Shitja e alkoolit: përgjegjësia e lokalit dhe e punonjësit

Kush e lexon këtë faqe: banakieri, pronari dhe familja

Një situatë e zakonshme është ajo e një banakieri ose kamerieri që ka shitur një pije te një i ri dhe ka marrë një sanksion. Nuk e ka pyetur për dokument, sepse ai dukej i rritur. Një kontroll ka vënë re dhe tani pyet nëse është përgjegjës personalisht, apo vetëm pronari i lokalit. Ka frikë se do ta humbasë punën dhe se kjo do të ndikojë në lejen e qëndrimit.

Një tjetër situatë është e pronarit të një lokali të vogël, shpesh një shqiptar që ka hapur një bar ose një restorant dhe punon me familjen. Një natë ka ndodhur diçka: një person i dehur është larguar nga lokali dhe ka shkaktuar një aksident, ose një konflikt është përshkallëzuar. Tani policia pyet kush i ka shërbyer pijet dhe nëse lokali ka përgjegjësi për atë që ndodhi më pas.

Një situatë tjetër është e një prindi që ka marrë një njoftim se fëmija i tij i mitur ka blerë alkool në një lokal. Ai pyet nëse fëmija ka bërë diçka të gabuar, apo vetëm shitësi. Të gjitha këto situata kanë një pikë të përbashkët: ligji e ndan përgjegjësinë midis shitësit, titullarit dhe, në disa raste, të blerësit, dhe secili ka rrezik të ndryshëm. Faqja ndihmon ta kuptosh se ku qëndron secili.

Në çdo rast, pyetja kryesore është nga ka ardhur sanksioni dhe në emër të kujt është lëshuar.

Vendimet e orëve pas një kontrolli ose një ngjarjeje në lokal

Kur lokali përfshihet në një çështje, pronari dhe punonjësi përballen me zgjedhje që kanë çmim.

• Të pranosh sanksionin apo ta kontestosh. Pranimi mbyll çështjen shpejt dhe zakonisht me kosto më të ulët, por regjistrohet dhe mund të rëndojë një përsëritje të ardhshme. Kontestimi kërkon kohë dhe argumente, dhe duhet ndërmarrë në afatin e caktuar.
• Të flasësh me policinë apo të presësh mbrojtësin. Deklaratat hyjnë në dosje. Një version i nxituar, edhe i sinqertë, mund të përdoret më vonë, sidomos nëse ka pasur pasojë të rëndë.
• Të mbyllësh përkohësisht apo të vazhdosh. Mbyllja tregon kujdes, por humbet të ardhurat. Vazhdimi pa ndryshuar asgjë mund të sjellë një kontroll të ri dhe një sanksion më të rëndë.
• Të ndryshosh procedurat tani. Një kontroll i dokumentit, një shenjë e qartë dhe një rregull i brendshëm mund të ulin rrezikun. Por ndryshimet e bëra pas ngjarjes duhen dokumentuar si të tilla.

Pronari dhe punonjësi nuk kanë gjithmonë të njëjtat interesa. Kur bien ndesh, secili ka nevojë për mbrojtësin e vet, dhe një mbrojtës i vetëm për të gjithë është zakonisht i papërshtatshëm.

Një sanksion i pranuar nga ngutja mund të rëndojë përsëritjen e ardhshme. Para se të nënshkruani ose paguani, pyesni mbrojtësin çfarë shuan pagesa dhe çfarë lë të hapur. Disa sanksione lejojnë një pagesë të shpejtë me kusht, kurse të tjerat kërkojnë shqyrtim. Dallimi vendoset sipas aktit dhe afatit të shënuar në të.

Çfarë të mblidhet kur lokali është në qendër të një çështjeje

Në këtë lëndë, dokumentet tregojnë se çfarë procedure ndiqej dhe kush bëri çfarë. Shumica ekzistojnë, por janë të shpërndara.

• Licenca dhe lejet e lokalit, me datat e vlefshmërisë dhe me kushtet e shënuara, sepse kontrolli fillon shpesh nga ato.
• Orari i punës i shënuar në leje dhe në rregulloren komunale, krahasuar me orarin real të ditës së ngjarjes.
• Turnet e personelit: kush punonte atë natë, në çfarë roli, me çfarë kontrate. Pa këtë, nuk dihet kush përgjigjet për çfarë.
• Kamerat e lokalit, nëse ka, dhe regjistrimet e asaj nate, të ruajtura para se të fshihen automatikisht.
• Procedura e brendshme për verifikimin e moshës: çfarë dokumenti kërkohej, çfarë njoftimi ishte afishuar, çfarë trajnimi kishte personeli.
• Faturat dhe bonot e asaj nate, që tregojnë çfarë u shërbye, kujt dhe në çfarë ore.
• Emrat e dëshmitarëve: klientë, kolegë, fqinjë, me kontaktet, që mund të tregojnë çfarë ndodhi.

Mos fshini regjistrime ose dokumente, as ato që duken të pafavorshme. Fshirja lexohet si fshehje dhe është një problem më vete.

Mbani edhe një regjistër të thjeshtë të ngjarjeve të pazakonta në lokal: kur është refuzuar një shitje, kur është larguar dikush i dehur, kur është thirrur ndihma. Një regjistër i mbajtur vazhdimisht tregon kujdesin e lokalit dhe e ndihmon pronarin të provojë se procedura ndiqej.

Pasojat në punë, në leje qëndrimi dhe në familje

Një sanksion në shitjen e alkoolit nuk mbetet vetëm një gjobë. Për pronarin, një përsëritje mund të prekë vetë licencën, dhe pa licencë lokali nuk mund të punojë. Për një familje që e ka investuar gjithçka në një bar, kjo do të thotë humbja e të ardhurave dhe e vendit të punës për të gjithë. Edhe një mbyllje e përkohshme e bën të vështirë pagesën e qirasë, të furnitorëve dhe të punonjësve.

Për punonjësin, sanksioni mund të ndikojë te marrëdhënia me pronarin. Pronari mund të mendojë se është i rrezikshëm ta mbajë, ose, e kundërta, mund të dëshirojë t'ia lërë fajin atij. Është një moment ku punonjësi duhet të jetë i kujdesshëm me çdo deklaratë dhe me çdo nënshkrim, sepse interesat e tyre nuk përputhen gjithmonë.

Për lejen e qëndrimit, një procedim i vogël administrativ rrallë është problem, por një çështje e rëndë, si pasojë e një aksidenti, është ndryshe. Çdo rinovim do të lexohet me dosjen pranë. Në familje, pasiguria është e madhe. Fëmijët e ndiejnë tensionin, dhe një punonjës i ri duhet gjetur nëse dikush largohet. Është e arsyeshme të flitet hapur për çfarë mund të ndryshojë në të ardhurat dhe të mos fshihet realiteti. Në komunitetin e vogël ku lokali njihet, edhe një lajm i përhapur keq mund të largojë klientët, prandaj ka rëndësi çfarë thuhet dhe kujt.

Pyetjet që duhen bërë mbrojtësit për një çështje alkooli

Kjo lëndë ka kufij që njerëzit nuk i njohin. Këto pyetje ndihmojnë t'i gjesh.

• Kush përgjigjet në rastin tim: unë si shitës, pronari si titullar, apo të gjithë bashkë?
• Çfarë procedure verifikimi moshe konsiderohet e mjaftueshme, dhe si e provoj që e kam ndjekur?
• Nëse personi ishte dukshëm i dehur, çfarë përgjegjësie kam për atë që ndodhi më pas?
• Çfarë ndodh me licencën nëse ky është një sanksion i përsëritur?
• A kam të drejtë ta kontestoj sanksionin, dhe sa kohë kam për ta bërë?
• Çfarë efekti ka çështja mbi lejen time të qëndrimit dhe mbi punën?
• Nëse shitja ishte për të marrë me vete, a ndryshon pozita ime?
• A mund të më akuzojnë edhe për pasojat e një aksidenti të mëvonshëm?
• Çfarë procedurash të reja duhet të vendos në lokal, dhe si i dokumentoj?

Pyesni edhe për ngjarjet që mund të ndodhin në të ardhmen: çfarë bëhet nëse një person i dehur refuzon të largohet, ose nëse një i mitur tregon një dokument që duket i rremë.

Këto pyetje nuk kërkojnë përgjigje të menjëhershme në një telefonatë të vetme. Një mbrojtës i kujdesshëm do t'ju kërkojë dokumente para se të përgjigjet me siguri, dhe kjo është shenjë e mirë, jo vonesë. Shënoni përgjigjet me datë dhe ktheheni te ato që mbetën pa përgjigje, sepse zakonisht aty fshihet pika që ka më shumë rëndësi për lokalin tuaj.

Çfarë nuk bëhet në një lokal pas një sanksioni ose ngjarjeje

Në këtë fushë, gabimet më të shpeshta vijnë nga ngutja për të mbrojtur lokalin.

• Mos fshi regjistrimet e kamerave ose të sistemit të arkës. Janë provat e asaj që ndodhi dhe të asaj që nuk ndodhi.
• Mos i kërko punonjësit të marrë fajin për të mbrojtur titullarin, as anasjelltas. Një fajësim i dakordësuar prish çdo besueshmëri.
• Mos u përpiq të kontaktosh familjen e personit të përfshirë për "të rregulluar" gjërat. Çdo kontakt mund të lexohet si presion.
• Mos poston në rrjete sociale për ngjarjen ose për kontrollin. Çdo fjalë lexohet nga pala tjetër.
• Mos vazhdo të shesësh te persona të mitur ose të dehur pasi të ketë ndodhur një sanksion. Përsëritja ka pasoja më të rënda.
• Mos nënshkruaj procesverbalin pa e lexuar në gjuhën tënde.

Rregulli praktik është të ndryshosh sjelljen pa fshehur të kaluarën. Një procedurë e re dokumentohet si e tillë, dhe ajo e vjetra mbetet siç ishte.

Një gabim i veçantë është ta ndryshosh orarin ose menynë menjëherë pas ngjarjes pa e thënë askujt. Ndryshimet e bëra pas një sanksioni janë të ligjshme dhe të dobishme, por duhen dokumentuar me datë, që të duken si kujdes dhe jo si fshehje. Po kështu, mos i kërkoni klientëve që të "harrojnë" çfarë ka ndodhur: një kërkesë e tillë, e dëgjuar nga një dëshmitar, mund të lexohet si presion dhe të rëndojë gjithë çështjen.

Kur lokali, furnitorët ose pronari janë në më shumë se një shtet

Shumë lokale të komunitetit shqiptar kanë lidhje me Shqipërinë: furnizohen me produkte nga atje, pronari ka familjen aty, disa nga punonjësit janë të afërm. Kur lind një çështje, dokumentet mund të jenë në shtete të ndryshme: kontratat e furnizimit, pagesat e familjes, shënimet e punës së mëparshme. Një pronar që ka marrë licencën me dokumente të sjella nga Shqipëria duhet të ketë përkthimet dhe vulat në rregull.

Dokumentet nga Shqipëria, si vërtetime ose kontrata, duhen kërkuar nga institucionet atje, përkthyer në italisht nga një përkthyes i pranuar dhe pajisur me vulën e duhur. Posta ndërmjet shteteve është e ngadaltë dhe origjinalet nuk dërgohen me email. Një i afërm në Shqipëri mund t'i marrë, por ka nevojë për autorizim të përgatitur më herët.

Ora është e njëjtë në Itali dhe në Shqipëri, ndaj kontakti me familjen dhe me mbrojtësin është i lehtë. Konsullata mund të ndihmojë me dokumente dhe me njoftimin e familjes, por nuk ndërhyn në një çështje licence ose sanksioni. Nëse pronari ndodhet përkohësisht në Shqipëri kur vjen një njoftim, afatet vazhdojnë të rrjedhin, dhe ai duhet të njoftojë mbrojtësin menjëherë. Një njoftim i marrë nga një i afërm në Itali duhet fotografuar dhe dërguar sa më shpejt, sepse afati për kontestim nuk pezullohet nga distanca.

Si e merr studio një çështje lokali dhe alkooli

Studio e merr çështjen në çdo fazë: pas një kontrolli, pas një ngjarjeje ose para tyre, kur një pronar dëshiron të dijë si ta mbrojë lokalin.

Kontakti bëhet me email në avvmassimoromano@gmail.com ose me telefon. Shkruani kush jeni, pronar ose punonjës, çfarë ka ndodhur dhe çfarë njoftimi keni marrë. Dërgoni fotografi të dokumenteve të listuara më sipër dhe të njoftimit, me afatin e dukshëm. Në telefonatën fillestare, që bëhet shqip ose italisht, studio dëgjon situatën dhe thotë çfarë mund të bëhet tani dhe çfarë dokumentesh mungojnë.

Studio ka zyra në Romë, Milano dhe Napoli, dhe merr çështje kudo në Itali. Kur pronari dhe punonjësi kanë interesa të kundërta, studio nuk i merr të gjithë, për të shmangur konfliktin e interesit. Për anën administrative të licencës, koordinohet me kolegë të besuar. Kur dokumentet janë në Shqipëri, ndërhyn një korrespondent që i merr e i përgatit për përkthim. Rezultati nuk premtohet. Jepet një vlerësim i hapur i pozitës, një plan hapash dhe një shpjegim i qartë i çdo afati. Për raste urgjente, si një njoftim me afat të ngushtë, studio është e arritshme edhe jashtë orarit të zakonshëm.

Nëse lokali ka disa punonjës, studio ju pyet kush ishte në turn atë natë dhe cili ishte roli i secilit. Kjo ndarje shpesh e përcakton gjithë strategjinë, prandaj përgatitni një listë të thjeshtë para telefonatës.

Fjalët që do të gjeni në njoftime dhe në sanksione

Aktet e kësaj lënde përdorin terma të ngurtë. Këto janë ato që hasen më shpesh.

• Licencë: leja që lejon lokalin të shesë pije. Një sanksion i përsëritur mund ta prekë atë.
• Verifikim i moshës: detyrimi i shitësit të sigurohet që blerësi nuk është i mitur, duke kërkuar dokument kur ka paqartësi.
• I mitur: person nën moshën e lejuar për blerjen. Shitja te një i mitur është shkelja e zakonshme.
• Shitje për të marrë me vete: pije që blihen për t'u konsumuar jashtë lokalit, me rregulla të veçanta orari.
• Rregullore komunale: rregullat e komunës mbi orarin dhe konsumin, që ndryshojnë nga një vend në tjetrin.
• Titullar: personi në emër të të cilit është licenca. Përgjigjet për veprimtarinë e lokalit.
• Banakier: personi që shërben pijet. Përgjigjet për shitjet që kryen.
• Sanksion: ndëshkimi për shkeljen, zakonisht gjobë, që rëndohet nëse përsëritet.

Pyesni mbrojtësin cili term i referohet jush dhe cili lokalit. Dallimi mes titullarit dhe banakierit vendos shpesh kush paguan çfarë.

Mbani këtë listë pranë kur lexoni sanksionin. Dallimi midis "titullar" dhe "banakier" mund të duket formal, por vendos kush paguan gjobën dhe kush rrezikon licencën. Pyesni mbrojtësin cila fjalë i referohet jush dhe çfarë pasoje ka, para se të pranoni ose të kontestoni.