Kur akuza ndryshon gjatë gjykimit

Kush e lexon këtë faqe kur gjykimi ka nisur tashmë

Prokurori ka marrë fjalën në mes të seancës dhe ka thënë se akuza duhet lexuar ndryshe nga si ishte shkruar në fillim. Kjo është situata që i sjell shumicën e lexuesve këtu: ndodhen brenda gjykimit, jo në prag të tij, dhe kanë dëgjuar fjalë që në atë çast nuk u kuptuan, as nga përkthimi i shpejtuar që i shoqëroi. Disa dalin nga salla pa ditur nëse ndodhi diçka e rëndësishme apo thjesht një formalitet që ndodh çdo ditë.

Situata tjetër është ajo e një familjari. Dikush ka një vëlla, një burrë ose një bir që gjykohet, dhe pas seancës i thanë në telefon se "akuza ka ndryshuar". Nuk dihet nëse kjo do të thotë më keq, më mirë apo njësoj. Familjari kërkon një përgjigje të prerë për një pyetje që nuk ka përgjigje pa dokumentet përpara syve, dhe kjo e bën pritjen të rëndë.

Situata e fundit është e atij që ka mbajtur një shënim ose ka marrë një kopje të procesverbalit dhe vëren se fjalët e prokurorit janë ndryshe nga ato të fillimit: ose një emër tjetër për të njëjtën ngjarje, ose një ngjarje pak e ndryshme nga ajo e përshkruar më herët. Dallimi midis këtyre rasteve është pikërisht arsyeja pse ekziston kjo faqe, sepse ndryshimi i fjalës dhe ndryshimi i faktit kanë pasoja të ndryshme dhe mbrojtja ka mjete të ndryshme për secilin. Asnjë nga këto situata nuk kërkon panik, por të gjitha kërkojnë të dihet saktësisht çfarë u tha dhe me cilat fjali.

Çfarë vendoset në sallë dhe çfarë mund të pritet

Kur prokurori e modifikon akuzën, mbrojtja ka pak çaste për të vendosur, dhe disa nga vendimet nuk kthehen mbrapa. Këtu janë udhëkryqet reale që shfaqen zakonisht, me çmimin e secilit.

• Të kërkohet menjëherë afat për t'u përgatitur. Kjo e ngadalëson procesin dhe mund të zgjasë pritjen për familjen, por mbrojtja nuk gjendet e papërgatitur përpara një figure që nuk e kishte pritur. Nëse kërkesa nuk bëhet aty për aty, më vonë mund të rezultojë se është lënë pas dore.
• Të vazhdohet pa afat. Është zgjedhje e ligjshme kur ndryshimi është i vogël dhe mbrojtja e ka të qartë. Çmimi është se një gjë e kërkuar vonë ka më pak peshë sesa një e kërkuar në çastin e duhur.
• Të kërkohet pranimi i provave të reja mbi pjesën e ndryshuar. Nëse akuza prek një element që nuk ishte diskutuar, mund të duhet të thirret një dëshmitar ose të depozitohet një dokument. Kërkesa duhet të jetë e motivuar, dhe gjykata e vlerëson pasi dëgjon palën tjetër.
• Të ndërrohet linja e mbrojtjes. Kjo vlen kur figura e re kërkon një përgjigje të ndryshme nga ajo e mëparshmja. Çmimi është se disa deklarata të bëra më herët mbeten në dosje dhe duhen vlerësuar me kujdes.

Asnjë nga këto zgjedhje nuk bëhet nga i pandehuri vetëm: bëhet me mbrojtësin, dhe mundësisht pasi të jetë lexuar teksti i saktë i asaj që u tha në seancë.

Dokumentet që duhen mbledhur pas seancës së ndryshimit

Pas një ndryshimi të akuzës, rendi i letrave në dosje ka rëndësi. Kush ka në dorë tekstin e dikurshëm dhe tekstin e ri mund ta shohë menjëherë se çfarë ka ndryshuar, kurse kush ka vetëm kujtimin e seancës nuk mund.

• Kopja e akuzës origjinale siç iu njoftua në fillim, me datën e njoftimit, sepse shërben si pikë krahasimi për çdo fjalë të re.
• Procesverbali i seancës ose shënimi i mbrojtësit me tekstin e saktë të ndryshimit, jo një përmbledhje me gojë.
• Lista e dëshmitarëve tashmë të dëgjuar dhe e atyre që mbeten, me një shënim se për çfarë janë pyetur, që të shihet nëse duhen pyetur përsëri mbi pjesën e re.
• Çdo dokument që lidhet me faktin e ri: kontrata, mesazhe, fotografi, bileta, fatura, kudo që dhe sa më shpejt të gjenden, sepse prova e re kërkon kohë për t'u mbledhur.
• Emrat dhe kontaktet e personave që mund të dëshmojnë mbi pjesën e re, sidomos kur ndodhen jashtë Italisë.
• Një shënim i vetë personit me çfarë kujton për pjesën e re të akuzës, i shkruar me fjalët e tij dhe i dërguar vetëm mbrojtësit.

Këto letra nuk duhen botuar, as dërguar në grupe. Shkojnë vetëm te mbrojtësi, në një dosje të vetme dhe me emra skedarësh që i kupton edhe një i huaj.

Pasojat në punë, në qëndrim dhe në shtëpi kur akuza rëndohet

Një akuzë që ndryshon rrallë ndryshon vetëm në letër. Kur emri i veprës bëhet më i rëndë, ndryshon edhe mënyra se si e shohin punëdhënësi, pronari i shtëpisë dhe zyra që merret me qëndrimin. Për një punëtor, seancat shtesë do të thonë ditë pushimi që duhen kërkuar, dhe punëdhënësi nuk e di gjithmonë pse i duhen. Mund të krijohet një shpjegim i pasaktë në vend të një të vërtete të thjeshtë: "kam një seancë në gjykatë", pa detaje.

Për kë ka një leje qëndrimi që afron skadimin, emri i veprës ka rëndësi, sepse zyra e vlerëson dosjen penale sipas figurës dhe jo sipas shpjegimit të personit. Kjo është një arsye për të mos u habitur kur, pas një ndryshimi, praktika e rinovimit kërkon dokumente të reja. Është më mirë t'i mbledhësh përpara se të kërkohen.

Në familje, ndryshimi shkakton frikë të papërcaktuar. Fëmijët e dëgjojnë "më keq" dhe nuk dinë pse. Bashkëshortja pyet nëse duhet të kursehet çdo shpenzim. Është e arsyeshme të flitet me qetësi dhe me fjalë të vërteta, pa premtime që askush nuk mund t'i mbajë, duke shpjeguar se akuza ka ndryshuar dhe se mbrojtja po e shqyrton. Edhe udhëtimet drejt Shqipërisë duhen bisedur me mbrojtësin, sepse seancat e reja mund të bien në ditët e planifikuara për pushime ose për një ceremoni familjare, dhe mungesa pa leje është një problem më vete.

Pyetjet që duhen bërë mbrojtësit pas një ndryshimi

Këto janë pyetjet që rrallëkush i bën, dhe që e ndryshojnë mënyrën se si ndiqet vazhdimi i gjykimit.

• A ndryshoi fakti që më atribuohet, apo vetëm emri juridik që i është dhënë?
• A jam në kushtet për të kërkuar një afat të ri, dhe si e kërkojmë pa humbur kohë për gjë që nuk duhet?
• A kërkon figura e re prova që nuk i kemi përgatitur, dhe kush mund t'i sjellë?
• Çfarë ndodh me deklaratat e mia të bëra më herët, nëse linja e mbrojtjes ndryshon?
• Nëse zgjedhja e ritit është bërë para ndryshimit, a ndikon ndryshimi në atë zgjedhje?
• Nëse gjykata e hedh poshtë kërkesën tonë për afat, çfarë mund të bëjmë më pas dhe në cilën fazë?
• Çfarë do të thotë ndryshimi për masën që kam tani, nëse kam një të tillë?
• A duhet të flas me njerëz të tjerë në dosje, apo çdo kontakt kalon nga ju?
• Çfarë shënoj sot që të mos më duhet ta kujtoj më vonë?

Mbrojtësi nuk është i detyruar t'i përgjigjet në çast të gjitha, por duhet të ketë një plan për secilën. Nëse një përgjigje është "do ta shohim", pyetni kur do ta dini.

Këto pyetje nuk i bëhen për të vënë në provë mbrojtësin, por për të ndarë rolet: ai shpjegon dhe ju vendosni për gjërat që ju përkasin. Kur një përgjigje ju duket e paqartë, kërkoni ta japë me shembull nga kjo dosje, jo në mënyrë të përgjithshme.

Çfarë nuk bëhet pas një ndryshimi akuze dhe pse

Pas një ndryshimi, tundimi është të veprosh shpejt për të ndrequr gjendjen. Pikërisht aty bëhen gabimet që pastaj pengojnë mbrojtjen.

• Mos u bind të pranosh figurën e re në sallë vetëm për të shpëtuar nga ankthi. Një pranim bëhet pjesë e dosjes dhe nuk fshihet.
• Mos kontakto dëshmitarët për t'u "shpjeguar" ndryshimin: edhe një bisedë miqësore mund të lexohet si ndikim mbi dëshminë.
• Mos shkruaj në rrjete sociale për seancën, as me fjalë të përgjithshme. Gjithçka që botohet mund të lexohet nga pala tjetër.
• Mos nënshkruaj asnjë letër që nuk e ke lexuar në gjuhën tënde, edhe nëse ta japin si thjesht "njoftim".
• Mos fshi mesazhet që lidhen me ngjarjen: një mesazh i fshirë tregon se kishte diçka për të fshehur, edhe kur nuk kishte.
• Mos u largo nga seanca para se mbrojtësi të të thotë se mund; nganjëherë ndryshimi vjen pasi pritet që të gjithë të kenë dalë nga mendja.

Pas çdo seance, shkruaj brenda ditës çfarë kujton, me orën dhe fjalët që u thanë, dhe ia dërgo vetëm mbrojtësit. Kujtesa humbet shpejt, kurse një shënim i bërë në ditën e seancës ruan hollësi që do të duhen.

Secila nga këto ndalesa ka të njëjtën arsye: dosja ruan çdo gjë që është thënë, shkruar ose bërë, dhe nuk dallon midis një shprehjeje të nxehtë dhe një qëndrimi të menduar. Një çast qetësie para se të veprosh kursen shpesh javë korrigjimesh.

Kur ngjarja, dëshmitarët ose dokumentet janë në Shqipëri

Shumë akuza që ndryshojnë gjatë gjykimit prekin një ngjarje me njerëz ose me dokumente në më shumë se një shtet. Nëse figura e re kërkon një provë që ndodhet në Shqipëri, koha është problemi kryesor: një certifikatë duhet kërkuar, lëshuar, përkthyer, vulosur sipas rregullave dhe dërguar, dhe asnjëra nga këto hapa nuk ndodh brenda një dite. Prandaj kërkesa për afat, kur është e arsyeshme, mbështetet pikërisht në këtë arsye praktike.

Një dëshmitar që jeton në Shqipëri nuk mund të thirret me një telefonatë. Pyetja është nëse mund të dëgjohet nga larg, nëse duhet të vijë, ose nëse deklarata e tij shkruar mjafton. Këto janë çështje që mbrojtësi i trajton me gjykatën, dhe që kërkojnë kohë të planifikuar. Nëse dëshmitari flet vetëm shqip, gjykata do të ketë nevojë për përkthyes dhe kjo duhet kërkuar para seancës.

Orari nuk është pengesë, sepse Italia dhe Shqipëria kanë të njëjtën orë, kështu që një telefonatë me një familjar ose një dëshmitar mund të bëhet në çdo orë pune pa llogaritje. Posta, megjithatë, është më e ngadaltë se sa duket, dhe dokumentet origjinale nuk dërgohen me email. Për çdo dokument që vjen nga Shqipëria, pyetni mbrojtësin cilat vula duhen, kush e bën përkthimin dhe sa kohë i duhet çdo hapi. Konsullata mund të ndihmojë për disa dokumente, por nuk zëvendëson mbrojtjen dhe nuk njihet në dosje si e tillë.

Si e merr studio një çështje në mes të gjykimit

Dosja nuk duhet të ketë filluar me studion për të na vënë në punë. Mjafton që të ketë ndodhur një ndryshim akuze dhe të ketë një seancë të ardhshme. Nëse ka tashmë një mbrojtës, studio mund të japë një mendim tjetër ose të marrë mbrojtjen, dhe kjo i përket vetë personit, jo studios.

Hapi fillestar është një mesazh në email, në avvmassimoromano@gmail.com, ose një telefonatë, në të cilën përshkruhet shkurt çfarë ka ndodhur dhe në cilën gjykatë. Pas kësaj kërkohen dokumentet e renditura më sipër, sidomos kopja e akuzës origjinale dhe teksti i ndryshimit. Telefonata fillestare bëhet shqip ose italisht, sipas dëshirës, dhe synon të kuptohet çfarë ka ndryshuar, jo të premtohet diçka.

Studio ka zyra në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimi mund të bëhet aty ose nga larg. Kur çështja ka prova ose dëshmitarë në Shqipëri, koordinohet me një korrespondent në vend, që merr dokumentet dhe këshillon për vulat e duhura. Përgjigja jepet sa më shpejt, por jo me premtime për rezultatin: ajo që mund të thuhet është cili është plani për seancën e ardhshme dhe çfarë duhet përgatitur deri atëherë. Çdo shpjegim ndahet në fjalë të thjeshta, që t'i lexojë dhe familja.

Nëse seanca e ardhshme është afër, thuajeni datën që në mesazhin fillestar, sepse studio e rregullon radhën e punës sipas saj. Dokumentet që mungojnë nuk e pengojnë fillimin; ato mblidhen gradualisht.

Fjalët që do të gjeni në akt dhe në procesverbal

Këto terma i gjeni në dokumentet e një gjykimi ku akuza ndryshon, dhe kuptimi i tyre në fjalët e përditshme është i ndryshëm nga ai juridik.

• Modifikim i akuzës: prokurori e ndryshon tekstin e akuzës gjatë gjykimit, sepse nga provat ka dalë diçka e re. Nuk do të thotë gabim; është një veprim i parashikuar.
• Kualifikim juridik: emri që ligji i jep një fakti. I njëjti fakt mund të ketë emra të ndryshëm, dhe gjyqtari mund ta ndryshojë emrin, jo faktin.
• Fakt: ngjarja siç përshkruhet në akuzë. Nëse ndryshon vetë ngjarja, ndryshon çështja.
• Figurë: forma e veprës që i vihet personit. Kur flitet për "figurë të re", flitet për një tjetër vepër ose për një tjetër formë të së njëjtës vepër.
• Afat: koha që mbrojtja ka për t'u përgatitur. Duhet kërkuar në seancë, dhe nuk jepet vetvetiu.
• Dispozitiv: pjesa e vendimit ku shkruhet përfundimi. Aty gjendet ajo që gjykata ka vendosur, jo motivimi.
• Difekt: një parregullsi që prek vlefshmërinë e vendimit dhe që ngrihet në ankim.
• Ankim: kërkesa që një gjykatë më e lartë të rishikojë vendimin.

Kur një term në një akt nuk duket i qartë, pyeteni mbrojtësin para se ta shpjegoni vetë në familje, sepse një fjalë e përkthyer gabim mund të shkaktojë frikë ose paqe të rreme.