I arrestuar në Athinë: ku çohet dhe kush vendos

Shqiptarët në Athinë: kush lidhet me këtë faqe dhe pse çështjet ngatërrohen

Athina është qyteti ku jeton pjesa më e madhe e komunitetit shqiptar në Greqi. Njerëzit që vijnë në këtë faqe janë shumë të ndryshëm. Ka të ardhur që punojnë në ndërtim, në bujqësi, në kujdes shtëpiak ose në tregti të vogël. Ka edhe të rinj që kanë lindur atje, flasin greqisht si gjuhë amtare dhe nuk kanë njohur Shqipërinë veçse në pushime. Të gjithë këta, kur dikush arrestohet, kanë pyetje të ndryshme.

Familjarët në Itali mësojnë se vëllai, nipi ose i dashuri është ndaluar në Athinë dhe pyesin përse çështja nuk trajtohet nga Shqipëria, çfarë ndryshon në Greqi dhe a mund të ndërhyjë dikush nga Italia. Disa kanë dokumente italiane dhe lidhje me të gjitha vendet, dhe nuk e dinë ku do të gjykohet personi. Të tjerë mendojnë se vetëm konsullata mund të ndihmojë.

Për ata që kanë lindur në Greqi, problemi është më delikat. Shtetësia e tyre mund të jetë shqiptare, greke ose e papërcaktuar mirë në dokumente, dhe kjo ndikon në çfarë mbrojtjeje zbatohet, në çfarë të drejte kanë dhe çfarë ndodh nëse procedura çon në dëbim. Pa e sqaruar këtë që në fillim, çdo këshillë mbetet e pasigurt. Kjo faqe flet për ata që kërkojnë përgjigje të qeta për qytet të madh, me komunitet të madh, ku situatat mund të ngatërrohen lehtë.

Çfarë duhet të vendosni në orët pas lajmit për arrestimin në Athinë

Vendimi që duhet marrë në fillim është kush e merr përsipër kontaktin me autoritetet vendase. Familja duhet të caktojë person që flet në emër të të gjithëve dhe që mban shënime për çdo telefonatë. Zyrtarët në Athinë flasin greqisht, dhe pa përkthyes çdo bisedë mund të ngatërrohet. Kërkoni që personi i ndaluar të ketë përkthyes dhe mbrojtës që nga momenti i ndalimit, edhe nëse thuhet se është formalitet.

Vendimi tjetër është konsullata. Njoftimi i përfaqësisë shqiptare mund të ndihmojë që familja të marrë informacion mbi vendndodhjen e personit dhe të lidhet me avokat vendas. Nuk është zëvendësim i mbrojtjes. Nëse personi ka dokumente italiane ose banon zakonisht në Itali, mund të ketë kuptim të njoftohen edhe autoritetet që lëshuan lejen, por kjo duhet vendosur me kujdes sepse çdo njoftim ka pasoja.

Vendimi i fundit është çfarë dokumentesh dërgohen dhe nga kush. Familja ka tendencën të dërgojë gjithçka që ka, por dokumentet duhet të zgjidhen. Pasaportë e skaduar, dokument i vjetër ose deklaratë e papërkthyer mund të krijojë konfuzion. Pyesni mbrojtësin vendas se cilat prova kërkohen dhe në çfarë forme. Mos premtoni asgjë në emër të personit të ndaluar dhe mos paguani para pa faturë ose kontratë me shkrim, sepse në qytet të madh kërkesat për para nga të panjohur janë të shpeshta.

Dokumentet që duhen mbledhur për të provuar lidhjen me Greqinë dhe me familjen

• Pasaporta ose dokumenti i identitetit, me kopje të qarta të të gjitha faqeve, dhe çdo dokument qëndrimi nga autoritetet greke.
• Certifikata e lindjes, e cila për ata që kanë lindur atje tregon vendin dhe prindërit dhe ndihmon të sqarohet shtetësia.
• Dokumentet e punës: kontrata, vërtetime të punëdhënësit, kontribute sigurimi, që provojnë lidhjen me qytetin.
• Dëftesat dhe vërtetimet e shkollës, kur personi është i ri dhe ka kryer shkollimin atje.
• Kontrata e qirasë ose prova të banimit, që tregojnë adresë të qëndrueshme në zonën e Athinës.
• Dokumentet e familjes: martesa, fëmijët, prindërit, me përkthim për ato që mbahen në Shqipëri ose në Itali.
• Çdo vërtetim mjekësor ose të dhëna mbi trajtime të vazhdueshme që personi ka nevojë të vazhdojë.
• Listë të ngjarjeve me data: kur është ndaluar, kush e ka njoftuar, cilat letra janë dhënë, kush ka folur me të.
• Emrat dhe numrat e njerëzve në Athinë që mund të vërtetojnë identitetin ose punën e personit.

Mos e dërgoni asgjë përpara se mbrojtësi të ketë thënë çfarë i duhet. Dokumentet e papërshtatshme mund të krijojnë probleme të reja. Ruajini origjinalet dhe dërgoni vetëm kopje, derisa të kërkohet ndryshe.

Mbani gjithashtu listë me kontaktet e zyrave greke dhe të personave që kanë ndihmuar deri tani, me datat e telefonatave. Kur mbrojtësi vendas ose ai në Itali pyet «kush ju tha këtë?», përgjigja duhet të gjendet shpejt.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme të familjes kur çështja është në Athinë

Distanca e shndërron çdo veprim në problem praktik. Familjarët në Itali ose në Shqipëri nuk mund të vizitojnë vetëm duke hyrë në zyrë; duhen bileta, kohë pushimi dhe dokumente udhëtimi. Disa nuk kanë të drejtë të hyjnë në Greqi për shkak të statusit të tyre, dhe duhet të mbështeten te të afërmit që jetojnë aty. Komuniteti shqiptar në Athinë është shpesh mbështetja kryesore: të njohur që ndihmojnë me përkthim, me strehim dhe me udhëzime të përgjithshme.

Gjuha është pengesë e përditshme. Letrat nga autoritetet janë në greqisht, dhe familja shpesh bazohet në përkthime jozyrtare nga fqinjë ose të rinj që flasin gjuhët përkatëse. Këto mund të humbasin hollësi që kanë peshë. Kërkoni përkthim të vërtetuar për çdo akt të rëndësishëm dhe mos pranoni të nënshkruani diçka që nuk e kuptoni.

Për ata që kanë lindur në Greqi, shqetësimi tjetër është identiteti: ata ndihen vendas, por dokumentet i tregojnë të huaj. Në momentin e arrestimit, kjo kontradiktë del në pah. Pyetja nëse mund të dëbohen në vend ku nuk kanë jetuar kurrë është e vërtetë dhe e rëndësishme. Mbrojtja duhet ta dijë këtë që në fillim, sepse përcakton se çfarë argumentesh përdoren. Familja duhet të ketë parasysh edhe pasojat financiare: shpenzime udhëtimi, avokat vendas, përkthime, dhe pagesa që vazhdojnë në shtëpi.

Pyetjet që duhen bërë mbrojtësit kur personi ndodhet në Athinë

• Kush është mbrojtësi në Athinë, si mund ta kontaktojmë dhe në çfarë gjuhe flet me familjen?
• Çfarë akuze i është njoftuar personit, dhe a ka dokument të shkruar që e provon këtë?
• Çfarë të drejtash ka personi i ndaluar për përkthyes, për mbrojtës dhe për kontakt me familjen?
• Nëse personi ka lindur në Greqi, çfarë ndikimi ka kjo mbi përgjegjësinë dhe mbi pasojat për qëndrimin?
• A ka rrezik që procedura të shkojë drejt dëbimit, dhe çfarë dokumentesh e kundërshtojnë këtë?
• Kush mban lidhjen me konsullatën, dhe çfarë mund të bëjë ajo konkretisht?
• A duhet njoftuar autoriteti italian nëse personi banon në Itali, dhe me çfarë efekti?
• Çfarë shpenzimesh të pritura ka mbrojtja në Greqi, dhe kush i paguan në praktikë?
• Kur mund të marrim lajme të reja, dhe në cilën formë do të vijnë?

Pyetni pa turp edhe për detaje që ju duken të vogla. Mbrojtësi vendas ka gjuhë dhe praktikë të ndryshme nga ajo që prisni, dhe ju duhet të dini si funksionon para se të vendosni.

Kujtoni se pyetjet për gjuhën janë po aq të rëndësishme sa ato juridike: kërkoni që përgjigjet të vijnë me fjalë të thjeshta, pa terma teknikë që nuk i kuptoni. Nëse mbrojtësi flet vetëm greqisht, kërkoni përkthyes për bisedat e rëndësishme dhe pyesni kush e paguan përkthimin. Pyesni edhe se si merren lajme kur personi është në ndalim: a ka orare, a lejohen letra, a lejohen telefonata dhe kush mund t'i bëjë. Së fundi, pyesni nëse ka dokumente që duhen dërguar nga Italia ose nga Shqipëria dhe me çfarë afati, që familja të mos humbasë ditë të çmuara në pritje.

Çfarë nuk duhet bërë kur dikush është ndaluar në Athinë

• Mos pranoni që personi të nënshkruajë dokumente në greqisht pa përkthim. Çdo nënshkrim ka pasoja që nuk ndreqen më vonë.
• Mos dërgoni para te të panjohur që thonë se njohin policinë ose gjyqtarin. Këto lloj mashtrimesh shfaqen vazhdimisht.
• Mos e injoroni faktin që personi ka lindur ose jetuar në Greqi. Ky është argument i rëndësishëm dhe duhet paraqitur që në fillim.
• Mos u kufizoni vetëm te konsullata. Ajo informon, por nuk ndërhyn në çështje në vend të mbrojtësit.
• Mos shpërndani informacion në rrjete sociale ose në grupe komuniteti. Çdo detaj mund të përdoret kundër personit.
• Mos shkoni në Greqi pa u siguruar që dokumentet tuaja e lejojnë dhe që mbrojtësi ju priti. Udhëtimi pa përgatitje shpesh humb kohë.
• Mos fshini mesazhe ose dokumente nga telefoni i personit. Mungesa e tyre vlerësohet më rëndë se përmbajtja.

Arsyeja është se në qytet të madh dhe me komunitet të madh, informacioni përhapet shpejt dhe jo gjithmonë saktë. Çdo hap i nxituar mund të kthehet në pasojë që zgjat vite. Heshtja e mençur, dokumentet e zgjedhura mirë dhe komunikimi i koordinuar me mbrojtësin janë mjetet më të sigurta.

Edhe pas ndryshimeve të situatës, mbani të njëjtën kujdes: informacioni që ndan familja me të tjerë mund të shfaqet më vonë në dosje, kur nuk e prisni.

Kur Athina, Italia dhe Shqipëria hyjnë në të njëjtën histori

Shumë familje shqiptare kanë anëtarë në vende të ndryshme. Njëri jeton në Athinë, tjetri në Itali, prindërit në Shqipëri. Kur dikush arrestohet në Athinë, lind pyetja se cili sistem është i rëndësishëm. Procedura penale zhvillohet në Greqi sipas rregullave greke, por dokumentet, lidhjet dhe pasojat shtrihen në vendet e tjera. Nëse personi ka leje qëndrimi në Itali, vendimi grek mund të ketë pasoja atje; nëse ka dënime në Shqipëri, ato mund të dalin në dosje.

Faqja e përgjithshme për Greqinë shpjegon afatet procedurale. Këtu mjafton të theksohet se studioja, që punon në Itali, nuk zëvendëson mbrojtësin vendas në Athinë. Roli i saj është të ndihmojë familjen të kuptojë atë që po ndodh, të koordinojë dokumentet e nevojshme nga Italia dhe nga Shqipëria, dhe të lidhet me mbrojtës vendas kur është e nevojshme.

Dokumentet që vijnë nga Shqipëria ose nga Italia për t'u përdorur në Greqi duhet të përkthehen dhe vërtetohen sipas rregullave të vendit ku do të paraqiten. Nëse nuk jeni të sigurt se cila formë pranohet, pyesni mbrojtësin vendas përpara se të paguani për përkthim ose për vërtetim. Mbani gjurmë të çdo dokumenti të dërguar dhe të datës kur është dërguar, sepse në situata si kjo, dokument që ka humbur gjatë rrugës mund të vonojë çështjen më shumë se mungesa e tij.

Si ndihmon studioja familjet me çështje që lidhen me Athinën

Kontakti niset me mesazh në avvmassimoromano@gmail.com ose me telefonatë. Thoni kush është personi, ku ndodhet, çfarë dini për akuzën dhe nëse ka mbrojtës. Studioja nuk zëvendëson avokatin vendas, por ndihmon familjen të organizohet, të kuptojë aktet kur i dërgoni në foto dhe të përgatisë dokumentet që duhen nga Italia ose nga Shqipëria.

Biseda zhvillohet në shqip. Studioja shpjegon ndryshimin mes procedurës greke dhe asaj italiane, çfarë pasojash mund të ketë për qëndrimin në Itali dhe çfarë pyetjesh t'i bëni mbrojtësit vendas. Kur personi ka dokumente italiane ose ka lidhje me Italinë, studioja vlerëson nëse ka rëndësi të njoftohet ndonjë autoritet këtu dhe kur është më mirë të pritet.

Studioja punon nga Roma, Milano dhe Napoli dhe, për raste urgjente, është e arritshme edhe jashtë orarit. Honorari bihet dakord me shkrim përpara fillimit, dhe nuk jepen premtime për rezultatin. Familja merr përmbledhje të shkurtra pas çdo hapi dhe listë të dokumenteve që mungojnë. Kur është e nevojshme, studioja koordinohet me kolegë në Greqi dhe në Shqipëri, që asnjë deklaratë të mos kundërshtojë tjetrën dhe që afatet e secilit vend të ndiqen pa vonesë.

Studioja ju ndihmon edhe të dalloni çfarë mund të bëni vetë nga Italia dhe çfarë duhet t'i lini mbrojtësit vendas, që të mos humbisni energji në veprime pa rezultat.

Fjalët që mund t'i hasni në aktet dhe në bisedat për Athinën

• estradizione: dorëzimi i personi nga shtet te tjetri për të gjykuar ose për të ekzekutuar dënimin.
• mandato d'arresto europeo: urdhri evropian i arrestimit që qarkullon mes shteteve të Bashkimit.
• permesso di soggiorno: leja e qëndrimit në Itali, e cila mund të preket nga dënim i huaj.
• cittadinanza: shtetësia, që për të lindurit në Greqi mund të jetë e paqartë në dokumente.
• traduzione giurata: përkthimi i vërtetuar, që pranohet nga gjykatat dhe zyrat.
• legalizzazione: vërtetimi i dokumentit të huaj që të pranohet në vendin tjetër.
• difensore di fiducia: mbrojtësi i zgjedhur nga vetë personi ose familja, jo i caktuar.

Këto fjalë mund të dalin kur flasim për ndikimin e çështjes në Itali. Nëse dëgjoni estradizione, është fjala për kërkesë që shtet i dorëzojë personin tjetrit. Kërkojini mbrojtësit t'ju tregojë cila prej tyre ka rëndësi për rastin tuaj.

Në praktikë, këto fjalë dalin kur çështja nga Athina ka reflektim në Itali: dokumente që duhen vërtetuar, pasoja për qëndrimin, kërkesa për ndihmë nga autoritetet shqiptare ose italiane. Nëse nuk jeni të sigurt cila fjalë ka të bëjë me rastin tuaj, mos hamendësoni. Kërkojini mbrojtësit të shkruajë shënim të shkurtër me kuptimin e secilës dhe me hapin që ndjek. Shënimi do t'ju shërbejë edhe kur flisni me konsullatën, me punëdhënësin ose me zyrën e qëndrimit, ku e njëjta fjalë mund të kuptohet ndryshe. Mbani kopje të çdo dokumenti në gjuhët përkatëse, që kuptimi të mos humbasë në përkthim.