Blerja e një automjeti: kilometrat, dokumentet, sekuestrimi

Të blini, të ktheni apo të shkoni te policia: çmimi i secilës zgjedhje

Kush ka zbuluar se makina e blerë ka një problem që nuk i ishte thënë ka disa rrugë, dhe secila ka një kosto që duhet kuptuar përpara se të veprohet.

Të flisni me shitësin dhe të kërkoni zgjidhje. Është rruga më e shpejtë, dhe kur shitësi është i ndershëm, mund të mbyllet me një kthim ose një zbritje. Çmimi: çdo mesazh e çdo telefonatë bëhet provë, dhe shitësi mund të vonojë derisa afatet për të vepruar kalojnë. Shkruani gjithçka, mos pranoni zgjidhje vetëm me gojë dhe ruani çdo gjurmë.

Të paraqisni denoncim. Është i nevojshëm kur dyshoni për ndryshim kilometrash, pengim të fshehur ose dokumente të falsifikuara. Çmimi: hetimi mund të zgjasë dhe mjeti mund të sekuestrohet gjatë tij, edhe kur ju jeni blerësi i ndershëm. Pra, përpara se të ankoheni, pyesni mbrojtësin se ç'rrezik ka mjeti vetë.

Të vazhdoni ta përdorni makinën. Duket logjike kur punoni me të. Çmimi: nëse ekziston një peng ose një sekuestrim i fshehur, mund t'ju ndalohet qarkullimi ose t'ju merret mjeti papritur, pa dëmshpërblim të menjëhershëm.

Të kontrolloni dokumentet përpara çdo hapi tjetër. Kërkoni një kopje të tërë të dosjes së mjetit dhe një historik të pronësisë. Çmimi: disa ditë dhe një kosto e vogël. Përfitimi: dini saktësisht se me çfarë keni të bëni.

Në të gjitha rastet, mos paguani shumën e mbetur dhe mos nënshkruani transferimin e pronësisë derisa dokumentet të jenë verifikuar.

Blerësi, shitësi dhe ai që kërkon një makinë për ta çuar në Shqipëri

Dosjet e automjeteve vijnë nga disa situata. Njëra është ajo e blerësit që ka paguar një shumë të madhe dhe zbulon më vonë se kilometrat janë ndryshuar, ose se makina ka pasur një aksident të rëndë që nuk i ishte thënë. Ndihet i mashtruar dhe dëshiron të kthejë paratë, por nuk e di nëse duhet të shkojë te gjykata civile apo te policia.

Një tjetër është ajo e shitësit, shpesh një privat, që ka shitur një makinë të vjetër me një difekt që e njihte dhe që nuk e ka thënë. Ai e quan "e shitur si e shihni", por blerësi e quan mashtrim, dhe ndonjëherë secili ka arsyen e vet në mënyra të ndryshme. Një shitës që ka shitur një mjet me peng, pa njoftuar, e ka çështjen shumë më të rëndë.

Një situatë tjetër është ajo e atij që blen një makinë për ta çuar në Shqipëri, për vete ose për një familjar. Mjeti kalon kufirin, dokumentet bëhen shumë më të ndërlikuara, dhe një problem i fshehur zbulohet vetëm kur makina është larg. Këtu rreziku është më i madh, sepse çdo kontroll bëhet më i vështirë dhe çdo ndreqje kërkon udhëtim.

Ka edhe blerësit që morën mjetin nga një i njohur, pa letra të rregullta, dhe tani nuk mund ta regjistrojnë. Dhe ka të tjerë që kanë blerë me ndërmjetësimin e një personi që pastaj ka zhdukur. Në të gjitha këto raste, pyetja që duhet bërë përpara çdo tjetre nuk është "kush ka të drejtë", por "çfarë dokumentesh kemi dhe çfarë mund të provohet sot".

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme kur makina bëhet problem

Për shumë njerëz automjeti është mjeti i punës, jo një luks. Kush punon në ndërtim, në transport, në shërbime shtëpiake ose në shpërndarje e përdor për të shkuar në punë çdo ditë. Kur makina sekuestrohet ose kur zbulohet një problem, punë, orare dhe të ardhura vihen në rrezik menjëherë. Pa makinë, një punëtor mund të humbasë vendin, sidomos kur zona ku punon nuk ka transport publik.

Shuma e paguar është zakonisht kursimi i viteve. Kur blerësi humbet makinën ose duhet të presë një vendim, humbet edhe paratë që kishte investuar, dhe shpesh ka ende një kredi ose një ratë që vazhdon të paguhet për një mjet që nuk e ka. Familja pyet pse nuk u kontrollua më herët dhe fillojnë ndjenjat e fajit.

Për ata që kanë pasur një sigurim, ka pyetjen nëse mbulon një mjet me dokumente të pasakta. Për ata që kanë regjistruar një makinë me të dhëna të gabuara, ka rreziqe të reja. Dhe për ata që e kanë përdorur makinën pa e ditur se ishte e sekuestruar, ka një rrezik tjetër që duhet sqaruar sa më shpejt.

Për një të huaj, çdo procedim ndikon në rinovimin e lejes së qëndrimit. Një makinë që duhej të ishte një mjet lëvizjeje bëhet kështu shkak shqetësimi për pozitën e tij në Itali. Prandaj duhet kuptuar që në fillim nëse përfshihet një vepër penale ose vetëm një mosmarrëveshje civile.

Gabimet që e shndërrojnë një blerje të keqe në një çështje më të rëndë

Pas një blerjeje të pasuksesshme, pozita juaj mund të përkeqësohet nga veprime që duken të arsyeshme.

• Mos u hakmerrni duke e shitur makinën me shpejtësi. Nëse e shisni një mjet që e dini se ka një problem, bëheni vetë shitësi i vështirësisë dhe rrezikoni të njëjtën akuzë.
• Mos e ndryshoni kilometrazhin ose dokumentet për ta rregulluar. Një përpjekje për ta "korrigjuar" e kthen blerësin në autor të një vepre.
• Mos e hidhni kontratën dhe mesazhet. Janë dëshmia juaj më e mirë për atë që u premtua dhe për atë që u fsheh.
• Mos pranoni ta paguani të mbetur pa dokumente të pastra. Një pagesë e dhënë në dorë, pa letër, nuk provohet më vonë.
• Mos e çoni makinën në Shqipëri përpara se të sqaroni statusin e saj. Një mjet me peng ose sekuestrim që kalon kufirin krijon problem të ri dhe shumë më të vështirë.
• Mos ndërhyni vetë te shitësi me kërcënime. Një telefonatë e ashpër mund të kthehet në akuzë ndaj jush.

Rregulli praktik: gjatë kohës që çështja sqarohet, mos e ndryshoni asgjë në mjet dhe mos e shisni.

Mos e rregulloni makinën në një servis përpara se ta kontrollojë një ekspert i pavarur; riparimi mund të fshijë provat që tregojnë një defekt të fshehur. Mos e fshini kilometrazhin e fotografuar nga telefoni. Mos pranoni që shitësi të marrë mbrapsht makinën pa letër që e dokumenton, sepse pastaj pretendon se nuk ka marrë asgjë. Dhe mos paguani një 'ndihmës' që premton ta zhbllokojë mjetin nga sekuestrimi: askush nuk mund ta bëjë këtë jashtë procedurës.

Dokumentet dhe provat që duhen mbledhur për një makinë

Çështjet e automjeteve zgjidhen me letra, jo me fjalë. Sa më shpejt t'i keni në dorë, aq më mirë mund të vlerësohet pozita juaj. Mblidhni këto gjëra.

• Kontratën e shitblerjes dhe çdo draft të saj, me emrin e shitësit, datën, çmimin dhe mënyrën e pagesës.
• Dëshminë e pagesës: transfertën bankare ose dëftesën e nënshkruar. Paratë në dorë pa letër janë më të vështirat për t'u provuar.
• Dokumentet e mjetit: librezën, certifikatën e pronësisë, kopjen e dokumentit të shitësit, çdo letër mbi regjistrimin.
• Raportet e kontrolleve teknike të mëparshme, sepse regjistrojnë kilometrat dhe tregojnë nëse ka pasur ndryshim të pazakontë.
• Njoftimin e shitjes: ekranin e njoftimit, mesazhet me shitësin dhe çdo premtim për gjendjen e mjetit.
• Raportin e një mekaniku të pavarur, nëse e keni bërë, me datë dhe emër.
• Fotot e kilometrazhit të marra në ditën e blerjes dhe në ditën kur zbuluat problemin.

Kërkoni një historik zyrtar të mjetit përpara se të bëni ndonjë hap tjetër. Ai tregon nëse ekziston një peng, një sekuestrim ose një ndryshim pronësie të pazakontë, dhe mund të shpjegojë gjithçka.

Shtoni te dosja edhe të dhënat e shitësit: emrin, adresën, numrin e telefonit, faqen ku u publikua njoftimi dhe çdo profil të përdorur. Nëse shitësi ishte një ndërmjetës dhe jo pronari i regjistruar, shënojeni, sepse kjo është shpesh një shenjë e hershme e një problemi. Ruani edhe çelësat, kopjet dhe fletët e shërbimit që jua dhanë, sepse tregojnë historinë e mjetit.

Makina që kalon kufirin: Italia, Shqipëria dhe dokumentet midis tyre

Një automjet i blerë në Itali për t'u çuar në Shqipëri kalon një sërë procedurash: eksport, regjistrim në vendin e ri, dogana, taksa. Çdo hap ka dokumentet e veta, dhe një gabim në njërin e bën të gjithë zinxhirin të ngecë. Shumë blerës zbulojnë vetëm në Shqipëri se makina nuk mund të regjistrohet, sepse dokumentet italiane janë të paplota, ose se në Itali ka një sekuestrim të pazbuluar që ndalon çdo transferim.

Dokumentet italiane kanë nevojë përgjithësisht për përkthim zyrtar dhe legalizim përpara se t'i pranojë një zyrë shqiptare, dhe anasjelltas për dokumentet shqiptare që duhet të përdoren në Itali. Kjo kërkon javë, dhe posta midis Italisë dhe Shqipërisë nuk ka orar të sigurt. Planifikoni me kohë, sidomos nëse makina është e nevojshme për punën.

Kur blerësi është në Shqipëri dhe shitësi në Itali, bisedat, pagesat dhe nënshkrimet bëhen në distancë, dhe çdo provë e munguar bëhet problem. Ruani transfertat, mesazhet, fotot e mjetit dhe kopjet e dokumenteve të shitësit. Kini kujdes me ofertat që duken shumë të volitshme: shpesh janë mjete me histori të fshehur.

Konsullata mund të ndihmojë me dokumente zëvendësuese dhe orientim, por nuk ndërhyn në një mosmarrëveshje blerjeje. Kur çështja prek edhe Italinë edhe Shqipërinë, mbrojtësi italian dhe një koleg në Shqipëri duhet të bashkërendojnë: njëri kontrollon historikun italian, tjetri dokumentet dhe regjistrimin në vend.

Si e ndjek studioja jonë një çështje blerjeje automjeti

Studioja ndan mosmarrëveshjen civile nga çështja penale që në fillim, sepse rruga dhe afatet janë krejt të ndryshme. Një makinë me defekt të fshehur mund të jetë çështje civile; një kilometrazh i ndryshuar ose një peng i fshehur mund të jetë çështje penale; shpesh ndodhin njëkohësisht.

Mund të na shkruani në avvmassimoromano@gmail.com ose të na telefononi me numrin e faqes. Ju kërkojmë kontratën, dëshminë e pagesës, dokumentet e mjetit dhe mesazhet me shitësin, me foto ose skanim, pa i ndryshuar. Ne i radhitim dhe ju themi çfarë mungon, bashkë me një historik zyrtar të mjetit, kur mund të merret.

Pastaj shpjegojmë opsionet e mundshme dhe çmimin e secilës: një letër e shkruar mirë, një denoncim, një procedurë civile ose një kombinim. Nuk e premtojmë rikuperimin e shumës, sepse varet nga prova dhe nga pala tjetër; premtojmë që do të dini cilat hapa ekzistojnë dhe sa kohë mbetet për secilin.

Kur njëra palë ose mjeti ndodhet në Shqipëri, bashkërendojmë me një korrespondent atje për marrjen e dokumenteve, për verifikimin e regjistrimit dhe për përkthimin. Flasim shqip dhe italisht dhe zyrat tona janë në Romë, Milano dhe Napoli; takimet mund të bëhen edhe në distancë. Mandati jepet me shkrim dhe tregon çfarë mbulon.

Fillojmë duke ndarë çështjen civile nga ajo penale dhe duke ju thënë hapur cila prej tyre ka kuptim të ndiqet. Ndonjëherë kostoja e një çështjeje civile është më e madhe se vlera e mjetit, dhe kjo duhet thënë që në fillim. Ju japim një përllogaritje të përafërt me shkrim, pa premtuar rikuperim.

Pyetje për avokatin përpara se të bëni një hap për një makinë të blerë keq

Në çështjet e automjeteve vendosin detajet. Këto pyetje i bëjnë të dukshme.

• Problemi që zbulova është një mosmarrëveshje civile, një vepër penale, apo një përzierje e tyre, dhe çfarë ndryshon në praktikë?
• A rrezikoj që makina të sekuestrohet ndërsa unë jam blerësi, dhe si mbrohet pozita ime?
• Cilat dokumente më duhen për të provuar ndryshimin e kilometrave dhe kush mund t'i marrë?
• Mund ta ndaloj pagesën e mbetur ose një ratë të kredisë, dhe çfarë rreziku ka kjo?
• Çfarë ndodh nëse shitësi është një privat dhe ka shitur "si e shihni"?
• Si kontrollohet nëse mjeti ka peng, sekuestrim ose histori të fshehur?
• Mund ta çoj makinën në Shqipëri ndërsa çështja është e hapur?
• Çfarë shpenzimesh të pritshme ka çdo rrugë, përfshirë ekspertizën teknike?

Pyetja e fundit shpesh anashkalohet dhe pastaj çmimi i çështjes befason. Kërkoni një përllogaritje të përafërt me shkrim përpara se të vendosni.

Pyesni edhe për sigurimin dhe për taksat: kush përgjigjet për ato që mbeten pa paguar nga pronari i mëparshëm, dhe çfarë ndodh me sigurimin nëse mjeti rezulton i sekuestruar. Pyesni nëse ka një rrugë për të rikuperuar paratë pa pritur përfundimin e procedimit penal, dhe sa kosto ka secila rrugë. Këto janë pyetjet që e bëjnë një çmim të lirë të duket i shtrenjtë.

Fjalët që do të gjeni në kontratë, në librezë dhe në raportin e policisë

Çështjet e automjeteve kanë një fjalor të përsëritur. Këto janë termat më të shpeshtë.

• Truffa: mashtrimi, kur dikush të çon në gabim me artifica për të përfituar. Ndryshimi i kilometrave bën pjesë këtu.
• Chilometraggio: kilometrazhi, leximi i kilometrave të mjetit, që regjistrohet në kontrollet teknike periodike.
• Gravame: pengu ose barra mbi mjetin, një e drejtë e një krediti mbi të. Mjeti me peng nuk shitet pa e thënë.
• Sequestro: sekuestrimi, marrja e përkohshme e mjetit nga autoritetet. Mund të prekë edhe blerësin në mirëbesim.
• Revisione: kontrolli teknik periodik, ku ruhen leximet e kilometrave.
• Buona fede: mirëbesimi, kur blerësi nuk dinte problemin. Ka rëndësi, por nuk e shmang gjithmonë sekuestrimin.

Nëse nuk jeni të sigurt për një term në letrën që keni, pyesni përpara se të përgjigjeni ose të nënshkruani. Një term i keqkuptuar mund të ndryshojë kuptimin e një kontrate.

'Truffa' në italisht është më e saktë se 'mashtrimi' në fjalorin e përditshëm: kërkon që dikush të çohet në gabim me një artificë dhe të humbasë diçka. Ndryshimi i kilometrave është shembull klasik. 'Gravame' është barra mbi mjetin, siç është një peng, që e ndjek makinën edhe kur ndërron pronar. 'Buona fede' është mirëbesimi i blerësit: ndihmon në vlerësim, por nuk e shmang gjithmonë sekuestrimin. 'Revisione' është kontrolli teknik, ku ruhen leximet e kilometrave.