I arrestuar në Vjenë: Austria dhe afati i dyfishtë

Kush e kërkon Vjenën: nga korridori i Brenerit te sezoni i dimrit

Një punëtor sezonal kthehet nga një sezon turistik në Austri dhe ndalohet gjatë një kontrolli në kufi, ose gjatë një kontrolli në vend dhe çohet para një gjyqtari që flet gjermanisht. Familja në Itali e merr lajmin nga një koleg dhe nuk e di ku mbahet, as çfarë i kërkohet. Austria është një nga destinacionet kryesore të punës sezonale dhe të transportit ndërkombëtar për shtetasit shqiptarë që banojnë në Itali, sidomos nëpërmjet korridorit të Brenerit.

Një shofer kamioni është një rast tjetër: ai ndalohet në një pikë kontrolli dhe automjeti sekuestrohet, ndërsa ngarkesa i takon një shoqërie në Itali dhe marrësi është në një vend tjetër. Ai nuk e di kush e njofton shoqërinë dhe kush i gjen një mbrojtës në një vend ku nuk njeh askënd. Familja e tij pyet nëse është e nevojshme të nisen për në Vjenë.

Një lexues tjetër është një i afërm në Itali: ka marrë një telefonatë nga një numër austriak dhe nuk e kupton nëse bëhet fjalë për një arrestim, për një dëshmi ose për një kontroll. Fjalët në gjermanisht i duken të huaja, dhe nuk e di nëse mund të zgjedhë vetë mbrojtësin ose nëse caktohet një nga shteti.

Këtu shpjegohet çfarë ndryshon në praktikë: sistemi austriak parashikon dalje të shpejtë para gjyqtarit dhe një mekanizëm rishikimi periodik të paraburgimit, ku vazhdimi i masës duhet rijustifikuar çdo herë.

Vendimet që merren kur personi është në Austri dhe familja në Itali

Vendimi që nuk pret është kush e përfaqëson personin në Austri. Një mbrojtës vendas njeh gjykatën, gjuhën dhe zakonet e kancelarisë, dhe është i vetmi që mund të veprojë drejtpërdrejt para gjyqtarit austriak. Nëse familja pret një mbrojtës të caktuar nga shteti, ai mund të vijë shpejt, por nuk e njeh dosjen dhe mund të mos jetë i disponueshëm për kontakt të vazhdueshëm me Italinë. Nëse familja gjen vetë një mbrojtës, humb kohë në fillim, por merr një person që mund të ndjekë çështjen deri në fund.

Një vendim tjetër është nëse personi flet gjatë pyetjes që vjen menjëherë. Në një sistem ku afati për t'u paraqitur para gjyqtarit është më i gjatë se në Itali, ka kohë për të biseduar me mbrojtësin para se të flasësh, dhe kjo kohë duhet shfrytëzuar. Çmimi i një deklarate të nxituar është i njëjtë si kudo: një version që fiksohet dhe nuk ndryshon më.

Një zgjedhje më vete është udhëtimi. Familja që niset për në Vjenë pa ditur ku mbahet personi mund të përfundojë para një porte të mbyllur dhe të harxhojë para që do t'i duheshin për mbrojtjen. Është më e arsyeshme të dërgohen dokumentet dhe të pritet një përgjigje nga mbrojtësi vendas për kohën dhe mënyrën e vizitës. Së fundi, nëse dosja ka lidhje me Italinë, duhet vendosur kush koordinon mbrojtësit, sepse një deklaratë e dhënë në Austri mund të përdoret edhe në Itali.

Çfarë të ketë gati familja kur dëgjon emrin e Vjenës

Për një person që mbahet në Austri, dokumentet që ndodhen në Itali janë shpesh ato që e ndihmojnë më shumë, sepse tregojnë lidhjet dhe qëndrueshmërinë. Lista më poshtë mbledhet më së miri në një skedar të vetëm.

• Pasaportën ose dokumentin e identitetit, kopjen e lejes së qëndrimit në Itali dhe çdo dokument që lejon udhëtimin në Austri.
• Kontratën sezonale ose të punës në Austri, emrin e punëdhënësit dhe kontaktet e tij, sepse shpesh banesa varet nga punëdhënësi.
• Kontratën e punës dhe të qirasë në Itali, që tregojnë se personi ka jetë të qëndrueshme dhe nuk do të largohet.
• Çdo akt ose mesazh të marrë nga autoritetet austriake, me datën dhe orën, edhe në gjermanisht, në origjinal dhe të pakorrigjuar.
• Emrat e personave që ishin të pranishëm gjatë kontrollit ose arrestimit, dhe një përshkrim të shkurtër të asaj që dihet.
• Dokumentet e automjetit dhe të ngarkesës, kur personi është shofer, së bashku me kontaktin e shoqërisë.
• Barnat, mjekun dhe çdo dokument shëndetësor, sepse paraburgimi periodik merr parasysh gjendjen e personit.
• Një shënim me telefonatat e marra nga Austria, me orën dhe numrin, që të rindërtohet rrjedha e ngjarjeve.

Dokumentet në gjermanisht nuk duhet të mbeten të pakuptuara: fotografojini dhe dërgojini siç janë, pa i përkthyer vetë me një aplikacion. Mbrojtësi i lexon me përkthyes dhe ju tregon çfarë ka rëndësi. Një përkthim i gabuar nga një program mund t'ju bëjë të shqetësoheni për diçka që nuk është aty, ose të mos shqetësoheni për diçka që është.

Çfarë ndryshon në punë, banesë dhe qëndrim kur dikush mbahet në Austri

Puna sezonale ka një tipar që e bën arrestimin më të rëndë: kontrata është e shkurtër, banesa shpesh jepet nga punëdhënësi dhe nuk ka asnjë mbrojtje për ditët e mungesës. Kur personi mbahet, punëdhënësi e zëvendëson menjëherë, dhe me punën humbet edhe vendi ku fle. Rrobat dhe dokumentet mbeten në një dhomë që e gjen një tjetër, kështu që është urgjente që një koleg ose mik i besuar t'i mbledhë.

Për shoferët, bllokimi i automjetit ndalon punën e tërë. Ngarkesa mbahet, marrësi pret, dhe kompania mund ta zëvendësojë shoferin ose ta pezullojë kontratën. Një mesazh i shkurtër dhe i saktë, i koordinuar me mbrojtësin, e mban marrëdhënien e punës gjallë sa më gjatë. Rreziku i humbjes së patentës ose i kufizimit të lëvizjes është një shqetësim i veçantë, që duhet shqyrtuar që në fillim.

Në Itali, familja ka të ngjarë të kalojë vështirësi financiare, sepse dërgesat dhe qiraja nuk presin. Leja e qëndrimit që lidhet me punën mund të vihet në pyetje nëse puna humbet për një periudhë të gjatë, prandaj mbrojtësi italian duhet të njohë datën e skadimit dhe të ndjekë atë anë të dosjes paralelisht. Fëmijët në shkollë, banka dhe pagesat e rregullta kërkojnë një person kontakti që i mban në rregull, pa shpjeguar më shumë se është e nevojshme jashtë familjes.

Një plan i thjeshtë, i shkruar bashkë me mbrojtësin, e bën këtë periudhë më të përballueshme.

Pyetje për mbrojtësin mbi seancat periodike dhe rishikimin e masës

Në Austri, paraburgimi nuk vendoset një herë për gjithë kohën: rishikohet me seanca të përsëritura, dhe pyetjet e mira lidhen pikërisht me këtë ritëm. Mbani pranë këto pyetje kur flisni me mbrojtësin.

• Nga cili moment llogaritet afati për t'u paraqitur para gjyqtarit, dhe kush shënon orën e saktë të ndalimit fizik?
• Në cilën gjuhë zhvillohen seancat, dhe si sigurohet përkthyesi për secilën prej tyre, jo vetëm për atë të fillimit?
• Çfarë duhet paraqitur në çdo seancë rishikimi për të treguar se vazhdimi i masës nuk është i nevojshëm?
• A ka masa më të lehta se paraburgimi, dhe çfarë garancish kërkon gjyqtari: adresë, punë, një person që merr përsipër?
• Kush ndjek dosjen nga Italia, dhe si kalojnë dokumentet mes mbrojtësit vendas dhe studios?
• Çfarë efekti ka procedimi austriak mbi lejen e qëndrimit në Itali, dhe çfarë dokumentesh duhet të ruajmë?
• Çfarë mund t'i çojmë personit gjatë paraburgimit, dhe si organizohen telefonatat dhe vizitat?
• Nëse ekziston një kërkesë tjetër nga Italia, si koordinohet me procedurën në Austri?

Rishikimi periodik e bën dosjen të ndryshme nga ato të vendeve ku masa vendoset një herë. Mos prisni të pyesni derisa seanca të afrohet: kërkoni që mbrojtësi t'ju tregojë kur pritet seanca e radhës, çfarë materiali duhet për të dhe kush e përgatit. Familja që mbledh dokumente për seancën rishikuese kur ende ka kohë, shmang situatën ku mbrojtësi ka vetëm një ditë për të gjetur ato që mungojnë. Shënoni gjithashtu çdo ndryshim në adresë, punë ose gjendje shëndetësore, sepse këto janë gjërat që gjyqtari pyet në çdo seancë.

Gabime që bëhen sidomos kur dikush mbahet në një vend me gjuhë tjetër

Kur gjuha e procedurës është gjermanishtja, gabimet më të rrezikshme nuk vijnë nga mungesa e njohjes së ligjit, por nga nënshkrimi i asaj që nuk lexohet. Ato mund të shmangen me pak disiplinë.

• Mos nënshkruani asnjë procesverbal në gjermanisht pa përkthyes: kuptimi i një fjalie mund të ndryshojë tërësisht pas nënshkrimit.
• Mos pranoni të flisni "në gjuhë të përbashkët" pa përkthyes zyrtar: ajo që thoni mund të kuptohet ndryshe nga ç'e keni menduar.
• Mos presni që seanca e radhës të jetë njësoj me atë të mëparshmen: rishikimi kërkon argumente të reja, jo përsëritjen e të njëjtave.
• Mos lini vendin e punës ose banesën pa e njoftuar mbrojtësin: garancitë e adresës dhe të punës janë ato që peshojnë në seancë.
• Mos fshini mesazhe ose regjistrime nga telefoni dhe mos bisedoni për ngjarjen me kolegët: ajo që thuhet mund të përdoret më vonë.
• Mos udhëtoni nga Italia pa u siguruar ku mbahet personi dhe si mund të takohet; një udhëtim i kotë humb kohë dhe para.
• Mos publikoni lajmin në rrjetet sociale: komuniteti i punëtorëve sezonalë është i ngushtë dhe lajmi përhapet menjëherë.

Në Austri, ritmi i procedurës mund të krijojë përshtypjen se gjithçka është vendosur që në fillim. Në fakt, rishikimet e përsëritura janë pikërisht rastet ku një informacion i ri mund të ndryshojë masën. Prandaj çdo gabim i vogël në fillim përsëritet dhe rëndon në çdo seancë, ndërsa një dokument i sjellë me kohë mund të ndihmojë në secilën.

Austria dhe Italia: gjermanisht në aktet, italisht në familje

Kur dosja prek Austrinë dhe Italinë, çdo fletë është në një gjuhë dhe çdo telefonatë në një tjetër. Aktet austriake janë në gjermanisht, dhe familja në Itali, që flet shqip dhe italisht, duhet t'i përkthejë nga një përkthyes i regjistruar para se t'i përdorë në ndonjë procedurë italiane. Një përkthim i bërë nga një koleg ose nga një program shpesh nuk pranohet dhe humb kohë të çmuar.

Austria dhe Italia kanë të njëjtin orar, kështu që telefonatat me mbrojtësin vendas nuk pengohen nga ora, por nga orari i kancelarisë dhe nga seancat, që mund të ndryshojnë shpejt. Posta ndërkombëtare është e ngadaltë, dhe dokumentet e rëndësishme duhen dërguar me kurier të gjurmueshëm. Një person kontakti në Austri, një koleg ose mik i besuar, mund të ndihmojë me gjëra praktike: rroba, barna, lajme nga zyrat.

Kur personi është shtetas shqiptar, përfaqësia diplomatike shqiptare në Austri mund të ndihmojë me dokumente identiteti dhe me kontaktin me familjen, por nuk merr pjesë në procedurën penale. Mbrojtësi në Austri dhe ai në Itali duhet të flasin me njëri-tjetrin, sepse një deklaratë e dhënë në një vend mund të bjerë ndesh me atë të dhënë në tjetrin. Ky bashkërendim është vendimtar sidomos kur ka një kërkesë tjetër në Itali ose një procedim paralel.

Mos harroni se çdo letër e përkthyer duhet të ruhet së bashku me origjinalin, që të dihet çfarë është përkthyer saktësisht.

Si e koordinon studioja një dosje me një mbrojtës në Austri

Studioja punon në Austri nëpërmjet kolegëve që njohin sistemin vendas dhe gjuhën, dhe në Itali drejtpërdrejt. Dërgoni në avvmassimoromano@gmail.com çdo fletë që keni marrë nga autoritetet austriake ose nga mbrojtësi vendas, me datën dhe orën, si dhe një numër telefoni ku mund t'ju gjejmë. Nëse personi është ende i ndaluar, shkruani "urgjent" në fillim të mesazhit dhe studioja e trajton si përparësi.

Në bisedën fillestare studioja kërkon të dijë çfarë ka ndodhur, çfarë mbrojtësi ka personi në Austri dhe nëse ekziston një procedim në Itali. Biseda zhvillohet në shqip dhe në italisht, dhe aktet në gjermanisht përkthehen nga një përkthyes kur duhet. Familja merr po atë ditë një listë të qartë të gjërave për t'u mbledhur dhe të atyre që nuk duhen bërë.

Mandati dhe honorari bien dakord me shkrim në fillim. Studioja ka seli në Romë, Milano dhe Napoli, dhe nuk e zëvendëson mbrojtësin austriak, por e koordinon me të, që secila anë të punojë me të njëjtat fakte. Kjo do të thotë shkëmbim dokumentesh, përkthime të kontrolluara dhe një rrjedhë e qartë informacioni drejt familjes. Studioja nuk premton rezultate, por kujdeset që asnjë seancë rishikimi dhe asnjë dokument të mos humbasë në kalimin nga një vend në tjetrin.

Nëse nuk keni asnjë akt në gjermanisht, mjafton emri i personit dhe vendi: studioja, nëpërmjet kolegut vendas, kërkon aktin që mungon.

Fjalët që do të gjeni në aktet që vijnë nga Austria dhe nga Italia

Në këtë dosje aktet vijnë në gjuhë të ndryshme; këto janë termat që lidhen me atë që u tha më sipër dhe që ia vlen t'i dini para se të flisni me studion.

• Custodia cautelare është paraburgimi: mbajtja e personit para një vendimi të formës së prerë, që në Austri rishikohet periodikisht.
• Riesame periodico është rishikimi i përsëritur i paraburgimit: në çdo seancë gjyqtari duhet të arsyetojë përse masa vazhdon.
• Udienza është seanca; njoftimi tregon datën, orën dhe vendin ku duhet të paraqitet personi ose mbrojtësi.
• Interprete është përkthyesi: personi që ka të drejtë të kërkojë kur nuk e flet gjuhën e procedurës.
• Traduzione giurata është përkthimi i bërë nga një përkthyes i regjistruar, që e bën dokumentin e huaj të pranueshëm.
• Permesso di soggiorno është leja e qëndrimit në Itali; një procedim jashtë vendit mund të ndikojë në rinovimin e saj.
• Lavoro stagionale është puna sezonale, ku kontrata e shkurtër dhe banesa e punëdhënësit e bëjnë arrestimin më të rëndë.
• Difensore është mbrojtësi: në rastin tonë, një në Austri dhe një në Itali, që duhet të koordinohen.

Fjalët në gjermanisht në aktet austriake nuk kanë gjithmonë ekuivalent të saktë në italisht, prandaj mbrojtësi përdor një përkthyes të regjistruar. Mos u mbështetni në përkthime automatike për terma si "paraburgim" ose "seancë rishikimi": një gabim i vogël në përkthim mund të ndryshojë kuptimin e të gjithë fjalisë dhe të krijojë shqetësime të kota.