duhet kërkuar të përkthehet qartë dhe të lexohet para firmosjes. Anglishtja shpesh nuk mjafton në zyrat e gjykatës dhe të policisë; për aktet që kanë peshë duhet interpret.

Dokumentet që vijnë nga Shqipëria, si certifikata familjare, vërtetime banimi, dëshmi pune ose raporte mjekësore, mund të kenë nevojë për përkthim zyrtar dhe legalizim para se gjyqtari t'i pranojë. Kjo kërkon kohë, sepse posta, zyrat dhe përkthyesit nuk lëvizin me ritmin e afatit kushtetues. Familja duhet t'i nisë ato pa pritur që t'i kërkojë mbrojtësi.

Kur personi ka jetuar në Itali, ka rëndësi edhe kjo: autoritetet greke mund të pyesin për lidhjet e tij, vendbanimin dhe punën, për të vlerësuar rrezikun e arratisjes. Kontrata e punës ose e qirasë në Itali mund të tregojë se personi ka rrënjë të qëndrueshme. Studio e di cilat dokumente italiane janë të dobishme dhe si t'i dërgojë te mbrojtësi në Greqi pa humbur kohë.

Familjarët që duan ta vizitojnë mund ta bëjnë udhëtimin me tokë nga Shqipëria, ndërsa nga Italia duhen lidhje me anije ose avion; në çdo rast vizita kërkon leje të autoritetit dhe nuk mund të planifikohet pa lajmëruar mbrojtësin. Diferenca e orës është e vogël, por mjafton për të humbur telefonatën; caktoni orë kontakti që në fillim.

Si e ndjek studio dosjen kur arrestimi ka ndodhur në Greqi

Studio e ndërton incarikin thjesht: familja na shkruan ose na telefonon, tregon emrin e personit, vendin ku besohet se mbahet dhe çfarë dihet për akuzën, dhe ne caktojmë kohën e telefonatës. Gjatë saj pyesim për datat, për dokumentet që ka personi në Itali dhe për njerëzit që duhet të mbajnë kontakt me ne. Pa këto të dhëna mbrojtja e rregullt nuk niset.

Meqenëse gjyqtari hetues dhe procedura janë greke, mbrojtja në sallë ushtrohet nga koleg i regjistruar në Greqi. Ne e zgjedhim me kujdes, i dërgojmë dosjen që kemi mbledhur nga Italia dhe çdo dokument të përkthyer. Familja nuk duhet të lidhë marrëveshje të veçanta me persona të tjerë pa na e thënë, që të mos lindin përsëritje ose kundërthënie.

Punojmë në shqip, italisht dhe në gjuhë të tjera sipas nevojës. Studio ka seli në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimi organizohet aty ku ndodhet familja. Mund të na shkruani në avvmassimoromano@gmail.com ose të telefononi numrin që gjendet në faqe; mesazhet lexohen shpejt, dhe urgjencat merren edhe jashtë orarit.

Ne nuk premtojmë rezultat dhe nuk vlerësojmë paraprakisht si do të përfundojë çështja. Ajo që mund të thuhet është se dosja nuk do të mbetet pa lexuar, afatet do të ndiqen dhe familja do të marrë informacion të qartë, i shkruar kur është e mundur.

Kostoja e korrespondentit grek dhe e përkthimeve zyrtare shpjegohet që në fillim, e ndarë sipas fazave, që familja të dijë çfarë paguan dhe kur. Nëse personi lirohet dhe kthehet në Itali, studio vazhdon të ndjekë atë që mbetet këtu: lejen e qëndrimit, njoftimet e gjykatës greke dhe çdo kërkesë që vjen më vonë nga Greqia.

Pyetjet që duhen bërë mbrojtësit kur dosja është greke

Në bisedë me mbrojtësin, shumë njerëz pyesin vetëm sa do të zgjasë. Ka pyetje më të dobishme, që zakonisht nuk i mendon ai që nuk është i mesit. Mbani këtë listë pranë telefonit:

• Cili është akti mbi të cilin mbështetet arrestimi, dhe a e kam kopjen e përkthyer në gjuhë që e kuptoj?
• A kam qenë në flagrancë sipas aktit, apo arrestimi vjen nga urdhër? Ndryshimi vendos mënyrën si ecën procedura.
• A është caktuar interpreti për dëgjimin te gjyqtari dhe a ka qenë pranë meje gjatë marrjes në pyetje në komisariat?
• Çfarë masash të tjera ka gjyqtari përveç mbajtjes, për shembull paraqitjen periodike ose ndalimin e daljes nga vendi?
• Çfarë dokumentesh nga Shqipëria ose nga Italia duhet t'i dërgojmë tani dhe si duhet të jenë të përkthyera dhe të legalizuara?
• Kush merr njoftimet e gjykatës nëse kthehem në Itali, dhe në ç'adresë dërgohen aktet?
• Çfarë efekti ka procedura greke mbi lejen time të qëndrimit në Itali dhe a duhet të lajmëroj ndokënd këtu?
• Si do të më njoftohet çdo seancë e ardhshme dhe çfarë ndodh nëse mungoj?
• Ku dhe kur mund të takohem me mbrojtësin, nëse jam ende i mbajtur?

Çdo pyetje e mbetur pa përgjigje është hap që do ta bëni më vonë me kosto më të madhe.

Kërkojini mbrojtësit t'i përgjigjet me shkrim, edhe shkurt, pyetjes së afateve: nga cila datë ka ecur koha e arrestimit dhe kur pritet vendimi. Përgjigjja e shkruar mbetet në dosje dhe ju lejon të kontrolloni më vonë nëse afatet janë respektuar.

Fjalët e akteve greke që do t'i gjeni të përkthyera

Aktet që mbërrijnë nga Greqia dhe, më pas, kopjet e përkthyera në Itali, përdorin fjalë që në jetën e përditshme nuk dëgjohen. Këto janë ato që lidhen me procedurën e përshkruar në këtë faqe, shpjeguar me fjalët tuaja:

• Flagrancë: kapja gjatë veprimit ose menjëherë pas tij. Kur flagrancë nuk ka, arrestimi mbështetet në urdhër, dhe kjo ndryshon fushën e kundërshtimit.
• Gjyqtar hetues: gjyqtari që dëgjon të arrestuarin dhe vendos nëse e lë të lirë ose lëshon urdhrin e burgimit. Nuk është gjyqtari që në fund gjykon çështjen.
• Urdhër burgimi: vendimi me të cilin personi mbahet derisa vazhdon procedura. Ka afate dhe mund të kundërshtohet.
• Paraburgim: mbajtja para vendimit përfundimtar. Nuk është dënim, por gjatë tij personi është i privuar nga liria, prandaj kohëzgjatja e tij kontrollohet vazhdimisht.
• Procedurë e shkurtuar: rruga e përshpejtuar që mund të ndiqet kur ka flagrancë. Kalon më shpejt nga arrestimi te gjykimi, prandaj koha për përgatitjen e mbrojtjes është e ngushtë.
• Kushtetuta: teksti më i lartë i shtetit grek, ku janë shkruar vetë afatet e arrestimit. Aktet i referohen asaj kur llogaritin kohën.
• Afati: koha brenda së cilës autoriteti duhet të veprojë. Kur kalon pa vendim, personi duhet të lirohet menjëherë.

Nëse fjala në fletën tuaj nuk gjendet këtu, fotografojeni dhe dërgojeni; do ta shpjegojmë në shqip.

Terminologjia greke vjen në aktet e përkthyera shpesh me shprehje që nuk përputhen fjalë për fjalë me italishten ose shqipen. Kur përkthimi ju duket i çuditshëm, mos e interpretoni vetë: pyetni mbrojtësin çfarë nënkupton termi në sistemin grek dhe a ka ekuivalent në Itali, sepse ky ndryshim shpesh vendos pasojat për lejen këtu.