Të drejtat e të burgosurit dhe ankesa te magjistrati

Si ndikojnë kushtet e mbajtjes në familjen jashtë institutit

Kushtet në të cilat mbahet një person brenda institutit nuk mbeten brenda mureve. Ato hyjnë në shtëpi përmes telefonatave, letrave dhe vizitave: tonit të zërit, ankesave, heshtjes. Familja që dëgjon se i afërmi nuk ka kujdes shëndetësor të mjaftueshëm ose se qelia është e mbushur, jeton me këtë njohuri çdo ditë, dhe shpesh nuk di çfarë mund të bëjë me të.

Në nivel praktik, takimet kërkojnë organizim: leje, dokumente identiteti, ditë të caktuara dhe udhëtim. Për familjet që jetojnë larg, çdo takim kushton para dhe kohë, dhe një vizitë e anuluar nga administrata është humbje e dukshme. Korrespondenca dhe telefonatat kanë rregullat e tyre, dhe kur ato cenohen, familja e ndjen vetmi të mëtejshme. Puna dhe studimi brenda institutit, kur lejohen, përbëjnë një rrugë të rëndësishme drejt ritmit të përditshëm dhe drejt mundësive të ardhshme.

Familja mban edhe barrën financiare: para për nevoja personale, shpenzime udhëtimi, avokat. Fëmijët që vizitojnë prindin kanë nevojë për përgatitje të veçantë, dhe prindi tjetër duhet të vendosë çfarë t'u thotë. Kur një e drejtë cenohet, si kujdesi shëndetësor ose korrespondenca, familja ndodhet midis dëshirës për të bërë zhurmë dhe frikës se kjo mund të dëmtojë personin brenda. Ekziston rrugë formale që nuk e rrezikon pozitën, dhe pikërisht për këtë ia vlen ta njohin.

Kush hap këtë faqe kur një i afërm është në institut

Ka kush e hap këtë faqe pasi ka dëgjuar nga i afërmi një ankesë që nuk e kupton si ta ndjekë: telefonatat janë shkurtuar, letrat nuk po arrijnë, mjeku nuk e ka vizituar personin për javë, qelia është shumë e ngushtë. Nuk di nëse këto janë të drejta të cenuara apo thjesht kushtet e zakonshme, dhe nuk di kujt t'i drejtohet.

Ka edhe personin që është vetë brenda dhe ka një telefon me kufizime ose lexon këtë faqe nga një i afërm. Ai dëshiron të dijë nëse mund të shkruajë vetë një ankesë, pa avokat, dhe çfarë duhet të përmbajë. Ka edhe familjarë që kanë lexuar në lajme për kushtet në institute dhe duan të dinë nëse e drejta e të afërmit ka mbrojtje reale.

Një situatë tjetër është e atij që ka marrë një përgjigje nga administrata e institutit dhe nuk e kupton nëse është refuzim, shtyrje apo pranim i pjesshëm. Të gjithë këta kanë nevojë për një gjë: të dinë se ekziston një rrugë e rregullt ankimi te magjistrati i mbikëqyrjes, që nuk varet nga mirësia e administratës dhe që prodhon një vendim të detyrueshëm. Ata duan ta dinë çfarë të shkruajnë, kur dhe si.

Çfarë mblidhet para se të shkruhet ankesa te magjistrati

Ankesa është më e fortë kur mbështetet në fakte të shënuara, jo në përshtypje. Mblidhni këto, edhe nëse janë të pakta:

• Një shënim me datat dhe me përshkrimin e saktë të asaj që është cenuar: kujdes shëndetësor i refuzuar, takim i anuluar, letër e mbajtur, qeli e mbushur.
• Çdo kërkesë të shkruar që personi ka bërë te administrata para ankesës, me datën, dhe përgjigjen e marrë, nëse ka, sepse tregon se janë shteruar rrugët e brendshme.
• Dokumentet mjekësore dhe recetat, në rastet e kujdesit shëndetësor, si dhe çdo vizitë specialistike të kërkuar e të mos kryer.
• Emrat e personave të tjerë që janë dëshmitarë të kushteve, vetëm kur ata pranojnë, dhe pa u përdorur si presion.
• Letrat e kthyera ose të vonuara, zarfet e tyre dhe shënimet e datave të dërgimit, për ankesat mbi korrespondencën.
• Regjistrin e takimeve dhe të telefonatave që janë anuluar ose shkurtuar, me datat dhe arsyet e dhëna.
• Çdo fotografi ose përshkrim të hapësirës, kur ankesa është për kushtet e qelisë, sipas asaj që lejohet.
• Numrin e çështjes, emrin e institutit dhe seksionin ku mbahet personi, të shkruara saktë.

Zgjedhjet kur një e drejtë cenohet brenda institutit

Kur një e drejtë cenohet, personi dhe familja kanë disa rrugë, secila me çmimin e vet. Zgjedhja duhet bërë me kujdes.

Të shkruhet ankesa vetë apo me mbrojtës. Ankesa mund të paraqitet me shkrim edhe nga vetë personi, pa nevojën e avokatit, dhe kjo e bën rrugën të hapur. Çmimi është se teksti i shkruar nga dikush që nuk njeh procedurën mund të jetë i paqartë dhe të kërkojë plotësime. Me mbrojtës, ankesa është më e strukturuar, por kërkon kohë dhe kosto.

Të ngrihet zë publikisht apo të ndiqet rruga formale. Ankesa në media apo në rrjete duket më e shpejtë, por mund të krijojë tension brenda institutit dhe të dëmtojë personin. Rruga formale është më e ngadaltë por prodhon vendim të detyrueshëm për administratën dhe nuk e ekspozon pozitën.

Të kërkohet rregullim i brendshëm apo vendim i magjistratit. Një kërkesë te administrata mund të zgjidhë gjëra të vogla shpejt, por nuk lë gjurmë dhe nuk detyron. Kur çështja është serioze ose përsëritet, vendimi i magjistratit është ai që ka forcë. Mbrojtësi mund të thotë cila rrugë përshtatet.

Çfarë nuk bëhet kur ka ankesa për kushtet e mbajtjes

Në çështjet e institutit, gabimet vijnë nga dëshira për të rregulluar shpejt. Këto janë më të zakonshmet.

• Mos e dërgoni ankesën si thirrje në rrjete sociale ose në media pa këshilluar mbrojtësin. Ekspozimi mund të dëmtojë personin brenda, dhe nuk zëvendëson rrugën formale.
• Mos e keni shpresë në premtime gojore të administratës. Vendimi i magjistratit ka vlerë të detyrueshme, premtimi jo.
• Mos humbni kohë me ankesa të paqarta që nuk tregojnë datën dhe faktin. Një ankesë e saktë peshon më shumë se një e gjatë.
• Mos shkruani kërcënime ose fjalë ofenduese në ankesë. Ato dëmtojnë kredibilitetin e së drejtës që ngrihet.
• Mos u dërgoni të tjerëve letra që flasin për çështjen penale nëpërmjet korrespondencës së institutit. Ato mund të kontrollohen.
• Mos nxitni personin të ndërmarrë veprime pa mbrojtës, si grevë urie, që mund të dëmtojnë shëndetin dhe pozitën.
• Mos e lini ankesën pa ndjekje: shkruani, ruani kopjen dhe pyesni për përgjigjen.

Pyetjet që i bëhen avokatit për të drejtat e personit brenda

Njeriu që hyn në këtë rrugë për herë të vetme nuk di çfarë të pyesë. Këto pyetje e çojnë takimin te e rëndësishmja:

• Cila e drejtë cenohet konkretisht: kujdesi shëndetësor, takimet, korrespondenca, hapësira, praktika fetare, puna apo studimi?
• Çfarë provash kemi për cenimin dhe çfarë mund të marrim nga institutit, si regjistrat dhe dokumentet mjekësore?
• Kush e paraqet ankesën te magjistrati i mbikëqyrjes: personi vetë, unë apo familja, dhe çfarë duhet të përmbajë?
• Çfarë vendimi mund të japë magjistrati dhe si zbatohet nga administrata? Çfarë ndodh nëse nuk zbatohet?
• A ka rrugë për kompensim për kushtet e mbajtjes, dhe çfarë dokumentesh dhe afatesh kërkon ajo?
• A mund t'i prek ankesa pozitën time në institut ose çështjen time penale, dhe si mbrohem?
• Nëse personi transferohet gjatë ankesës, çfarë ndodh me të dhe kush e ndjek?
• Çfarë mund të bëjë familja në mënyrë të ligjshme për të ndihmuar, pa krijuar probleme?

Personi i burgosur në Itali dhe familja në Shqipëri

Kur personi është në institut italian dhe familja jeton në Shqipëri, distanca ndikon çdo të drejtë të përditshme. Takimet kërkojnë udhëtim ndërkombëtar, dokumente dhe leje paraprake, dhe një vizitë e anuluar në çastin e fundit ka kosto të madhe. Korrespondenca ndërmjet vendeve vonohet, dhe letrat shqipe mund të kalojnë më shumë kontroll. Është mirë të pyetet përmes mbrojtësit cilat janë rregullat për telefonatat dhe për lejet e familjarëve të huaj.

Gjuha është pjesë e të drejtave të përditshme. Personi që nuk e kupton italishten mund të ketë vështirësi të shkruajë një ankesë, të kuptojë një përgjigje të administratës ose të kërkojë kujdes shëndetësor. Ai ka nevojë për mbështetje në gjuhë, dhe familja mund të ndihmojë duke e përkthyer ose duke i dërguar modele të shkruara, nëse kjo lejohet. Dokumentet që duhen paraqitur nga Shqipëria, si certifikata ose prova familjare, kërkojnë përkthim të vërtetuar dhe legalizim.

Përfaqësia konsullore shqiptare mund të ndihmojë me kontaktin me familjen dhe me dokumentet e identitetit, dhe në disa raste mund të ndjekë kushtet e mbajtjes së shtetasit të vet, por nuk e zëvendëson mbrojtësin. Mbrojtësit e Italisë dhe të Shqipërisë koordinohen kur ka procedim paralel, që të mos kundërshtohen. Orari i telefonatave me familjen caktohet qartë, dhe detajet e çështjes nuk shkruhen në mesazhe të hapura.

Fjalët e ankesës dhe të vendimit të magjistratit

Në letrat e institutit dhe në vendimet e magjistratit gjenden fjalët më poshtë, të shpjeguara thjesht:

• Magjistrati i mbikëqyrjes: gjyqtari që ndjek zbatimin e dënimit dhe të drejtat e personit brenda institutit. Te ai paraqitet ankesa.
• Institut: vendi ku mbahet personi i ndaluar ose i dënuar. Çdo institut ka administratën e vet.
• Administrata: drejtoria e institutit, që vendos për rregullat e përditshme dhe që duhet t'i zbatojë vendimet e magjistratit.
• Ankesë: kërkesa me shkrim që paraqitet kur një e drejtë cenohet. Mund ta shkruajë vetë personi, pa avokat.
• Kujdes shëndetësor: trajtimi mjekësor dhe vizitat specialistike. Duhet të jetë i barasvlershëm me atë jashtë institutit.
• Takime: vizitat e familjarëve në institut. Janë një e drejtë e mbrojtur, me rregullat dhe orarin e vet.
• Korrespondencë: letrat që dërgohen ose merren. Është një e drejtë e mbrojtur dhe cenimi i saj mund të ankohet.
• Kompensim për kushtet: rruga me të cilën kërkohet shpërblim kur kushtet e mbajtjes e kanë cenuar personin.

Si e ndjek studio një ankesë për të drejtat e personit të burgosur

Studio e merr çështjen me telefon ose me postë elektronike në adresën avvmassimoromano@gmail.com. Familja dërgon emrin dhe mbiemrin e personit, emrin e institutit dhe seksionin, si dhe një përshkrim të shkurtër të asaj që është cenuar. Nëse personi ka marrë përgjigje nga administrata, na dërgoni kopjen.

Në telefonatën e hapjes pyesim për datat, për kërkesat e bëra te administrata dhe për përgjigjet, dhe vlerësojmë nëse ankesa te magjistrati është rruga e duhur. Pastaj shpjegojmë çfarë dokumentesh duhen dhe çfarë mund të shkruajë vetë personi, nëse dëshiron të fillojë menjëherë. Kur është e nevojshme, kontaktojmë vetë personin brenda me rrugët që lejohen për mbrojtjen.

Biseda zhvillohet në shqip ose në italisht. Studio ka zyra në Romë, Milano dhe Napoli, dhe koordinohet me kolegë vendas kur instituti ndodhet në qytet tjetër. Familja merr lajme në një kanal të vetëm dhe nuk përhapim hollësitë pa miratim. Nuk japim premtime mbi vendimin e magjistratit: japim një lexim të qartë të së drejtës së cenuar, të provave dhe të rrugës formale që ndiqet.