I arrestuar në Ankona: porti adriatik dhe gjykata

Vendimet që merren në port, para se të vendosë ndokush tjetër

Një udhëtar që zbret nga një traget në Ankona ndalohet nga doganat dhe makina e tij kontrollohet. Kontrolli doganor në kalim kufiri kryhet rregullisht, edhe pa dyshim të veçantë, dhe kjo e bën çdo udhëtar një rast të mundshëm. Vendimi që nuk pret është çfarë thuhet kur pyetet nëse bart para, mallra ose sende për të tjerë. Një përgjigje e saktë ka rëndësi, sepse kufijtë e deklarimit janë ata të trajtuar te faqja mbi pagesat në të holla, dhe çdo mospërputhje mes asaj që thuhet dhe asaj që gjendet bëhet shpejt çështje më e rëndë.

Një vendim tjetër është nëse të pranohet kontrolli i hollësishëm i automjetit ose i bagazheve. Kontrolli në kufi nuk kërkon gjithmonë një arsye të veçantë, dhe refuzimi rrallë ndihmon. Ajo që ndihmon është që personi të vëzhgojë çfarë shënohet dhe çfarë merret, dhe të kërkojë një kopje ose të paktën të shënojë vetë çfarë është marrë. Çmimi i mospërgjigjes është se policia e interpreton si moskoperim, kurse çmimi i një përgjigjeje të nxituar është një version që nuk ndryshohet më.

Një zgjedhje më vete është udhëtimi i familjes që pret në anën tjetër të Adriatikut. Familjarët që ndodhen në Shqipëri ose në Greqi mund të duan të nisen menjëherë, por nëse nuk dihet ku mbahet personi dhe kur mund të takohet, rrezikojnë një udhëtim të kotë. Është më e dobishme të dërgohen dokumentet dhe të pritet përgjigja e mbrojtësit. Në fund, ka vendimin për sendet që nuk i përkasin personit: kush ka dhënë një pako, një çantë ose një automjet për ta bartur duhet identifikuar sa më shpejt.

Kush e kërkon Ankonën: nga traget te gjykata e Markës

Një shofer kamioni që lidh Shqipërinë me Italinë nëpërmjet portit të Ankonës ndalohet në kontrollin e doganave, dhe ngarkesa e tij hapet. Ai nuk e di nëse çfarë gjendet ishte e shënuar, ose nëse dikush e ka vënë aty pa dijeninë e tij. Dosjet e tilla nisin shpesh nga një kontroll rutinë dhe përfundojnë në një gjykim ku pyetja kryesore është çfarë dinte personi.

Një familje shqiptare që kthehet nga pushimet me makinë, me bagazhe të mbushura me dhurata dhe me para për shpenzime, ndalohet gjatë një kontrolli. Ata nuk e dinin se disa nga sendet e bartura kërkojnë deklarim, dhe tani mund të përballen me një sekuestrim. Është një rast i zakonshëm në periudhat e kthimit, kur trageti është plot dhe kontrollet janë më të shumta.

Një i afërm në Itali merr një telefonatë nga Ankona: i afërmi është çuar në një institut dhe do të dalë para një gjykate të Markës. Ankona është seli e Gjykatës së Apelit për të gjithë Markën, një nga distriktet më të vogla gjyqësore të vendit, dhe kjo ka një pasojë praktike të favorshme: kohët mes akteve janë më të shkurtra se në qytete më të mëdha. Ai pyet si të organizohet dhe kë të kontaktojë.

Dhe ka të afërm në Shqipëri që e dinë portin e Durrësit, por jo atë të Ankonës. Për ta, kjo faqe shpjegon çfarë ndodh në anën italiane të rrugës, ku zakonisht fillon dosja.

Çfarë ndryshon në udhëtim, në punë dhe në lidhjet me familjen

Një arrestim në port e ndërpret udhëtimin në mes. Familja që po kthehej në Shqipëri nuk arrin dhe bileta e traget humbet, punëtori që duhej të rifillonte punën në Itali ose gjetkë mungon, shoferi i kamionit nuk e dorëzon ngarkesën. Kontrata e punës dhe vendi i punës rrezikohen menjëherë, sidomos në sektorët ku zëvendësimi bëhet brenda ditës. Një njoftim i shkurtër dhe i saktë, i koordinuar me mbrojtësin, mund ta mbajë marrëdhënien e punës gjallë.

Automjeti, bagazhet dhe paratë e gjetura mund të sekuestrohen. Kjo do të thotë se familja mbetet pa transport, pa sendet që kishte me vete dhe ndonjëherë pa mjetet për të kthyer pas. Ia vlen që një person i besuar në Itali të përgatitet për t'i marrë dokumentet e automjetit dhe për t'u kujdesur për bagazhet, dhe që familja të mos shpenzojë para për riparime ose udhëtime pa e pyetur paraprakisht mbrojtësin. Një plan i thjeshtë shpenzimesh shmang borxhet me kushte të rënda.

Për shumë shqiptarë që jetojnë në Itali, trageti është lidhja me atdheun, dhe një procedim e prek këtë lidhje. Leja e qëndrimit mund të preket, dhe udhëtimet e ardhshme në Shqipëri duhen menduar me kujdes. Fëmijët në shkollë, qiraja dhe dërgesat nuk presin. Në familje, ndikimi është shpesh i pashprehur, dhe është më mirë t'u thuhet e vërteta në terma të thjeshtë, pa detaje që mund të përhapen në komunitet.

Çfarë nuk duhet bërë në port dhe në ditët që pasojnë

Në port, njerëzit janë të lodhur nga udhëtimi dhe të frikësuar nga kontrolli, dhe pikërisht aty bëhen gabimet më të rënda.

• Mos pranoni të bartni pako, çanta ose sende për persona që nuk i njihni mirë: ajo që gjendet në bagazhin tuaj është e juaja përpara ligjit.
• Mos e mohoni që keni para ose sende të deklarueshme kur policia ju pyet: një përgjigje e rreme e kthen një shkelje të vogël në një çështje më të rëndë.
• Mos nënshkruani procesverbale ose formularë doganorë pa i lexuar dhe pa përkthyes: ajo që nënshkruhet bëhet pjesë e dosjes.
• Mos e lini bagazhin ose automjetin pa mbikëqyrje para kontrollit: kushdo mund të vendosë diçka brenda dhe ju përgjigjeni për të.
• Mos hidhni, fshehni ose shkatërroni sende gjatë kontrollit: veprimi lexohet si fshehje prove dhe e përkeqëson pozitën.
• Mos fshini mesazhet, faturat ose biletat e udhëtimit: tregojnë qëllimin e udhëtimit dhe mund të provojnë origjinën e parave.
• Mos postoni asgjë në rrjetet sociale për kontrollin: komuniteti që udhëton me tragetin është i ngushtë dhe lajmi përhapet menjëherë.

Në port, njerëzit zakonisht nuk mendojnë se një pako ose një çantë e bartur për dikë mund të bëhet problemi i tyre. Por përgjegjësia për atë që gjendet në bagazhin tuaj është e juaja, dhe "nuk e dija" kërkon prova. Rregulli është i thjeshtë: nuk bartni asgjë që nuk e keni hapur dhe kontrolluar vetë.

Dokumentet që i duhen mbrojtësit pas një kontrolli në port

Në dosjet që lindin në kufi, dokumentet që provojnë origjinën e sendeve dhe qëllimin e udhëtimit janë më të rëndësishmet. Ato ndodhen shpesh në Shqipëri ose në automjetin e sekuestruar, prandaj duhen mbledhur herët.

• Biletën e tragetit, kartën e hipjes dhe rezervimin, që tregojnë rrugën e udhëtimit, datat dhe numrin e personave që ishin në automjet.
• Dokumentet e automjetit: regjistrimin, sigurimin dhe, nëse nuk është i personit, autorizimin e pronarit për ta drejtuar.
• Çdo dokument që provon origjinën e parave ose të mallrave të gjetura: fletëpagesa, nxjerrje bankare, faturë blerjeje, vërtetim dhurate.
• Një listë të sendeve që transportoheshin, me emrat e personave për të cilët ishin, sidomos kur janë pako ose mallra për të tjerë.
• Emrat dhe numrat e personave që ishin në automjet ose që prisnin në anën tjetër të kufirit, sepse mund të dëshmojnë për qëllimin e udhëtimit.
• Aktin e kontrollit ose të sekuestrimit, me të gjitha faqet, që tregon çfarë u gjet, ku dhe nga kush u mor.
• Dokumentin e identitetit, lejen e qëndrimit dhe adresën e saktë, që mbrojtësi të ketë të dhënat e sakta të personit.
• Kontaktet e familjes në Shqipëri ose në Greqi që pret personin, me adresën e destinacionit të udhëtimit.

Nëse bileta ndodhet në telefon, mos e fshini dhe bëni një kopje të ekranit: është një provë e qëllimit të udhëtimit dhe e orës së kalimit.

Një rrugë mes brigjeve: Shqipëria, Greqia dhe Kroacia

Ankona është një port ku takohen udhëtarët që lidhin Italinë me Durrësin, me Greqinë dhe me Kroacinë, dhe kjo e bën çdo dosje të saj ndërkombëtare. Një udhëtar shqiptar mund të vijë nga Greqia, nga Kroacia ose drejtpërdrejt nga Shqipëria, dhe dokumentet e tij të udhëtimit vijnë nga vende të ndryshme. Çdo kalim kufitar ka rregullat e veta të deklarimit, dhe një sasi që nuk kërkon deklarim në një vend mund të kërkojë në një tjetër.

Dokumentet nga Shqipëria, si një vërtetim pune, një faturë ose një akt gjendjeje civile, duhet të kenë përkthim nga një përkthyes i regjistruar dhe, shpesh, një vulë që vërteton origjinën. Ato kërkojnë javë, dhe gjyqtari nuk pret postën. Prandaj ia vlen t'i kërkojë familja që në fillim, edhe kur nuk dihet ende nëse do të duhen.

Shqipëria dhe Italia kanë të njëjtin orar, kështu që telefonatat me familjen nuk pengohen nga ora. Familjarët që udhëtojnë me tragetin pasardhës zakonisht mbërrijnë në port pa e ditur ku mbahet personi, dhe duhet të dinë që vizita nuk lejohet pa leje të dhënë paraprakisht. Përfaqësia diplomatike shqiptare mund të ndihmojë me dokumente identiteti dhe me kontaktin me familjen, por nuk merr pjesë në procedurën penale. Nëse del një sinjalizim ndërkombëtar, procedura kalon nëpër kanale të tjera, dhe mbrojtësi duhet të ndërtojë dosjen duke pasur parasysh vendet e tjera përfshirë në udhëtim.

Si e ndjek studioja një dosje që lind në portin e Ankonës

Studioja ka seli në Romë, Milano dhe Napoli, dhe Ankona ndiqet nga mbrojtësi nëpërmjet kolegëve që njohin gjykatën e Markës dhe praktikat e portit. Dërgoni në avvmassimoromano@gmail.com fotografitë e aktit të kontrollit ose të sekuestrimit, me datën dhe orën, së bashku me biletën, dokumentet e automjetit dhe një numër telefoni ku mund t'ju gjejmë. Nëse personi është ende i ndaluar, shkruani "urgjent" në fillim të mesazhit dhe studioja e trajton si përparësi.

Në bisedën fillestare studioja pyet për udhëtimin, për sendet që gjenden, për origjinën e parave dhe për njerëzit që ishin me personin. Biseda zhvillohet në shqip dhe në italisht, dhe për seancat kërkohet përkthyes kur është e nevojshme. Familja merr atë ditë një listë të qartë të gjërave për t'u mbledhur dhe të atyre që nuk duhen bërë.

Mandati dhe honorari bien dakord me shkrim përpara se të nisë puna. Kur seancat zhvillohen në Ankona, studioja punon me kolegë korrespondentë që njohin kancelarinë, orët e hapjes dhe zakonet e gjykatës. Kur dokumentet vijnë nga Shqipëria ose nga vende të tjera, studioja bashkërendon përkthimet dhe legalizimet. Studioja nuk premton rezultate, por kujdeset që asnjë afat dhe asnjë dokument të mos humbasë mes zyrave dhe vendeve.

Nëse nuk keni akte, mjafton emri i personit, data e kalimit dhe emri i tragetit: studioja e rindërton pjesën tjetër me kolegët e portit.

Pyetje për mbrojtësin mbi kontrollin doganor, sekuestrimin dhe gjykatën e Markës

Në një dosje portuale, pyetjet e mira lidhen me atë që u gjet, me atë që dinte personi dhe me mënyrën si u kontrollua. Shënoni përgjigjet.

• Si u bë kontrolli doganor dhe a kishte një arsye të veçantë për ta bërë? Kjo është pika ku shqyrtohet ligjshmëria e provës.
• Çfarë ishte e deklarueshme dhe çfarë ishte jashtë kufijve të deklarimit, dhe si ndryshon kjo natyrën e akuzës?
• Çfarë provohet për dijeninë time mbi sendet e gjetura, sidomos kur janë pako ose sende të huaja?
• Çfarë ndodh me automjetin dhe me paratë e sekuestruara, dhe si mund të kërkohet kthimi i tyre?
• Në cilin institut mbahet personi pas seancës dhe sa shpejt mund të marrë barnat ose rrobat nga familja?
• Meqë Ankona është seli e apelit për të gjithë Markën, ku zhvillohen seancat dhe a duhet të jem i pranishëm?
• Çfarë efekti ka procedimi mbi lejen e qëndrimit dhe mbi udhëtimet e ardhshme me traget për në Shqipëri?
• Nëse ka një sinjalizim ndërkombëtar, si koordinohet procedura me vendin që e ka lëshuar?

Në një port, përgjigjet shpesh varen nga ajo që u shënua në akt dhe nga ajo që u tha në kontroll, prandaj është e dobishme t'i pyesni mbrojtësit çfarë shkruan saktësisht aktet. Pyesni gjithashtu si mund të kërkohet kthimi i sendeve të sekuestruara dhe çfarë dokumentesh duhen për të provuar origjinën e tyre. Shënoni përgjigjet me datën, që të ndiqni rrjedhën e dosjes.

Fjalët që do të gjeni në aktet e një arrestimi në port

Aktet e portit përdorin terma doganorë dhe terma penalë; këta janë ata që lidhen me atë që u shpjegua më sipër.

• Dogana është dogana: zyra që kontrollon mallrat, paratë dhe sendet që kalojnë kufirin, edhe pa dyshim të veçantë.
• Dichiarazione është deklarimi: detyrimi për të treguar paratë ose mallrat mbi kufijtë e parashikuar kur kalohet kufiri.
• Sequestro është sekuestrimi: mbajtja e një sendi, e parave ose e automjetit nga autoriteti, derisa gjyqtari të vendosë.
• Segnalazione internazionale është sinjalizimi ndërkombëtar: një regjistrim që e bën personin të kërkuar jashtë vendit.
• Corte d'appello është gjykata e apelit: në Ankona mbulon të gjithë Markën, një nga distriktet më të vogla gjyqësore.
• Verbale është procesverbali: akti i shkruar nga doganat ose policia për atë që ka ndodhur; nënshkrimi i tij e bën pjesë të dosjes.
• Casa circondariale është shtëpia e paraburgimit, ku çohet personi pas seancës kur masa e kërkon.
• Frontiera është kufiri: porti i Ankonës është një pikë kalimi ku kontrolli kryhet rregullisht.

Fjala "deklarim" mund të krijojë konfuzion: nuk është një rrëfim, por një detyrim për të treguar sendet ose paratë mbi një kufi të caktuar kur kaloni kufirin. Po ashtu, "sekuestrim" nuk do të thotë humbje përfundimtare, por mbajtje e përkohshme. Dhe "sinjalizim" nuk është një akuzë, por një regjistrim që thotë se dikush kërkohet jashtë vendit. Lexojeni aktin duke kërkuar këto fjalë dhe pyesni mbrojtësin çfarë nënkuptojnë në rastin tuaj.