I arrestuar në Londër: ora e kustodisë dhe avokati i shërbimit

Londra nga afër: kush e kërkon këtë faqe dhe pse

Një ndërtues shqiptar telefonon nga një stacion policie në Londër dhe thotë vetëm se e kanë marrë nga puna. Familja në Itali nuk e di nëse është arrestim, kontroll imigracioni apo thjesht një pyetje, dhe nuk e di as kush e mban të informuar. Ata nuk dinë se në Britani ora e kustodisë nis nga stacioni, jo nga momenti i arrestimit, dhe se një mbrojtës pa pagesë është në dispozicion që nga fillimi.

Një i afërm tjetër është ai që jeton në Itali dhe merr lajmin se vëllai ose djali ndodhet në një qytet shumë të madh, me një komunitet shqiptar ndër më të mëdhenjtë në Evropën perëndimore. Ai kërkon të kuptojë gjeografinë: një qytet i vetëm, por me shumë ndërtesa gjykate dhe stacionesh, ku ndodh që personi të çohet nga njëra te tjetra pa u njoftuar familja. Këto lëvizje nuk janë shenjë e keqe, por mënyrë organizimi.

Një lexues tjetër ka jetuar në Itali dhe ka kaluar kohë në Britani pas daljes së saj nga Bashkimi Evropian, dhe pyet nëse një urdhër arresti italian mund ta arrijë atje. Përgjigjja ka ndryshuar: Mbretëria e Bashkuar nuk zbaton më urdhrin evropian të arrestimit, dhe dorëzimi ndjek një marrëveshje të veçantë me afate dhe kushte të veta. Për këtë arsye procedura është më e ngadaltë, dhe garancitë duhen kërkuar shprehimisht.

Kjo faqe nuk përsërit afatet e përgjithshme të Britanisë; trajton atë që i përket vetëm Londrës: shpërndarjen e gjykatave, komunitetin shqiptar dhe lidhjen e ngushtë me qëndrimin.

Çfarë ndryshon në punë, banesë dhe qëndrim kur dikush mbahet në Londër

Londra është një qytet ku shumë shqiptarë punojnë në ndërtim, restorante, pastrim dhe transport, shpesh me kontrata të shkurtra ose të pasigurta. Kur dikush mbahet për orë të tëra, rrezikohet menjëherë ndërrimi i punës, dhe punëdhënësit në këtë sektor nuk presin: zëvendësimi bëhet brenda ditës. Një shkresë e shkurtër, e dërguar nga një i afërm, mund të mbajë vendin e punës derisa të sqarohet situata.

Banesa është problem tjetër. Në Londër shumë njerëz jetojnë në dhoma të nëndhëna dhe me pagesa që bëhen në dorë, pa kontratë të shkruar. Nëse personi mungon, pronari mund të ndërrojë bravën, dhe dokumentet e brendshme mund të humbasin. Një person i besuar duhet të ketë qasje për të marrë pasaportën, kontratat dhe letrat e marra së fundi nga autoritetet.

Pozita e qëndrimit pas daljes së Britanisë nga Bashkimi është shpesh më e brishtë se sa mendojnë njerëzit. Një procedim penal mund të ndikojë në një kërkesë për rregullim qëndrimi, dhe një i huaj mund të përballet me pyetje të reja nga autoritetet e imigracionit. Për shqiptarët që kanë jetuar edhe në Itali, historia e qëndrimit në Britani dhe në Itali bëhet pjesë e vlerësimit. Fëmijët në shkollë, banka dhe dërgesat për familjen në Shqipëri kërkojnë një plan të qartë që në ditët e fillimit, përndryshe frika shton borxhet.

Për këtë arsye, një plan i thjeshtë për ditët në vazhdim, i shkruar bashkë me mbrojtësin, vlen më shumë se çdo premtim i dhënë në ankth.

Zgjedhjet e orëve që ndjekin një arrestim në Britani

Zgjedhja që nuk pret është nëse të pranohet avokati i shërbimit apo të kërkohet një mbrojtës i zgjedhur nga familja. Avokati i shërbimit nuk kushton asgjë dhe mund të vijë shpejt; çmimi është se personi nuk e njeh dhe nuk dihet nëse do ta ndjekë çështjen pas stacionit. Një mbrojtës i zgjedhur nga familja kërkon kohë për t'u gjetur dhe për t'u paguar, por e ndjek çështjen deri në fund.

Zgjedhja tjetër është nëse personi flet gjatë pyetjes. Në sistemin britanik heshtja mund të ketë pasoja në gjykim, prandaj ky është një vendim që nuk merret pa këshillën e një mbrojtësi që njeh rregullat atje. Nëse personi nuk flet mirë anglisht, ka të drejtë të kërkojë përkthyes, dhe nuk duhet të pranojë të flasë "pak" pa të.

Një zgjedhje më vete është te familja në Itali: të udhëtojë menjëherë për në Londër apo të presë. Udhëtimi është i shpejtë, por vizita në stacion nuk lejohet zakonisht, dhe familja mund të humbasë kohë për një gjë që mund të bëhej me telefon. Është më e dobishme të dërgohen dokumentet dhe të mbahet një person kontakti që flet me studion. Nëse dosja lidhet me një kërkesë nga Italia, mbrojtja duhet koordinuar mes sistemeve, sepse një deklaratë e dhënë në Londër mund të përdoret në Itali.

Mbrojtësi mund t'ju tregojë çmimin real të secilës rrugë, por vendimi i përket familjes dhe personit.

Çfarë të ketë gati një i afërm që telefonon nga Italia

Në Britani, mbrojtësi e kërkon dokumentacionin shumë shpejt; ky është materiali që ia vlen të jetë gati para telefonatës. Nuk duhet të jetë i rregullt: mjafton të jetë i lexueshëm dhe i dërguar me datë.

• Emrin e personit, datën e lindjes dhe të dhënat e pasaportës ose të dokumentit të identitetit, sepse stacioni i regjistron me të dhëna të sakta.
• Çdo kopje të dokumentit të qëndrimit në Britani, të lëshuar pas daljes nga Bashkimi, dhe të atij të mëparshmit, nëse ka.
• Adresën ku jeton personi në Londër dhe emrin e pronarit ose të njërit që banon me të, sepse adresa e vërtetuar ndikon në masat që caktohen.
• Emrin e punëdhënësit dhe një kontakt, si dhe kontratën ose fletëpagesat, që tregojnë stabilitet.
• Historinë e qëndrimit në Itali, nëse ka: lejet, vendbanimin, çdo procedim të mëparshëm ose masë të marrë.
• Emrat e personave që ishin të pranishëm gjatë arrestimit, dhe një përshkrim të shkurtër të asaj që dihet, pa spekulime.
• Barnat dhe gjendjen shëndetësore, kur personi ka terapi, sepse stacioni duhet të njoftohet shpejt.
• Një shënim me telefonatat e marra nga stacioni, me orën dhe numrin, për të rindërtuar rrjedhën e ngjarjeve.

Nëse një dokument ndodhet në Shqipëri ose në Itali dhe jo në Londër, mos prisni të dërgohet fizikisht: një fotografi e qartë mjafton për të nisur, ndërsa origjinali dhe përkthimi vijnë më vonë. Mos dërgoni asgjë të korrigjuar me dorë, sepse një dokument i ndryshuar ngjall dyshim dhe e dëmton gjithë dosjen.

Pyetje për mbrojtësin mbi kustodinë, dorëzimin dhe qëndrimin

Këto pyetje nuk dalin vetvetiu, por në Londër vendosin shumë. Shënoni përgjigjet dhe emrin e personit që jua dha, sepse nga një orar në tjetrin mund të ndërrojë njeriu që përgjigjet.

• Nga cili moment llogaritet koha e kustodisë në rastin tim, dhe kush e shënon orën e saktë në regjistër?
• Kush është avokati i shërbimit që është caktuar, dhe a mund ta ndërrojmë me një mbrojtës të zgjedhur nga familja?
• A kërkohet ndonjë dorëzim ose kërkesë nga Italia, dhe si ndryshon procedura pas daljes së Britanisë nga Bashkimi?
• Në cilën gjykatë do të dalë personi, dhe a ka rrezik të transferohet nga një ndërtesë në tjetrën pa njoftim?
• Çfarë efekti ka procedimi mbi lejen e qëndrimit në Britani, dhe çfarë dokumentesh duhet të paraqesim?
• A duhet që përkthyesi të jetë i pranishëm gjatë çdo pyetjeje, dhe si e kontrollojmë cilësinë e tij?
• Çfarë deklaratash mund të përdoren më vonë në Itali, dhe si ruhen garancitë mes sistemeve?
• Çfarë mund t'i çojmë personit gjatë kustodisë, dhe si e kontaktojmë kur transferohet?

Në Britani, shumë nga përgjigjet varen nga stacioni, nga gjykata dhe nga mbrojtësi vendas, dhe mbrojtësi në Itali nuk mund t'i dijë të gjitha pa u koordinuar me të. Mos u habitni nëse përgjigjja është "do ta kontrolloj me kolegun në Londër": është një përgjigje e ndershme, dhe më e mirë se një supozim. Kërkoni që t'ju njoftohet kur vjen përgjigjja.

Londra dhe Italia: sisteme të ndryshme, gjuhë të ndryshme, një dosje

Kur dosja prek Londrën dhe Italinë, çdo hap kërkon koordinim mes sistemeve që nuk punojnë njësoj. Gjuha e aktit është anglishtja, dhe familja në Itali duhet t'i përkthejë ato nga një përkthyes i regjistruar para se t'i përdorë në ndonjë procedurë italiane. Një përkthim jozyrtar, i bërë nga një mik, shpesh nuk pranohet dhe humb kohë të çmuar.

Britania dhe Italia kanë orare të ndryshme, me një diferencë të vogël që duhet mbajtur parasysh kur planifikohen telefonatat me mbrojtësin ose me familjen. Gjykatat londineze funksionojnë me orare të rrepta dhe seancat shpesh ndryshojnë ditë e orë, kështu që këshillohet një person kontakti në Londër që mund të konfirmojë çdo ndryshim. Posta ndërkombëtare është e ngadaltë, dhe dokumentet e rëndësishme duhen dërguar me kurier të gjurmueshëm.

Pas daljes së Britanisë nga Bashkimi, shkëmbimi i informacionit mes autoriteteve britanike dhe italiane nuk është më i shpejtë dhe i automatizuar si dikur. Kjo ka pasoja në disa drejtime: një kërkesë nga Italia mund të marrë më shumë kohë, por mund edhe të vijë me vonesë, kështu që personi mund të mos dijë për procedurën në vazhdim. Mbrojtësi në Londër dhe ai në Itali duhet të flasin me njëri-tjetrin, përndryshe një deklaratë e dhënë në një anë mund të bjerë ndesh me atë të dhënë në anën tjetër. Përfaqësia diplomatike shqiptare mund të ndihmojë me dokumente identiteti dhe me kontaktin me familjen, por nuk merr pjesë në procedurën penale.

Si e koordinon studioja një dosje me Londrën

Studioja punon në Londër nëpërmjet kolegëve që njohin sistemin britanik, dhe në Itali drejtpërdrejt. Dërgoni në avvmassimoromano@gmail.com çdo fletë që keni marrë nga stacioni ose nga mbrojtësi britanik, së bashku me datën, orën dhe emrin e stacionit. Nëse personi është ende në kustodi, shkruani "urgjent" në fillim të mesazhit, dhe studioja e trajton si përparësi.

Në bisedën fillestare studioja kërkon të dijë çfarë ka ndodhur, çfarë mbrojtësi ka në Londër dhe nëse ekziston një kërkesë nga Italia. Biseda zhvillohet në shqip dhe në italisht, dhe aktet britanike lexohen në anglisht me përkthyes kur është e nevojshme. Familja merr atë ditë një listë të gjërave për t'u mbledhur dhe të atyre që nuk duhen bërë.

Mandati dhe honorari bien dakord me shkrim në fillim. Studioja ka seli në Romë, Milano dhe Napoli; për çështjet që prekin Londrën, ajo nuk zëvendëson mbrojtësin britanik, por e koordinon me të, që secila anë të punojë me të njëjtat fakte. Kjo do të thotë shkëmbim dokumentesh, përkthime të kontrolluara dhe një rrjedhë e qartë informacioni drejt familjes. Studioja nuk premton rezultate, por kujdeset që asnjë afat dhe asnjë dokument të mos humbasë në kalimin nga një vend në tjetrin.

Kur personi është transferuar nga një stacion në tjetrin brenda Londrës, studioja kërkon emrin e stacionit të ri që ta komunikojë menjëherë me mbrojtësin vendas dhe me familjen.

Gabime që bëhen sidomos kur dikush mbahet jashtë Italisë

Londra e pret njeriun me një ritëm që nuk e njeh, dhe gabimet e orëve të fillimit bëhen nga nxitimi. Ato janë të shmangshme kur dihet paraprakisht se cilat janë.

• Mos pranoni të flisni "vetëm pak" pa mbrojtës: në sistemin britanik heshtja dhe fjalët kanë pasoja të ndryshme dhe ato duhen kuptuar para se të flitet.
• Mos nënshkruani asgjë në anglisht që nuk e kuptoni: kërkoni përkthyes dhe kohë për ta lexuar.
• Mos mbështeteni vetëm te avokati i shërbimit nëse çështja ka lidhje me Italinë: i duhet një koordinim me një mbrojtës që njeh dosjen italiane.
• Mos fshini mesazhe ose regjistrime nga telefoni dhe mos bisedoni me persona të tjerë për ngjarjen: mund të përgjohen.
• Mos lini një adresë pa verifikuar: nëse adresa nuk vërtetohet, gjyqtari ka më pak arsye të besojë se personi do të paraqitet.
• Mos udhëtoni nga Italia pa u kujdesur që dokumentet e personit të jenë në rregull: një udhëtim pa qëllim humb kohë dhe para.
• Mos publikoni lajmin në rrjetet sociale: komuniteti shqiptar në Londër është i madh dhe lajmi përhapet shpejt, ndonjëherë i deformuar.

Në Londër, shqiptarët jetojnë në një komunitet të madh, ku të gjithë njohin dikë që ka kaluar diçka të ngjashme. Kjo sjell këshilla të shumta dhe shpesh të kundërta. Rregulli është i thjeshtë: ndiqni vetëm atë që ju thotë mbrojtësi, dhe kërkoni që çdo këshillë tjetër t'i kalojë atij para se ta zbatoni.

Fjalët që do të gjeni në aktet që vijnë nga Britania dhe nga Italia

Në këtë dosje aktet vijnë në gjuhë të ndryshme; këto janë termat që lidhen me atë që u tha më sipër dhe që ia vlen t'i dini para se të flisni me studion.

• Custody është kustodia: koha që personi kalon në stacion nën kontrollin e policisë, që nis nga momenti i mbërritjes në stacion.
• Duty solicitor është avokati i shërbimit: mbrojtësi që caktohet pa pagesë gjatë pyetjes, nëse personi nuk ka vetë një të besuar.
• Mandato di arresto europeo është urdhri evropian i arrestimit, që Britania nuk e zbaton më pas daljes nga Bashkimi.
• Estradizione është dorëzimi i një personi te një vend tjetër, që në rastin e Britanisë ndjek një marrëveshje të veçantë.
• Interprete është përkthyesi: personi që ka të drejtë të kërkojë kur nuk e flet gjuhën e procedurës.
• Permesso di soggiorno është leja e qëndrimit në Itali; një procedim penal mund të ndikojë në rinovimin e saj.
• Legalizzazione është vula që vërteton origjinën e një dokumenti të lëshuar jashtë, e kërkuar para se të përdoret në një procedurë tjetër.
• Traduzione giurata është përkthimi i bërë nga një përkthyes i regjistruar, që e bën dokumentin të pranueshëm nga autoritetet.

Nëse në akt hasni një shkurtim ose një fjalë që nuk është në këtë listë, mos e përkthyeni vetë me një aplikacion: një term ligjor britanik nuk ka gjithmonë një ekuivalent të saktë në shqip ose në italisht, dhe përkthimi automatik mund ta ndryshojë kuptimin.