Çfarë bën dhe çfarë nuk bën konsullata shqiptare

Kush e hap këtë faqe dhe me çfarë pyetjeje

Pyetja më e shpeshtë është e thjeshtë: a duhet të njoftohet konsullata? Por pas saj qëndrojnë situata shumë të ndryshme. Ka personin që sapo është ndaluar jashtë Shqipërisë dhe nuk di nëse ka të drejtë ta kërkojë, nëse ky kërkim e dëmton, apo nëse policia do ta lajmërojë vetë. Përgjigjja është se e drejta ekziston, por duhet kërkuar shprehimisht.

Ka pastaj familjarin që është thirrur nga numër i huaj, ose është lajmëruar nga shoku i tij, dhe nuk di ku të drejtohet. Kjo faqe i tregon se përfaqësia shqiptare mund të marrë pjesë, por kjo nuk do të thotë se e zgjidh çështjen. Ai ka nevojë të dijë çfarë të kërkojë, në ç'zyrë dhe me çfarë dokumentesh, pa shpresuar se zyra do të bëjë më shumë se sa është e ngarkuar.

Ka edhe ata që janë shqiptarë me shtetësi të përbashkët ose që kanë marrë shtetësinë italiane. Për ta pyetja është cila përfaqësi ka kompetencë: ajo e shtetit shqiptar, ajo e shtetit italian, apo të gjitha. Përgjigjja varet nga dokumenti që personi ka me vete në çastin e ndalimit dhe nga ajo që deklaron.

Në fund vijnë ata që nuk janë në emergjencë, por duan të dinë çfarë të bëjnë nëse ndodh. Për ta, njohja e kufijve të konsullatës është mbrojtje më e mirë se çdo shpresë e pasaktë: ajo që nuk bën zyra duhet të jetë e planifikuar paraprakisht me mbrojtësin.

Çfarë ndryshon në jetën e përditshme kur përfaqësia ndërhyn ose jo

Vizita konsullore nuk e ndryshon procedurën, por ndryshon jetën e përditshme të personit të mbajtur dhe të familjes. Kur funksionari viziton, familja merr lajm të besueshëm për gjendjen e tij, për vendin ku mbahet dhe për çfarë i duhet. Kjo ul panikun, i jep familjes diçka konkrete për t'u mbështetur dhe i lejon të planifikojë udhëtimin ose dërgimin e sendeve.

Procesverbali i vizitës mbetet në dosjen shtetërore dhe mund të përmendë gjendjen shëndetësore, kushtet e mbajtjes dhe ankesat e paraqitura. Kjo ka ndikim praktik: kur kushtet janë qartësisht të papërshtatshme, sinjalizimi kalon në kanalin diplomatik dhe herë-herë çon në ndryshime të vogla, si ilaçet ose ushqimi, që për personin e mbajtur janë të mëdha.

Pa vizitë konsullore, ditët e fillimit mund të kalojnë pa lajm, pa ilaçe, pa dikë që e di ku ndodhet. Familja zakonisht merr informacion vetëm nga mbrojtësi ose nga shokët, dhe puna praktike — lajmërimi i punëdhënësit, i shkollës, i qiradhënësit — mbetet pa u shpjeguar.

Dokumenti i udhëtimit ka rëndësi të veçantë dhe kërkon kohë. Nëse pasaporta është mbajtur ose ka skaduar, përfaqësia mund të nisë lëshimin e dokumentit të përkohshëm që nevojitet për kthimin ose për çdo lëvizje pas lirimit. Procedura kërkon dokumente nga familja, prandaj duhet nisur herët.

Konsullata nuk paguan avokatin, nuk jep para dhe nuk ndërhyn në vendimin e gjykatës. Të pritet më shumë është burim zhgënjimi.

Zgjedhjet kur kërkoni ndihmë nga përfaqësia

Mes kërkesës për njoftim dhe vendimit kujt t'i drejtoheni ka disa zgjedhje reale, dhe secila ka çmimin e vet. Familja duhet t'i shohë me kokë të ftohtë, sepse në orët e ngutshme pritja për të bërë "diçka" shtyn drejt hapave të nxituar.

• Të kërkoni njoftimin konsullor sot, me shkrim ose me gojë. Çmimi: zyrtari do të marrë vesh kush jeni dhe pse ndodheni aty. Është e pashmangshme, por duhet pasur parasysh nëse personi ka frikë nga pasoja në Shqipëri, për shembull nëse ka çështje të hapura atje.
• Të mos e kërkoni njoftimin. Çmimi: familja mund të mos dijë asgjë për ditë të tëra dhe përfaqësia nuk do të veprojë vetvetiu. Ndodh që njerëzit nuk e kërkojnë nga turpi ose nga frika; pasoja është izolimi.
• Të vendosni nëse kërkoni vizitë ose vetëm njoftim. Vizita siguron procesverbal dhe kontakt të drejtpërdrejtë; njoftimi i thjeshtë mund të mos çojë deri aty.
• Të kërkoni ndihmë për dokumentin e udhëtimit që nga fillimi, edhe nëse pasaporta duket e vlefshme. Çmimi: kërkesa mund të hapë dosje shtesë, por kursen kohë më vonë.
• Të kërkoni që konsullata të bisedojë me mbrojtësin. Çmimi: informacioni që ndahet nuk kthehet pas, prandaj mbrojtësi duhet të vendosë çfarë ndahet dhe çfarë mbetet vetëm brenda mbrojtjes.

Në çdo rast, kërkesa shënohet me datë, me emrin e funksionarit dhe me mënyrën e përgjigjes.

Çfarë të mblidhni para se t'i drejtoheni konsullatës

Zyra konsullore punon me letra, jo me premtime verbale. Çdo kërkesë që shkon me dokumente të rregullta ecën më shpejt. Përgatitni:

• Emrin dhe mbiemrin, datëlindjen, vendlindjen dhe numrin e pasaportës ose letërnjoftimit të personit të mbajtur, siç shkruhen në dokument. Çdo ndryshim shkronje mund të bllokojë identifikimin.
• Fotokopje të dokumentit të identitetit, të qarta, që zyra t'i krahasojë me regjistrat shtetërorë.
• Datën, vendin dhe autoritetin e arrestimit, sipas mënyrës si i keni mësuar. Edhe informacioni i pjesshëm ndihmon.
• Numrin e telefonit të mbrojtësit, nëse ekziston, që përfaqësia ta lidhë me familjen.
• Deklaratë të shkurtër të familjes që tregon kush është personi i autorizuar të marrë informacion dhe si arrihet.
• Informacionin shëndetësor: ilaçe të rregullta, sëmundje, alergji. Është arsyeja më e fortë për të kërkuar vizitë të shpejtë.
• Dokumentet e udhëtimit të vjetra, nëse pasaporta është humbur ose ka skaduar, që të nisë riisjellja e dokumentit.

Mbajini të gjitha në dosje me kopje shtesë, sepse zyrat mund t'i kërkojnë disa herë.

Zyra konsullore nuk e hap dosjen për emër të shkruar gabim. Prandaj krahasoni shkrimin e emrit në çdo dokument përpara se t'ia dërgoni: nëse pasaporta ka shkronjë ndryshe nga letërnjoftimi, shënojeni dhe tregojeni. Kërkoni që mbrojtësi të ketë kopje të letrave të tilla, që zyra dhe mbrojtësi të punojnë me të dhëna identike. Mbani edhe numër telefoni të familjes që përgjigjet çdo ditë, sepse funksionari mund të telefonojë vetëm kur ka kohë dhe të mos provojë sërish.

Pyetjet për mbrojtësin rreth rolit të konsullatës

Konsullata ndërhyn vetëm brenda kufijve të saj, prandaj ia vlen të pyesni mbrojtësin çfarë pret nga ajo në çështjen konkrete. Pyetje të dobishme:

• A duhet ta kërkojmë njoftimin tani, apo ka arsye strategjike për të pritur?
• Cilat informacione mund t'i japim përfaqësisë dhe cilat duhen ruajtur vetëm brenda mbrojtjes?
• Nëse funksionari viziton, a mund të flasë personi për faktet e çështjes, apo duhet të kufizohet te kushtet e mbajtjes?
• Çfarë ndodh nëse procesverbali i vizitës përmend diçka që më vonë del e dëmshme?
• A mund të kërkojmë ndihmë për dokumentin e udhëtimit pa e vënë në rrezik pozitën e personit?
• Kush dërgon letrën ose emailin përfaqësisë dhe kush mban kopjen e përgjigjes?
• Çfarë bëjmë nëse zyra nuk përgjigjet brenda kohës së arsyeshme?
• Çfarë ndryshon kur personi ka edhe shtetësi italiane?

Përgjigjja e mirë tregon kufijtë e rolit të konsullatës dhe tregon ku nis detyra e mbrojtësit.

Mos prisni që zyra t'u përgjigjet pyetjeve juridike. Ajo nuk ka kompetencë t'ju thotë çfarë rrezikon personi ose çfarë strategjie duhet ndjekur. Prandaj pyetjet më të dobishme për mbrojtësin lidhen me ndarjen e roleve: çfarë i thuhet përfaqësisë dhe çfarë mbetet vetëm mes mbrojtësit dhe personit. Kërkoni edhe që mbrojtësi t'ju shpjegojë me shkrim çfarë procesverbali i vizitës mund të ndikojë dosjen, dhe si kërkohet kopja e tij nëse familja ka të drejtë ta marrë.

Kur vicenda shtrihet midis Shqipërisë, Italisë dhe vendit të arrestimit

Rasti më i zakonshëm është ky: personi shqiptar arrestohet në shtet tjetër, jeton në Itali dhe ka familje në Shqipëri. Përfaqësia që ka kompetencë është ajo e shtetit shqiptar në atë vend; kur nuk ka zyrë në qytetin e arrestimit, kompetenca kalon në zyrën më të afërt, dhe kjo ndryshon kohën e vizitës. Familja duhet të pyesë cila zyrë mbulon territorin.

Dokumentet kalojnë përmes disa vendeve. Certifikata nga Shqipëria mund të ketë nevojë për përkthim dhe legalizim që përfaqësia ta pranojë; dokumenti nga Italia, si kontrata e punës, mund të duhet përkthyer në gjuhën e vendit të arrestimit. Çdo hap është kohë, dhe çdo hap ka kosto.

Gjuha e komunikimit ndryshon sipas zyrës. Funksionari shqiptar flet shqip, prandaj personi i mbajtur mund të shprehet lirshëm; megjithatë, ajo që thotë mund të regjistrohet në procesverbal, kështu që kufiri mes shpjegimit të kushteve të mbajtjes dhe fakteve të akuzës duhet mbajtur.

Diferenca e orës dhe orari i zyrave bëjnë që emaili i dërguar në mbrëmje të lexohet vetëm të nesërmen. Kur ka urgjencë shëndetësore, telefonata e drejtpërdrejtë është rruga e vetme e shpejtë. Mbrojtësi italian e koordinon me mbrojtësin e vendit, që të mos shkojnë kërkesa të përsëritura ose kundërthënëse te zyra.

Nëse përfaqësia më e afërt ndodhet në qytet tjetër nga ai i arrestimit, vizita mund të vonojë; kërkoni që zyra të tregojë kur mund të vijë dhe pyetni nëse personi mund të flasë me telefon ndërkohë.

Si e përfshin studio konsullatën në dosje

Në fillim studio pyet familjen çfarë ka bërë deri tani. Nëse përfaqësia është lajmëruar tashmë, kërkojmë emrin e funksionarit, datën dhe mënyrën si u njoftua. Nëse jo, vendosim bashkë me familjen nëse dhe kur ta bëjmë, duke pasur parasysh pozitën e personit, për shembull nëse ka çështje të hapura në Shqipëri.

Kërkesën e shkruar e hartojmë ne, në shqip dhe, kur duhet, në gjuhën e vendit. Ajo përmban vetëm të dhënat e nevojshme për identifikim dhe për vizitë, pa fakte nga dosja penale. Pastaj ndjekim përgjigjen dhe e ruajmë në dosje.

Kur personi ndodhet jashtë Italisë, mbrojtja në sallë ushtrohet nga mbrojtës i regjistruar në vend, me të cilin koordinohemi. Konsullata merret me atë që i takon, ne me procedurën. Nuk lejojmë që kanalet të japin informacione të ndryshme për po atë fakt.

Punojmë në shqip dhe në italisht, me selitë në Romë, Milano dhe Napoli. Mund të na kontaktoni në avvmassimoromano@gmail.com ose në numrin e telefonit në faqe. Urgjencat, veçanërisht ato shëndetësore, merren menjëherë.

Nuk premtojmë rezultat nga ndërhyrja e konsullatës dhe nuk e paraqesim atë si zgjidhje. Është mjet ndihmës, i përdorur me mend.

Studio i ruan të gjitha shkresat e këmbyera me përfaqësinë në dosjen e përbashkët me familjen: kërkesa e dërguar, përgjigjja, emri i funksionarit, data e vizitës. Kur personi dëshiron, i tregojmë paraprakisht çfarë mund t'i thotë funksionarit dhe çfarë jo, që vizita të ketë dobi dhe të mos krijojë gjurmë të panevojshme në dosje.

Çfarë nuk duhet bërë me konsullatën dhe me njoftimin

Njoftimi konsullor është mjet i dobishëm, por përdoret keq shpesh. Mbani këto kufij:

• Mos prisni që konsullata të njoftohet vetë. Njoftimi duhet kërkuar shprehimisht; pa kërkesë të qartë, në shumicën e rasteve nuk bëhet, dhe familja e mëson ditë më vonë.
• Mos i tregoni funksionarit detaje të akuzës. Procesverbali ruhet dhe nuk është i mbrojtur nga konfidencialiteti si bisedat me avokatin.
• Mos kërkoni ndihmë financiare ose ndërhyrje në gjykim. Zyra nuk i bën, dhe kërkesa e tillë humb kohë dhe besim.
• Mos dërgoni mesazhe të ndryshme nga anëtarë të ndryshëm të familjes. Personi flet me zyrën, të tjerët i japin atij informacionin.
• Mos e zëvendësoni mbrojtësin me përfaqësinë, as për pak ditë. Afatet ecin pavarësisht nga letrat diplomatike.
• Mos humbni shënimet: emrin e funksionarit, datën e telefonatës, përgjigjen e dhënë.

Çdo shpresë e shtuar te konsullata që nuk është realiste e lë personin pa mbrojtje kur e ka më shumë nevojë.

Ka edhe gabime të heshtura. Ndër to është mendimi se njoftimi i konsullatës zëvendëson njoftimin e familjes; nuk është kështu — funksionari nuk telefonon automatikisht të afërmit, dhe familja duhet të lajmërohet nga mbrojtësi ose nga vetë personi. Gabim tjetër është ta përdorësh vizitën për të kërkuar çfarë zyra nuk mund ta japë, si ndërhyrje te gjyqtari, dhe pastaj të humbasësh besimin e zyrës kur ke nevojë reale për ilaç ose për dokument udhëtimi. Mbajeni kërkesën të ngushtë dhe konkrete.

Fjalët që do të lexoni në letrat e përfaqësisë

Letrat dhe procesverbalet e konsullatës përzien administratën me procedurën. Këtu shpjegohen termat që lidhen me këtë faqe, sipas përdorimit që kanë në dosje:

• Njoftim konsullor: lajmërimi që autoriteti i arrestimit i bën përfaqësisë së shtetit të personit. Kërkohet shprehimisht.
• Vizitë konsullore: takimi i funksionarit me personin e mbajtur. Prodhon procesverbal.
• Procesverbal: fleta me përmbajtjen e vizitës: gjendja shëndetësore, kushtet e mbajtjes, ankesat e paraqitura. Mbetet në dosje shtetërore.
• Kanal diplomatik: rruga zyrtare mes shteteve, që përdoret kur kushtet e mbajtjes janë të papërshtatshme.
• Dokument udhëtimi: leja që mund të lëshojë përfaqësia kur pasaporta mungon ose ka skaduar.
• Konventa e Vjenës mbi marrëdhëniet konsullore: marrëveshja ndërkombëtare që i jep çdo personi të arrestuar jashtë shtetit të vet të drejtën që përfaqësia e tij të njoftohet.
• Mbrojtës: avokati që ushtron mbrojtjen. Nuk është funksionar i shtetit dhe nuk varet nga konsullata.

Nëse termi është i panjohur, fotografojeni dhe dërgojeni.

Në letrat që mbërrijnë mund të hasni edhe fjalë si dosje dhe protokoll, që për zyrën janë fletë me numër regjistrimi. Mos i nënvlerësoni: numri i protokollit është çelësi me të cilin do të ndiqni çdo kërkesë, prandaj shënojeni sa herë ta merrni. Për çdo përgjigje shkruani datën, emrin e funksionarit dhe numrin që ju jepet. Nëse kërkesa humbet, ky numër është mënyra e vetme për ta rigjetur pa nisur nga fillimi.