Kafshët: përgjegjësia e mbajtësit dhe keqtrajtimi

Kush e gjen veten në këtë situatë me një kafshë

Rrallë ndodh që dikush të sjellë një kafshë me qëllim për të bërë keq. Më shpesh, një qen kafshon një fqinj, një mace shkakton një sherr, një kafshë mbetet pa kujdes kur pronari largohet, dhe pas disa ditësh vjen një njoftim. Njerëzit që e marrin nuk e kuptojnë pse janë përgjegjës për diçka që ka bërë kafsha.

Një situatë e shpeshtë është e pronarit të një qeni që ka kafshuar një person në rrugë, në park ose në oborr. Pronari ka qenë aty ose ka qenë larg, dhe kafsha ka vepruar vetvetiu. Pyet nëse është fajtor kur nuk e ka urdhëruar, dhe nëse mjafton që kafsha të ketë qenë e qetë deri atëherë.

Një tjetër është e atij që ka mbetur me kafshën e një të afërmi, e një shoku ose e një të larguari, dhe nuk di si të kujdeset. Kafsha është e sëmurë, e dobët ose e pa regjistruar, dhe një fqinj ka bërë sinjalizim te shërbimi veterinar. Pronari duhet të shpjegojë kujt i përket kafsha dhe pse është në gjendje të tillë.

Ka edhe pronarë që mbajnë shumë kafshë, në oborr ose në një fermë të vogël, dhe përballen me një kontroll. Dhe të tjerë, që kanë braktisur një kafshë gjatë një shpërnguljeje, një kthimi në Shqipëri ose një ndarjeje, dhe tani akuzohen për braktisje.

Kjo faqe është për të gjithë ata: shpjegon çfarë do të thotë të jesh mbajtës dhe çfarë mund të bësh që sot.

Të kujdeseni, ta dorëzoni ose ta kundërshtoni

Kur një kafshë shkakton një problem, para jush qëndrojnë vendime që duhet të merren shpejt. Secila ka një çmim që nuk është i dukshëm që në fillim.

Mund të vazhdoni të kujdeseni për kafshën, duke rregulluar menjëherë mikroçipin, regjistrimin, vaksinat dhe kushtet e mbajtjes. Avantazhi është se tregoni përgjegjësi dhe zvogëloni rrezikun e një kontrolli të mëtejshëm. Çmimi është kostoja, dhe fakti që, nëse kafsha ka kafshuar, mbetet një rrezik i vazhdueshëm. Në këtë rast kërkoni këshillën e një veterineri për sjelljen e saj.

Mund ta dorëzoni kafshën te një strehë ose te një person i besuar, nëse nuk jeni në gjendje ta mbani. Është një zgjedhje e ndershme, por duhet bërë me shkrim dhe me dokumentim, që të provohet se nuk bëhet fjalë për braktisje. Çmimi: humbisni kafshën, dhe nëse çështja është e hapur, dorëzimi nuk e shuan automatikisht përgjegjësinë për ngjarjen e mëparshme.

Mund të kundërshtoni se ju jeni mbajtësi, ose se keni vepruar me kujdesin e duhur. Kjo rrugë ka kuptim kur kafsha ishte nën kujdesin e dikujt tjetër ose kur incidenti ishte i paparashikueshëm. Çmimi: kërkon prova, dhe shpesh një vlerësim të sjelljes së kafshës.

Mund të rregulloni me personin e dëmtuar, duke i ofruar të paguani shpenzimet mjekësore. Është një gjest njerëzor dhe ndihmon, por duhet bërë përmes avokatit, që të mos lexohet si pranim të një faji më të madh se ai që ka ndodhur.

Mos vendosni asgjë pa lexuar çfarë ju është njoftuar.

Çfarë të keni në dorë për kafshën

Në këtë fushë dokumentet e kafshës flasin për ju më shumë se fjalët. Mblidhini sot.

• Librezën shëndetësore ose vaksinimet e kafshës, me datat. Provojnë se keni kujdesur për të dhe se nuk ka rrezik shëndetësor të mbetur.
• Dokumentin e mikroçipit dhe të regjistrimit në emrin tuaj. Nëse nuk ekziston, shënoni kujt i përket kafsha dhe si e keni marrë.
• Çdo raport të veterinerit, para dhe pas incidentit, përfshirë çdo vlerësim të sjelljes së kafshës.
• Fotografi të kafshës dhe të vendit ku ajo rri: kopsht, oborr, ballkon, kasolle. Tregojnë kushtet reale të mbajtjes, të cilat mund të vlerësohen nga një kontroll.
• Njoftimet nga shërbimi veterinar, nga policia ose nga personi i dëmtuar, me të gjitha faqet dhe me datat e marrjes.
• Dokumentet mjekësore të personit të dëmtuar, nëse i keni marrë, dhe çdo faturë shpenzimi që ju është kërkuar.
• Emrat e atyre që e kanë ndjekur ngjarjen, si listë, dhe çdo prova që tregon se ku ndodhej kafsha para dhe pas incidentit.
• Një shënim me vendet ku kafsha ka qëndruar dhe me kë, dhe nëse ka pasur ndonjë incident të mëparshëm; kjo tregon nëse sjellja e saj ishte e dukshme para ngjarjes.
• Faturat e ushqimit, të veterinerit dhe të aksesorëve të bërë për kafshën, që provojnë kush e mbante realisht.
• Kontratën e qirasë ose rregulloren e ndërtesës, nëse flasin për kafshët.

Çfarë ndryshon në shtëpi, në lagje dhe në qiranë

Një incident me një kafshë prek menjëherë marrëdhëniet më të afërta. Fqinjët mbajnë qëndrim, pronari i banesës mund të ketë rezerva, dhe familja ndan mendime. Në një ndërtesë ku të gjithë njihen, dëgjohet edhe ajo që nuk është thënë.

• Kontrata e qirasë: disa kontrata e ndalojnë mbajtjen e kafshëve ose e kufizojnë; nëse kafsha ka shkaktuar problem, pronari mund ta përdorë si arsye për të kërkuar largimin. Lexoni kontratën përpara se të flisni me të.
• Marrëdhëniet me fqinjët: një kafshim ose një zhurmë e vazhdueshme prish ambientin. Një përpjekje e hershme për ta zgjidhur me qetësi, përmes të tjerëve, ndihmon më shumë se një përplasje.
• Shpenzimet: kujdesi mjekësor për personin e dëmtuar, kujdesi veterinar për kafshën, në disa raste karantina ose masat e tjera mund të bien mbi ju.
• Kafsha vetë: mund të kontrollohet, të vëzhgohet ose të vendoset nën kufizime; përgatituni për ditët kur nuk e keni pranë.
• Fëmijët: shpjegojuni me fjalë të thjeshta çfarë ndodh me kafshën; humbja e saj është një ngjarje e vërtetë për ta.
• Puna: mos mungoni pa lajmëruar; një kontroll ose një thirrje mund të ndodhë gjatë orarit.

Mos nxitoni të bëni premtime ndaj fqinjëve, si «do ta heq kafshën» ose «do ta lidh gjithmonë». Janë fjalë që lexohen si pranim dhe që pastaj nuk i mbani dot. Thoni vetëm se po kujdeseni për çështjen.

Pyetje për avokatin mbi kafshën

Këto pyetje ndryshojnë mënyrën si ndërtohet mbrojtja.

• Jam unë mbajtësi ligjor i kafshës, apo kjo ishte nën kujdesin e dikujt tjetër në momentin e incidentit?
• Çfarë do të thotë që përgjigjem edhe pa dashje, dhe çfarë mund të provoj për të treguar se kam marrë masat e nevojshme?
• Nëse kafsha nuk kishte mikroçip ose regjistrim, çfarë ndikimi ka kjo mbi çështjen dhe si e rregulloj?
• Raporti i shërbimit veterinar mund të kundërshtohet, dhe si e kërkoj një vlerësim të pavarur?
• Çfarë ndodh me kafshën gjatë procedimit: mund ta mbaj, apo mund të sekuestrohet ose të vendoset në një strehë?
• Nëse personi i dëmtuar kërkon shpërblim, si ndahet kjo nga çështja penale?
• Nëse kafsha ishte braktisur nga një i afërm i larguar, si e provoj se nuk jam unë përgjegjësi?
• A ndikon procedimi në qiranë time dhe në mundësinë për të mbajtur kafshë në të ardhmen?
• Nëse kafsha ka kafshuar dikë që hyri në oborrin tim pa leje, a ndryshon pozita ime?
• A kam të drejtë të kërkoj shpërblimin e shpenzimeve të mia nëse kafsha është dëmtuar nga një person tjetër?
• Si ndikon nëse kafsha ishte lidhur ose mbyllur në momentin e incidentit?

Këto pyetje ndihmojnë të dallohet nëse jeni mbajtës i pakujdesshëm apo thjesht i përfshirë në një ngjarje të paparashikuar.

Gabimet që bëhen pas një incidenti me kafshën

Pas një kafshimi ose një sinjalizimi, instinkti është të mbrohet kafsha, dhe kjo shpesh çon në gabime.

• Mos e fshihni kafshën ose mos e largoni në heshtje për ta «zhdukur» problemin. Duket si përpjekje për të shmangur kontrollin dhe mund të bëhet vetë vepër.
• Mos e braktisni, mos e lini në rrugë dhe mos e dhuroni nxitimthi. Braktisja është figurë më vete dhe mund të rëndojë çështjen.
• Mos e ndëshkoni kafshën fizikisht si «mësim». Keqtrajtimi është vepër penale e pavarur nga kafshimi.
• Mos ndryshoni dokumentet e kafshës për të përshtatur një version, as mos shtoni regjistrime me prapa datë.
• Mos shkruani ose mos telefononi personin e dëmtuar për ta bindur të heqë dorë. Presioni lexohet keq.
• Mos postoni në rrjete sociale për ngjarjen, as për të mbrojtur kafshën. Çdo fjalë lexohet kundër jush.
• Mos injoroni njoftimin e shërbimit veterinar; ka afate dhe një kontroll i pa përmbushur sjell sanksione.
• Mos e çoni kafshën te një njohës «për ta shëruar» pa dokumentuar, sidomos nëse është plagosur; një trajtim i padokumentuar mund të duket si fshehje e shenjave.
• Mos pranoni të nënshkruani një deklaratë që thotë se kafsha është «e rrezikshme» ose «e keqe» pa e menduar; mund të përdoret për të justifikuar masa të rënda.

Një kafshë nuk mbrohet duke e fshehur, por duke e dokumentuar dhe duke e vënë nën kujdes të ligjshëm.

Kur kafsha ose pronari udhëtojnë mes Italisë dhe Shqipërisë

Shumë shqiptarë e lëvizin jetën midis Italisë dhe Shqipërisë, dhe kafshët shpesh lëvizin me ta ose mbeten te të afërmit. Kjo krijon situata që ligji i trajton me kujdes: një kafshë e lënë te një prindër në Shqipëri kur pronari kthehet në Itali, një kafshë e sjellë nga një fshat pa dokumente, një qen që kalon kufirin pa kontrollet e duhura.

Në praktikë, nëse kafsha ka lëvizur nga një vend në tjetrin, duhen dokumente shëndetësore që e shoqërojnë, dhe këto duhet të jenë të përkthyera nëse paraqiten në një zyrë tjetër. Mungesa e tyre e ngadalëson çdo shpjegim. Nëse keni lënë kafshën te një i afërm në Shqipëri, mbani prova se kujdesi është transferuar: një mesazh, një shënim, një deklaratë të shkruar që tregon kush e mban tani.

Kur pronari është në Itali dhe kafsha në Shqipëri, ngrihet pyetja kush është mbajtës në çastin e një incidenti. Përgjigja varet nga fakti kush e kishte kujdesin realisht, jo vetëm kush e kishte regjistruar. Provat e kujdesit, si mesazhet dhe pagesat për veterinerin, kanë peshë. Nëse një kafshë shkakton një problem atje, çështja mund të trajtohet në Shqipëri, dhe nëse prek persona në Itali, mund të ketë pasoja edhe këtu edhe atje.

Dokumentet duhet të shihen me kujdes: libreza veterinare, certifikatat dhe përgjigjet e shërbimeve veterinare në Shqipëri shpesh kërkojnë përkthim të vulosur. Studio koordinon me një kolegu atje për të marrë këto dokumente pa e detyruar pronarin të udhëtojë. Dhe nëse çështja kërkon dëshmi të një personi në Shqipëri, kërkesa duhet bërë herët.

Si e merr studio një çështje me kafshë

Shkruani te avvmassimoromano@gmail.com ose telefononi në numrin e shënuar në faqe. Në mesazh mjafton të thoni se keni një çështje me një kafshë, çfarë njoftimi keni marrë dhe nëse ka pasur dëm për një person. Dërgoni foton e njoftimit me të gjitha faqet; mos dërgoni lajme ose pamje të ngjarjes në grupe.

Në telefonatën fillestare avokati do të kërkojë të kuptojë kujt i përket kafsha, kush e kishte në kujdes kur ndodhi ngjarja, çfarë dokumentesh ka dhe çfarë ka bërë shërbimi veterinar ose policia. Pastaj përcakton nëse duhet kërkuar një vlerësim i pavarur, nëse duhet kontaktuar personi i dëmtuar përmes avokatit dhe çfarë duhet rregulluar menjëherë me kafshën. Nëse ngjarja ka lidhje me Shqipërinë, përfshihet një kolegu atje.

Punohet në shqip dhe në italisht; aktet ju shpjegohen në gjuhën tuaj. Studio ka selitë në Romë, Milano dhe Napoli, dhe takimet mund të bëhen edhe në distancë.

Honorari bisedohet përpara çdo hapi; nuk bëhen premtime për rezultatin, as për fatin e kafshës.

Nëse kafsha është ende me ju, mos e lëvizni dhe mos e ndryshoni vendin e saj derisa të flasim, përveç kur ka një rrezik të menjëhershëm për shëndetin e saj. Nëse ka nevojë për kujdes veterinar urgjent, kryejeni dhe ruani faturën.

Nëse kafsha është marrë nga shërbimi publik, na tregoni ku ndodhet dhe cili zyrtar e ka marrë, që të kërkojmë informacion dhe kthimin e saj kur është e mundur.

Fjalët që do të gjeni në aktet mbi kafshët

Aktet për kafshët përdorin terma të thjeshtë, por me pasoja precize. Këto janë më të shpeshtat.

• Mbajtës: ai që ka kafshën në kujdes dhe përgjigjet për të; nuk është gjithmonë pronari i regjistruar.
• Mikroçip dhe regjistrim: identifikimi i detyrueshëm i qenve; mungesa e tij sjell sanksion dhe e vështirëson mbrojtjen.
• Lëndim nga pakujdesia: dëmi ndaj një personi pa dashje, por me mospërfillje të rregullave të ruajtjes; është baza e shumicës së çështjeve me kafshim.
• Keqtrajtim: sjellja që i shkakton kafshës vuajtje të panevojshme; është vepër e pavarur nga çdo dëm ndaj njerëzve.
• Braktisje: lënia e kafshës pa kujdes; mund të ndodhë edhe gjatë një shpërnguljeje.
• Relacion veterinar: raporti i shërbimit publik pas një kontrolli; është baza e çdo vendimi të mëtejshëm.
• Sanksion: gjoba ose masa administrative për mospërputhje të rregullave.
• Karantinë: periudha kur kafsha vëzhgohet pas një kafshimi; mund të bëhet në banesë ose në një strukturë, sipas vendimit të shërbimit.
• Sekuestrim i kafshës: heqja e saj nga mbajtësi dhe vendosja në një vend tjetër, kur ka shenja keqtrajtimi ose rrezik.
• Dëm: dëmi që pretendohet nga personi i lënduar; mund të kërkohet veçmas në rrugë civile.
• Regjistër i kafshëve: lista zyrtare e qenve të identifikuar; regjistrimi lidhet me emrin e mbajtësit.