Avokat shqiptar ose italian: kush mund të të mbrojë ku

Kush e bën këtë pyetje dhe pse e bën pikërisht tani

Pyetja nuk lind nga kurioziteti. Lind pasi dikujt i ka ndodhur diçka dhe familja ka folur me një avokat në Shqipëri, i cili e njeh, flet gjuhën e tyre dhe u thotë se do të merret me çështjen. Ata ndihen të qetë për herë të parë pas ditësh, dhe pastaj dikush u thotë se ai nuk mund të paraqitet në Itali. Në atë moment kërkojnë këtë faqe, sepse nuk dinë nëse po i mashtrojnë ose nëse po humbasin kohë.

Një situatë tjetër është ajo e personit që tashmë ka një mbrojtës italian, por nuk e kupton. Biseda bëhet me gjysmë fjalësh, ai ndien se po i thuhet më pak nga sa po ndodh, dhe mendon të sjellë dikë që e kupton. Pyetja e tij e vërtetë nuk është kush mund të hyjë në sallë, por si të ketë dikë që ia shpjegon dosjen pa e lënë mbrojtjen pa drejtim.

Dhe ka familjen që duhet të mbledhë dokumente në Shqipëri për një procedim që ecën në Itali. Ajo nuk ka nevojë për mbrojtje atje; ka nevojë për dikë që di si merren ato letra, ku vuloset secila, cili përkthyes pranohet. Pa e ditur këtë, njerëzit paguajnë dy herë për të njëjtën gjë ose nuk paguajnë fare dhe mbeten me duar bosh në ditën e seancës.

Si ndihet dallimi i roleve në jetën e përditshme të familjes

Zgjedhja e gabuar midis dy avokatëve nuk duket si gabim juridik: duket si kohë e humbur dhe para të shpenzuara. Një familje që i beson gjithçka kolegut në Shqipëri vazhdon jetën e vet duke menduar se dikush po merret me dosjen, dhe mëson vetëm pas javësh se asnjë akt nuk është depozituar në Itali. Në atë kohë punëdhënësi është lodhur duke pritur, qiraja është grumbulluar, dhe personi brenda ka menduar se është harruar.

Ka edhe një kosto tjetër, më e heshtur. Kur avokati nuk flet gjuhën e familjes, informacioni kalon nga një i afërm që përkthen sipas mundësisë dhe shton atë që mendon se do t'i qetësojë. Pas disa javësh, në shtëpi qarkullojnë dy versione të ndryshme të së njëjtës dosje, dhe gratë e nënat marrin vendime — të shesin diçka, të nisen, të marrin hua — mbi versionin e gabuar.

Nga ana praktike, puna e ndarë mirë e lehtëson shumë jetën. Dikush atje merr certifikatat, i vulos dhe i dërgon; dikush këtu ndjek postën, afatet dhe seancat. Familja ka një numër të vetëm ku pyet dhe një orë të caktuar kur merr lajme, në vend që të telefonojë çdo ditë në dy vende. Fëmijët, shkolla dhe punëdhënësi marrin një shpjegim të thjeshtë dhe të njëjtë, dhe kjo i mban gjërat në vend derisa dosja të ecë.

Çfarë duhet vendosur që në javën kur nis dosja

Zgjedhjet janë pak dhe duhen bërë shpejt, sepse çdo ditë e kaluar pa to kushton.

Zgjedhja e parë: ku do të jetë qendra e punës. Nëse procedimi ecën në Itali, qendra duhet të jetë këtu, dhe gjithçka tjetër i shërben asaj. Të vendosësh qendrën atje sepse komunikimi është më i lehtë ka një çmim të matshëm: aktet depozitohen vonë ose nuk depozitohen fare, dhe kur e kupton, faza ka kaluar.

Zgjedhja e dytë: sa persona do të kenë të drejtë të flasin me dosjen. Të kesh më shumë se një mbrojtës në Itali është e mundur dhe nganjëherë e dobishme, por kushton dy herë dhe kërkon që ata të flasin midis tyre. Nëse nuk flasin, prodhohen kërkesa që kundërshtojnë njëra-tjetrën, dhe kjo lexohet keq. Çmimi i zgjedhjes së një të vetmi është se ai duhet të jetë i arritshëm kur ti ke nevojë.

Zgjedhja e tretë: kush do të jetë ura me familjen. Nëse është një i afërm që përkthen, informacioni do të vijë i zbutur ose i zmadhuar. Nëse është vetë mbrojtësi, duhet pranuar që ai flet në një orë të caktuar dhe jo kur të vijë ideja. Çmimi i rehatisë është saktësia, dhe në këto dosje saktësia vlen më shumë se rehatia.

Çfarë duhet mbledhur para se dy avokatët të flasin midis tyre

Bashkëpunimi midis dy vendeve nis mirë vetëm nëse të dy kanë të njëjtat letra përpara. Kjo është lista që duhet përgatitur përpara takimit:

• Çdo akt i marrë në Itali, i plotë dhe i skanuar, edhe faqet që duken bosh ose teknike. Mungesa e një faqeje të vetme e bën të pamundur leximin e afatit.
• Dokumentin e identitetit dhe titullin e qëndrimit, me të gjitha faqet, dhe çdo kërkesë në pritje pranë sportelit.
• Dokumentet shqiptare që ekzistojnë tashmë: certifikatat familjare, vërtetimet e pronësisë, letrat e punës. Shënoje për secilën nëse ka vulën që i jep vlerë jashtë vendit.
• Emrat ashtu si shkruhen në secilin vend. Një mbiemër i shkruar ndryshe në dy dokumente prodhon vonesa që duken të pashpjegueshme.
• Një kronologji të shkurtër: kur ndodhi fakti, kur erdhi akti i parë, cilat data janë shkruar mbi letrat.
• Kontaktet e të gjithë atyre që kanë prekur çështjen deri tani, përfshirë ata që nuk u morën më.
• Një listë të asaj që familja mund të bëjë vërtet: kush udhëton, kush ka kohë, kush ka para në dispozicion.

Dërgoji të gjitha në një dosje të vetme të të dyve njëkohësisht. Nëse njëri merr gjysmën dhe tjetri gjysmën tjetër, puna e përbashkët nis me një mungesë që askush nuk e vë re.

Çfarë duhet pyetur përpara se të nënshkruhet një incarikim

Këto pyetje bëhen para pagesës, jo pas saj, dhe u bëhen të dy avokatëve:

• Cili akt konkret do të kryhet nga ti dhe cili nga kolegu në vendin tjetër?
• Kush do ta depozitojë kërkesën përpara autoritetit italian, me emrin e kujt dhe në cilën datë?
• A je i regjistruar për të ushtruar përpara kësaj gjykate, dhe si mund ta verifikoj unë këtë?
• Nëse unë kam një avokat edhe në Shqipëri, si do të flisni midis jush dhe sa shpesh?
• Çfarë nuk mund të bëhet nga atje, edhe nëse dikush më premton se bëhet?
• Dokumentet nga Shqipëria kush i kërkon, kush i përkthen dhe kush paguan për to?
• Në cilën gjuhë do të flasim unë dhe ti, dhe kush do të jetë i pranishëm kur flasim?
• Çfarë ndodh nëse unë nuk jam i arritshëm për disa ditë: kush vendos atëherë?
• Si do ta di që një akt është kryer vërtet dhe jo vetëm premtuar?

Përgjigjet shkruhen. Një marrëveshje e qartë në fillim e kursen familjen nga biseda më e hidhur që mund të ketë në mes të dosjes: ajo mbi atë që secili mendonte se po bënte tjetri.

Si ecën puna kur dosja qëndron me një këmbë në secilin vend

Shumica e dosjeve që lindin nga një shtetas shqiptar në Itali kanë diçka në anën tjetër: një familje që duhet dokumentuar, një pronë, një marrëdhënie pune, një person që mund të dëshmojë. Kjo do të thotë se puna ndahet gjeografikisht dhe jo sipas rëndësisë: kush është atje mbledh, kush është këtu depoziton.

Letrat shqiptare kanë nevojë për vulën që i jep vlerë jashtë vendit dhe për përkthim nga një përkthyes i pranuar nga autoriteti italian. Një përkthim i bërë nga një mik që e njeh gjuhën nuk hyn, sado i saktë qoftë. Kjo rrugë kërkon ditë dhe prandaj nis menjëherë, jo pasi caktohet seanca. Ndërkohë dërgohen kopjet e skanuara, që mbrojtja të dijë se çfarë po vjen dhe të mos kërkojë diçka që ekziston.

Posta midis dy vendeve është më e ngadaltë nga sa pret kushdo, prandaj origjinalet nisen vetëm kur kërkohen dhe me mënyrë që lë gjurmë. Dallimi i orës është i vogël dhe kjo është një lehtësi e vërtetë: dy avokatë mund të flasin në orarin e punës së të dyve, gjë që nuk ndodh me vende më të largëta. Rregulli që funksionon është i thjeshtë: ata flasin drejtpërdrejt midis tyre dhe familja nuk është ura. Çdo informacion që kalon nga goja në gojë humbet pikërisht hollësinë që i duhej dosjes, dhe fiton një ngjyrim që nuk i duhej askujt.

Si ndërtohet marrëdhënia kur punohet me një koleg në Shqipëri

Marrëdhënia nis me një bisedë ku ndahet puna me emra dhe me afate, jo me parime. Në fund të saj dihet kush kërkon secilën certifikatë, kush e përkthen, kush e dorëzon dhe kur. Kjo ndarje i komunikohet edhe familjes me shkrim, që të mos kërkojë e njëjta gjë dy herë dhe të mos mbetet pa kërkuar ajo që duhet.

Incarikimi për pjesën italiane jepet me shkrim dhe nënshkruhet nga personi që mbrohet; kur ai ndodhet i privuar nga liria, nënshkrimi merret aty ku është, dhe familja mund të nisë dërgimin e dokumenteve ndërkohë. Dërgesat priten të skanuara, me emër që thotë çfarë janë, dhe në një dërgesë të vetme kur janë të shumta.

Bisedat zhvillohen në shqip ose italisht, sipas asaj që është më e rehatshme për klientin, dhe me kolegun në gjuhën që të dy e përdorin pa përkthim. Me familjen caktohet një orë e rregullt për lajmet; jashtë saj ruhet një kanal për gjërat që nuk presin, si një njoftim i ardhur papritur ose një datë e ndryshuar. Studio punon nga Roma, Milano dhe Napoli, dhe aktet që kërkojnë praninë fizike kryhen aty ku ndodhet gjykata kompetente. Kur dosja prek një vend të tretë, kërkohet një korrespondent atje me të njëjtën logjikë: ai vepron atje, vendimet mbi strategjinë merren në një vend të vetëm.

Gabimet që bëhen kur besohet se gjithçka bëhet nga larg

Këto janë sjelljet që i kushtojnë më shumë familjeve në këtë situatë:

• Mos paguaj për akte që dikush premton t'i kryejë në Itali nga jashtë. Nëse personi nuk është i regjistruar këtu, ato akte nuk ekzistojnë dhe paratë nuk kthehen.
• Mos lër një të afërm të flasë në emrin tënd me mbrojtësin pa qenë ti në linjë. Versioni që mbërrin tek ai bëhet versioni yt.
• Mos nënshkruaj letra në gjuhë që nuk i lexon vetëm sepse t'i jep dikush i besuar. Besimi nuk e zëvendëson leximin.
• Mos mbaj dy avokatë që nuk e dinë për njëri-tjetrin. Kjo prodhon kërkesa të kundërta dhe e dëmton pikërisht atë që kërkon të mbrohet.
• Mos i dërgo origjinalet e vetme me postë të zakonshme. Një certifikatë e humbur rinxirret me javë.
• Mos fol për dosjen me të njohur të përbashkët në të dy vendet. Komuniteti është i vogël dhe fjala kalon shpejt kufirin.
• Mos prit "përgjigjen e përgjithshme" përpara se të mblidhen letrat. Pritja nuk është neutrale: afatet rrjedhin gjatë saj.

Nëse diçka nga këto ka ndodhur, thuaje sot. Një gabim i rrëfyer herët rregullohet brenda dosjes; i njëjti gabim i zbuluar vonë bëhet pjesë e saj.

Fjalët italiane që do të dëgjosh në bisedat midis dy avokatëve

Kur dy mbrojtës nga vende të ndryshme flasin për të njëjtën dosje, disa fjalë italiane përsëriten dhe nuk kanë përkthim të saktë. Ja çfarë do të thonë:

• Difensore — mbrojtësi i regjistruar që ka të drejtë të hyjë në aktet, të marrë pjesë në seanca dhe të depozitojë kërkesa. Vetëm ai e ka këtë mundësi, pavarësisht se kush e këshillon klientin.
• Difesa — e gjithë puna që bëhet në interesin e personit: kërkesat, dokumentet, hetimet e kryera për llogari të tij.
• Indagini difensive — hetimet që bën vetë mbrojtja, të ndara nga ato të akuzës. Kryhen sipas rregullave të përcaktuara dhe vetëm nga kush ka titullin për t'i kryer.
• Atti — letrat zyrtare të dosjes. Kur një dokument "hyn në akte", ai bëhet pjesë e asaj që lexon gjykatësi.
• Udienza — seanca përpara gjykatësit, ku mund të paraqitet vetëm kush ka të drejtën e mbrojtjes në Itali.
• Procedimento — e gjithë ecuria e çështjes, nga akti i parë deri te vendimi, me fazat e veta dhe me afatet e veta.

Kërko gjithmonë që termi të shkruhet ashtu si është në letër. Përkthimi i lirë i këtyre fjalëve është burimi më i shpeshtë i keqkuptimeve midis dy vendeve.