I arrestuar në Brindisi: porti i mbërritjeve dhe gjykata

Çfarë vendoset në port kur trageti nuk pret askënd

Kur dikush arrestohet në portin e Brindisit, familja që udhëtonte me të ka vetëm pak kohë për të vendosur çfarë bën me udhëtimin. Trageti ka orar, bileta është e paguar, automjeti është i ngarkuar dhe dikush në Vlorë ose në Durrës pret në bankinë. Pyetja e menjëhershme është nëse udhëtimi vazhdon pa personin e arrestuar. Bashkëshortja, prindërit ose fëmijët mund të vazhdojnë, por kjo i ndan nga personi pikërisht kur ai ka më shumë nevojë për dikë pranë, dhe automjeti, dokumentet e tij dhe bagazhet mbeten çështje të hapura.

Zgjedhja tjetër është ajo e automjetit. Nëse është marrë nga autoritetet, familja nuk mund ta marrë me vete; nëse është lënë në port, mbetet përgjegjësia për sendet brenda tij dhe për lejen e qëndrimit të tij në zonë. Çdo send personal, ilaç ose dokument i personit duhet të dalë nga automjeti dhe të ruhet nga dikush i besuar, me një listë të shkruar. Kjo listë, e firmosur nga pjesëmarrësit, bëhet më vonë provë se çfarë ka ndodhur me sendet.

Një zgjedhje tjetër ka të bëjë me njerëzit që presin në anën tjetër të detit. Një telefonatë e shkurtër te të afërmit në Shqipëri, me fjalë të qeta, i kursen orë pritjeje në port dhe frikën e një mungese pa shpjegim. Ndërsa dikush në Itali duhet të marrë përsipër kontaktin me mbrojtësin dhe me familjen. Çmimi i të gjitha këtyre zgjedhjeve është kohë dhe shpenzim, por çmimi i mosvendosjes është më i lartë: biletat humbasin, automjeti qëndron dhe familja mbetet pa asnjë plan.

Kush e hap këtë faqe nga një bankinë ose nga një shtëpi në Shqipëri

Një situatë është ajo e shoferit që është ndalur në kontrollin e dokumenteve gjatë ngarkimit në traget. Në bagazh ka sende të blera për të afërmit, ilaçe, shuma të grumbulluara gjatë vitit ose mallra që nuk kanë faturë. Ai nuk e di nëse kjo është një shkelje administrative apo një vepër penale, dhe nuk e di nëse mund të telefonojë dikë. Ndërkohë, pas tij, rreshti i makinave lëviz dhe familja e tij pret.

Një situatë tjetër është ajo e familjes në Shqipëri që pret një të afërm që nuk mbërriti. Telefoni është i fikur, trageti ka zbarkuar dhe askush nuk di ku është. Ata shohin portin në kalendar si një shtegtim që përfundon në lotë, dhe duan të dinë me kë të flasin. Kjo faqe u thotë se ka mënyra për të gjetur ku ndodhet personi, dhe se rruga e menjëhershme është një telefonatë te një mbrojtës në Itali, jo një udhëtim i pamenduar.

Ekziston edhe një rast që nuk duket në shikim të shpejtë: personi që kalon nga porti dhe kontrollohet, dhe zbulohet një sinjalizim ndërkombëtar ose një masë italiane që pret prej kohësh. Ai nuk e dinte, ose e dinte dhe mendonte se ishte harruar. Brindisi, si port ku kalojnë kaq shumë udhëtarë shqiptarë, e njeh këtë situatë shpesh, dhe pyetja e vetme që ka rëndësi është çfarë lloj akti është dhe çfarë mund të bëhet tani.

Çfarë ndryshon në ditët e verës, në punë dhe në shkollë

Udhëtimi në Shqipëri është ritual për shumë familje, dhe një arrestim në port e prish gjithë kalendarin e verës. Lejet e punës janë marrë për një periudhë të caktuar, dhe punëdhënësi pret kthimin në një datë. Kush nuk kthehet pa shpjegim rrezikon vendin e punës, sidomos në sektorë ku zëvendësimi është i lehtë, si ndërtimi, bujqësia dhe shërbimet e sezonit. Prandaj dikush duhet të njoftojë punëdhënësin me një mesazh të qetë, pa hyrë në detaje, duke thënë vetëm se personi është i penguar në Itali.

Për fëmijët çështja është e dhimbshme dhe praktike. Shkolla nis në shtator, dhe fëmijët që udhëtonin me prindin e arrestuar mund të mbeten me një prind të vetëm, me një gjysh në Shqipëri ose me një të afërm në Itali. Dokumentet e tyre, kartela shëndetësore dhe leja e qëndrimit duhet të jenë në duart e dikujt që ka të drejtën për t'i përdorur. Fëmija i mitur nuk lihet pa mbikëqyrje të përgjegjshme, dhe kjo duhet organizuar që në ditën e arrestimit.

Për një të huaj, leja e qëndrimit mbetet shqetësimi në sfond. Një mungesë e gjatë nga puna, një takim në zyrën kompetente që humbet, ose një dokument që duhet rinovuar gjatë verës kërkojnë prova se personi ishte i penguar. Çdo letër e marrë nga autoritetet në port ruhet. Ndërkohë shtëpia në Shqipëri ose në Itali, që pret familjen, mbetet bosh dhe pagesat vazhdojnë.

Gjërat që duhen shmangur në port dhe pas tij

Gabimet më të rënda në port vijnë nga paniku, jo nga dashja e keqe. Shmangni:

• Mos deklaroni sende apo shuma që nuk i mban mend me saktësi. Një deklaratë e pasaktë e bërë në nxitim mund të bëhet vetë çështja, më e rëndë se sendet.
• Mos firmoni procesverbale pa i kuptuar. Italishtja e akteve është teknike; kërkoni përkthyes ose mbrojtës përpara se të nënshkruani çdo gjë.
• Mos u përpiqni të "shpjegoni" pa avokat sendet e gjetura. Një version që ndryshon më vonë humb besueshmërinë.
• Mos u largoni nga porti pa e ditur ku mbahet personi dhe çfarë ndodh me automjetin. Familja që ikën pa informacion e humbet vazhdimësinë.
• Mos shkruani në rrjetet sociale për arrestimin ose për kontrollin. Postimet shihen nga autoritetet dhe nga pala tjetër.
• Mos paguani persona që ofrojnë "ta rregullojnë" në port. Askush nuk mund ta bëjë këtë, dhe pagesa humbet pa kthim.
• Mos fshini mesazhe ose foto nga telefoni. Fshirja duket si fshehje dhe të dhënat shpesh rikuperohen.

Çfarë të keni në dorë kur mbrojtësi telefonon nga porti

Mbrojtësi në një çështje porti punon me detaje, dhe kush i ka gati dokumentet e shkurton punën. Mblidhni:

• Dokumentet e udhëtimit të personit dhe të familjes: pasaporta, leja e qëndrimit, bileta e tragetit. Tregojnë kush udhëtonte, me kë dhe për ku.
• Dokumentet e automjetit: libreza, sigurimi, procura nëse nuk është i personit. Pa to, automjeti nuk mund të lirohet.
• Një listë e shkruar e sendeve në bagazh, me fotografi nëse ka. Tregon çfarë kishte personi dhe çfarë janë marrë.
• Faturat ose provat e blerjes së sendeve, nëse ekzistojnë. Një send me faturë dhe një pa faturë trajtohen ndryshe.
• Dëshmitë e shumave të marra me vete: nxjerrje nga banka, fletë pagese, dhurata. Shpjegojnë burimin e parave.
• Emri i fëmijëve që udhëtonin dhe dokumentet e tyre, si dhe emri i personit që i ka marrë përsipër.
• Numrat e telefonit të të afërmve në Shqipëri që prisnin, si dhe të afërmve në Itali.
• Çdo letër të marrë në port, e fotografuar në të gjitha faqet, përfshirë procesverbalin e kontrollit.

Porti ndërmjet brigjeve: dokumente, përkthime dhe familje në anën tjetër

Brindisi është një port ku dosjet kanë gjithmonë një këmbë në Shqipëri. Dokumentet e automjetit, faturat e sendeve të blera atje, vërtetimet e parave të mbledhura, të gjitha mund të jenë në shqip dhe duhen përkthyer në italisht përpara se të përdoren. Përkthimi bëhet nga një përkthyes që e vërteton punën e tij, dhe nganjëherë dokumenti shqiptar kërkon edhe një vulë që e bën të vlefshëm jashtë shtetit. Këto kërkojnë kohë, prandaj kërkesa fillon që në ditën e arrestimit.

Familja në Shqipëri ka një rol real. Ata mund të mbledhin dokumente që nuk janë në Itali, si fatura të blerjes, vërtetime pune ose letra të banimit. Por duhet të kuptojnë se ç'dokumente kërkohen dhe në çfarë forme, përndryshe dërgojnë letra që nuk përdoren. Posta dhe zyrat kanë ritmin e tyre, prandaj sa më herët të nisë kjo punë, aq më mirë.

Nëse akuza ka lidhje edhe me autoritetet shqiptare, për shembull një sinjalizim që vjen nga atje, mbrojtësi në Itali duhet të koordinohet me një koleg në Shqipëri. Kjo mban të gjitha palët të informuara për atë që ndodh në secilin vend. Përfaqësia shqiptare më e afërt mund të ndihmojë me disa vërtetime dhe me lidhjen me familjen, por nuk emëron mbrojtës dhe mund të mos ndodhet në vetë Brindisin. Në zyrat italiane gjuha është italishtja, dhe për aktet e rëndësishme personi ka nevojë për përkthyes, sidomos nëse shqipja është gjuha që flet më mirë.

Si e merr studio një çështje që nis në port

Kontakti në nisje bëhet me email ose telefon, në shqip ose italisht, dhe studio kërkon vetëm atë që orienton: emrin e personit, ditën dhe orën e arrestimit, çfarë gjetën autoritetet dhe kush e di që personi është ndaluar. Emaili është avvmassimoromano@gmail.com. Nëse bëhet fjalë për orë që ecin, thoni që në nisje se është arrestim në port, që mesazhi të lexohet përpara të tjerave.

Avv. Massimo Romano punon nga zyrat në Romë, Milano dhe Napoli. Për një çështje në Brindisi, ku personi paraqitet përpara gjyqtarit vendas, studio mund të veprojë drejtpërdrejt ose me një koleg që njeh gjykatën, sipas asaj që kërkon dosja. Familja ka një person kontakti që merr lajmet dhe i përcjell, që të mos qarkullojnë versione të ndryshme.

Studio nuk premton rezultat dhe nuk flet për gjasat e një vendimi. Ajo shpjegon çfarë është akti që ka ndodhur, çfarë afatesh ecin dhe çfarë mund të bëhet, me çfarë kostoje. Kur automjeti, sendet ose fëmijët janë pjesë e çështjes, studio ndihmon të ndahen detyrat midis atyre që janë në port, atyre në Itali dhe atyre në Shqipëri.

Pyetjet që familja e portit i harron

Pyetjet më të dobishme tregojnë mënyrën si ecën çështja, jo vetëm rezultatin. Pyesni:

• Çfarë lloj akti është ky: kontroll dokumentesh, arrestim për një vepër të re, apo ekzekutim i një mase që pritte prej kohësh?
• Cila gjykatë merret me çështjen dhe ku ankimohet vendimi, dhe a ka rëndësi që po zhvillohet në Brindisi?
• Çfarë ndodh me automjetin dhe me sendet e personit, dhe kush mund t'i marrë ose t'i lirojë?
• Çfarë vlere kanë sendet pa faturë dhe shumat e marra me vete, dhe si shpjegohet burimi i tyre?
• Kush kujdeset për fëmijët që udhëtonin, dhe çfarë dokumentesh i duhen për ta bërë këtë?
• Nëse ka sinjalizim ndërkombëtar, nga cili vend vjen dhe çfarë rruge ka për ta shqyrtuar?
• Çfarë efekti ka ky arrestim mbi lejen time të qëndrimit dhe mbi punën?
• Ç'bëj me udhëtimin, biletën dhe familjen që pret në Shqipëri?

Fjalët që hasen në aktet e një kontrolli portuar

Aktet që lindin në port përdorin fjalë që duken të thjeshta por kanë kuptim të ngushtë. Këto janë ato që do të gjeni:

• Kontroll dokumentesh: verifikimi i pasaportës, i lejes dhe i dokumenteve të automjetit gjatë ngarkimit në traget.
• Sinjalizim ndërkombëtar: njoftim që vjen nga një autoritet i huaj ose i përbashkët, që kërkon një person. Mund të sjellë arrestim të përkohshëm.
• Mallra të padeklaruara: sende ose shuma që duhej të deklaroheshin në kalimin e kufirit dhe që nuk janë deklaruar.
• Kalim kufiri: momenti kur personi, automjeti ose malli kalon nga një shtet në tjetrin; rregullat e kontrollit janë të veçanta.
• Arrestim: heqja e lirisë nga autoritetet; nuk është dënim dhe nuk provon fajësinë.
• Gjykata vendore: gjykata ku paraqitet personi përpara gjyqtarit; ankimi shkon në një gjykatë tjetër.
• Ankim: kërkesa që një gjykatë më e lartë të shqyrtojë një vendim.
• Procesverbal: akti i shkruar i kontrollit, që duhet lexuar përpara se të firmoset.

Një procesverbal firmoset vetëm pasi të jetë kuptuar. Nëse nuk e kuptoni gjuhën, kërkoni përkthyes dhe mos nënshkruani deri atëherë.