Përdorimi i paligjshëm i kartave të pagesës

Fotografia e vërtetë e këtyre dosjeve: një kartë e gjetur, një kartë e huazuar, një blerje online

Njerëzit mbërrijnë këtu nga situata që duken të vogla, dhe pikërisht kjo i bën të rrezikshme. Një i ri që ka gjetur një portofol në tramvaj dhe ka përdorur kartën pa kontakt për disa kafe e blerje të vogla. Një bashkëshort që ka marrë kartën e gruas, me pëlqimin e saj, dhe ka paguar një faturë. Një person që ka blerë diçka online me të dhënat e një karte që ia dha një i njohur, pa e pyetur nga vinte.

Një grup tjetër janë viktimat: dikush që ka vënë re në pasqyrën e bankës blerje që nuk i ka bërë ai, dhe që nuk di nëse duhet të telefonojë bankën, policinë apo të gjitha zyrat bashkë. Ka një rrezik të fshehtë edhe këtu: kush e ka humbur kartën dhe nuk e blokon, mund të përfundojë në kushte të ndryshme nga ato që priste.

Një trajtë tjetër është e atyre që thjesht njoftohen. Marrin një letër nga një zyrë hetimi ose një thirrje nga policia, e cila thotë se karta e një personi tjetër është përdorur në një vend dhe në një orë të caktuar, dhe se hetimi ka çuar te ata. Shpesh nuk e mbajnë mend atë ditë, ose nuk e dinin që karta ishte e huaj.

Këto situata kanë një gjë të përbashkët: përdorimi i një karte nuk kërkon një plan të madh. Është një gjest i vetëm, ndonjëherë i papërfillshëm, dhe pastaj mbetet një gjurmë e qartë, që shihet në regjistrat e bankës, në kamerat dhe në terminalet.

Në orët pas zbulimit: bllokim, denoncim ose heshtje

Përpara se të vendosni, është mirë të kuptoni se çdo rrugë ka një çmim. Ja zgjedhjet reale sipas anës ku ndodheni.

Nëse karta është e juaja dhe ka qenë përdorur nga të tjerët. Bllokoni menjëherë kartën, pastaj kërkoni listën e lëvizjeve. Çmimi: do të keni nevojë për një kartë të re dhe për disa ditë pa akses në llogari. Përfitimi: pas njoftimit, transaksionet e mëpasme nuk ngarkohen.

Nëse e keni përdorur ju kartën e një tjetri. Mos prisni që ta zbulojë vetë. Një shpjegim i hershëm, përmes një mbrojtësi, mund të ndryshojë mënyrën si lexohet vepra: nëse pronari kishte dhënë pëlqimin, ose nëse ishit gabuar për origjinën, kjo duhet të dalë që në fillim. Çmimi: ju e pranoni faktin që keni përdorur kartën. Rreziku i heshtjes: mund të vijë një njoftim kur nuk jeni gati.

Nëse karta është gjetur dhe nuk është kthyer. Kthimi i saj te banka ose te policia, përpara çdo përdorimi, është hapi që e ndan mirëbesimin nga vepra. Çmimi: do të duhet të shpjegoni ku e gjetët. Përfitimi: nuk keni përdorur asgjë që nuk ju përket.

Nëse jeni thirrur nga policia. Kërkoni të flisni me mbrojtës përpara se t'i përgjigjeni. Çmimi: një vonesë e shkurtër. Përfitimi: deklarata juaj nuk do të ketë kontradikta që mund të shfaqen më vonë kur krahasohet me regjistrat e bankës dhe me kamerat.

Dokumentet dhe gjurmët që duhen mbledhur

Në çështjet e kartave, gjithçka matet me orë, shuma dhe vende. Prandaj çdo detaj regjistrohet. Mblidhni këto gjëra përpara se të flisni me kënd.

• Pasqyrën e llogarisë me lëvizjet e kundërshtuara ose të përdorura, me data, orë dhe vende. Është baza e çdo vlerësimi.
• Dëshminë e bllokimit të kartës: ora e telefonatës ose e mesazhit dërguar bankës, sepse ndan transaksionet para dhe pas.
• Kopjen e denoncimit të depozituar nga viktima, me vulën dhe numrin.
• Dëshminë e pëlqimit kur karta është përdorur me lejen e pronarit: mesazhe, bisedë, një fjalë e shkruar që tregon se pronari e dinte.
• Faturat dhe kuponët e blerjeve, sepse tregojnë çfarë u blë dhe për kë.
• Pamjet e ekranit të blerjeve online, me adresën e dërgesës dhe emrin e përdorur.
• Emrat e personave që ishin të pranishëm kur ndodhi, dhe vendet ku shkuat gjatë ditës.

Mos e hidhni kuponin dhe mos e riparoni telefonin pa kopjuar më herët çdo gjë të dobishme. Një kupon i vogël mund të tregojë ku ishit në atë orë, dhe kjo ndonjëherë vendos gjithçka.

Radhitni gjithçka sipas orës, sepse në çështjet e kartave koha e secilës lëvizje ka rëndësi të veçantë: një blerje përpara bllokimit është një gjë, një blerje pas bllokimit një tjetër. Nëse karta ishte në dorën tuaj gjatë gjithë ditës, shënoni ku ishit dhe me kë, dhe sillni çdo gjurmë që e provon: një biletë, një mesazh, një pagesë tjetër. Këto detaje të vogla bëjnë dallimin midis një përdoruesi dhe një viktime.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme

Efekti i hershëm është i thjeshtë: karta nuk funksionon më. Pas bllokimit, çdo pagesë e përditshme, nga supermarketi te karburanti, bëhet e vështirë, dhe për ata që jetojnë me një llogari të vetme kjo është problem i menjëhershëm. Pagesa e qirasë dhe e faturave që tërhiqen automatikisht mund të dështojë, dhe me to vijnë tarifa për mospagesë.

Për ata që akuzohen, bankat shpesh mbyllin llogaritë e klientëve të përfshirë në një hetim për karta. Hapja e një llogarie tjetër, marrja e një kredie ose e një kontrate telefonike bëhet më e vështirë, sepse emri mbetet në regjistrat e brendshëm të bankës. Punëdhënësi, që e paguan pagën në atë llogari, kërkon një tjetër, dhe zakonisht pyet pse.

Në familje, përdorimi i kartës së një prindi ose bashkëshorti krijon tensione. Çfarë dukej si një ndihmë mes njerëzve të afërt bëhet ndonjëherë një konflikt kur banka nuk e pranon pëlqimin e dhënë me gojë.

Për një të huaj, një procedim për përdorim karte ndikon në lejen e qëndrimit dhe në kërkesat në proces, sepse çdo rinovim shqyrton edhe pozitën penale. Dhe për të rinjtë, një ngjarje e vogël mund të ndikojë në shkollë, në praktika pune dhe në mundësinë për të ndërtuar histori krediti. Një mbrojtës mund t'ju ndihmojë të vlerësoni këto pasoja përpara se të bëni hapa të tjerë.

Pyetje që pak njerëz kanë në mendje

Dosjet e kartave duken të thjeshta, por disa pyetje vendosin gjithçka.

• A ishte karta përdorur me pëlqimin e pronarit dhe si mund ta provoj këtë, edhe nëse kam vetëm një mesazh?
• Nëse kam gjetur kartën dhe nuk kam ditur kujt i përket, ndryshon pozita ime?
• Çfarë rëndësie ka që pagesat ishin të vogla dhe pa kod?
• Cilat regjistra do të përdorin për të provuar se jam unë, dhe a mund t'i shoh?
• A kisha të drejtë ta ktheja shumën për të shmangur procedimin, dhe çfarë efekti ka?
• Çfarë ndodh me llogarinë time dhe me kartat e tjera nëse hetimi është i hapur?
• Si ndikon ky procedim te lejeqëndrimi dhe te puna ime?
• Nëse jam viktimë, si e provoj që nuk e kam bërë unë, edhe pa një denoncim të menjëhershëm?

Mbani listën me vete dhe shënoni përgjigjet. Një mbrojtës që u përgjigjet saktë këtyre pyetjeve ka lexuar dosjen, jo thjesht ka dëgjuar tregimin tuaj.

Pyesni edhe për çështjen civile: kush e ka barrën e provës për një transaksion të kundërshtuar, brenda cilës kohë duhet ta kërkoni rimbursimin dhe çfarë rreziku ka të pranoni një ofertë të bankës pa e kuptuar. Pyesni gjithashtu nëse përdorimi i një karte të familjarit me pëlqim mund të dokumentohet paraprakisht, që në të ardhmen të mos keni të njëjtin problem.

Gabimet që e komplikojnë një çështje me karta

Në këto çështje, gabimi nuk është zakonisht vetë përdorimi, por reagimi pas tij.

• Mos e përdorni kartën edhe një herë "për ta provuar". Çdo përdorim i ri e përforcon hetimin dhe e bën të duket si model.
• Mos e hidhni kartën ose telefonin. Hedhja e provave, edhe nga frika, lexohet si përpjekje për t'i fshehur.
• Mos i ktheni pronarit shumën pa u këshilluar. Një pagesë e vullnetshme mund të ndihmojë, por pa kornizën e duhur mund të lexohet si pranim.
• Mos i kërkoni pronarit të heqë denoncimin ose të ndryshojë tregimin. Një telefonatë e tillë e dëmton pozitën tuaj më shumë se vetë përdorimi.
• Mos e lini kartën e një tjetri në çantën tuaj. Kthejeni përmes bankës ose policisë.
• Mos postoni asgjë në rrjete mbi çështjen, as për të kërkuar ndihmë.

Mbani mend: pas zbulimit, çdo gjë që bëhet mund të bëhet provë, dhe qetësia vlen më shumë se shpejtësia. Nëse nuk jeni të sigurt, mos bëni asgjë deri sa të flisni me mbrojtësin.

Mos e provoni kartën 'për të provuar nëse funksionon' pas njoftimit të bllokimit; çdo përpjekje regjistrohet. Mos u ktheni në dyqanin ku u bë blerja për të 'sqaruar' pa mbrojtës; kamerat dhe arka janë prova, dhe një bisedë e improvizuar mund të ndryshojë mënyrën si lexohet çështja. Mos i kërkoni dikujt të thotë se karta ju ishte dhënë, nëse nuk është e vërtetë. Dhe mos mendoni se shumat e vogla nuk interesojnë: shpesh ato janë ato që përsëriten më shumë.

Kur karta, blerja ose personat janë midis Italisë dhe Shqipërisë

Karta mund të jetë lëshuar nga një bankë italiane dhe të përdoret në Shqipëri, ose e kundërta, dhe pikërisht këtu çështja bëhet më e komplikuar. Një blerje online mund të dërgohet në një adresë në Shqipëri, dhe autoritetet italiane duhet të kërkojnë informacion nga autoritetet shqiptare për të vërtetuar kush e priti. Kjo kërkon kohë, dhe gjatë gjithë asaj kohe njoftimi mbetet i hapur.

Familjarët në Shqipëri që kanë marrë mallra ose para të blera me një kartë të huaj mund të gjenden të pyetur pa e ditur. Është mirë të bisedohet që në fillim me ta: çfarë morën, kur, nga kush. Vetëm familja mund ta rindërtojë këtë histori dhe duhet ta bëjë qetësisht, pa kontaktuar viktimën.

Dokumentet e lëshuara në Shqipëri, si një faturë ose një dëshmi vendbanimi, kanë nevojë zakonisht për përkthim zyrtar dhe legalizim përpara përdorimit në një procedim italian. Postimi midis Italisë dhe Shqipërisë nuk ka orar të sigurt, dhe ditët e ndryshme të pushimit vonojnë çdo përgjigje. Nëse karta është lëshuar nga një bankë shqiptare, ajo duhet të kontaktohet vetë për regjistrat e saj.

Konsullata mund të ndihmojë me dokumente dhe kontakte, por nuk mund të ndërhyjë në hetim. Kur çështja kërkon një mbrojtës edhe në Shqipëri, mbrojtësi italian dhe ai atje duhet të bashkërendojnë dosjen dhe të ndajnë detyrat, që asnjë dokument të mos kërkohet më shumë se një herë nga e njëjta familje.

Si e merr studioja jonë një çështje me karta pagese

Në këto çështje është e rëndësishme të dimë nga cila anë vini: pronar i kartës, përdorues i saj ose person i njoftuar nga policia. Prandaj bisedën e fillojmë me këtë pyetje.

Mund të na shkruani në avvmassimoromano@gmail.com, të na telefononi ose të kërkoni takim në Romë, Milano ose Napoli. Në kontaktin e hershëm mjafton të na tregoni çfarë keni marrë dhe kur: një njoftim, një thirrje, një pasqyrë me lëvizje të panjohura. Pastaj ju kërkojmë të na dërgoni dokumentet pa i ndryshuar, me pamje ekrani dhe fotografi të akteve.

Kur jeni viktimë, përgatisim me ju komunikimin me bankën dhe denoncimin, dhe ndjekim kërkesën për rimbursim. Kur jeni i dyshuar, nuk dërgojmë asnjë përgjigje pa e lexuar bashkë dhe ju shoqërojmë në çdo thirrje. Mandati jepet me shkrim dhe shpjegohet se çfarë mbulon.

Flasim shqip dhe italisht dhe, për aktet që mbajnë terma të vështirë, i shpjegojmë njërin nga tjetri. Nëse blerja ose dërgesa ka lidhje me Shqipërinë, bashkërendojmë me një korrespondent atje për marrjen e dokumenteve dhe verifikimin e adresave. Nuk premtojmë rezultat, por ju informojmë për çdo hap dhe ju themi nëse dosja ka pika të dobëta që duhen sqaruar.

Kur dikush është viktimë dhe një tjetër është përdorues, nuk marrim njëkohësisht çështjet e palëve të kundërta. Zgjedhim anën që na ka kontaktuar fillimisht dhe i drejtojmë tjetrit një koleg të pavarur kur është e nevojshme. Kështu askush nuk ka frikë se informacioni i tij do të përdoret kundër tij.

Fjalët që do të ndeshni në njoftim dhe në pasqyrë

Çështjet e kartave kanë një fjalor të vogël teknik që përsëritet në çdo dokument.

• Carta di pagamento: karta e pagesës, sipas dokumenteve çdo kartë që shërben për të paguar, kreditore ose debitore.
• Indebito utilizzo: përdorimi i paligjshëm, domethënë përdorimi i një karte pa të drejtë. Nuk kërkon që ta keni vjedhur ju.
• Pagamento contactless: pagesa pa kontakt, që nuk kërkon kod dhe për këtë arsye përdoret shpesh.
• Blocco della carta: bllokimi i kartës, hapi që ndalon ngarkimin e transaksioneve të mëpasme.
• Denuncia: denoncimi, deklarata që i bëhet autoriteteve për vjedhjen ose përdorimin e kartës.
• Tracciamento: gjurmimi, kontrolli i lëvizjeve dhe i vendeve ku është përdorur karta, bazuar në regjistrat e bankës dhe të terminaleve.

Nëse nuk e kuptoni një term në një njoftim, pyesni përpara se të përgjigjeni, sepse një kuptim i gabuar mund të ndryshojë një përgjigje që nuk rregullohet më.

Termi 'indebito utilizzo' mund të tingëllojë i rëndë, por thjesht do të thotë përdorim pa të drejtë: mjafton që karta të mos ishte e juaja ose të mos kishit lejen e duhur. Nuk ka rëndësi nëse e keni gjetur, nëse e keni marrë nga dikush ose nëse e keni përdorur online me numrin e saj. 'Tracciamento' tregon se zyrat mund të rindërtojnë çdo lëvizje; prandaj një shpjegim që nuk përputhet me orët e regjistruara është më i dëmshëm se një shpjegim i thjeshtë dhe i saktë.