Mospagimi i detyrimeve familjare: kur bëhet vepër penale

Kush e hap këtë faqe pas një ndarjeje me borxh asistence

Këtë faqe e hap shpesh një baba që punon larg dhe që, pas ndarjes nga bashkëshortja, nuk ka arritur të paguajë plotësisht shumën e caktuar nga gjyqtari për fëmijët. Në fillim e ka paguar rregullisht, pastaj ka humbur punën ose rrogën e kanë ulur, dhe pagesat janë bërë të pjesshme, pastaj të rralla. Tani merr një njoftim që e quan të hetuar, dhe nuk e kupton si një borxh familjar, për të cilin ndihet i turpëruar, është kthyer në çështje penale.

Një tjetër është një nënë, një gjyshe ose një i afërm i fëmijëve që ka bërë denoncimin, sepse nuk ka mbetur rrugë tjetër. Ka pritur gjatë, ka kërkuar me mirësi, ka folur me të afërmit e tjetrit, dhe asgjë nuk ka ndryshuar. Tani nuk e di si ecën procesi, çfarë mund të presë dhe nëse denoncimi do ta prishë përfundimisht marrëdhënien me prindin tjetër, nga i cili fëmijët kanë nevojë.

Një tjetër është dikush që punon në Itali, ndërsa familja e tij e mëparshme jeton në Shqipëri, ose anasjelltas. Vendimi i ndarjes është marrë në një vend, fëmijët jetojnë në një tjetër, dhe pagesa nuk ka ardhur ose ka ardhur me vonesë për shkak të problemeve me transfertën. Ai pyet nëse kjo mund të quhet mospagim i vullnetshëm dhe si duhet të provojë se nuk e ka bërë me dashje.

Në secilin rast, çështja nuk është vetëm juridike: ajo prek fëmijë që kanë nevojë për mbështetje dhe prindër që janë të lodhur, të zemëruar ose të turpëruar. Mbrojtja e mirë fillon me dokumente të qarta dhe me një ton të qetë.

Si ndryshon jeta e familjes kur asistenca nuk paguhet

Pasojat e mospagimit nuk fillojnë me procedimin, por shumë më herët, në çdo periudhë kur shuma nuk vjen. Prindi që kujdeset për fëmijët duhet të mbulojë vetëm qiranë, ushqimin, shkollën dhe kujdesin mjekësor, shpesh duke ulur orët e punës për t'u kujdesur për ta. Fëmijët ndjejnë mungesën, sidomos kur shohin se prindi tjetër është larg dhe nuk dëgjohet. Në familjet shqiptare, ku shpesh të afërmit nga të dyja anët ndihmojnë, çështja mund të ndajë edhe gjyshërit e të afërmit.

Për prindin e hetuar, procedimi sjell ngarkesë të re. Nëse punon me kontratë të sigurt, punëdhënësi mund të marrë njoftim për një procedim, dhe disa vende pune nuk e pranojnë lehtë këtë. Nëse leja e tij e qëndrimit varet nga puna, çdo shqetësim në punë bëhet rrezik për lejen. Udhëtimet drejt Shqipërisë për të takuar fëmijët mund të bëhen më të vështira, nëse ka kufizime ose nëse frikësohet se mund të pengohet në kufi.

Edhe marrëdhënia me fëmijët vuan. Një prind që ndihet i akuzuar shpesh largohet nga ankthi, dhe fëmijët e lexojnë largimin si braktisje. Prindi tjetër, nga ana e vet, mund të ndihet fajtor për denoncimin, edhe pse e ka bërë nga nevoja. Tensioni gjatë dorëzimit të fëmijëve ose gjatë telefonatave mund të rritet.

Në komunitet, historia përhapet shpejt dhe me ngjyra të ndryshme. Familjet e të dyja anëve i dëgjojnë këto fjalë, dhe fëmijët i dëgjojnë edhe ata. Është e rëndësishme që të rriturit të mos e përdorin çështjen si armë publike.

Zgjedhjet që mbeten para çdo pagese të vonuar

Kur pagesa nuk bëhet, para jush qëndrojnë disa bivio. Një prej tyre është nëse do të paguani një pjesë të shumës edhe kur nuk mund t'i paguani të gjitha. Pagesa e pjesshme dhe e dokumentuar tregon vullnet, dhe në shumë raste ndihmon në vlerësimin e rastit; por pagesa e vogël dhe e çrregullt mund të duket si përpjekje formale. Çmimi i pagesës së pjesshme është se ju mbetet më pak për veten; çmimi i mospagimit krejtësisht është që e gjithë ajo që nuk paguhet mbledhet në një dosje.

Zgjedhja tjetër është nëse do të kontaktoni prindin tjetër për të rënë dakord për një plan. Një marrëveshje e shkruar për shuma më të vogla ose për shlyerje graduale është e dobishme, por vetëm nëse është e qartë dhe e miratuar nga gjyqtari kur duhet. Një marrëveshje me gojë, e thënë në çast të mirë, nuk ka vlerë dhe mund të kthehet kundër jush. Mbrojtësi mund t'ju tregojë si formulohet pa u kthyer në pranim.

Zgjedhja e fundit është nëse do të kërkoni një ndryshim të vendimit për shumën, kur të ardhurat tuaja kanë rënë realisht. Kjo kalon nga gjyqtari civil dhe merr kohë, por është rruga e duhur kur pamundësia është e vërtetë. Mos prisni që mospagimi të provojë vetvetiu se nuk keni mundësi; provën e jep një kërkesë e bërë me kohë dhe e mbështetur në dokumente. Çdo periudhë që kalon pa e kërkuar e dobëson këtë argument.

Çfarë dokumentesh provojnë gjendjen tuaj ekonomike

Mbrojtja kryesore në këto raste është pamundësia ekonomike reale, por ajo duhet provuar me dokumente, jo pohuar. Mblidhni këto.

• Vendimi që cakton shumën, në kopje komplete, së bashku me çdo ndryshim të mëvonshëm. Pa të nuk dihet çfarë është kërkuar saktësisht.
• Prova të çdo pagese të bërë, edhe të pjesshme: transferta, kuitanca, pasqyra bankare. Tregojnë vullnetin dhe e ndajnë mospagimin krejtësor nga ai i pjesshëm.
• Kontrata e punës, fletët e pagesave dhe dëshmia e humbjes së punës ose e uljes së rrogës, nëse ka ndodhur. Tregojnë se kur ka ndryshuar gjendja.
• Dokumente për shpenzimet e vetë prindit: qira, kredi, kujdes mjekësor, fëmijë të tjerë nën kujdes. Tregojnë se sa mbetet realisht.
• Dëshmi të kërkimit të punës: aplikime, mesazhe, takime. Gjyqtari pyet nëse keni provuar të ndryshoni gjendjen.
• Çdo vërtetim shëndetësor që ka ndikuar në aftësinë për të punuar.
• Mesazhet me prindin tjetër për pagesat, të ruajtura pa ndryshim. Mund të tregojnë marrëveshje, vonesa ose vështirësi me transfertën.
• Për ata që punojnë jashtë Italisë: dokumentet e të ardhurave dhe të shpenzimeve në vendin ku jetojnë.

Mbajini origjinalet në një vend të sigurt dhe jepini mbrojtësit kopje.

Nëse disa nga këto dokumente ndodhen te prindi tjetër ose te një zyrë, kërkojini me shkrim dhe mbani provën e kërkesës. Një refuzim i dokumentuar vlen po aq sa dokumenti vetë. Mos prisni për ta bërë këtë: një fletë pagese që nuk gjendet sot mund të kushtojë shumë kur gjyqtari e kërkon.

Pyetjet që nuk dalin në mendje para se të flasësh me avokatin

Çështjet e asistencës familjare kanë detaje që prindërit rrallë i mendojnë. Këto pyetje ndihmojnë.

• Cila është shuma e saktë që më kërkohet, dhe a përfshihet në të vetëm asistenca për fëmijët apo edhe ajo për bashkëshorten e mëparshme?
• Ndarja e shumave të papaguara në periudha të ndryshme ndikon në akuzë, dhe si llogariten ato që janë paguar pjesërisht?
• Kush e mban barrën e provës për pamundësinë ekonomike, dhe çfarë dokumentesh e mbështesin më mirë?
• Nëse humba punën pa faj timin, a mjafton kjo, apo pritet të kem kërkuar punë tjetër dhe të kem paguar diçka?
• Pagesat që bëra me të afërm, jo drejtpërdrejt prindit tjetër, vlejnë si pagesë?
• Si ndikon një vendim i ri i gjyqtarit civil mbi shumën në çështjen penale që është ende e hapur?
• Si ndikon procedimi në takimet me fëmijët dhe në udhëtimet drejt Shqipërisë?
• Çfarë efekti ka mbi lejen e qëndrimit dhe mbi punën time një njoftim akuze?

Kërkoni që përgjigjet t'ju jepen me shkrim, sepse në një periudhë stresi harrohet shumë.

Kërkoni mbrojtësin të shpjegojë pse bëhet çdo pyetje e tij, sepse në këto çështje mënyra si flitet për para e për fëmijë ndikon shumë. Pyesni edhe si mund të komunikoni me prindin tjetër pa u kthyer fjalët kundër jush, dhe cilat mesazhe duhet të shmangni. Shënoni përgjigjet.

• Nëse prindi tjetër pranon një marrëveshje me gojë për një shumë më të vogël, si e bëj të vlefshme dhe si mbrohem?

Kur prindi punon jashtë Italisë ose fëmijët jetojnë në Shqipëri

Shumë familje shqiptare jetojnë të ndara nga distanca: një prind në Itali, tjetri dhe fëmijët në Shqipëri, ose anasjelltas. Kur shuma e asistencës është caktuar nga një gjyqtar italian por paguhet nga larg, çdo pagesë kalon nëpër një transfertë ndërkombëtare, që mund të vonojë, të bllokohet ose të humbasë. Një vonesë teknike mund të duket si mospagim, nëse nuk ka prova.

Prandaj është e rëndësishme që çdo pagesë të bëhet me përshkrim të qartë, të tregojë për çfarë shërben dhe kujt i drejtohet, dhe prova e saj të ruhet. Një pagesë me kurier ose me dorë duhet shoqëruar me kuitancë të nënshkruar. Mos përdorni kanale që nuk lënë gjurmë, sepse në rast mosmarrëveshjeje nuk keni si të provoni.

Dokumentet e nevojshme, si akte lindjeje, vërtetime të gjendjes familjare dhe vendime shqiptare, duhen përkthyer nga një përkthyes i njohur dhe shpesh legalizuar. Kjo kërkon kohë, ndaj nisni që herët. Nëse çështja kalon edhe në një gjykatë shqiptare, duhet një avokat vendas, dhe mbrojtësi italian koordinohet me të që deklaratat të mos bien ndesh. Telefonatat me familjen kanë po atë orë, por zyrat shqiptare mbyllen herët dhe festat zyrtare nuk përkojnë.

Ambasada ose konsullata shqiptare mund të vërtetojë dokumente identiteti dhe të orientojë për kërkesat, por nuk ndërhyn në çështjen penale ose civile. Mos presni prej saj një rol që nuk e ka. Kujdes edhe me udhëtimet: kontrolloni me mbrojtësin para nisjes, që të mos ketë surpriza në kufi.

Si e merr në dorë studio një çështje asistence familjare

Çdo gjë nis me një mesazh të shkurtër: kush jeni, çfarë vendimi ka caktuar shumën, dhe çfarë njoftimi keni marrë. Dërgoni foto të aktit dhe të vendimit civil, nëse i keni. Mbrojtësi pyet për kronologjinë e pagesave dhe për ndryshimet e jetës suaj nga koha e vendimit, sepse prej tyre ndërtohet dosja.

Në bisedën fillestare, mbrojtësi dëgjon pa ju gjykuar. Çështjet familjare janë të ndjeshme, dhe shumë njerëz vijnë me turp. Ai pyet për faktet, jo për arsyet intime, dhe tregon çfarë mund të bëhet sot: çfarë pagese të vogël të dokumentuar mund të bëni, çfarë kërkese të paraqisni te gjyqtari civil dhe çfarë të shmangni në komunikimet me prindin tjetër. Nuk bëhen premtime për rezultat dhe nuk flitet për gjasa.

Biseda zhvillohet në shqip ose në italisht. Termat ligjorë shpjegohen në fjalë të thjeshta dhe me shembuj nga jeta e përditshme. Studio ka zyra në Romë, në Milano dhe në Napoli, dhe për çështje që zhvillohen në qytete të tjera punon me kolegë vendas. Kur prindi tjetër ose fëmijët ndodhen në Shqipëri, koordinohemi me një avokat atje, që kërkesat të ecin paralelisht.

Mesazhet mund të shkruhen në adresën avvmassimoromano@gmail.com, kurse për urgjenca përdorni telefonin e shënuar në krye të faqes. Dokumentet ruhen me kujdes dhe nuk përdoren për asgjë tjetër.

Gjatë procesit, përditësimet vijnë me shkrim pas çdo hapi.

Çfarë nuk duhet bërë kur asistenca nuk paguhet

Në këto çështje, gabimet vijnë nga turpi, nga zemërimi dhe nga dëshira për t'u mbrojtur. Këto janë më të dëmshmet.

• Mos e shmangni komunikimin me prindin tjetër dhe mos e bllokoni numrin. Heshtja e plotësuar duket braktisje dhe e rëndon çështjen.
• Mos paguani para në dorë pa kuitancë të nënshkruar. Një pagesë që nuk provohet nuk ekziston për gjyqtarin.
• Mos hapni borxhe të reja për të paguar shumën dhe pastaj të mos paguani asgjë tjetër. Gjyqtari pyet nëse shpenzimet tuaja janë të arsyeshme.
• Mos fshini mesazhet me prindin tjetër, as ato të nxehta. Fshirja është më e rëndë se përmbajtja.
• Mos e përdorni fëmijën si lajmëtar ose si provë, as me fjalë të vogla. Edhe një pyetje e thjeshtë mund të lexohet si presion.
• Mos postoni në rrjetet sociale për prindin tjetër ose për gjyqin. Fjalët mund të kthehen në shpifje ose në provë.
• Mos ndryshoni vendbanimin ose numrin e telefonit pa lajmëruar mbrojtësin, që njoftimet të mos humbasin.

• Mos ia ktheni kërcënimin prindit tjetër kur ai ju kërcënon me gjyqin. Fjalët e nxehta shkruhen dhe përdoren si provë e qëllimit.
• Mos pranoni të nënshkruani një njohje borxhi më të madhe se ajo reale për të "shuar çështjen". Mund të krijojë detyrime që nuk i keni.
• Mos e përdorni mospagimin si mjet presioni mbi marrëdhënien me fëmijët. Gjyqtari e shikon si sjellje të vullnetshme.

Rregulli praktik: çdo gjë që lidhet me para dhe me fëmijë bëhet me shkrim, në kohë dhe me një ton të qetë.

Fjalët që do të hasni në aktet për asistencën familjare

Aktet e kësaj çështjeje përdorin terma që duken të njohur por kanë kuptim të saktë. Këtu janë ata më të shpeshtë.

Detyrim ekonomik. Shuma që gjyqtari ka caktuar për mbajtjen e bashkëshortit ose të fëmijëve, në një vendim ndarjeje, divorci ose mbi përgjegjësinë prindërore.

Mospagim i vullnetshëm. Mospagimi kur ekzistonte mundësia për të paguar. Nuk kërkohet dashje e veçantë dëmtuese.

Pamundësi ekonomike. Mbrojtja qendrore: gjendja reale ku nuk mund të paguhej. Duhet provuar me dokumente.

Braktisje e detyrave të asistencës. Figurë më e gjerë, që mund të përfshijë edhe sjellje jo vetëm ekonomike ndaj familjes.

Përgjegjësi prindërore. Tërësia e të drejtave dhe e detyrave të prindërve ndaj fëmijëve, përfshirë mbajtjen.

Titull qëndrimi. Leja e qëndrimit. Një procedim mund të ndikojë në rinovimin e saj, ndaj duhet shënuar skadenca.

Njoftim akuze. Akti që ju bën të njohur se jeni të hetuar; shihni datën e marrjes menjëherë.

Ndarje. Vendimi që rregullon jetën e bashkëshortëve të ndarë, përfshirë shumën për fëmijët.

Divorc. Shuarja e martesës me vendim gjyqësor, që gjithashtu cakton detyrimet ekonomike.

Dashje. Vullneti për të mos paguar. Në këtë figurë mjafton që mospagimi të jetë vullnetar kur ekzistonte mundësia.

Dosje civile. Procedimi që ka caktuar shumën. Ndryshimet e shumës kalojnë nga gjyqtari civil.

Mbajtje. Shuma e caktuar që duhet paguar rregullisht për nevojat e fëmijëve ose të bashkëshortit të mëparshëm.

Gjyqtar civil. Gjyqtari që ka vendosur shumën dhe që mund ta ndryshojë kur ndryshojnë rrethanat.