Përgjegjësia mjekësore: kur një gabim bëhet vepër

Kush e hap këtë faqe pas një pasoje të keqe në një trajtim

Njëri është një mjek, një infermier ose një operator shëndetësor që ka marrë një njoftim se po hetohet pas një ngjarjeje në reparti: një pacient ka pësuar një dëm, një ndërhyrje ka dalë ndryshe nga ç'pritej, një gjendje është përkeqësuar dhe familja ka paraqitur ankesë. Ka vite që punon me përkushtim, e lexon njoftimin me radhë dhe nuk kupton nëse bëhet fjalë për një gabim teknik, për një mungesë kujdesi ose për diçka tjetër. Shumë prej tyre janë shqiptarë që punojnë në spitale, klinika dhe struktura për të moshuarit në Itali.

Tjetri është një pacient ose një familjar që mendon se një trajtim ka shkuar keq: një diagnozë e vonuar, një operacion me pasoja, një pacient që nuk u kujdes mjaftueshëm. Ndjen se diçka nuk shkoi siç duhej, por nuk di nëse është një gabim, një ndërlikim i pashmangshëm apo një sjellje që ligji e quan vepër. Pyet nëse duhet të bëjë një ankesë dhe çfarë dokumentesh duhet të kërkojë.

Një person tjetër është një i afërm i një pacienti që ka vdekur gjatë ose pas një trajtimi. Është në zi, kërkon përgjigje dhe shpesh nuk i merr nga spitali. Një pjesë e tyre jetojnë në Shqipëri dhe mësojnë lajmin nga telefoni, dhe kanë nevojë të kuptojnë se çfarë mund të kërkojnë nga larg.

Ka edhe punonjës që nuk janë mjekë, si asistentë, ndihmës ose kujdestarë, që kanë vënë re diçka të gabuar dhe nuk dinë çfarë përgjegjësie kanë. Për të gjithë, pyetja që kthehet është e njëjtë: çfarë ka ndodhur në të vërtetë dhe çfarë thotë kartela?

Çfarë ndryshon në punë, në rend dhe në familje

Për personelin shëndetësor, një njoftim hetimi prek menjëherë punën. Nuk është gjithmonë një pezullim, por mjafton ndryshimi i detyrave, një bisedë me drejtorinë ose një kërkesë për shpjegime për të krijuar tension që ndjehet çdo ditë në reparti. Kolegët flasin, ose heshtin, dhe marrëdhënia me ta ndryshon pa asnjë vendim zyrtar. Një infermier me kontratë të përkohshme ose me një agjenci mund të humbasë pozitën pa shpjegim të qartë.

Kur dikush ka kualifikimin e fituar jashtë Italisë, si shumë mjekë dhe infermierë shqiptarë, një procedim penal prek edhe njohjen e titullit dhe regjistrimin në rendin e profesionit, dhe çdo deklaratë e gabuar mund të ketë pasoja më të gjera. Leja e qëndrimit, nëse është e lidhur me punën, duhet ndjekur me kujdes. Sigurimi i përgjegjësisë, që shumë persona e kanë përmes strukturës ose vetë, duhet njoftuar në kohë; një njoftim i vonuar mund të krijojë probleme të reja.

Për pacientin dhe familjen, ndryshimet janë të tjera. Kanë nevojë për trajtim të mëtejshëm dhe nuk i besojnë më strukturës, dhe duhet të gjejnë një vend tjetër kujdesi. Mungesat nga puna, kostot e udhëtimit dhe pasiguria për shëndetin e ardhshëm kanë peshë të madhe. Dhe ka një ndjenjë faji, apo zemërim, që ndikon në shtëpi dhe që ndonjëherë i bën njerëzit të veprojnë me nxitim.

Në të gjitha rastet, ajo që thuhet sot në reparti, në rrjete ose me kolegët do të lexohet më vonë.

Vendimet që ndryshojnë gjithçka

Për personelin shëndetësor, vendimi që del menjëherë është nëse flisni me kolegët, me drejtorinë ose me kërkues për shpjegime para se të keni parë kartelën dhe të keni biseduar me mbrojtësin. Çmimi i të folurit është se fjalët tuaja mund të përdoren si deklarata; çmimi i heshtjes është se dukeni të mbyllur, ose se të tjerët japin një version pa ju. Nuk ka përgjigje të vetme, dhe zgjedhja varet nga ç'ka ndodhur dhe kush pyet.

Vendimi tjetër është çfarë bëni me kartelën klinike dhe me dokumentet. Kërkesa për një kopje duhet bërë me shkrim dhe herët, sepse ajo përbën bazën e çdo gjëje. Çmimi i vonesës është se dokumentet mund të ndryshojnë, të plotësohen ose të bëhen të vështira për t'u marrë. Për kë punon në strukturë, kërkesa duhet formuluar me kujdes, që të mos duket si përpjekje për të ndikuar mbi të dhënat.

Për pacientin ose familjen, vendimi është nëse paraqitet ankesë penale, nëse kërkohet vetëm një rrugë civile ose nëse fillimisht kërkohet dokumentacioni. Çmimi i veprimit të menjëhershëm është se një ankesë e nxituar, pa kartelë dhe pa mendim mjekësor, mund të dalë e pasaktë dhe të humbasë forcën. Çmimi i pritjes është kalimi i kohës dhe zbehja e provave.

Në të gjitha rastet, mos merrni vendime kur jeni në gjendje shoku. Edhe një ditë e përdorur mirë për të mbledhur letrat vlen më shumë se një reagim i shpejtë.

Letrat që duhen mbledhur përpara çdo shpjegimi

Në çështjet mjekësore, gjithçka mbështetet në atë që është shkruar në kohën e ngjarjes. Ajo që mblidhet herët ka vlerë; ajo që mblidhet vonë nuk e ka gjithmonë.

• Kartela klinike, me të gjitha faqet: pranimi, vizitat, urdhrat mjekësorë, shënimet e infermierisë, analizat dhe nënshkrimet. Pa një kopje, nuk ka mënyrë të rindërtohet çfarë ndodhi dhe kur.
• Pëlqimi i informuar: formulari i nënshkruar dhe, nëse ka, çdo shënim mbi bisedën me pacientin. Nënshkrimi vetëm nuk mjafton nëse nuk provohet që informacioni u dha vërtet.
• Udhëzimet dhe protokollet e strukturës që rregullonin trajtimin në atë kohë. Tregojnë nëse janë ndjekur praktikat e njohura.
• Orari i ndërrimeve dhe lista e personelit që ishte i pranishëm. Ndihmon të kuptohet kush kishte çfarë detyre në atë moment.
• Polica e sigurimit të strukturës ose personale, me kushtet e njoftimit.
• Dëshmitë e formimit: kurset, certifikatat dhe kualifikimet, sidomos nëse janë fituar jashtë Italisë.
• Dokumentet e pacientit, nëse jeni ju i dëmtuari: vizitat e mëparshme, ilaçet, raportet nga struktura të tjera.
• Një shënim kronologjik i shkruar nga ju, sipas kujtesës, vetëm për mbrojtësin.

Nëse jeni punonjës i strukturës, mos mblidhni dokumente që nuk janë të juajat dhe mos nxirrni kopje pa autorizim: kërkesa duhet të kalojë përmes kanaleve të brendshme dhe me ndihmën e mbrojtësit. Një dokument i marrë në mënyrë të parregullt mund të vihet në pikëpyetje dhe të dëmtojë pozitën tuaj.

Pyetjet që kjo lloj çështjeje kërkon t'i bëni

Çështjet mjekësore janë teknike, dhe pyetjet që njerëzit bëjnë zakonisht janë shumë të përgjithshme. Këto janë më të dobishme.

• A bëhet fjalë për një gabim teknik, për një shkelje rregullash ose për mungesë kujdesi, dhe si ndryshon kjo pozita ime?
• Nëse kam ndjekur udhëzimet e njohura, çfarë mbrojtjeje kam dhe si provohet se i kam ndjekur?
• Çfarë tregon kartela klinike që mund të më ndihmojë, dhe çfarë mund të më dëmtojë?
• A është dhënë pëlqimi i informuar në mënyrë të vlefshme, dhe si e provojmë nëse nuk ka një shënim të qartë?
• Duhet të njoftoj sigurimin tim ose të strukturës, kur dhe me çfarë fjalësh?
• A duhet të kërkojmë një ekspertizë mjekësore të pavarur, dhe në ç'moment?
• Si ndikon procedimi në regjistrimin tim në rendin e profesionit dhe në kontratën e punës?
• Nëse jam i dëmtuari, si dallohet një pasojë e pashmangshme nga një sjellje e gabuar, dhe çfarë mund të kërkoj?

Kërkoni që përgjigjet t'ju jepen në gjuhë të thjeshtë, edhe kur materia është teknike.

Shtoni pyetje për rolin tuaj konkret: nëse keni qenë infermier ose ndihmës, kush ka marrë vendimin klinik dhe çfarë ju është kërkuar të bëni; nëse keni qenë mjek, çfarë informacioni keni dhënë dhe ku është shënuar. Pyesni gjithashtu çfarë ndodh nëse kolegët japin versione të ndryshme dhe si ruhet pozita juaj pa akuzuar askënd pa bazë.

Kur trajtimi, pacienti ose titulli lidhen me Shqipërinë

Pacienti mund të jetë trajtuar pjesërisht në Shqipëri dhe pjesërisht në Itali, dhe kartela e tij ka të dhëna nga sisteme shëndetësore të ndryshme. Dokumentet nga Shqipëria, si diagnoza, analizat ose operacioni i mëparshëm, duhet të përkthehen nga një përkthyes i autorizuar dhe, nëse kërkohet, të legalizohen para se të përdoren nga një ekspert italian. Procedura zgjat dhe nuk duhet lënë për më vonë, sepse një mendim mjekësor pa dokumentet e plota nuk është i besueshëm.

Për personelin që ka kryer studimet në Shqipëri, ka një shtresë tjetër: kualifikimi duhet të jetë i njohur dhe i dokumentuar, dhe çdo mospërputhje mund të shfaqet gjatë procedimit. Dokumentet e studimeve dhe të njohjes duhen mbledhur herët, që të mos humbasin nëse kërkohet vërtetim nga institucionet atje.

Familja në Shqipëri, kur pacienti ka vdekur ose është dëmtuar rëndë, ka nevojë për informacion dhe nuk e merr dot lehtë nga larg. Mund të ketë të drejtë të kërkojë dokumentet, por duhet të japë një autorizim të përkthyer dhe të vërtetuar, që zgjat. Është e mundur që pas kësaj të duhet një mendim mjekësor i pavarur, që lexon dokumente në shqip dhe në italisht. Ora është e njëjtë në Itali dhe në Shqipëri, dhe telefonatat midis familjes dhe avokatit nuk kanë pengesë orari. Konsullata mund të ndihmojë me akte të gjendjes civile dhe me kontaktin, por nuk bën pjesë në vlerësimin mjekësor.

Posta midis Italisë dhe Shqipërisë është e ngadaltë: fotografia e dokumentit dërgohet menjëherë, origjinali më pas.

Si punon studio në çështjet e përgjegjësisë mjekësore

Kontakti me studion bëhet me telefon ose me email te avvmassimoromano@gmail.com. Në bisedën fillestare, studio pyet çfarë ka ndodhur, çfarë akti keni marrë, nëse jeni punonjës i strukturës apo pacient ose familjar, dhe nëse ka tashmë një kërkesë për dokumente. Qëllimi është të kuptohet pozita juaj dhe të vendoset çfarë duhet bërë menjëherë, pa u menduar për rezultatin.

Kjo materie kërkon zakonisht një mendim mjekësor, dhe studio punon me mjekë ligjorë dhe me specialistë që lexojnë kartelën dhe tregojnë nëse janë ndjekur praktikat e njohura. Avokati i shpjegon në shqip se çfarë thonë ata, pa gjuhë teknike të panevojshme, që të merrni vendime me vetëdije. Për pacientët dhe familjet, studio ndihmon të kërkohet kartela dhe të vlerësohet në ç'rrugë të vazhdohet.

Kur dokumentet vijnë nga Shqipëria ose pacienti është trajtuar atje, studio bashkërendohet me një avokat vendas për të marrë dokumentet dhe për të organizuar përkthimin. Dokumentet dërgohen me fotografi të qarta, faqe pas faqeje, përmes mesazhit ose emailit.

Biseda zhvillohet në shqip dhe në italisht. Zyrat janë në Romë, Milano dhe Napoli, dhe studio është e arritshme edhe jashtë orarit për raste urgjente. Mandati dhe kostoja diskutohen hapur që në fillim, dhe nuk bëhen premtime mbi përfundimin.

Nëse jeni pacient ose familjar dhe nuk keni ende kartelën, studio ju tregon si ta kërkoni me shkrim dhe çfarë të theksoni në kërkesë, që struktura të mos mund të përgjigjet me një përgjigje të përgjithshme.

Çfarë të mos bëni kur një trajtim ka shkuar keq

Në një mjedis ku të gjithë njihen, tundimi është të rregulloni gjërat vetë. Pikërisht kjo e keqëson çështjen.

• Mos ndryshoni, plotësoni ose ndreqni kartelën pasi ka ndodhur ngjarja. Çdo shënim i shtuar vonë duket si përpjekje për të ndikuar dhe e kthen një çështje teknike në një çështje besueshmërie.
• Mos diskutoni ngjarjen me kolegët në grupe mesazhesh. Ato mund të kërkohen dhe të lexohen, dhe ajo që duket si ndihmë reciproke duket si koordinim.
• Mos jepni një deklaratë pa mbrojtës, as në bisedë të brendshme me drejtorinë. Çdo shpjegim i dhënë në zyrë mund të përdoret më vonë.
• Mos e fshini asnjë mesazh që lidhet me pacientin ose me ngjarjen, as nga telefoni e as nga aplikacionet e punës.
• Mos i thoni pacientit ose familjes diçka që nuk e dini të sigurt, as për ta qetësuar e as për ta fajësuar. Fjalët e rastit mbahen mend.
• Mos veproni nga zemërimi nëse jeni familjar: një postim në rrjete, një sulm verbal ndaj personelit ose një kërcënim ndërlikon çështjen tuaj.
• Mos prisni shumë për të kërkuar dokumentet: mbahen vetëm për një kohë të caktuar.

Mbani qetësinë edhe me mediat dhe me rrjetet sociale: një pohim publik nga struktura, nga një punonjës ose nga një familjar mund të citohet më vonë, dhe fjala e dhënë në nxitim nuk tërhiqet.

Fjalët mjekësore dhe ligjore që do të shihni në akte

Dosjet e përgjegjësisë mjekësore përzien gjuhën mjekësore me atë ligjore. Këto janë termat që e bëjnë dallimin.

• Gabim teknik: një vlerësim klinik i vështirë, i bërë sipas rregullave, që del i gabuar. Kur janë ndjekur udhëzimet e njohura, përgjegjësia për paaftësi teknike përjashtohet.
• Shkelje e rregullave: mosrespektimi i një protokolli ose i një norme sigurie. Është kjo që mbetet e ndëshkueshme, dhe provohet me dokumente.
• Mungesë kujdesi: sjellje e pakujdesshme ose e nxituar, që një person i kujdesshëm nuk do ta kishte bërë.
• Pëlqim i informuar: pranimi i pacientit pasi është shpjeguar çfarë do të ndodhë dhe cilat janë rreziqet. Mungesa e tij është kapitull më vete, edhe kur trajtimi ka qenë pa gabim.
• Kartelë klinike: dosja e trajtimit, ku shënohet çdo veprim. Vendos shumë.
• Udhëzime dhe praktika të mira klinike: standardet e njohura të trajtimit. Respektimi i tyre mbron personelin.
• Ekspertizë: mendimi i një specialisti që vlerëson trajtimin në gjykim.

Kur një term shfaqet në akt pa shpjegim, pyesni avokatin për kuptimin e tij në rastin tuaj.

Këto fjalë shfaqen shpesh në pjesën e arsyetimit të aktit dhe jo në pjesën që thotë çfarë po ndodh me ju. Lexojeni edhe arsyetimin: aty qëndron përgjigjja për pyetjen që ju shqetëson më shumë, domethënë cili nga këto terma po përdoret kundër jush.