Sendi i gjetur: mbajtja e tij është vepër penale

Kush e lexon këtë faqe pas një gjetjeje

Një situatë e zakonshme është ajo e dikujt që ka gjetur një telefon, një portofol ose një çantë në tren, në autobus ose në rrugë, dhe e ka mbajtur me idenë se do ta kthejë. Ditët kalojnë, nuk e ka dorëzuar, dhe tani merr një njoftim nga policia. Nuk e kishte kuptuar që mbajtja e sendit mjafton për ta bërë vepër.

Një tjetër situatë është e atij që ka gjetur një send me vlerë, si një unazë ose një shumë parash, dhe e ka mbajtur sepse mendonte se askush nuk do ta kërkonte. Nuk e kishte konsideruar vjedhje, sepse nuk ka marrë asgjë nga askush. Pastaj dikush e ka kërkuar sendin, kamerat tregojnë gjetjen, dhe tani ka një hetim mbi vete.

Një situatë tjetër është e një familjari që merr një telefonatë se i afërmi është marrë nga policia pasi është gjetur me një kartë bankare, një telefon ose një biçikletë që nuk i përkasin. Ai thotë se e ka gjetur. Pyetja e familjes është nëse kjo mjafton si shpjegim. Në të gjitha rastet, ajo që ka rëndësi është kur dhe si është mbajtur sendi: dorëzimi në kohë dhe pa përdorim është një gjë, përdorimi i kartës ose shitja e sendit është një gjë krejt tjetër, dhe ky i fundit e rëndon ndjeshëm pozitën.

Vendimet e ditëve pas një njoftimi për sendin e gjetur

Kur dikush kupton se sendi i gjetur mund t'i sjellë një akuzë, zgjedhjet duken të thjeshta, por secila ka çmimin e vet.

• Ta dorëzosh sendin tani, edhe me vonesë. Dorëzimi, edhe vonë, tregon se nuk ka pasur qëllim ta mbajë. Çmimi është se pranon që e kishte, dhe kjo hyn në dosje. Zgjedhja duhet bërë pasi mbrojtësi të ketë shqyrtuar çfarë dihet.
• Ta mbash derisa të flasësh me mbrojtësin. Ruan sendin pa e prekur dhe pa e përdorur, por çdo ditë shtesë e bën vonesën më të dukshme.
• Të kthesh sendin te pronari drejtpërdrejt. Duket mirësjellje, por mund të duket si përpjekje për të ndikuar mbi dëshminë ose për të negociuar. Është më e sigurt të kalojë përmes mbrojtësit ose autoriteteve.
• Të flasësh me policinë. Ke të drejtën të mos përgjigjesh pa mbrojtës. Shpjegimi "e gjeta dhe doja ta dorëzoja" është i natyrshëm, por detajet kanë rëndësi dhe duhen rregulluar para se të thuhen.

Në çdo rast, mos përdor sendin dhe mos e shit. Përdorimi i kartës, i telefonit ose i parave të gjetura e ndryshon çështjen nga mbajtje në diçka më të rëndë.

Edhe një ditë më shumë ka rëndësi kur sendi ka vlerë ose kur brenda ka një kartë. Nëse nuk e dini si ta dorëzoni, mos e lini të kalojë kohë duke menduar: telefononi mbrojtësin dhe pyesni, para se të bëni gjë.

Çfarë të mblidhet për një çështje sendi të gjetur

Në këto raste, dokumentet tregojnë kohën dhe qëllimin. Një listë e shkurtër ndihmon më shumë se një tregim i gjatë.

• Sendi vetë, nëse e ke ende, i ruajtur siç është, pa e pastruar, pa e hapur dhe pa e përdorur. Fotografoje në gjendjen që është, me datë.
• Data dhe vendi i gjetjes, shkruar menjëherë me fjalë të tua: ku ishte, në çfarë gjendjeje, kush ishte aty. Kujtesa humbet shpejt.
• Mesazhet që tregojnë se je përpjekur ta kthesh, si një mesazh drejtuar pronarit, një pyetje te objekti i humbjeve ose një njoftim në një grup.
• Dëshmitarët që ishin aty kur e gjete dhe të kanë dëgjuar se doje ta dorëzoje, me emrat dhe kontaktet.
• Çdo përdorim i mundshëm: nëse sendi është përdorur nga dikush tjetër, shënohet çfarë dhe kur.
• Dokumentet e punës dhe të qëndrimit, që tregojnë se je person i vendosur, jo dikush që ik.

Mos u përpiqni të "rindërtoni" dëshmi. Gjithçka që jepet duhet të jetë e vërtetë dhe e verifikueshme. Një shpjegim që ndryshon çdo herë humbet besueshmërinë.

Ruani edhe kutinë ose çantën ku ishte sendi, dhe mos e ndani nga përmbajtja. Nëse sendi është dorëzuar tashmë, kërkoni një vërtetim ose një shkresë dorëzimi, sepse është dëshmia më e vlefshme që e keni kryer detyrimin. Pa të, kthimi mbetet vetëm fjala juaj, dhe fjala vetëm rrallë mjafton kur ka një njoftim në dosje.

Pasojat në punë, në leje qëndrimi dhe në familje

Një akuzë për sendin e gjetur duket e vogël, por pasojat nuk janë gjithmonë të vogla. Në punë, një punëdhënës që mëson se një punonjës është nën hetim për përvetësim mund të reagojë me ftohtësi, sidomos nëse puna lidhet me para, mallra ose klientë. Një punëtor në një dyqan, në një hotel ose në një shtëpi kujdesi mund të humbasë besimin e shefit përpara se të ketë asnjë vendim.

Për lejen e qëndrimit, një procedim, sado i vogël, hyn në dosjen që zyra e shikon në rinovim. Është e rëndësishme që personi të mos e fshehë dhe të mos e injorojë, por ta paraqesë kur kërkohet dhe me një shpjegim të përgatitur. Një dosje e vogël, e trajtuar mirë, rrallë është problem; një e fshehur bëhet problem.

Në familje, ndodh që fëmijët e shohin shqetësimin e prindit dhe nuk dinë pse. Është më mirë t'u shpjegohet thjesht: kishte një send të gjetur që nuk u dorëzua në kohë dhe tani po ndreqet. Bashkëshortja ose bashkëshorti mund të ketë frikë për të ardhmen. Mundësia për të punuar me një shpjegim të qartë ndihmon të gjithë. Edhe nëse sendi ishte një kartë bankare dhe është përdorur, familja duhet të dijë se kjo e ndryshon peshën e çështjes, dhe se është mirë të flitet hapur me mbrojtësin për çfarë ka ndodhur vërtet, pa e zbutur.

Pyetjet që duhen bërë mbrojtësit për një send të gjetur

Kufiri midis gjetjes dhe përvetësimit është i hollë, dhe pyetjet e duhura e bëjnë më të qartë.

• A përbën mbajtja e sendit një vepër penale edhe pse nuk e kam marrë nga askush?
• Çfarë ndryshon nëse e kam dorëzuar me vonesë, dhe sa peshë ka vonesa?
• Çfarë ndodh nëse sendi është përdorur nga një i afërm i imi, pa dijeninë time?
• Nëse brenda sendit ka një kartë bankare, çfarë rëndon dhe çfarë jo?
• A kam të drejtë ndonjë shpërblim nëse dorëzoj sendin, dhe si kërkohet?
• Çfarë ndodh me sendin nëse pronari nuk del, dhe a mund të më kalojë mua?
• Si provoj që nuk kisha qëllim ta mbaja?
• A mund të ndikojë kjo çështje te lejet e mia ose te një kërkesë e ardhshme për shtetësi?
• Çfarë të bëj me sendin tani, deri në takimin tonë?

Pyetja e fundit është më e dobishmja: mos e lini sendin në çantë pa pyetur. Përgjigjja shpesh është e thjeshtë dhe ndihmon të mos shtohet asnjë problem.

Pyetja e mirë nuk është "a jam fajtor?", por "çfarë duhet të provohet kundër meje dhe çfarë mund të provoj unë?". Kërkoni që mbrojtësi t'ju shpjegojë ndryshimin midis gjetjes së ndershme dhe mbajtjes me qëllim, sepse e gjithë çështja kalon aty. Pyesni edhe për pasojat e ndryshme sipas vlerës së sendit dhe sipas përdorimit. Mos u mjaftoni me përgjigje të përgjithshme: kërkoni të dini çfarë do të ndodhë në rastin tuaj.

Çfarë nuk bëhet me një send të gjetur

Rregullat e thjeshta mbrojnë më shumë se tregimet e gjata që vijnë më pas.

• Mos përdor kartën, telefonin ose paratë e gjetura, as për një shumë të vogël. Përdorimi e ndryshon peshën e çështjes dhe nuk fshihet nga regjistrat e bankës.
• Mos e shit dhe mos e jep sendin te dikush tjetër. Ai person bëhet pjesë e dosjes dhe mund të ketë probleme që nuk i takojnë.
• Mos e hap, mos e rivendos dhe mos e fshi telefonin e gjetur. Çdo ndërhyrje lë gjurmë dhe mund të lexohet si përpjekje fshehjeje.
• Mos poston në rrjete sociale që ke gjetur diçka, ose për të justifikuar mbajtjen. Çdo fjalë lexohet nga pala tjetër.
• Mos kontakto pronarin me kërcënime ose me kërkesa për pagesë përpara kthimit. Një kërkesë e tillë kalon nga rasti i gjetjes në një çështje më të rëndë.
• Mos nënshkruaj një deklaratë në polici pa e lexuar në gjuhën tënde.

Nëse sendi është ende në dorën tënde, ruaje siç është dhe fotografoje. Mos e lini në vende ku mund të humbasë ose të prishet, sepse kthimi i tij në gjendjen e gjetjes ka rëndësi.

Nëse tashmë keni bërë një nga këto gjëra, mos u përpiqni ta fshihni. Tregojini mbrojtësit çfarë ka ndodhur, pa e zbutur: një gabim i njohur mund të trajtohet, kurse një gabim i fshehur dhe i zbuluar më vonë e rëndon gjithë dosjen.

Kur sendi, pronari ose provat janë në shtete të ndryshme

Sendet e gjetura kanë shpesh një rrugë të çuditshme: një pasaportë e huaj, një telefon me kartë shqiptare, një kartë banke e lëshuar nga një bankë atje. Kur pronari është jashtë Italisë, kthimi nuk bëhet me një telefonatë. Duhet një rrugë zyrtare: dorëzimi te komuna ose te forcat e rendit, që e njoftojnë pronarin nëpërmjet kanaleve të tyre.

Nëse sendi është dokument identiteti shqiptar, konsullata është adresa e natyrshme dhe mund të shërbejë si ndërmjetëse. Kjo tregon vullnet të mirë, por duhet bërë me dijeninë e mbrojtësit, që mund të ketë këshilla për mënyrën e dorëzimit. Mos e dërgoni sendin me postë drejt Shqipërisë, as përmes dikujt që udhëton: kjo e ndërlikon hetimin dhe mund të duket si largim i provës.

Orari në Itali dhe në Shqipëri është i njëjtë, ndaj bisedat me familjen dhe me mbrojtësin bëhen lehtë. Dokumentet nga Shqipëria, si një deklaratë e një të afërmi që e ka dëshmuar gjetjen ose një vërtetim që provon vendndodhjen tënde, duhen përkthyer dhe vulosur. Posta ndërmjet shteteve është e ngadaltë, dhe asnjë origjinal nuk shkon me email. Nëse çështja ka efekte edhe atje, mbrojtësi mund të koordinohet me një kolegë shqiptar, por kjo bëhet vetëm kur ka nevojë reale.

Nëse ngjarja ka ndodhur në një shtet tjetër dhe sendi ka kaluar kufirin me ju, thuajani mbrojtësit që në fillim, sepse çështja mund të ketë edhe një anë tjetër që nuk duket nga Italia.

Si e merr studio një çështje sendi të gjetur

Studio e merr çështjen në çdo fazë, edhe para se të ketë një njoftim zyrtar. Kur dikush kupton se ka mbajtur një send që duhej dorëzuar, një bisedë e hershme me mbrojtësin mund të rregullojë mënyrën si ndreqet gabimi, përpara se të bëhet më i madh.

Kontakti bëhet me email në avvmassimoromano@gmail.com ose me telefon. Në mesazhin fillestar shkruani çfarë sendi është, kur e keni gjetur, ku e keni, nëse e keni përdorur dhe nëse keni marrë njoftim. Dërgoni fotografi të sendit dhe të njoftimit, nëse ka. Mos e dërgoni vetë sendin në studio, as mos e ktheni pa këshillë.

Në telefonatën fillestare, që bëhet shqip ose italisht, studio dëgjon rrëfimin siç është dhe thotë çfarë mund të bëhet tani: si dorëzohet sendi, çfarë shkruhet dhe çfarë heshtet. Studio ka zyra në Romë, Milano dhe Napoli, dhe merr çështje në të gjithë vendin. Rezultati nuk premtohet. Jepet një vlerësim i sinqertë i pozitës dhe një rend hapash. Kur ka nevojë për një dëshmi nga Shqipëria, ndërlidhet një korrespondent aty. Për raste të ngutshme, si një njoftim që afron një seancë, studio mund të reagojë edhe jashtë orarit.

Nëse sendi është ende tek ju, studio ju thotë konkretisht ku ta dorëzoni dhe çfarë dokumenti të kërkoni në këmbim. Ky hap i vogël shpesh ndryshon peshën e çështjes më shumë se çdo shpjegim i mëvonshëm, prandaj nuk shtyhet.

Fjalët që do të gjeni në aktet për sendin e gjetur

Njoftimet për sendet e gjetura përdorin terma që duhen kuptuar mirë.

• Detyrim dorëzimi: ligji kërkon që sendi i gjetur të dorëzohet te komuna ose te forcat e rendit. Nuk është një opsion.
• Ruajtje: periudha gjatë së cilës sendi mbahet te komuna, që pronari të ketë mundësi ta kërkojë.
• Shpërblim: një shumë që i takon gjetësit që e ka dorëzuar sendin siç duhet, kur pronari del.
• Vepër penale: sjellja që ligji e ndëshkon. Mbajtja e sendit të gjetur pa e dorëzuar mund të jetë e tillë.
• Origjinë e paligjshme: shprehje që përdoret kur një send vjen nga një vepër tjetër, siç është një automjet i vjedhur.
• Automjet: mjet i gjetur, i cili mund të jetë i vjedhur dhe për këtë arsye kërkon kujdes të veçantë.
• Kartë: një kartë bankare e gjetur, përdorimi i së cilës ndryshon peshën e çështjes.
• Denoncim: njoftimi me të cilin dikush kërkon që autoriteti të shqyrtojë një fakt.

Mos u shqetësoni nga fjalët e panjohura. Shumica përshkruajnë një hap të zakonshëm, dhe mbrojtësi ju tregon çfarë do të thonë në dosjen tuaj.

Fjalët e kësaj faqeje janë të pakta, por rrjedhin njëra nga tjetra: gjetje, dorëzim, ruajtje, shpërblim. Nëse njoftimi juaj përmend një term tjetër, mos e shpjegoni vetë në familje; pyesni mbrojtësin, që e di cilës fazë i përket.