Transporti i personave: licencat, NCC dhe kontrollet

Mjeti i bllokuar, pagesa e humbur: pasojat e kontrollit rrugor

Për shoferin që transporton persona kundrejt pagese, kontrolli i rrugës është momenti ku gjithçka ndalet. Mjeti sekuestrohet menjëherë, shpesh me tërheqje nga mjet tjetër, dhe çdo ditë që qëndron në depo shton shpenzime që ekzistojnë pavarësisht nga gjykimi. Kush e ka makinën si vetëm burim të ardhurash mbetet pa punë nga dita në ditë.

Familja e ndien menjëherë: qiraja, këstet e makinës, shkolla e fëmijëve. Nëse mjeti është me kredi ose me qira financiare, pagesat vazhdojnë edhe pse makina nuk lëviz. Dhe nëse sekuestrimi vazhdon, vlera e mjetit bie, kryesisht kur mbetet në ambient të hapur.

Për pasagjerët, ndodh që të mbeten në rrugë, ndonjëherë larg shtëpisë ose në udhëtim ndërkombëtar. Shoferi që i ka premtuar një udhëtim drejt Shqipërisë gjendet përpara njerëzve që kërkojnë paranë ose që mbeten pa mënyrë kthimi.

Edhe lejet mund të preken: kush ka patentë, autorizim pune ose leje qëndrimi të lidhur me veprimtarinë e transportit e gjen veten me pyetje që nuk ia ka bërë kurrë vetes. Dosja për ushtrim pa titull mund të dalë kur kërkohet autorizim i ri, edhe në sektorë të tjerë.

Prandaj vendimet e para duhen marrë shpejt: kujt t'i drejtohet kërkesa për mjetin, si t'i ruhen pasagjerët dhe si të paguhen detyrimet që nuk presin.

Çdo ditë pa mjet është ditë pa të ardhura, ndaj vendimet për kundërshtim nuk duhen shtyrë.

Kush çon njerëz për para pa e quajtur shërbim

Në këtë faqe vijnë njerëz që nuk e kanë menduar veten si transportues. Kanë një makinë, një furgon ose një autobus të vogël, dhe kanë çuar të tjerë për pagesë: miq, bashkatdhetarë, pasagjerë që gjejnë vend në rrugë.

Shoferi i udhëtimeve drejt Shqipërisë. Furgoni ose autobusi që nis nga ndonjë qytet italian për të çuar njerëz në shtëpi gjatë festave. Rruga është e zakonshme, por titulli i kërkuar shpesh mungon, ose është i tillë që nuk mbulon këtë udhëtim.

Shoferi me aplikacion. Punon përmes një platforme dhe mendon se aplikacioni e mbulon. Kur mjeti ndalohet, zbulohet se nuk ka autorizimin e kërkuar për qiradhënie me shofer, dhe platforma nuk e zëvendëson.

Ai që jep «favor» me pagesë. Çon kolegët në punë ose fëmijët në shkollë kundrejt një shume. Duket si mirësi, por kur bëhet i rregullt dhe me pagesë, kalon kufirin e shërbimit.

Familja e shoferit. Marrin telefonatë se mjeti është sekuestruar, pa e ditur çfarë ka firmosur ai dhe ku ndodhet makina.

Të gjithë pyesin nëse kanë bërë vepër apo vetëm shkelje, dhe kjo varet nga lloji i shërbimit dhe nga mënyra si ka ndodhur.

Në çdo rast, pyetja nuk është nëse bëhet fjalë për mirësi apo për punë, por si duket nga jashtë: pagesë, rregullsi, njoftim publik. Këto elemente vendosin natyrën e udhëtimit, jo qëllimi i mirë i shoferit.

Mjeti, sigurimi dhe pagesat që tregojnë natyrën e udhëtimit

• Procesverbali i kontrollit. Çdo faqe, me datën, vendin, emrin e atij që ka kontrolluar dhe përshkrimin e asaj që u gjet. Aty shihet çfarë shkelje pretendohet.
• Dokumentet e mjetit. Libreza, sigurimi, rishikimi teknik. Tregojnë që mjeti është i rregullt edhe kur shërbimi nuk ishte i autorizuar.
• Titulli ose autorizimi që keni, nëse ka. Edhe i vjetër ose i pjesshëm; tregon se ç'rregullsi ekzistonte dhe çfarë mungonte.
• Dëshmi për natyrën e udhëtimit. Mesazhet me pasagjerët, njoftimet, çmimi i ndarë; nga këto shihet nëse ishte shërbim apo kujdes shoqëror.
• Prova e pagesave. Çfarë është marrë, nga kush, për çfarë. Pagesa e përbashkët e karburantit ka peshë tjetër nga biletat e shitura.
• Lista e pasagjerëve dhe e destinacioneve. Emra, kontakte, qytete; shërben për të rindërtuar udhëtimin.
• Dokumentet e punës. Nëse mjeti përdoret edhe për punë tjetër, kontratat ose faturat që e provojnë.
• Fotografitë e vendit të kontrollit dhe të mjetit. Nëse janë bërë, tregojnë gjendjen në çastin e ndalimit.

Nëse disa dokumente mungojnë, mos prisni t'i gjeni të gjitha. Shënoni çfarë mungon dhe kush e ka: sigurimi te agjenti, rishikimi te qendra e kontrollit, autorizimi te zyra që e ka lëshuar. Kërkojini me shkrim dhe ruani provën e kërkesës. Rendisni gjithçka në dosje të vetme dhe mbani kopje në telefon dhe në email, sepse origjinalet shpesh mbeten në mjetin e sekuestruar.

Mjeti në depo: pagesë, kundërshtim ose heqje dorë

Pas sekuestrimit, shoferi ka zgjedhje që nuk presin, sepse depoja kushton çdo ditë.

Kundërshtoni sekuestrimin dhe kërkoni kthimin e mjetit. Është kërkesë më vete, me afat të shkurtër. Ka kuptim kur mjeti ka dokumente në rregull dhe procesverbali ka të meta, ose kur natyra e udhëtimit mund të provohet ndryshe. Çmimi: koha, shpenzimi i procedurës dhe rreziku që argumenti të mos pranohet.

Paguani sanksionin dhe shpenzimet e depos. Mund të shpejtojë kthimin e mjetit, kur shkelja është administrative. Çmimi: pagesa e shpejtë mund të lexohet si pranim, dhe nuk e mbyll domosdo dosjen penale, nëse ekziston.

Hiqni dorë nga mjeti. Kur vlera e makinës është e vogël dhe shpenzimet rriten, ndonjëherë është zgjedhja e arsyeshme. Por heqja dorë ka pasoja për kredinë, për sigurimin dhe për dosjen, dhe nuk bëhet pa llogaritje.

Prisni. Është zgjedhja më e shtrenjtë: shpenzimet e depos grumbullohen, vlera bie dhe afati i kundërshtimit mund të kalojë.

Në rast përsëritjeje, rreziku i konfiskimit rritet, prandaj çdo hap duhet vlerësuar duke marrë parasysh dosjet e mëparshme, nëse ka.

Për çdo zgjedhje duhet krahasuar çmimi i depos për ditë me vlerën e mjetit dhe me kohën që merr kundërshtimi. Ky krahasim bëhet me numra konkretë, jo me përshtypje, dhe mund të ndryshojë rrënjësisht zgjedhjen. Pyesni zyrën e depos çfarë shpenzimesh kanë ndodhur deri sot dhe kërkoni listë me shkrim.

Çfarë nuk duhet bërë në kontrollin e transportit

• Mos flisni më shumë se kërkohet për pasagjerët. Pyetjet mbi pagesën dhe marrëdhënien me ta mund të bëhen pranim të një shërbimi të paautorizuar.
• Mos pretendoni se ata janë «miq» nëse nuk është e vërtetë. Mesazhet dhe pagesat do ta tregojnë, dhe gënjeshtra e vogël prish besueshmërinë.
• Mos nënshkruani procesverbal që nuk e kuptoni. Kërkoni përkthim ose shënoni se nënshkruani pa e kuptuar.
• Mos u përpiqni të lëvizni mjetin pasi të jetë sekuestruar. Çdo përpjekje për ta marrë është vepër më vete.
• Mos fshini mesazhet me pasagjerët ose aplikacionin. Fshirja duket si fshehje dhe nuk e shpëton askënd.
• Mos vazhdoni të transportoni persona me mjet tjetër pa kuptuar rreziqet. Një shkelje e re mund të sjellë masa më të rënda, përfshirë konfiskim.
• Mos publikoni lajme ose fotografi nga ngjarja. Postimi shihet nga zyrat dhe nga kundërshtarët.
• Mos u mbështetni te platforma për mbrojtje. Ajo ka interesat e veta dhe nuk ju përfaqëson.

Të gjitha këto kujdese ndjekin të njëjtën logjikë: pas kontrollit, çdo veprim shihet si provë. Ajo që ishte lëvizje e zakonshme në rrugë, tani lexohet si vazhdim ose si fshehje. Dhe pasagjerët, që shpesh janë miq ose të afërm, mund të thirren si dëshmitarë; një mesazh i pamenduar drejtuar tyre mund t'i vërë ata në pozitë të vështirë dhe t'ju dëmtojë edhe juve. Një telefonatë te avokati përpara çdo hapi kushton më pak se çdo nxitim.

Pyetje për avokatin kur ka mjet të sekuestruar dhe pasagjerë

• A është shkelja administrative apo edhe penale? Përgjigjja vendos rrugën e kundërshtimit dhe afatet.
• Çfarë titulli duhej për këtë lloj udhëtimi? Dhe a mund të provohet se udhëtimi nuk ishte shërbim.
• Sa kohë dhe sa shpenzim ka mjeti në depo? Kërkoni një parashikim për të vendosur nëse ia vlen kundërshtimi.
• Cili është rreziku i konfiskimit? Dhe çfarë e rrit, sidomos në rast përsëritjeje.
• A përgjigjet edhe platforma ose pronari i mjetit? Pyesni rolin e secilit.
• Si ndikon dosja te patenta dhe te autorizimet e mia? Dhe te leja e qëndrimit.
• Çfarë t'u them pasagjerëve që kërkojnë paratë? Dhe a kam detyrim për kthim.
• Si t'i përgjigjem nëse zyra më thërret? Dhe a duhet të shkoj me mbrojtës.

Merrni këtë listë në takim dhe shkruani përgjigjet. Pyesni gjithashtu çfarë ndodh me pasagjerët që kanë paguar bileta dhe kërkojnë kthimin e parave, dhe a keni detyrim ndaj tyre. Pyesni nëse udhëtimet e mëparshme, të kryera në të njëjtën mënyrë, mund të shfaqen në dosje dhe çfarë efekti kanë. Kërkoni të dini kush e mban përgjegjësinë nëse mjeti është me qira ose i regjistruar në emër të tjetrit, dhe çfarë dokumentesh duhen për ta provuar. Dhe pyesni sa kohë merr secila fazë, pa pritur premtime të sigurta për rezultatin ose për kthimin e mjetit.

Autobusi, furgoni dhe makina midis brigjeve të Adriatikut

Udhëtimet midis Italisë dhe Shqipërisë janë pjesë e jetës së shumë familjeve, dhe rreth tyre është rritur një rrjet shërbimesh të vogla: furgonë që marrin njerëz nga qytete italiane, autobusë që shkojnë drejt portit, makina që ndahen mes familjesh. Shumë prej tyre veprojnë me njohje miqësore, por kur ka pagesë dhe rregullsi, hyjnë në fushën e rregulluar, ku duhen autorizime të posaçme dhe kontrolle në dy vende.

Kontrolli i mjetit mund të ndodhë në rrugë, në port ose në pikën kufitare. Aty shfaqen pyetje për pasagjerët, për biletat, për ngarkesën dhe për dokumentet e mjetit. Shoferi që ka licencë shqiptare ose autorizim të vjetër atje duhet të dijë se ai nuk zëvendëson titullin që kërkohet në Itali.

Dokumentet që duhen provuar nga Shqipëria — autorizimi, sigurimi, marrëveshjet me bashkëpunëtorë atje — kërkojnë përkthim të vërtetuar dhe, shpesh, vërtetim ligjor. Posta është e ngadaltë dhe depoja nuk pret. Prandaj dokumentet duhen kërkuar që në ditën e sekuestrimit.

Pasagjerët që ndodhen në Shqipëri mund të dëshmojnë për natyrën e udhëtimit, por thirrja e tyre kërkon organizim. Nëse transporti ka ndodhur edhe në Shqipëri, një mbrojtës atje ndihmon të mbahet një version i vetëm i fakteve. Konsullata nuk ndërhyn në procesin italian.

Mbani parasysh se festat dhe ditët e pushimit në vendet përkatëse e ngadalësojnë korrespondencën; llogariteni këtë kur planifikoni një afat.

Fjalët e procesverbalit të kontrollit të transportit

Licencë taksi është autorizimi që lejon transportin e personave me taksi, i lidhur me një komunë dhe me rregulla të posaçme. Pa të, nuk lejohet ushtrimi me taksi.

Autorizim për qiradhënie me shofer është titulli për shërbimet me rezervim paraprak. Lidhet me një garazh dhe me rregulla mbi ku mund të nisë dhe të mbarojë shërbimi.

Garazh është vendi ku mjeti ruhet dhe nga ku nis shërbimi i qiradhënies. Mospërputhja me garazhin është shkelje e shpeshtë.

Aplikacion është platforma që lidh shoferin me pasagjerët. Nuk e zëvendëson titullin që kërkohet nga shoferi.

Sekuestrim i mjetit është bllokimi i përkohshëm i makinës. Kundërshtohet veç, me afat të shkurtër, dhe shoqërohet me shpenzime depoje.

Konfiskim është heqja e përhershme e mjetit nga pronari, që vendoset me akt përfundimtar. Rrezikohet sidomos në rast përsëritjeje.

Titull në këtë kontekst është çdo autorizim që lejon ushtrimin e transportit; mungesa e tij është origjina e shumicës së dosjeve.

Procesverbal është fleta që shkruhet në vend dhe që duhet lexuar me kujdes para se të nënshkruhet.

Kontroll rrugor është ndalimi i mjetit nga forcat e rendit për verifikim dokumentesh. Mund të shndërrohet në procesverbal dhe në sekuestrim kur gjenden shkelje; çdo fjalë e shkruar aty ka rëndësi, prandaj lexohet para se të nënshkruhet dhe, kur duhet, kërkohet përkthim. Mos u nxitoni të nënshkruani vetëm për të mbaruar sa më shpejt kontrollin.

Si e hap studio çështjen e shërbimit të transportit

Çështja fillon me procesverbalin e kontrollit. Dërgojeni si fotografi në avvmassimoromano@gmail.com, së bashku me dokumentet e mjetit dhe çdo titull që keni. Në bisedën hyrëse pyesim çfarë lloj udhëtimi ishte, kush ishin pasagjerët, nëse kishte pagesë dhe çfarë ju është thënë për autorizimin e kërkuar.

Biseda mund të bëhet në shqip ose në italisht, dhe procesverbali shpjegohet pjesë pas pjese. Pas dhënies së detyrës, kërkohet dosja, vlerësohet nëse kundërshtimi i sekuestrimit ecën menjëherë dhe përgatitet kërkesa për kthim, duke llogaritur edhe shpenzimet e depos që rriten çdo ditë.

Studio ka seli në Romë, Milano dhe Napoli, dhe për mjetet e bllokuara në qytete të tjera vepron me kolegë vendas. Kur udhëtimi përfshin Shqipërinë, koordinojmë me një mbrojtës atje, me korrespondencë të shkruar. Pasagjerët që kërkojnë shpjegime ose kthim parash orientohen në mënyrë të ndarë nga mbrojtja e shoferit.

Nuk premtojmë kthim të mjetit dhe nuk japim parashikime. Japim një hartë të qartë të rrugëve, çmimin e secilës dhe datat që nuk duhen humbur, në gjuhën tuaj.

Pasagjerët që kërkojnë shpjegime ose kthim parash orientohen veç nga mbrojtja e shoferit, që pozitat të mos përzihen. Nëse mjeti ka pronar tjetër — kompani, i afërm, financues — kontaktohet edhe ai, sepse mund të ketë interes të vetin për kthimin dhe të ketë dokumente që ju ndihmojnë.